ओषांचकार कामाऽग्निर् दशा-वक्त्रमहर्-निशम्। विदांचकार वैदेहीं रामादन्य-निरुत्सुकाम्।
oṣāṃcakāra kāmā'gnir daśā-vaktramahar-niśam. vidāṃcakāra vaidehīṃ rāmādanya-nirutsukām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Bhatti: Ravanavadha (Bhattikavya)·6
Bhatti: Ravanavadha (Bhattikavya) 6
प्रजागरांचकारारेरीहास्वनिशमादरात्, प्रबिभयांचकारा ऽसौ काकुत्स्थादभिशङ्कितः।
prajāgarāṃcakārārerīhāsvaniśamādarāt, prabibhayāṃcakārā 'sau kākutsthādabhiśaṅkitaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जिह्रयांचकारा ऽथ सीतामभ्यर्थ तर्जितः। नाप्यूर्जां बिभरामास वैदेह्यां प्रसितो भृशम्।
na jihrayāṃcakārā 'tha sītāmabhyartha tarjitaḥ. nāpyūrjāṃ bibharāmāsa vaidehyāṃ prasito bhṛśam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदांकुर्वन्तु रामस्य वृत्तमित्यवदत् स्वकान्, रक्षांसि रक्षितुं सीतामाशिषच् च प्रयत्नवान्।
vidāṃkurvantu rāmasya vṛttamityavadat svakān, rakṣāṃsi rakṣituṃ sītāmāśiṣac ca prayatnavān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽपि हत-मारीचो निवर्त्स्यन् खर-नादिनः क्रोष्टून् समशृणोत् क्रूरान् रसतो ऽशुभ-शंसिनः
rāmo 'pi hata-mārīco nivartsyan khara-nādinaḥ kroṣṭūn samaśṛṇot krūrān rasato 'śubha-śaṃsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशङ्कमानो वैदेहीं खादितां निहतां मृताम् स शत्रु-घ्नस्य सोदर्यं दूरादायान्तमैक्षत।
āśaṅkamāno vaidehīṃ khāditāṃ nihatāṃ mṛtām sa śatru-ghnasya sodaryaṃ dūrādāyāntamaikṣata.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीतां सौमित्रिणा त्यक्तां सध्रीचीं त्रस्नुमेकिकां विज्ञाया ऽमंस्त काकुत्स्थःŌ"क्षये क्षेमं सŌदुर्लभम्।"
sītāṃ saumitriṇā tyaktāṃ sadhrīcīṃ trasnumekikāṃ vijñāyā 'maṃsta kākutsthaḥŌ"kṣaye kṣemaṃ saŌdurlabham."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोऽपृच्छल् लक्ष्मणं सीतां याचमानः शिवं सुरान्, रामं यथास्थितं सर्वं ब्राता ब्रूते स्म विह्वलः
so'pṛcchal lakṣmaṇaṃ sītāṃ yācamānaḥ śivaṃ surān, rāmaṃ yathāsthitaṃ sarvaṃ brātā brūte sma vihvalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदृश्य शरणं शून्यं भिक्षमाणो वनं प्रियाम् प्राणान् दुहन्निवा ऽऽत्मानं शोकं चित्तमवारुधत्।
saṃdṛśya śaraṇaṃ śūnyaṃ bhikṣamāṇo vanaṃ priyām prāṇān duhannivā ''tmānaṃ śokaṃ cittamavārudhat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"गता स्यादवचिन्वाना कुसुमान्याश्रम-द्रुमान्। आ यत्र तापसान् धर्मं सुतीक्ष्णः शास्ति, तत्र सा।
"gatā syādavacinvānā kusumānyāśrama-drumān. ā yatra tāpasān dharmaṃ sutīkṣṇaḥ śāsti, tatra sā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आः, कष्टं, बत, ही-चित्रं, हूं, मातर्, दैवतानि धिक्, हा पितः !, क्वा ऽसि हे सु-भ्रु !," बह्वेवं विललाप सः,
āḥ, kaṣṭaṃ, bata, hī-citraṃ, hūṃ, mātar, daivatāni dhik, hā pitaḥ !, kvā 'si he su-bhru !," bahvevaṃ vilalāpa saḥ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहा ऽऽसिष्ठा ऽशयिष्टेह सा, स-खेलमितो ऽगमत्, अग्लासीत् संस्मरन्नित्थं मैथिल्या भरताऽग्रजः।
ihā ''siṣṭhā 'śayiṣṭeha sā, sa-khelamito 'gamat, aglāsīt saṃsmarannitthaṃ maithilyā bharatā'grajaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"इदं नक्तं-तनं दाम पौष्पमेतद् दिवा-तनम्, शुचेवोद्बध्य शाखायां प्रग्लायति तया विना,
"idaṃ naktaṃ-tanaṃ dāma pauṣpametad divā-tanam, śucevodbadhya śākhāyāṃ praglāyati tayā vinā,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐक्षिष्महि मुहुः सुप्तां यां मृता ऽऽशङ्कया वयम्, अ-काले दुर्मरमहो, यज् जीवामस् तया विना,
aikṣiṣmahi muhuḥ suptāṃ yāṃ mṛtā ''śaṅkayā vayam, a-kāle durmaramaho, yaj jīvāmas tayā vinā,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-क्षेमः परिहासो ऽयं। परीक्षां मा कृथा मम, मत्तो मा ऽन्तिर्धथाः सीते ! मा रंस्था जीवितेन नः,
a-kṣemaḥ parihāso 'yaṃ. parīkṣāṃ mā kṛthā mama, matto mā 'ntirdhathāḥ sīte ! mā raṃsthā jīvitena naḥ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं न्यवधिषं भीमं राक्षसं क्रूर विक्रमम्, मा घुक्षः पत्युरात्मानं, मा न श्लिक्षः प्रियं प्रिये।
ahaṃ nyavadhiṣaṃ bhīmaṃ rākṣasaṃ krūra vikramam, mā ghukṣaḥ patyurātmānaṃ, mā na ślikṣaḥ priyaṃ priye.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा स्म द्राक्षीर् मृषा दोषं, भक्तं मा मातिचिक्लिशः, शैलं न्यशिश्रियद् वामा, नदीं, नु प्रत्यदुद्रुवत्।
mā sma drākṣīr mṛṣā doṣaṃ, bhaktaṃ mā māticikliśaḥ, śailaṃ nyaśiśriyad vāmā, nadīṃ, nu pratyadudruvat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐ वाचं देहि। धैर्यं नस् तव हेतोरसुस्रुवत्। त्वं नो मतिमिवा ऽघासीर् नष्टा, प्राणानिवाऽदधः।
ai vācaṃ dehi. dhairyaṃ nas tava hetorasusruvat. tvaṃ no matimivā 'ghāsīr naṣṭā, prāṇānivā'dadhaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदतो ऽशिश्वयच् चक्षुŌ रास्यं हेतोस् तवा ऽश्वयीत्, म्रिये ऽहं, मां निरास्थश् चेन्, मा न वोचश् चिकीर्षितम्।
rudato 'śiśvayac cakṣuŌ rāsyaṃ hetos tavā 'śvayīt, mriye 'haṃ, māṃ nirāsthaś cen, mā na vocaś cikīrṣitam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मणा ऽऽचक्ष्व, यद्याख्यत् सा किञ्चित् कोप-कारणम्, दोषे प्रतिसमाधानŌ मज्ञाते क्रियतां कथम्।
lakṣmaṇā ''cakṣva, yadyākhyat sā kiñcit kopa-kāraṇam, doṣe pratisamādhānaŌ majñāte kriyatāṃ katham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह सा व्यलिपद् गन्धैः, स्नान्तीहाऽभ्यषिचज् जलैः, इहा ऽहं द्रष्टुमाह्वं तां," स्मरन्नेवं मुमोह सः
iha sā vyalipad gandhaiḥ, snāntīhā'bhyaṣicaj jalaiḥ, ihā 'haṃ draṣṭumāhvaṃ tāṃ," smarannevaṃ mumoha saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या ऽलिपत शोकाऽग्निः स्वान्तं काष्ठमिव ज्वलन्, अलिप्तेवा ऽनिलः शीतो वने तं, न त्वजिह्लदत्।
tasyā 'lipata śokā'gniḥ svāntaṃ kāṣṭhamiva jvalan, aliptevā 'nilaḥ śīto vane taṃ, na tvajihladat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानभ्यषिचता ऽम्भो ऽसौ रुदन् दयितया विना तथा ऽभ्यषिक्त वारीणि पितृभ्यः शोक-मूर्च्छितः
snānabhyaṣicatā 'mbho 'sau rudan dayitayā vinā tathā 'bhyaṣikta vārīṇi pitṛbhyaḥ śoka-mūrcchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ऽऽ र्तो ऽपि क्रियां धर्म्यां स काले ना ऽमुचत् क्वचित्, महतां हि क्रिया नित्या छिद्रे नैवा ऽवसीदति।
tathā '' rto 'pi kriyāṃ dharmyāṃ sa kāle nā 'mucat kvacit, mahatāṃ hi kriyā nityā chidre naivā 'vasīdati.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह्वास्त स मुहुः शूरान्, मुहुराह्वत राक्षसान्, "एत सीताद्रुहः संख्ये, प्रत्यर्तयत राघवम्,
āhvāsta sa muhuḥ śūrān, muhurāhvata rākṣasān, "eta sītādruhaḥ saṃkhye, pratyartayata rāghavam,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्व-पोषमपुषद् युष्मान् या पक्षि-मृग-शावकाः ! अद्युतच् चेन्दुना सार्धं, तां प्रब्रूत, गता यतः।"
sva-poṣamapuṣad yuṣmān yā pakṣi-mṛga-śāvakāḥ ! adyutac cendunā sārdhaṃ, tāṃ prabrūta, gatā yataḥ."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गिरिमन्वसृपद् रामो लिप्सुर् जनक-संभवाम्, तस्मिन्नायोधनं वृत्तं लक्ष्मणायाऽशिषन् महत्Ō
girimanvasṛpad rāmo lipsur janaka-saṃbhavām, tasminnāyodhanaṃ vṛttaṃ lakṣmaṇāyā'śiṣan mahatŌ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"सीतां जिघांसू सौमित्रे ! राक्षसावारतां ध्रुवम्, इदं शोणितमभ्यग्रं सप्रहारे ऽच्युतत् तयोः।
"sītāṃ jighāṃsū saumitre ! rākṣasāvāratāṃ dhruvam, idaṃ śoṇitamabhyagraṃ saprahāre 'cyutat tayoḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं कवचमच्योतीत्, साऽश्वो ऽयं चूर्णीतो रथः, एह्यमुं गिरिमन्वेष्टुमवगाहावहे द्रुतम्
idaṃ kavacamacyotīt, sā'śvo 'yaṃ cūrṇīto rathaḥ, ehyamuṃ girimanveṣṭumavagāhāvahe drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्युर् मन्ये ममा ऽस्तम्भीद्, विषादो ऽस्तभदुद्यतिम्, अजारीदिव च प्रज्ञा, बलं शोकात् तथाजरत्।
manyur manye mamā 'stambhīd, viṣādo 'stabhadudyatim, ajārīdiva ca prajñā, balaṃ śokāt tathājarat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्रस्येहाश्वतां पक्षौ कृतौ, वीक्षस्व लक्ष्मण ! जिघत्सोर् नूनमापादि ध्वंसो ऽयं तां निशा-चरात्।"
gṛdhrasyehāśvatāṃ pakṣau kṛtau, vīkṣasva lakṣmaṇa ! jighatsor nūnamāpādi dhvaṃso 'yaṃ tāṃ niśā-carāt."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रुद्धो ऽदीपि रघु-व्याघ्रो, रक्त-नेत्रो ऽजनि क्षणात्, उबोधि दुःस्थं त्रैलोक्यं, दीप्तैरापूरि भानु-वत्।
kruddho 'dīpi raghu-vyāghro, rakta-netro 'jani kṣaṇāt, ubodhi duḥsthaṃ trailokyaṃ, dīptairāpūri bhānu-vat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अताय्यस्योत्तमं सत्वमप्यायि कृत-कृत्य-वत्, उपाचायिष्ट सामर्थ्यं तस्य संरम्भिणो महत्।
atāyyasyottamaṃ satvamapyāyi kṛta-kṛtya-vat, upācāyiṣṭa sāmarthyaṃ tasya saṃrambhiṇo mahat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदोहीव विषादो ऽस्य, समरुद्धेव विक्रमः, समभावि च कोपेन, न्यश्वसीच् चाऽऽयतं मुहुः।
adohīva viṣādo 'sya, samaruddheva vikramaḥ, samabhāvi ca kopena, nyaśvasīc cā''yataṃ muhuḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथा ऽऽलम्ब्य धनू रामो जगर्ज गज-विक्रमः, "रुणध्मि सवितुर् मार्गं, भिनद्मि कुल-पर्वतान्।
athā ''lambya dhanū rāmo jagarja gaja-vikramaḥ, "ruṇadhmi savitur mārgaṃ, bhinadmi kula-parvatān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रिणच्मि जलधेस् तोयं, विविनच्मि दिवः सुरान्, क्षुणद्मि सर्पान् पाताले, छिनद्मि क्षणदा-चरान्।
riṇacmi jaladhes toyaṃ, vivinacmi divaḥ surān, kṣuṇadmi sarpān pātāle, chinadmi kṣaṇadā-carān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमं युनज्मि कालेन समिन्धानो ऽस्त्र-कौशलम्, शुष्क-पेषं पिनष्म्युर्वीमखिन्दानः स्व-तेजसा
yamaṃ yunajmi kālena samindhāno 'stra-kauśalam, śuṣka-peṣaṃ pinaṣmyurvīmakhindānaḥ sva-tejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतिं तृणद्मि यक्षाणां, हिनस्मीन्द्रस्य विक्रमम्, भनज्मि सर्व-मर्यादास्, तनच्मि व्योम विस्तृतम्
bhūtiṃ tṛṇadmi yakṣāṇāṃ, hinasmīndrasya vikramam, bhanajmi sarva-maryādās, tanacmi vyoma vistṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तृणेह्मीति लोको ऽयं मां विन्ते निष्-पराक्रम्," एवं वदन् दाशरथिरपृणग् धनुशा शरं।
na tṛṇehmīti loko 'yaṃ māṃ vinte niṣ-parākram," evaṃ vadan dāśarathirapṛṇag dhanuśā śaraṃ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यवर्तयत् सुमित्रा-भूस् तं चिकीर्षुं जगत्-क्षयम्, ऐक्षेतामाश्रमादाराद् गिरिकल्पं पतत्रिणम्
nyavartayat sumitrā-bhūs taṃ cikīrṣuṃ jagat-kṣayam, aikṣetāmāśramādārād girikalpaṃ patatriṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं सीता-घातिनं मत्वा हन्तुं रामो ऽभ्यधावत, "मा वधिष्ठा जटायुं मां सीतां रामा ऽहमैक्षिषि।"
taṃ sītā-ghātinaṃ matvā hantuṃ rāmo 'bhyadhāvata, "mā vadhiṣṭhā jaṭāyuṃ māṃ sītāṃ rāmā 'hamaikṣiṣi."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपास्थितैवमुक्ते तं सखायं राघवः पितुः, पप्रच्छ जानकी-वार्तां संग्रामं च पतत्रिणम्।
upāsthitaivamukte taṃ sakhāyaṃ rāghavaḥ pituḥ, papraccha jānakī-vārtāṃ saṃgrāmaṃ ca patatriṇam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रण-वेदनया ग्लायन् ममार गिरि-कन्दरे, तस्याग्न्यम्बु-क्रियां कृत्वा प्रतस्थाते पुनर् वनम्।
vraṇa-vedanayā glāyan mamāra giri-kandare, tasyāgnyambu-kriyāṃ kṛtvā pratasthāte punar vanam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्वानजस्रं घोरेण बलाऽपकर्षमश्नता क्षुध्यता जगृहाते तौ रक्षसा दीर्घ-बाहुना।
satvānajasraṃ ghoreṇa balā'pakarṣamaśnatā kṣudhyatā jagṛhāte tau rakṣasā dīrgha-bāhunā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजौ चकृततुस् तस्य निस्त्रिंशाभ्यां रघूत्त्मौ, स छिन्न-बाहुरपतद् विह्वलो ह्वलयन् भुवम्।
bhujau cakṛtatus tasya nistriṃśābhyāṃ raghūttmau, sa chinna-bāhurapatad vihvalo hvalayan bhuvam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रष्टव्यं पृच्छतस् तस्य कथनीयमवीवचत् आत्मानं वन-वासं च जेयं चा ऽरिं रघूत्तमः
praṣṭavyaṃ pṛcchatas tasya kathanīyamavīvacat ātmānaṃ vana-vāsaṃ ca jeyaṃ cā 'riṃ raghūttamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"लभ्या कथं नु वैदेही, शक्यो द्रष्टुं कथं रिपुः, सह्यः कथं वियोगश् च, गद्यमेतत् त्वया मम।"
"labhyā kathaṃ nu vaidehī, śakyo draṣṭuṃ kathaṃ ripuḥ, sahyaḥ kathaṃ viyogaś ca, gadyametat tvayā mama."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"अहं राम ! श्रियः पुत्रो मद्य-पीत इव भ्रमन्, पाप-चर्यो मुनेः शापाज् जात" इत्यवदत् स तम्।
"ahaṃ rāma ! śriyaḥ putro madya-pīta iva bhraman, pāpa-caryo muneḥ śāpāj jāta" ityavadat sa tam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"प्रयातस् तव यम्यत्वं शस्त्र-पूतो ब्रवीमि ते, रावणेन हृता सीता लङ्कां नीता सुरारिणा।
"prayātas tava yamyatvaṃ śastra-pūto bravīmi te, rāvaṇena hṛtā sītā laṅkāṃ nītā surāriṇā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋष्यमूके ऽनवद्यो ऽस्ति पण्य-भ्रातृ-वधः कपिः सुग्रीवो नाम, वर्यो ऽसौ भवता चारु-विक्रमः।
ṛṣyamūke 'navadyo 'sti paṇya-bhrātṛ-vadhaḥ kapiḥ sugrīvo nāma, varyo 'sau bhavatā cāru-vikramaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन वह्येन हन्तासि त्वमर्यं पुरुषाऽशिनाम् राक्षसं क्रूर-कर्माणं शक्राऽरिं दूर-वासिनम्।
tena vahyena hantāsi tvamaryaṃ puruṣā'śinām rākṣasaṃ krūra-karmāṇaṃ śakrā'riṃ dūra-vāsinam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्ते स्मरन् स कान्ताया हृताया वालिना कपिः वृषो यथोपसर्याया गोष्ठे गोर् दण्ड-ताडितः।
āste smaran sa kāntāyā hṛtāyā vālinā kapiḥ vṛṣo yathopasaryāyā goṣṭhe gor daṇḍa-tāḍitaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन सङ्गतमार्येण रामा ऽजर्यं कुरु द्रुतम्। लङ्कां प्राप्य ततः पापं दश-ग्रीवं हनिष्यसि।
tena saṅgatamāryeṇa rāmā 'jaryaṃ kuru drutam. laṅkāṃ prāpya tataḥ pāpaṃ daśa-grīvaṃ haniṣyasi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनृतोद्यं न तत्रास्ति, सत्य-वद्यं ब्रवीम्यहम्। मित्र-भूयं गतस् तस्य रिपु-हत्यां करिष्यसि।
anṛtodyaṃ na tatrāsti, satya-vadyaṃ bravīmyaham. mitra-bhūyaṃ gatas tasya ripu-hatyāṃ kariṣyasi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदृत्यस् तेन वृत्येन स्तुत्यो जुष्येण संगतः इत्यः शिष्येण गुरुवद् गृध्यमर्थमवाप्स्यसि।
ādṛtyas tena vṛtyena stutyo juṣyeṇa saṃgataḥ ityaḥ śiṣyeṇa guruvad gṛdhyamarthamavāpsyasi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाऽखेयः सागरो ऽप्यन्यस् तस्य सद्-भृत्य-शालिनः, मन्युस् तस्य त्वया मार्ग्यो, मृज्यः शोकश् च तेन ते।"
nā'kheyaḥ sāgaro 'pyanyas tasya sad-bhṛtya-śālinaḥ, manyus tasya tvayā mārgyo, mṛjyaḥ śokaś ca tena te."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स राजसूयŌयाजीव तेजसा सूर्य-सन्निभः अ-मृषोद्यं वदन् रुच्यो जगाहे द्यां निशा-चरः
sa rājasūyaŌyājīva tejasā sūrya-sannibhaḥ a-mṛṣodyaṃ vadan rucyo jagāhe dyāṃ niśā-caraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-कृष्ट-पच्याः पश्यन्तौ ततो दाशरथी लताः रत्नाऽन्न-पान-कुप्यानामाटतुर् नष्टसंस्मृती।
a-kṛṣṭa-pacyāḥ paśyantau tato dāśarathī latāḥ ratnā'nna-pāna-kupyānāmāṭatur naṣṭasaṃsmṛtī.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुत्तरन्ताव-व्यथ्यौ नदान् भिद्योद्ध्य-सन्निभान् सिध्य-तारामिव ख्यातां शबरीमापतुर् वने।
samuttarantāva-vyathyau nadān bhidyoddhya-sannibhān sidhya-tārāmiva khyātāṃ śabarīmāpatur vane.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसानां वल्कले शूद्धे विपूयैः कृत-मेखलाम् क्षामामञ्जन-पिण्डाऽऽभा दण्दिनीमजिना ऽऽस्तराम्
vasānāṃ valkale śūddhe vipūyaiḥ kṛta-mekhalām kṣāmāmañjana-piṇḍā''bhā daṇdinīmajinā ''starām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रगृह्य-पद-वत् साध्वीं स्पष्ट-रूपाम-विक्रियाम् अ-गृह्यां वीत-काम-त्वाद् देव-गृह्याम-निन्दिताम्
pragṛhya-pada-vat sādhvīṃ spaṣṭa-rūpāma-vikriyām a-gṛhyāṃ vīta-kāma-tvād deva-gṛhyāma-ninditām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्म-कृत्य-रतां नित्यम-कृष्य-फल-भोजनाम् दृष्ट्वा ताममुचद् रामो युग्याऽऽयात इव श्रमम्।
dharma-kṛtya-ratāṃ nityama-kṛṣya-phala-bhojanām dṛṣṭvā tāmamucad rāmo yugyā''yāta iva śramam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तामूचे ऽथ-"कच्चित् त्वममावास्या-समन्वये पित् णां कुरुषे कार्यम-पाक्यैः स्वादुभिः फलैः
sa tāmūce 'tha-"kaccit tvamamāvāsyā-samanvaye pit ṇāṃ kuruṣe kāryama-pākyaiḥ svādubhiḥ phalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्य-पाव्यं पवसे कच्चित् त्वं देव-भाग्घ्विः, आसाव्यमध्वरे सोमं द्विजैः कच्चिन् नमस्यसि।
avaśya-pāvyaṃ pavase kaccit tvaṃ deva-bhāgghviḥ, āsāvyamadhvare somaṃ dvijaiḥ kaccin namasyasi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचाम्यं संध्ययोः कच्चित् सत्यक् ते न प्रहीयते, कच्चिदग्निमिवा ऽऽनाय्यं काले संमन्यसे ऽतिथिम्।
ācāmyaṃ saṃdhyayoḥ kaccit satyak te na prahīyate, kaccidagnimivā ''nāyyaṃ kāle saṃmanyase 'tithim.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रणाय्यो जनः कच्चिन् निकाय्यं ते ऽधितिष्ठति देव-कार्य-विघाताय धर्मद्रोही महोदये !
na praṇāyyo janaḥ kaccin nikāyyaṃ te 'dhitiṣṭhati deva-kārya-vighātāya dharmadrohī mahodaye !
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्ड-पाय्य-वतां कच्चिदग्निचित्या-वतां तथा कथाभी रमसे नित्यमुपचाय्य-वतां शुभे !
kuṇḍa-pāyya-vatāṃ kaccidagnicityā-vatāṃ tathā kathābhī ramase nityamupacāyya-vatāṃ śubhe !
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्धते ते तपो भीरु ! व्यजेष्ठा विघ्न-नायकान्, अजैषीः कामŌसंमोहौ, संप्राप्था विनयेन वा।
vardhate te tapo bhīru ! vyajeṣṭhā vighna-nāyakān, ajaiṣīḥ kāmaŌsaṃmohau, saṃprāpthā vinayena vā.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ना ऽऽयस्यसि तपस्यन्ती, गुरून् सम्यगतूतुषः यमान् नोदविजिष्ठास् त्वं, निजाय तपसे ऽतुषः"
nā ''yasyasi tapasyantī, gurūn samyagatūtuṣaḥ yamān nodavijiṣṭhās tvaṃ, nijāya tapase 'tuṣaḥ"
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाऽर्ध्यं मधुपर्काऽऽद्यमुपनीया ऽऽदरादसौ अर्चयित्वा फलैरर्च्यौ सर्वत्रा ऽऽख्यदनामयम्।
athā'rdhyaṃ madhuparkā''dyamupanīyā ''darādasau arcayitvā phalairarcyau sarvatrā ''khyadanāmayam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"सख्यस्य तव सुग्रीवः कारकः कपि-नन्दनः, द्रुतं द्रष्टासि मैथिल्पाः," सैवमुक्त्वा तिरो ऽभवत्।
"sakhyasya tava sugrīvaḥ kārakaḥ kapi-nandanaḥ, drutaṃ draṣṭāsi maithilpāḥ," saivamuktvā tiro 'bhavat.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दनानि मुनीन्द्राणां रमणानि वनौकसाम् वनानि भेजतुर् वीरौ ततः पाम्पानि राघवौ।
nandanāni munīndrāṇāṃ ramaṇāni vanaukasām vanāni bhejatur vīrau tataḥ pāmpāni rāghavau.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"भृङ्गाऽऽली-कोकिल-क्रुङ्भिर् वाशनैः पश्य लक्ष्मण ! रोचनैर् भूषितां पम्पा- मस्माकं हृदयाविधम्
"bhṛṅgā''lī-kokila-kruṅbhir vāśanaiḥ paśya lakṣmaṇa ! rocanair bhūṣitāṃ pampā- masmākaṃ hṛdayāvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिभावीणि ताराणां पश्य मन्थीनि चेतसाम् उद्भासीनि जले-जानि दुन्वन्त्य्-अदयितं जनम्
paribhāvīṇi tārāṇāṃ paśya manthīni cetasām udbhāsīni jale-jāni dunvanty-adayitaṃ janam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र दयिताऽधीनं सु-व्यक्तं रामणीयकम् येन जातं प्रियाऽपाये कद्-वदं हंस-कोकिलम्।
sarvatra dayitā'dhīnaṃ su-vyaktaṃ rāmaṇīyakam yena jātaṃ priyā'pāye kad-vadaṃ haṃsa-kokilam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिभिर् वितृदैर् यूना शाखिभिः कुसुमोत्किरैः अ-ज्ञो यो, यस्य वा ना ऽस्ति प्रियः, प्रग्लो भवेन् न सः।
pakṣibhir vitṛdair yūnā śākhibhiḥ kusumotkiraiḥ a-jño yo, yasya vā nā 'sti priyaḥ, praglo bhaven na saḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्वनीनामुद्धमैरेभिर् मधूनामुद्धयैर् भृशम् आजिघ्रैः पुष्प-गन्धानां पतगैर् ग्लपिता वयम्।
dhvanīnāmuddhamairebhir madhūnāmuddhayair bhṛśam ājighraiḥ puṣpa-gandhānāṃ patagair glapitā vayam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारयैः कुसुमोर्मीणां पारयैर् बाधितुं जनान् शाखिभिर् हा हता भूयो हृदयानामुदेजयैः
dhārayaiḥ kusumormīṇāṃ pārayair bādhituṃ janān śākhibhir hā hatā bhūyo hṛdayānāmudejayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददैर् दुःखस्य मादृग्भ्यो धायैरामोदमुत्तमम् लिम्पैरिव तनोर् वातैश् चेतयः स्याज् ज्वलो न कः।
dadair duḥkhasya mādṛgbhyo dhāyairāmodamuttamam limpairiva tanor vātaiś cetayaḥ syāj jvalo na kaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्याय-कणाऽऽस्रावाश् चारु-मुक्ता-फल-त्विषः कुर्वन्ति चित्त-संस्रावं चलत्-पर्णाऽग्र-संभृताः
avaśyāya-kaṇā''srāvāś cāru-muktā-phala-tviṣaḥ kurvanti citta-saṃsrāvaṃ calat-parṇā'gra-saṃbhṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवसायो भविष्यामि दुःखस्या ऽस्य कदा न्वहम्, न जीवस्या ऽवहारो मां करोति सुखिनं यमः
avasāyo bhaviṣyāmi duḥkhasyā 'sya kadā nvaham, na jīvasyā 'vahāro māṃ karoti sukhinaṃ yamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्ये ऽहं मधुनो लेहैर् दावैरुग्रैर् यथा गिरिः, नायः कोऽत्र स, येन स्यां बता ऽहं विगत-ज्वरः
dahye 'haṃ madhuno lehair dāvairugrair yathā giriḥ, nāyaḥ ko'tra sa, yena syāṃ batā 'haṃ vigata-jvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाविष्टं ग्रहेणेव ग्राहेणेवा ऽऽत्तमर्णवे दृष्ट्वा गृहान् स्मरस्येव वनाऽन्तान् मम मानसम्
samāviṣṭaṃ graheṇeva grāheṇevā ''ttamarṇave dṛṣṭvā gṛhān smarasyeva vanā'ntān mama mānasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाताऽऽहति-चलच्-छाखा नर्तका इव शाखिनः दुःसहा ही परिक्षिप्ताः क्वणद्भिरलि-गाथकैः।
vātā''hati-calac-chākhā nartakā iva śākhinaḥ duḥsahā hī parikṣiptāḥ kvaṇadbhirali-gāthakaiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक-हायन-सारङ्ग-गती रघु-कुलोत्तमौ लवकौ शत्रु-शक्तीनामृष्यमूकमगच्छताम्।
eka-hāyana-sāraṅga-gatī raghu-kulottamau lavakau śatru-śaktīnāmṛṣyamūkamagacchatām.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ वालि-प्रणिधी मत्वा सुग्रीवो ऽचिन्तयत् कपिः, "बन्धुना विगृहीतोऽहं भूयासं जीवकः कथम्।"
tau vāli-praṇidhī matvā sugrīvo 'cintayat kapiḥ, "bandhunā vigṛhīto'haṃ bhūyāsaṃ jīvakaḥ katham."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स शत्रु-लावौ मन्वानो राघवौ मलयं गिरिम् जगाम स-परीवारो व्योम-मायमिवोत्थितम्।
sa śatru-lāvau manvāno rāghavau malayaṃ girim jagāma sa-parīvāro vyoma-māyamivotthitam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्म-दं मारुतिं दूतं विषम-स्थः कपि-द्विपम् शोकाऽपनुदम-व्यग्रं प्रायुङ्क्त कपि-कुञ्जरः।
śarma-daṃ mārutiṃ dūtaṃ viṣama-sthaḥ kapi-dvipam śokā'panudama-vyagraṃ prāyuṅkta kapi-kuñjaraḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वास-प्रद-वेषो ऽसौ पथि-प्रज्ञः समाहितः चित्त-संख्यो जिगीषूणामुत्पपात नभस्-तलम्
viśvāsa-prada-veṣo 'sau pathi-prajñaḥ samāhitaḥ citta-saṃkhyo jigīṣūṇāmutpapāta nabhas-talam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरा-पैरिव घूर्णद्भिः शाखिभिः पवनाऽऽहतैः ऋष्यमूकमगाद् भृङ्गैः प्रगीतं साम-गैरिव।
surā-pairiva ghūrṇadbhiḥ śākhibhiḥ pavanā''hataiḥ ṛṣyamūkamagād bhṛṅgaiḥ pragītaṃ sāma-gairiva.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं मनो-हरमागत्य गिरिं वर्म-हरौ कपिः वीरौ सुखा ऽऽहरो ऽवोचद् भिक्षुर् भिक्षार्ह-विग्रहः।
taṃ mano-haramāgatya giriṃ varma-harau kapiḥ vīrau sukhā ''haro 'vocad bhikṣur bhikṣārha-vigrahaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"बलिनावमूमद्रीन्द्रं युवां स्तम्बे-रमाविव आचक्षाथां मिथः कस्माच्छङ्करेणा ऽपि दुर्गमम्
"balināvamūmadrīndraṃ yuvāṃ stambe-ramāviva ācakṣāthāṃ mithaḥ kasmācchaṅkareṇā 'pi durgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याप्तं गुहा-शयैः क्रूरैः क्रव्याद्भिः स-निशाचरैः तुङ्ग-शैल-तरु-छन्नं मानुषाणाम-गोचरम्।
vyāptaṃ guhā-śayaiḥ krūraiḥ kravyādbhiḥ sa-niśācaraiḥ tuṅga-śaila-taru-channaṃ mānuṣāṇāma-gocaram.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्वमेजय-सिंहाऽऽढ्यान् स्तनं-धाय-सम-त्विषौ कथं नाडिंधमान् मार्गानागतौ विषमोपलान्।
satvamejaya-siṃhā''ḍhyān stanaṃ-dhāya-sama-tviṣau kathaṃ nāḍiṃdhamān mārgānāgatau viṣamopalān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्तीर्णौ वा कथं भीमाः सरितः कूलमुद्वहाः,, आसादितौ कथं ब्रूतं न गजैः कूलमुद्रुजैः।
attīrṇau vā kathaṃ bhīmāḥ saritaḥ kūlamudvahāḥ,, āsāditau kathaṃ brūtaṃ na gajaiḥ kūlamudrujaiḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामो ऽवोचद्धनूमन्तम् "आवामभ्रं-लिहं गिरिम् ऐव विद्वन्! पितुः कामात् पान्तावल्पं-पचान् मुनीन्।
rāmo 'vocaddhanūmantam "āvāmabhraṃ-lihaṃ girim aiva vidvan! pituḥ kāmāt pāntāvalpaṃ-pacān munīn.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अ-मितं-पचमीशानं सर्व-भोगीणमुत्तमम् आवयोः पितरं विद्धि ख्यातं दशर्थं भुवि।
a-mitaṃ-pacamīśānaṃ sarva-bhogīṇamuttamam āvayoḥ pitaraṃ viddhi khyātaṃ daśarthaṃ bhuvi.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छलेन दयिता ऽरण्याद् रक्षसा ऽरुं-तुदेन नः अ-सूर्यं-पश्यया मूर्त्या हृता, तां मृगयावहे।"
chalena dayitā 'raṇyād rakṣasā 'ruṃ-tudena naḥ a-sūryaṃ-paśyayā mūrtyā hṛtā, tāṃ mṛgayāvahe."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यूचे मारुति रामम् Ō "अस्ति वालीति वानरः" शमयेदपि संग्रामे यो ललाटं-तपं रविम्।
pratyūce māruti rāmam Ō "asti vālīti vānaraḥ" śamayedapi saṃgrāme yo lalāṭaṃ-tapaṃ ravim.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रं-पश्येन सुग्रीवस् तेन भ्राता निराकृतः, तस्य मित्रीयतो दूतः संप्राप्तो ऽस्मि वशं-वदः
ugraṃ-paśyena sugrīvas tena bhrātā nirākṛtaḥ, tasya mitrīyato dūtaḥ saṃprāpto 'smi vaśaṃ-vadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियं-वदो ऽपि नैवा ऽहं ब्रुवे मिथ्या परं-तप !, सख्या तेन दश-ग्रीवं निहन्तासि द्विषं-तपम्।
priyaṃ-vado 'pi naivā 'haṃ bruve mithyā paraṃ-tapa !, sakhyā tena daśa-grīvaṃ nihantāsi dviṣaṃ-tapam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचं-यमोऽहमनृते सत्यमेतद् ब्रवीमि ते, एहि, सर्वं-सहं मित्रं सुग्रीवं कुरु वानरम्।"
vācaṃ-yamo'hamanṛte satyametad bravīmi te, ehi, sarvaṃ-sahaṃ mitraṃ sugrīvaṃ kuru vānaram."
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं-कष-यशः-शाखं राम-कल्प-तरुं कपिः आदायाऽ भ्रं-कषं प्रायान् मलयं फल-शालिनम्।
sarvaṃ-kaṣa-yaśaḥ-śākhaṃ rāma-kalpa-taruṃ kapiḥ ādāyā' bhraṃ-kaṣaṃ prāyān malayaṃ phala-śālinam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघं-करमिवायान्तमृतुं रामं क्लमान्विताः दृष्ट्वा मेने नसुग्रीवो वालि-भानुं भयं-करम्।
meghaṃ-karamivāyāntamṛtuṃ rāmaṃ klamānvitāḥ dṛṣṭvā mene nasugrīvo vāli-bhānuṃ bhayaṃ-karam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपाŌग्न्यकुरुतां सख्यमन्योन्यस्य प्रियं-करौ, क्षेमं-कराणि कार्याणि पर्यालोचयतां ततः।
upāŌgnyakurutāṃ sakhyamanyonyasya priyaṃ-karau, kṣemaṃ-karāṇi kāryāṇi paryālocayatāṃ tataḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशितं-भवमुत्क्रुष्टं वल्गितं शयितं स्थितम् बह्वमन्यत काकुत्स्थः कपीनां स्वेच्छया कृतम्
āśitaṃ-bhavamutkruṣṭaṃ valgitaṃ śayitaṃ sthitam bahvamanyata kākutsthaḥ kapīnāṃ svecchayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बलिं-दम-प्रख्यं कपि-विश्वं-भराऽधिपम् सुग्रीवः प्राब्रवीद् रामं वालिनो युधि विक्रमम्
tato baliṃ-dama-prakhyaṃ kapi-viśvaṃ-bharā'dhipam sugrīvaḥ prābravīd rāmaṃ vālino yudhi vikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"वसुं-धरायां कृत्स्नायां नाऽस्ति वालि-समो बली, हृदयं-गममेतत् त्वां ब्रवीमि, न पराभवम्।
"vasuṃ-dharāyāṃ kṛtsnāyāṃ nā'sti vāli-samo balī, hṛdayaṃ-gamametat tvāṃ bravīmi, na parābhavam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूर-गैरन्त-गैर् बाणैर् भवानत्यन्त-गः श्रियः अपि संक्रन्दनस्य स्यात् क्रुद्धः, किमुत वालिनः
dūra-gairanta-gair bāṇair bhavānatyanta-gaḥ śriyaḥ api saṃkrandanasya syāt kruddhaḥ, kimuta vālinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरेण तु मुनेर् वाली संजातो दस्युहो रणे अ-वार्य-प्रसरः प्रातरुद्यन्निव तमोऽपहः
vareṇa tu muner vālī saṃjāto dasyuho raṇe a-vārya-prasaraḥ prātarudyanniva tamo'pahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिप्रियत्वान् न हि मे कातरं प्रतिपद्यते चेतो वालि-वधं राम ! क्लेशापहमुपस्थितम्।
atipriyatvān na hi me kātaraṃ pratipadyate ceto vāli-vadhaṃ rāma ! kleśāpahamupasthitam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीर्ष-घातिनमायातमरीणां त्वां विलोकयन् पतिघ्नी-लक्ष्मणोपतां मन्येऽहं वालिनः श्रियम्।
śīrṣa-ghātinamāyātamarīṇāṃ tvāṃ vilokayan patighnī-lakṣmaṇopatāṃ manye'haṃ vālinaḥ śriyam.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुघ्नान् युधि हस्तिघ्नो गिरीन् क्षिप्यन्न-कृत्रिमान् शिल्पिभिः पाणिघैः क्रुद्धस् त्वया जय्यो ऽभ्युपाय-वान्।
śatrughnān yudhi hastighno girīn kṣipyanna-kṛtrimān śilpibhiḥ pāṇighaiḥ kruddhas tvayā jayyo 'bhyupāya-vān.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आढ्यं-करण-विक्रान्तो महिषस्य सुरद्विषः प्रियं-करणमिन्द्रस्य दुष्करं कृतवान् वधम्।
āḍhyaṃ-karaṇa-vikrānto mahiṣasya suradviṣaḥ priyaṃ-karaṇamindrasya duṣkaraṃ kṛtavān vadham.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियंŌभावुकतां यातस् तं क्षिपन् योजनं मृतम् स्वर्गे प्रियं-भविष्णुश् च क्र्त्स्नं शक्तो ऽप्यबाधयन्",
priyaṃŌbhāvukatāṃ yātas taṃ kṣipan yojanaṃ mṛtam svarge priyaṃ-bhaviṣṇuś ca krtsnaṃ śakto 'pyabādhayan",
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिज्ञासोः शक्तिमस्त्राणां रामो न्यून-धियः कपेः अभीनत् प्रतिपत्त्यर्थं सप्त व्योम स्पृशस् तरून्।
jijñāsoḥ śaktimastrāṇāṃ rāmo nyūna-dhiyaḥ kapeḥ abhīnat pratipattyarthaṃ sapta vyoma spṛśas tarūn.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वालि-पशौ वध्ये राम-र्त्विग्-जित-साध्वसः अभ्यभून् निलयं भ्रातुः सुग्रीवो निनदन् दधृक्।
tato vāli-paśau vadhye rāma-rtvig-jita-sādhvasaḥ abhyabhūn nilayaṃ bhrātuḥ sugrīvo ninadan dadhṛk.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुहाया निरगाद् वाली सिंहो मृगमिव द्युवन् भ्रातरं युङ् भियः संख्ये घोषेणा ऽऽपूरयन् दिशः
guhāyā niragād vālī siṃho mṛgamiva dyuvan bhrātaraṃ yuṅ bhiyaḥ saṃkhye ghoṣeṇā ''pūrayan diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यायच्छमानयोर् मूढो भेदे सदृशयोस् तयोः बाणमुद्यतमायंसीदिक्ष्वाकु-कुल-नन्दनः।
vyāyacchamānayor mūḍho bhede sadṛśayos tayoḥ bāṇamudyatamāyaṃsīdikṣvāku-kula-nandanaḥ.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋष्यमूकमगात् क्लन्तः कपिर् मृग-सदृग् द्रुतम् किष्किन्धाऽद्रिसदाऽऽत्यर्थं निष्पिष्टः कोष्णमुच्छ्वसन्।
ṛṣyamūkamagāt klantaḥ kapir mṛga-sadṛg drutam kiṣkindhā'drisadā''tyarthaṃ niṣpiṣṭaḥ koṣṇamucchvasan.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.