Library·Ksemendra: Bharatamanjari·7
आचार्यसूनुस्तस्याथ वज्रसारेषुवर्षिणः । छत्त्रं ध्वजं कार्मुकं च भल्लैश्चिच्छेद निर्व्यथः
ācāryasūnustasyātha vajrasāreṣuvarṣiṇaḥ / chattraṃ dhvajaṃ kārmukaṃ ca bhallaiściccheda nirvyathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवरुह्य रथात्तूर्णं नीलश्चित्रपराक्रमः । कृपाणेन शिरो हर्तुं द्रौणेः श्येन इवापतत्
avaruhya rathāttūrṇaṃ nīlaścitraparākramaḥ / kṛpāṇena śiro hartuṃ drauṇeḥ śyena ivāpatat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारद्वाजसुतस्तस्य भल्लेनोज्ज्वलकुण्डलम् । कान्तं शिरो ऽहरत्तारायुगयुक्तमिवोडुपम्
bhāradvājasutastasya bhallenojjvalakuṇḍalam / kāntaṃ śiro 'harattārāyugayuktamivoḍupam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीले हते पाण्डवानां भग्ने सुभटमण्डले । हत्वा संशप्तकान्पार्थो जवार्तां भुवमाययौ
nīle hate pāṇḍavānāṃ bhagne subhaṭamaṇḍale / hatvā saṃśaptakānpārtho javārtāṃ bhuvamāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमफल्गुणसौभद्रमत्स्यचैद्यमुखैस्ततः । भिद्यमाने परानीके निःस्वनस्तुमुलो ऽभवत्
bhīmaphalguṇasaubhadramatsyacaidyamukhaistataḥ / bhidyamāne parānīke niḥsvanastumulo 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कर्णप्रभृतिभिस्तेषां समरशालिनाम् । घोरो बभूत संमर्दः सर्वलोकभयंकरः
tataḥ karṇaprabhṛtibhisteṣāṃ samaraśālinām / ghoro babhūta saṃmardaḥ sarvalokabhayaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मर्यादे रणे तस्मिन्रूधिरावर्तदुस्तरे । भिन्नां कुरुचमूं दृष्ट्वा कर्णः पार्थमयोधयत्
nirmaryāde raṇe tasminrūdhirāvartadustare / bhinnāṃ kurucamūṃ dṛṣṭvā karṇaḥ pārthamayodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोर्ऽजुनं पावकास्त्रेण सात्यकिप्रमुखांस्तथा । चकार घोरदिग्दाहपिङ्गलानिव भूधरान्
sor'junaṃ pāvakāstreṇa sātyakipramukhāṃstathā / cakāra ghoradigdāhapiṅgalāniva bhūdharān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो धनंजयमुखा हत्वास्त्रैरस्त्रमुत्कटम् । कर्णं शरशतैश्चक्रुर्घनवेत्रवनोपमम्
tato dhanaṃjayamukhā hatvāstrairastramutkaṭam / karṇaṃ śaraśataiścakrurghanavetravanopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुंजयं विपाटं च वीरं चावरजं शरैः । कर्णानुजान्यमपुरं प्राहिणोत्कपिकेतनः
śatruṃjayaṃ vipāṭaṃ ca vīraṃ cāvarajaṃ śaraiḥ / karṇānujānyamapuraṃ prāhiṇotkapiketanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ द्रोणमुखाः सर्वे कौरवाणां महारथाः । कर्णपार्श्वं समाजग्मुर्दीप्तास्त्रग्रामदुःसहाः
atha droṇamukhāḥ sarve kauravāṇāṃ mahārathāḥ / karṇapārśvaṃ samājagmurdīptāstragrāmaduḥsahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सात्यकिप्रभृतिभिः संसक्ता धन्विनां वराः । चक्रिरे समरं घोरं गजवाजिरथक्षयम्
te sātyakiprabhṛtibhiḥ saṃsaktā dhanvināṃ varāḥ / cakrire samaraṃ ghoraṃ gajavājirathakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोर्ऽजुनशरासारैर्भिन्नेषु भुजशालिषु । वासरान्ते न्यवर्तन्त पार्थिवा भृशपीडिताः
tator'junaśarāsārairbhinneṣu bhujaśāliṣu / vāsarānte nyavartanta pārthivā bhṛśapīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समभ्येत्य गुरुं दुर्योधनो ऽब्रवीत् । कर्णयन्भृशसंतप्तः पाण्डवानां पराक्रमम्
tataḥ prātaḥ samabhyetya guruṃ duryodhano 'bravīt / karṇayanbhṛśasaṃtaptaḥ pāṇḍavānāṃ parākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो नु पुण्यहीनस्य भवतापि प्रतिश्रुतः । वीरो निष्फलतां यातो धर्मजग्रहणे मम
aho nu puṇyahīnasya bhavatāpi pratiśrutaḥ / vīro niṣphalatāṃ yāto dharmajagrahaṇe mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिमन्त- प्रणयिनामभिजाता यशस्विनः । वृथा मनोरथं कर्तुं शिक्षिता न भवद्विधाः
śaktimanta- praṇayināmabhijātā yaśasvinaḥ / vṛthā manorathaṃ kartuṃ śikṣitā na bhavadvidhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा सुयोधनेनोक्तं जगाद कलशोद्भवः । दुर्ग्रह्यः पाण्डवो राजन्गुप्तो गाण्डीवधन्वना
śrutvā suyodhanenoktaṃ jagāda kalaśodbhavaḥ / durgrahyaḥ pāṇḍavo rājangupto gāṇḍīvadhanvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाप्यद्य करोम्येष यथाशक्ति हितं तव । संशप्तकाः पुनर्यान्तु रतादाकृष्य फल्गुणम्
tathāpyadya karomyeṣa yathāśakti hitaṃ tava / saṃśaptakāḥ punaryāntu ratādākṛṣya phalguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्येणेति गदिते संशप्तकगणाः पुनः । समाहूयार्जुनं निन्युर्दक्षिणाशां युयुत्सवः
ācāryeṇeti gadite saṃśaptakagaṇāḥ punaḥ / samāhūyārjunaṃ ninyurdakṣiṇāśāṃ yuyutsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामशिष्यस्ततो द्रोणः क्षत्रियक्षयदीक्षितः । संसारचक्रदुर्भेद्यं चक्रव्यूहं विनिर्ममे
rāmaśiṣyastato droṇaḥ kṣatriyakṣayadīkṣitaḥ / saṃsāracakradurbhedyaṃ cakravyūhaṃ vinirmame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरीणामयुते तस्मिन्राजपुत्रायुतं बभौ । व्योमनिर्झरिणीस्वच्छपताकालंकृतैर्भुजैः
arīṇāmayute tasminrājaputrāyutaṃ babhau / vyomanirjhariṇīsvacchapatākālaṃkṛtairbhujaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिमन्ये स्वय श्रीमान्राजा तस्थौ सुयोधनः । गजानीकेन महता वृतः सर्वैर्महारथैः
nābhimanye svaya śrīmānrājā tasthau suyodhanaḥ / gajānīkena mahatā vṛtaḥ sarvairmahārathaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयद्रथेन सहितो द्रोणो व्यूहमुखो ऽभवत् । त्रिंशता त्रिदशाकरैस्तथा दुर्योधनानुजैः
jayadrathena sahito droṇo vyūhamukho 'bhavat / triṃśatā tridaśākaraistathā duryodhanānujaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदपारं बलं दृष्ट्वा व्यूहं विक्रमशालिभिः । द्रोणनिर्दारितानीकः प्रदध्यौ धर्मनन्दनः
tadapāraṃ balaṃ dṛṣṭvā vyūhaṃ vikramaśālibhiḥ / droṇanirdāritānīkaḥ pradadhyau dharmanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सौभद्रं रणे मत्वा कंसारिसमविक्रमम् । बभाषे संनिधौ राज्ञां त्रैलोक्यविजयक्षमम्
sa saubhadraṃ raṇe matvā kaṃsārisamavikramam / babhāṣe saṃnidhau rājñāṃ trailokyavijayakṣamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमन्यो तव पिता यातः संशप्तकान्प्रति । तद्वोढुर्महसि धुरं त्वमिमां तद्गुणाधिकः
abhimanyo tava pitā yātaḥ saṃśaptakānprati / tadvoḍhurmahasi dhuraṃ tvamimāṃ tadguṇādhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णोर्ऽजुनो रौक्मिणेयस्त्वं वा वज्रिपराक्रमः । प्रगल्भः पञ्चमो नास्ति चक्रव्यूहविभेदिने
kṛṣṇor'juno raukmiṇeyastvaṃ vā vajriparākramaḥ / pragalbhaḥ pañcamo nāsti cakravyūhavibhedine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वैतदूचे सौभद्रः प्रहर्षोत्फुल्ललोचनः । एष व्यूहं विदार्याद्य प्रविशामि त्वदाज्ञया
śrutvaitadūce saubhadraḥ praharṣotphullalocanaḥ / eṣa vyūhaṃ vidāryādya praviśāmi tvadājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गन्तुमनभिज्ञं मामनुयान्तु महारथाः । उक्तेर्ऽजुनसुतेनेति युधिष्ठिरमुखैर्नृपैः
nirgantumanabhijñaṃ māmanuyāntu mahārathāḥ / ukter'junasuteneti yudhiṣṭhiramukhairnṛpaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्यभिहिते सूतं सौभद्रः समचोदयत् । स मुक्तशैश्वो वीरः केसरीव त्रिहायनः
tathetyabhihite sūtaṃ saubhadraḥ samacodayat / sa muktaśaiśvo vīraḥ kesarīva trihāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्यमानो रणमुखे वराकं सर्वराजकम् । कान्तः कन्कसंनाहो बद्धस्वङ्गो विभूषितः
manyamāno raṇamukhe varākaṃ sarvarājakam / kāntaḥ kankasaṃnāho baddhasvaṅgo vibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौतुकात्क्ष्मामिवायातो वीरः सुरकुमारकः । अकठोरतराकारो वीरो जरठविक्रमः
kautukātkṣmāmivāyāto vīraḥ surakumārakaḥ / akaṭhoratarākāro vīro jaraṭhavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणानीकं शरैश्चक्रे क्षुभिताम्भोधिविभ्रमम् । ततः प्रवृत्ते समरे महतामपि मोहने
droṇānīkaṃ śaraiścakre kṣubhitāmbhodhivibhramam / tataḥ pravṛtte samare mahatāmapi mohane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदार्य व्यूहमविशत्सौभद्रस्तीक्ष्णविक्रमः । लाघवे सौष्ठवे चित्रे यातमेकमनेकताम्
vidārya vyūhamaviśatsaubhadrastīkṣṇavikramaḥ / lāghave sauṣṭhave citre yātamekamanekatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा प्रविष्टं तं सर्वे कुरुवीराः समाद्रवन् । अयं गृहीतो यातो ऽयं हतो ऽयं हन्त्ययं बहून्
dṛṣṭvā praviṣṭaṃ taṃ sarve kuruvīrāḥ samādravan / ayaṃ gṛhīto yāto 'yaṃ hato 'yaṃ hantyayaṃ bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञां निनादो ऽबूदभिमन्युरथं प्रति । सरत्नमुकुटैः शीर्षैः सप्रासासिशरैः करैः
iti rājñāṃ ninādo 'būdabhimanyurathaṃ prati / saratnamukuṭaiḥ śīrṣaiḥ saprāsāsiśaraiḥ karaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहेमकवचैः कायैः सकेयूराङ्गदैर्भुजैः । तुरङ्गैः कृत्तसारङ्गैर्भिन्नकुम्भैश्च कुम्भिभिः
sahemakavacaiḥ kāyaiḥ sakeyūrāṅgadairbhujaiḥ / turaṅgaiḥ kṛttasāraṅgairbhinnakumbhaiśca kumbhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपतद्भिरविश्रान्तश्छन्नां चक्रे स मेदिनीम् । वध्यमानं बलं दृष्ट्वा सौभद्रेण प्रहारिणा
nipatadbhiraviśrāntaśchannāṃ cakre sa medinīm / vadhyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā saubhadreṇa prahāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमाद्रवन्ससंरब्धाः द्रौणिकर्णकृपादयः । तान्बाणवर्षिणो वीरान्विधाय विमुखाञ्शरैः
tamādravansasaṃrabdhāḥ drauṇikarṇakṛpādayaḥ / tānbāṇavarṣiṇo vīrānvidhāya vimukhāñśaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरो जहार भल्लेन सौभद्रो ऽश्मकभूपतेः । भग्ने ततो कुरुबले द्रोणकर्णकृपाः पुनः
śiro jahāra bhallena saubhadro 'śmakabhūpateḥ / bhagne tato kurubale droṇakarṇakṛpāḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रौणिहार्दिक्यगान्धारशरशल्यबृहद्बलाः । भूरिभूरिश्रवश्चित्रदुःशासनसुयोधनाः
drauṇihārdikyagāndhāraśaraśalyabṛhadbalāḥ / bhūribhūriśravaścitraduḥśāsanasuyodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये चाभ्येत्य भूपालाः सायकैस्तमवाकिरन् । क्षिप्रैः शिलीमुखैस्तेषां संच्छन्नोर्ऽजुननन्दनः
anye cābhyetya bhūpālāḥ sāyakaistamavākiran / kṣipraiḥ śilīmukhaisteṣāṃ saṃcchannor'junanandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसन्तसमये कान्तः कर्णिकार इवाबभौ । तस्य पार्थकुमारस्य कुमारस्येव दानवाः
vasantasamaye kāntaḥ karṇikāra ivābabhau / tasya pārthakumārasya kumārasyeva dānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्त्या शक्तिमतो युद्धे निर्जितास्ते प्रदुद्रुवुः । मद्रराजानुजं हत्वा स तूर्णं भीमविक्रमम्
śaktyā śaktimato yuddhe nirjitāste pradudruvuḥ / madrarājānujaṃ hatvā sa tūrṇaṃ bhīmavikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णस्य भ्रातरं शूरं जघान घनगर्जितम् । क्रमेणैकैकशो जित्वा संहतांश्च पुनः पुनः
karṇasya bhrātaraṃ śūraṃ jaghāna ghanagarjitam / krameṇaikaikaśo jitvā saṃhatāṃśca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णदुःशासनमुखान्स चक्रे भूभुजां क्षयम् । परसैन्यान्तरस्थस्य दिक्षु सर्वासु भूमिपाः
karṇaduḥśāsanamukhānsa cakre bhūbhujāṃ kṣayam / parasainyāntarasthasya dikṣu sarvāsu bhūmipāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमचापसहस्राणि ददृशुस्तस्य लाघवात् । गजवाजिरथानीके दारिते तेन पत्त्रिभिः
hemacāpasahasrāṇi dadṛśustasya lāghavāt / gajavājirathānīke dārite tena pattribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चामरोष्णीषहासाङ्का प्रससर्पास्रवाहिनी । उत्थितेषु कबन्धेषु भग्ने सुभटमण्डले
cāmaroṣṇīṣahāsāṅkā prasasarpāsravāhinī / utthiteṣu kabandheṣu bhagne subhaṭamaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्मौ पार्थसुतः शङ्खं दिशः शकलयन्निव । अत्रान्तरे पाण्डुसुतान्प्रवेष्टुं व्यूहमुद्यतान्
dadhmau pārthasutaḥ śaṅkhaṃ diśaḥ śakalayanniva / atrāntare pāṇḍusutānpraveṣṭuṃ vyūhamudyatān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवारयद्भर्गवराद्दृप्तो राजा जयद्रथः । स कृष्णाहरणे पूर्वं विजितस्तैर्महेश्वरात्
avārayadbhargavarāddṛpto rājā jayadrathaḥ / sa kṛṣṇāharaṇe pūrvaṃ vijitastairmaheśvarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरं तपः कृशो लेभे तज्जयं फल्गुमं विना । स बभौ पाण्डुतनयान्वारयन्सपदानुगान्
varaṃ tapaḥ kṛśo lebhe tajjayaṃ phalgumaṃ vinā / sa babhau pāṇḍutanayānvārayansapadānugān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेलाचल इवोद्धूतान्वारिवेगान्महोदधेः । हैमं वराहं बिभ्राणो ध्वजे वैश्वानरप्रभम्
velācala ivoddhūtānvārivegānmahodadheḥ / haimaṃ varāhaṃ bibhrāṇo dhvaje vaiśvānaraprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाह पाण्डवचमूं सैन्धवो रुद्रतेजसा । तेनैकेन निरुद्धेषु प्रसभं पाण्डुसूनुषु
dadāha pāṇḍavacamūṃ saindhavo rudratejasā / tenaikena niruddheṣu prasabhaṃ pāṇḍusūnuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमन्युर्विशन्राज्ञामुच्चकर्त शिरोवनम् । वृषसेनं स विद्राव्य वीरो वैकर्तनात्मजम्
abhimanyurviśanrājñāmuccakarta śirovanam / vṛṣasenaṃ sa vidrāvya vīro vaikartanātmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जहार लुलितोष्णीषं काम्बोजनृपतेः शिरः । तस्मिन्विमर्दे तुमुले दिक्षु रुद्धासु पांसुभिः
jahāra lulitoṣṇīṣaṃ kāmbojanṛpateḥ śiraḥ / tasminvimarde tumule dikṣu ruddhāsu pāṃsubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूच्यन्त महीपाला रत्नाभरणरशिमभिः । ततो विजयदायादः केसरीव मदद्विपम्
asūcyanta mahīpālā ratnābharaṇaraśimabhiḥ / tato vijayadāyādaḥ kesarīva madadvipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जग्राह सत्यश्रवसं राजानमतुलौजसम् । अभिमन्योर्वशं याते तस्मिन्भूमिभृतां वरे
jagrāha satyaśravasaṃ rājānamatulaujasam / abhimanyorvaśaṃ yāte tasminbhūmibhṛtāṃ vare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शल्यात्मजो रुक्मरथस्तं गर्जन्समुपाद्रवत् । स तेषां भ्रुकुटीधूमलक्ष्यकोपाग्निसंपदाम्
śalyātmajo rukmarathastaṃ garjansamupādravat / sa teṣāṃ bhrukuṭīdhūmalakṣyakopāgnisaṃpadām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धर्वास्त्रेण सहसा विदधे कीर्तिशेषताम् । तेन तुल्यवयोवेशे राजपुत्रशते हते
gāndharvāstreṇa sahasā vidadhe kīrtiśeṣatām / tena tulyavayoveśe rājaputraśate hate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्भाकाण्डवने भग्ने प्रभिन्नेनेव दन्तिना । विद्रुते भूभुजां चक्रे भग्नामानः सुयोधनः
rambhākāṇḍavane bhagne prabhinneneva dantinā / vidrute bhūbhujāṃ cakre bhagnāmānaḥ suyodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःशश्वास ह्रिया नम्रः सौभद्रशरदारितः । ततो दुर्योधनसुतो लक्ष्मणो लक्ष्मणोपमः
niḥśaśvāsa hriyā namraḥ saubhadraśaradāritaḥ / tato duryodhanasuto lakṣmaṇo lakṣmaṇopamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमन्युं समभ्येत्य प्राहिणोद्विशिखावलीम् । लक्ष्मीलताकिसलयं संभोगतरुकन्दरम्
abhimanyuṃ samabhyetya prāhiṇodviśikhāvalīm / lakṣmīlatākisalayaṃ saṃbhogatarukandaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं राजपुत्रं सौभद्रः क्षणं तुल्यमयोधयत् । तस्य मुक्तावलीतारापङ्क्तिसेवितमाननम्
taṃ rājaputraṃ saubhadraḥ kṣaṇaṃ tulyamayodhayat / tasya muktāvalītārāpaṅktisevitamānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशाङ्कमिव भल्लेन कण्ठमूलाज्जहार सः । कौरवेन्द्रस्ततः क्रुद्धः प्रिये पुत्रे निपातिते
śaśāṅkamiva bhallena kaṇṭhamūlājjahāra saḥ / kauravendrastataḥ kruddhaḥ priye putre nipātite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभद्रमाद्रवद्वीरः सह सर्वैर्महारथैः । नृपवैकर्तन्द्रोणद्रौणिहार्दिक्यगौतमान्
saubhadramādravadvīraḥ saha sarvairmahārathaiḥ / nṛpavaikartandroṇadrauṇihārdikyagautamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरैर्विद्राव्य तरसा वृन्दारकमपातयत् । कोपादापततः सो ऽथ कोसलाधिपतेः शिरः
śarairvidrāvya tarasā vṛndārakamapātayat / kopādāpatataḥ so 'tha kosalādhipateḥ śiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहद्बलस्य चिच्छेद भल्लेनाकुलकुण्डलम् । ततः कर्णमभिद्रुत्य शरैरशनिदारुणैः
bṛhadbalasya ciccheda bhallenākulakuṇḍalam / tataḥ karṇamabhidrutya śarairaśanidāruṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निनाय संशयतुलां मृत्युदंष्ट्राङ्कुरैरिव । निपात्य कर्णसचिवान्राजपुत्रान्प्रहारिणः
nināya saṃśayatulāṃ mṛtyudaṃṣṭrāṅkurairiva / nipātya karṇasacivānrājaputrānprahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघान मार्तिकं भोजं तथा कुञ्जरेकतनम् । दौःशासनिं ततः कृत्वा पृषत्केन पराङ्भुखम्
jaghāna mārtikaṃ bhojaṃ tathā kuñjarekatanam / dauḥśāsaniṃ tataḥ kṛtvā pṛṣatkena parāṅbhukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधाय विरथं शल्यं शरजालैरमोहयत् । शत्रुंजयं मेघवेगं चन्द्रकेतुं सुवर्चसम्
vidhāya virathaṃ śalyaṃ śarajālairamohayat / śatruṃjayaṃ meghavegaṃ candraketuṃ suvarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यभासं च हत्वैतान्गान्धाराणां क्षयं व्यधात् । विद्राव्य भिन्नसर्वाङ्गं शकुनिं क्षतजोक्षितम्
sūryabhāsaṃ ca hatvaitāngāndhārāṇāṃ kṣayaṃ vyadhāt / vidrāvya bhinnasarvāṅgaṃ śakuniṃ kṣatajokṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरःफलोच्चयं चक्रे राजचूतवनेषु सः । हेमपुङ्खेषुजालेन जनकस्पर्धयेव सः
śiraḥphaloccayaṃ cakre rājacūtavaneṣu saḥ / hemapuṅkheṣujālena janakaspardhayeva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार कौरवानीकं ज्वलत्स्वाण्डवविभ्रमम् । स बभौ बिम्बितो राज्ञां स्वङ्गेषु कवचेषु च
cakāra kauravānīkaṃ jvalatsvāṇḍavavibhramam / sa babhau bimbito rājñāṃ svaṅgeṣu kavaceṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको विश्वक्षयायेव प्रयातो विश्वरूपताम् । तं दहन्तमनेकानि दृष्ट्वा शरशतार्चिषम्
eko viśvakṣayāyeva prayāto viśvarūpatām / taṃ dahantamanekāni dṛṣṭvā śaraśatārciṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यमेत्य राधेयो गाढविद्धः समभ्यधात् । बालो ऽप्यबालचरितः काकुत्स्थमविक्रमः
ācāryametya rādheyo gāḍhaviddhaḥ samabhyadhāt / bālo 'pyabālacaritaḥ kākutsthamavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशेषं क्षपयत्येष सैन्यं वज्रिसुतात्मजः । विधीयतामत्र नीतिर्दुर्जयो ऽयमुपेक्षितः
aśeṣaṃ kṣapayatyeṣa sainyaṃ vajrisutātmajaḥ / vidhīyatāmatra nītirdurjayo 'yamupekṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदधीना हि युद्धे ऽस्मिन्कौरवाणां जयश्रियः । श्रुत्वैतत्सस्मितो द्रोणः सूतपुत्रमभाषत
tvadadhīnā hi yuddhe 'sminkauravāṇāṃ jayaśriyaḥ / śrutvaitatsasmito droṇaḥ sūtaputramabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं हिनस्ति पृतनां मुहुर्तेनार्जुनात्मजः । अस्य धैर्यममर्यादं दृष्ट्वा प्रौढं च विक्रमम्
satyaṃ hinasti pṛtanāṃ muhurtenārjunātmajaḥ / asya dhairyamamaryādaṃ dṛṣṭvā prauḍhaṃ ca vikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोमाञ्जकञ्चुकः कायः कस्य नाम न जायते । सकार्मुको न शक्यो ऽयं सखङ्गरथकङ्कटः
romāñjakañcukaḥ kāyaḥ kasya nāma na jāyate / sakārmuko na śakyo 'yaṃ sakhaṅgarathakaṅkaṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सचक्रो वा रणे जेतुं भास्वरैस्त्रिदशैरपि । तदस्य क्रियतां यत्नः सर्वायुधविनाशने
sacakro vā raṇe jetuṃ bhāsvaraistridaśairapi / tadasya kriyatāṃ yatnaḥ sarvāyudhavināśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परचक्रान्तरस्थस्य युष्माभिर्यदि शक्यते । ततो द्रोणः समाभाष्य कर्णेन सहितो ययौ
paracakrāntarasthasya yuṣmābhiryadi śakyate / tato droṇaḥ samābhāṣya karṇena sahito yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभद्रं द्रावितानीकं सह सर्वैर्महारथैः । स तानापततो वीरान्मण्डलीकृतकार्मुकः
saubhadraṃ drāvitānīkaṃ saha sarvairmahārathaiḥ / sa tānāpatato vīrānmaṇḍalīkṛtakārmukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरैश्चकार विमुखान्नदीवेगानिवाचलः । ततश्चिच्छेद पार्श्वेन कर्णस्तस्यानतं धनुः
śaraiścakāra vimukhānnadīvegānivācalaḥ / tataściccheda pārśvena karṇastasyānataṃ dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथं जघान हार्दिक्यः सारथिं तस्य गौतमः । विरथं छिन्नधन्वानं द्रोणमुख्यास्तमाद्रवन्
rathaṃ jaghāna hārdikyaḥ sārathiṃ tasya gautamaḥ / virathaṃ chinnadhanvānaṃ droṇamukhyāstamādravan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दीप्तं स्वङ्गमादाय चर्म चानेकतारकम् । मण्डलानि चरन्वीरो दुर्लक्ष्यः समपद्यत
sa dīptaṃ svaṅgamādāya carma cānekatārakam / maṇḍalāni caranvīro durlakṣyaḥ samapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरन्तं व्योम्नि बाहुल्यात्सहस्रांशुमिवाभितः । पतितं मेनिरे मूर्ध्नि तुल्यं सर्वे महारथाः
carantaṃ vyomni bāhulyātsahasrāṃśumivābhitaḥ / patitaṃ menire mūrdhni tulyaṃ sarve mahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहारिणः क्षुरप्रेण द्रोणस्तस्याकरोद्द्विधा । खङ्गं भिन्नेभकुम्भाग्रसक्तमौक्तिकदन्तुरम्
prahāriṇaḥ kṣurapreṇa droṇastasyākaroddvidhā / khaṅgaṃ bhinnebhakumbhāgrasaktamauktikadanturam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नखङ्गः समादाय चक्रं विक्रमलाच्छनः । स चक्रे राजचक्राणां क्षयं चक्रायुधभ्रमम्
chinnakhaṅgaḥ samādāya cakraṃ vikramalācchanaḥ / sa cakre rājacakrāṇāṃ kṣayaṃ cakrāyudhabhramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्ते संहताः सर्वे द्रोणमुख्या महारथाः । तच्चक्रं तिलशश्चक्रुः शरैः संहारशङ्किताः
tataste saṃhatāḥ sarve droṇamukhyā mahārathāḥ / taccakraṃ tilaśaścakruḥ śaraiḥ saṃhāraśaṅkitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमाङ्गदगदापाणिः सो ऽथ भीम इवापरः । सुबलस्यात्मजं वीरं कालिकेयं जघान सः
hemāṅgadagadāpāṇiḥ so 'tha bhīma ivāparaḥ / subalasyātmajaṃ vīraṃ kālikeyaṃ jaghāna saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धारराजपुत्राणां स हत्वा सप्तसप्ततिम् । नृपान्ब्रह्मवसातीयान्गदयापातयद्दश
gāndhārarājaputrāṇāṃ sa hatvā saptasaptatim / nṛpānbrahmavasātīyāngadayāpātayaddaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पिष्टकेकयरथो गजानीकं चकार सः । वज्रपातविनिर्भिन्नशैलमण्डलसंनिभम्
niṣpiṣṭakekayaratho gajānīkaṃ cakāra saḥ / vajrapātavinirbhinnaśailamaṇḍalasaṃnibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथं दौःशासनेः साश्वं स निष्पिष्य ससारथिम् । गदया गजघातिन्या गदापाणिं तमाद्रवत्
rathaṃ dauḥśāsaneḥ sāśvaṃ sa niṣpiṣya sasārathim / gadayā gajaghātinyā gadāpāṇiṃ tamādravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डलानि चरन्तौ तावन्योन्यमभिजघ्नतुः । गदाभ्यं भीषणाघातजातवह्निकणाकुलौ
maṇḍalāni carantau tāvanyonyamabhijaghnatuḥ / gadābhyaṃ bhīṣaṇāghātajātavahnikaṇākulau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुप्रहाराभिहतौ पेततुस्तौ महाभुजौ । सौभद्रं पतितं दूराद्बाणैर्जघ्नुर्महारथाः
guruprahārābhihatau petatustau mahābhujau / saubhadraṃ patitaṃ dūrādbāṇairjaghnurmahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सायकाञ्चितसर्वाङ्गं विकीर्णाकुलकुन्तलम् । दौःशासनिस्तमुत्थान गदया मूर्ध्न्यताडयत्
sāyakāñcitasarvāṅgaṃ vikīrṇākulakuntalam / dauḥśāsanistamutthāna gadayā mūrdhnyatāḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्निपतिते वीरे वालचूत इवानिलैः । वीतशोभमभूत्सर्वं जगदुद्यानमाकुलम्
tasminnipatite vīre vālacūta ivānilaiḥ / vītaśobhamabhūtsarvaṃ jagadudyānamākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशान्तमपि तं दृष्ट्वा क्षत्रवेणुवनानलम् । पुनरुत्तिष्ठतीत्यासीद्भूभुजां हृदयभ्रमः
praśāntamapi taṃ dṛṣṭvā kṣatraveṇuvanānalam / punaruttiṣṭhatītyāsīdbhūbhujāṃ hṛdayabhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा चन्द्रवदनं कुमारं भूमिपातितम् । व्योमगा मुमुचुर्बाष्पं सुरविद्याधराङ्गनाः
taṃ dṛṣṭvā candravadanaṃ kumāraṃ bhūmipātitam / vyomagā mumucurbāṣpaṃ suravidyādharāṅganāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालो लूनधनुष्स्वण्डः श्रान्तो विहतवाहनः । हतो महारथैः सर्वैरित्यभूद्दिवि निःश्वनः
bālo lūnadhanuṣsvaṇḍaḥ śrānto vihatavāhanaḥ / hato mahārathaiḥ sarvairityabhūddivi niḥśvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रहृष्टैः कुरुभिर्लब्धलक्ष्यैः समन्ततः । गर्जद्भिर्निर्जिताः सेना दुद्रुवुर्धर्मनन्दनम्
tataḥ prahṛṣṭaiḥ kurubhirlabdhalakṣyaiḥ samantataḥ / garjadbhirnirjitāḥ senā dudruvurdharmanandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रपत्त्रनयने सौभद्रे युधि पातिते । शोकार्त इव रक्तांशुः पपातास्ताद्रिकन्दरात्
sahasrapattranayane saubhadre yudhi pātite / śokārta iva raktāṃśuḥ papātāstādrikandarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो युधिष्ठिरमुखाः संमुखं हतमाहवे । अशोच्यं शुशुचुः स्नेहाज्जम्भारितनयात्मजम्
tato yudhiṣṭhiramukhāḥ saṃmukhaṃ hatamāhave / aśocyaṃ śuśucuḥ snehājjambhāritanayātmajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाययौ ततो जिष्णुः शिबिरं विमना इव । प्रायः पूर्वं मनांस्येव कथयन्ति शुभाशुभम्
samāyayau tato jiṣṇuḥ śibiraṃ vimanā iva / prāyaḥ pūrvaṃ manāṃsyeva kathayanti śubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स निजं सैन्यमालोक्य ध्वस्तच्छायमधोमुखम् । भ्रातॄंश्च विषनाराचनिर्भिन्नानिव मर्मसु
sa nijaṃ sainyamālokya dhvastacchāyamadhomukham / bhrātṝṃśca viṣanārācanirbhinnāniva marmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवसप्रोषितं पुत्रं द्रष्टुमुत्कण्ठिताशयः । मूकीभूतानिव शुचा तानपृच्छत्ससंभ्रमः
divasaproṣitaṃ putraṃ draṣṭumutkaṇṭhitāśayaḥ / mūkībhūtāniva śucā tānapṛcchatsasaṃbhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्चिन्न द्रोणविहितं चक्रव्यूहं ममात्मजः । प्रविष्टो निधनं नीतः कुरुभिः कूटयोधिभिः
kaccinna droṇavihitaṃ cakravyūhaṃ mamātmajaḥ / praviṣṭo nidhanaṃ nītaḥ kurubhiḥ kūṭayodhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवेशं शिक्षितो व्यूहे मया बालो न निर्गमम् । ध्रुवं स निहतः पापौर्वीरो राजीवलोचनः
praveśaṃ śikṣito vyūhe mayā bālo na nirgamam / dhruvaṃ sa nihataḥ pāpaurvīro rājīvalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्त्वेति शोकदनक्वाथ्यमानो धनंजयः । श्रुत्वा तनयवृत्तान्तं मोहात्स्थाणुरिवाभवत् । यशोमयीं प्रविष्टो ऽसौ वीरः कल्पस्थिरां तनुम्
uktveti śokadanakvāthyamāno dhanaṃjayaḥ / śrutvā tanayavṛttāntaṃ mohātsthāṇurivābhavat / yaśomayīṃ praviṣṭo 'sau vīraḥ kalpasthirāṃ tanum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युच्यमानः कृष्णेन लब्धसंज्ञो जगाद सः । अहो नु नाभवत्कश्चिन्मत्पुत्रं यो ऽरिमध्यगम्
ityucyamānaḥ kṛṣṇena labdhasaṃjño jagāda saḥ / aho nu nābhavatkaścinmatputraṃ yo 'rimadhyagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ररक्ष मध्ये युष्माकं मिथ्याशस्त्रपरिग्रहः । तं समग्रगुणारामं तनयं रामविक्रमम्
rarakṣa madhye yuṣmākaṃ mithyāśastraparigrahaḥ / taṃ samagraguṇārāmaṃ tanayaṃ rāmavikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रक्ष्यामि क्व पुनः कान्तं स्वप्नलब्धमिवेप्सितम् । व्यक्तं रिपुभिराकीर्णः पतन्सस्मार मां सुतः
drakṣyāmi kva punaḥ kāntaṃ svapnalabdhamivepsitam / vyaktaṃ ripubhirākīrṇaḥ patansasmāra māṃ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्रीयः केशव त्वां वा लुप्तधैर्यो ऽथवा न सः । हता सुभद्रा रहिता पुत्रेणामृतवर्षिणा
svasrīyaḥ keśava tvāṃ vā luptadhairyo 'thavā na saḥ / hatā subhadrā rahitā putreṇāmṛtavarṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वातिशयलावण्यगुणविक्रमशालिना । मन्ये तं मन्यते कान्तं तारापतिनिभाननम्
sarvātiśayalāvaṇyaguṇavikramaśālinā / manye taṃ manyate kāntaṃ tārāpatinibhānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवं मन्मथमायातं दिवि देववधूजनः । परिष्वजस्व हा पुत्र क्व यातो ऽसि विहाय माम्
navaṃ manmathamāyātaṃ divi devavadhūjanaḥ / pariṣvajasva hā putra kva yāto 'si vihāya mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा मूलनिर्लूनो भुवि ताल इवापतत् । प्रतिलभ्य पुनः संज्ञां श्रुत्वा हेतुं जयद्रथम्
ityuktvā mūlanirlūno bhuvi tāla ivāpatat / pratilabhya punaḥ saṃjñāṃ śrutvā hetuṃ jayadratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतक्षयप्रकोपाग्निपीतशोकार्णवो ऽवदत् । हन्ताहं सैन्धवं पापं त्रिदशैरपि रक्षितम्
sutakṣayaprakopāgnipītaśokārṇavo 'vadat / hantāhaṃ saindhavaṃ pāpaṃ tridaśairapi rakṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनस्तनो तिग्मकरे पश्यतां सर्वभूजाम् । ये चरन्ति गुरुद्रोहं साधून्परिवदन्ति ये
anastano tigmakare paśyatāṃ sarvabhūjām / ye caranti gurudrohaṃ sādhūnparivadanti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वस्तान्घ्नन्ति ये स्वैरं निक्षेपं भक्षयन्ति ये । निन्दन्ति ये स्त्रियं भुक्त्वा ये च शास्त्रार्थवर्जिताः
viśvastānghnanti ye svairaṃ nikṣepaṃ bhakṣayanti ye / nindanti ye striyaṃ bhuktvā ye ca śāstrārthavarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचरन्ति निषिद्धं ये विहितं च त्यजन्ति ये । लोकन्व्रजेयं तत्तुल्यान्हन्या यदि न तं युधि
ācaranti niṣiddhaṃ ye vihitaṃ ca tyajanti ye / lokanvrajeyaṃ tattulyānhanyā yadi na taṃ yudhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.