Ksemendra: Bharatamanjari 7

असमाप्ते ऽह्नि निखिले न हतश्चेज्जयद्रथः । तत्प्रवेक्ष्यामि दहनं हूषणानृतशान्तये

asamāpte 'hni nikhile na hataścejjayadrathaḥ / tatpravekṣyāmi dahanaṃ hūṣaṇānṛtaśāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवि वा दिव पाताले मेरुमन्दरकन्दरे । अपि स्थितं तं मद्बाणा दारयिष्यन्त्यवारिताः

bhuvi vā diva pātāle merumandarakandare / api sthitaṃ taṃ madbāṇā dārayiṣyantyavāritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा कोपताम्राक्षः समं कालियविद्विषा । दध्मौ शङ्खं मही येन चकम्पे सकुलाचला

ityuktvā kopatāmrākṣaḥ samaṃ kāliyavidviṣā / dadhmau śaṅkhaṃ mahī yena cakampe sakulācalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन्नवसरे चारैर्विज्ञायार्जुनभाषितम् । भीतो दुर्योधनायैत्य सैन्धवस्तन्न्यवेदयत्

asminnavasare cārairvijñāyārjunabhāṣitam / bhīto duryodhanāyaitya saindhavastannyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौरवस्तं समादाय द्रोममभ्येत्य सानुगः । प्रतिज्ञामवदद्धोरां सैन्धवे सव्यसाचिनः

kauravastaṃ samādāya dromamabhyetya sānugaḥ / pratijñāmavadaddhorāṃ saindhave savyasācinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयद्रथो वदत्येष दिनमेकमलक्षितः । गच्छामि पार्थिवाः सर्वे मां वा रक्षन्तु संहताः

jayadratho vadatyeṣa dinamekamalakṣitaḥ / gacchāmi pārthivāḥ sarve māṃ vā rakṣantu saṃhatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति दुर्योधनेनोक्ते भारद्वाजस्तमब्रवीत् । श्वः कर्तास्मि महाव्यूहं दुर्भेद्यं त्रिदशैरपि

iti duryodhanenokte bhāradvājastamabravīt / śvaḥ kartāsmi mahāvyūhaṃ durbhedyaṃ tridaśairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं धनंजयं वीरं वारयिष्यामि सायकैः । सैन्धवार्थिनमायान्तं वेलशैल इवोदधिम्

ahaṃ dhanaṃjayaṃ vīraṃ vārayiṣyāmi sāyakaiḥ / saindhavārthinamāyāntaṃ velaśaila ivodadhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्ते शोणहयेनेति प्रहृष्टाः कुरुपुंगवाः । हतं पार्थममन्यन्त प्रतिज्ञाभङ्गवह्निना

ukte śoṇahayeneti prahṛṣṭāḥ kurupuṃgavāḥ / hataṃ pārthamamanyanta pratijñābhaṅgavahninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुनैवाखिलां सेनामेकः क्रुद्धो विनाशयेत् । रात्रावित्यर्जुनभयात्कुरवस्तस्थुरुत्थिताः

adhunaivākhilāṃ senāmekaḥ kruddho vināśayet / rātrāvityarjunabhayātkuravastasthurutthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे पुत्रशोकव्यथाताप्रलापिनीम् । सुभद्रां याज्ञसेनीं च शौरिः सान्त्वयितुं ययौ

atrāntare putraśokavyathātāpralāpinīm / subhadrāṃ yājñasenīṃ ca śauriḥ sāntvayituṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वासिता केशवेन सुभद्रा बाष्पगद्गदम् । विललाप मुहुः कण्ठे स्नुषामालम्ब्य मूर्च्छिताम्

āśvāsitā keśavena subhadrā bāṣpagadgadam / vilalāpa muhuḥ kaṇṭhe snuṣāmālambya mūrcchitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा पुत्र नयनानन्द मन्दिरामृतदीधिते । क्व नु ते पद्मपत्त्राक्षं द्रक्ष्यामि वदनं पुनः

hā putra nayanānanda mandirāmṛtadīdhite / kva nu te padmapattrākṣaṃ drakṣyāmi vadanaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं ते मत्स्यदुहिता नवोढा महिषी प्रिया । मर्तुमाहितसंकल्पा रक्ष्यते गर्भगौरवात्

iyaṃ te matsyaduhitā navoḍhā mahiṣī priyā / martumāhitasaṃkalpā rakṣyate garbhagauravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाथे पितरि कृष्णे च भीमे च बलिनां वरे । रणे रेणुभिरकीर्णः शेषे कथमनाथवत्

nāthe pitari kṛṣṇe ca bhīme ca balināṃ vare / raṇe reṇubhirakīrṇaḥ śeṣe kathamanāthavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्यानां वदान्यानां यज्वनां पुण्यकर्मिणाम् । सदाचारव्रतजुषां गतिमाप्नुहि पुत्रक

brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ yajvanāṃ puṇyakarmiṇām / sadācāravratajuṣāṃ gatimāpnuhi putraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रलापमुखरां तां समाश्वास्य माधवः । तूर्णं गाण्डीवधन्वानं वीतनिद्रमुपाययौ

iti pralāpamukharāṃ tāṃ samāśvāsya mādhavaḥ / tūrṇaṃ gāṇḍīvadhanvānaṃ vītanidramupāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाज्ञया जपपरो विधिवत्परिकल्पिते । पवित्रे शयने निद्रां लेभे शक्रसुतस्ततः

kṛṣṇājñayā japaparo vidhivatparikalpite / pavitre śayane nidrāṃ lebhe śakrasutastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपस्यद्व्योमगः स्वप्ने विष्णुना सह संयुतः । दिव्यपर्वतमारूढो देवं चन्द्रार्धसेखरम्

so 'pasyadvyomagaḥ svapne viṣṇunā saha saṃyutaḥ / divyaparvatamārūḍho devaṃ candrārdhasekharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं गोविन्दसखो दृष्ट्वा प्रणम्य रचिताञ्जलिः । भक्त्या तुष्टाव वरदं वरेण्यं हर्षनिर्भरः

taṃ govindasakho dṛṣṭvā praṇamya racitāñjaliḥ / bhaktyā tuṣṭāva varadaṃ vareṇyaṃ harṣanirbharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो भवाय भुवनप्रभवाप्यायकारिणे । नमः शर्वाय निःशेषदुष्कर्मविषहारिणे

namo bhavāya bhuvanaprabhavāpyāyakāriṇe / namaḥ śarvāya niḥśeṣaduṣkarmaviṣahāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो रुद्राय दैत्येन्द्रद्रावितेन्द्रभयच्छिदे । नमः शिवाय भीमाय श्रीकण्ठाय कपालिने

namo rudrāya daityendradrāvitendrabhayacchide / namaḥ śivāya bhīmāya śrīkaṇṭhāya kapāline

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उग्राय श्रेयसां धाम्ने वामार्धायोर्ध्वरेतसे । व्यालाकुलाय सेव्याय निष्कलाय कलाभृते

ugrāya śreyasāṃ dhāmne vāmārdhāyordhvaretase / vyālākulāya sevyāya niṣkalāya kalābhṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणाय त्रिनेत्राय त्र्यम्बकाय त्रिमूर्तये । संकल्पकल्पवृक्षाय नमस्तुभ्यं त्रिशूलिने

triguṇāya trinetrāya tryambakāya trimūrtaye / saṃkalpakalpavṛkṣāya namastubhyaṃ triśūline

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति रुद्रः स्तुतः स्वप्ने महाभुजगविग्रहम् । धनुरस्त्रं च पार्थाय सस्थानकमदर्शयत्

iti rudraḥ stutaḥ svapne mahābhujagavigraham / dhanurastraṃ ca pārthāya sasthānakamadarśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वलब्धं महास्त्रं तद्दृष्ट्वा पाशुपतं जयः । मन्त्त्रं च प्राप्य चण्डीशात्कृतकृत्यो व्यबुध्यत

pūrvalabdhaṃ mahāstraṃ taddṛṣṭvā pāśupataṃ jayaḥ / manttraṃ ca prāpya caṇḍīśātkṛtakṛtyo vyabudhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते कृष्णाय तन्निवेद्य धनंजयः । प्रतिज्ञाभारमखिलं हृष्टः स्वल्पममन्यत

tataḥ prabhāte kṛṣṇāya tannivedya dhanaṃjayaḥ / pratijñābhāramakhilaṃ hṛṣṭaḥ svalpamamanyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्नाताः कृतावश्यकरणीया हुताग्नयः । रणाङ्गणं महोत्साहा निर्ययुः कुरुपाण्डवाः

atha snātāḥ kṛtāvaśyakaraṇīyā hutāgnayaḥ / raṇāṅgaṇaṃ mahotsāhā niryayuḥ kurupāṇḍavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो व्यूहं व्यधाद्द्रोणः पृथुचक्रपरिष्कृतम् । शकटं विकटाटोपं गुप्तं सुभटकोटिभिः

tato vyūhaṃ vyadhāddroṇaḥ pṛthucakrapariṣkṛtam / śakaṭaṃ vikaṭāṭopaṃ guptaṃ subhaṭakoṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादलं च तन्मध्ये पद्मं नृपतिकेसरम् । तुरङ्गरथमातङ्गसहस्रायुतकर्णिकम्

mahādalaṃ ca tanmadhye padmaṃ nṛpatikesaram / turaṅgarathamātaṅgasahasrāyutakarṇikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतवर्ममुखैः कृत्वा सूचिव्यूहं तदन्तरे । जयद्रथं वृतं वीरैः सूचीपाशे न्यवेदयत्

kṛtavarmamukhaiḥ kṛtvā sūcivyūhaṃ tadantare / jayadrathaṃ vṛtaṃ vīraiḥ sūcīpāśe nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं व्यूढेष्वनीकेषु गुरुणाद्भुतकारिणा । गाण्डीवधन्वा सेनाग्रे दीप्तकेतुरदृश्यत

evaṃ vyūḍheṣvanīkeṣu guruṇādbhutakāriṇā / gāṇḍīvadhanvā senāgre dīptaketuradṛśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चण्डकरस्येव शररश्मिसहस्रिणः । सेहिरे न महीपाला द्रष्टुं तेजो महौजसः

tasya caṇḍakarasyeva śararaśmisahasriṇaḥ / sehire na mahīpālā draṣṭuṃ tejo mahaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकम्पिते ऽथ भुवने दुर्निमित्तशताकुले । श्वेताश्वे स्यन्दने कृष्णौ शुभ्रौ शङ्खौ प्रदध्मतुः

ākampite 'tha bhuvane durnimittaśatākule / śvetāśve syandane kṛṣṇau śubhrau śaṅkhau pradadhmatuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोः शब्देन पवनस्कन्दसंघट्टकारिणा । अकाण्डप्रलयारम्भसर्वभूतानि मेनिरे

tayoḥ śabdena pavanaskandasaṃghaṭṭakāriṇā / akāṇḍapralayārambhasarvabhūtāni menire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मिलितयोस्तूर्णं मिथः सेनासमुद्रयोः । व्यालनीलवलतस्वङ्गातरङ्गः संगरो ऽभवत्

tato militayostūrṇaṃ mithaḥ senāsamudrayoḥ / vyālanīlavalatasvaṅgātaraṅgaḥ saṃgaro 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरोभिरथ शूराणां बाहुभिश्च सभूषणैः । महीमाच्छादयन्पार्थो द्रोणानीकमथाविशत्

śirobhiratha śūrāṇāṃ bāhubhiśca sabhūṣaṇaiḥ / mahīmācchādayanpārtho droṇānīkamathāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स प्रणम्य गुरुं वृद्धमनुमान्य प्रसाद्य च । पूर्वोत्सृष्टशरं दीप्तैः शरजालैरवाकिरत्

sa praṇamya guruṃ vṛddhamanumānya prasādya ca / pūrvotsṛṣṭaśaraṃ dīptaiḥ śarajālairavākirat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जयद्रथाकाङ्क्षी तूर्णमच्युतसारथिः । द्रोणं प्रदक्षिणीकृत्य प्रविश्यानिलरंहसा

tato jayadrathākāṅkṣī tūrṇamacyutasārathiḥ / droṇaṃ pradakṣiṇīkṛtya praviśyānilaraṃhasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाघवाद्द्रोणमृत्सृज्य प्रविष्टे श्वेतवाहने । चक्ररक्षौ विविशतुर्युधामन्यूत्तमौजसौ

lāghavāddroṇamṛtsṛjya praviṣṭe śvetavāhane / cakrarakṣau viviśaturyudhāmanyūttamaujasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मन्दरसंरब्धक्षुभिताम्भोधिविभ्रमः । व्यूहस्यादीर्यमाणस्य निर्घोषस्तुमुलो ऽभवत्

tato mandarasaṃrabdhakṣubhitāmbhodhivibhramaḥ / vyūhasyādīryamāṇasya nirghoṣastumulo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसक्तं व्रजतस्तस्य पुरः कुञ्जरभेदिनः । बभुः पद्मवनानीव पतितैर्भूभुजां मुखैः

prasaktaṃ vrajatastasya puraḥ kuñjarabhedinaḥ / babhuḥ padmavanānīva patitairbhūbhujāṃ mukhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृतो गतो हतो लब्धो हन्त्येष पतिता वयम् । इत्यभूद्दारुमः शब्दो यत्र यत्र धनंजयः

vṛto gato hato labdho hantyeṣa patitā vayam / ityabhūddārumaḥ śabdo yatra yatra dhanaṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूर्णं प्रविशतस्तस्य सिन्धुराजवधेप्सया । प्रलयाम्बुधरध्वानधीरो ऽभूतस्यन्दन्स्वनः

tūrṇaṃ praviśatastasya sindhurājavadhepsayā / pralayāmbudharadhvānadhīro 'bhūtasyandansvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजय्यं समरे द्रोणं त्यक्त्वा धीमति फल्गुणे । प्रविष्टे शरवर्षाभ्रे चकम्पे कुरुकाननम्

ajayyaṃ samare droṇaṃ tyaktvā dhīmati phalguṇe / praviṣṭe śaravarṣābhre cakampe kurukānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतवर्ममुखान्वीरांस्ततस्तूर्णमभिद्रुतान् । जित्वा यवनकाम्बोजं जघान शतमन्युजः

kṛtavarmamukhānvīrāṃstatastūrṇamabhidrutān / jitvā yavanakāmbojaṃ jaghāna śatamanyujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रोणः पश्चादथाभ्येत्य ब्रह्मास्त्रेण धनंजयम् । रुन्धानः समरे चक्रे ज्वालाजालजटं नभः

droṇaḥ paścādathābhyetya brahmāstreṇa dhanaṃjayam / rundhānaḥ samare cakre jvālājālajaṭaṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मास्त्रेणैव सहसा हत्वास्त्रं शक्रनन्दनः । परिवर्ज्य गुरुं प्रायाद्भोजानीकं मनोजवः

brahmāstreṇaiva sahasā hatvāstraṃ śakranandanaḥ / parivarjya guruṃ prāyādbhojānīkaṃ manojavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधाय विमुखं भोजं प्रयान्तं सव्यसाचिनम् । अभ्युद्ययौ वारिपतेः सुतो राजा श्रुतायुधः

vidhāya vimukhaṃ bhojaṃ prayāntaṃ savyasācinam / abhyudyayau vāripateḥ suto rājā śrutāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैस्तेनायुतोत्सृष्टैर्विद्धो धैर्यमहोदधिः । रथं हत्वास्य विदधे पार्थः सर्वायुधक्षयम्

śaraistenāyutotsṛṣṭairviddho dhairyamahodadhiḥ / rathaṃ hatvāsya vidadhe pārthaḥ sarvāyudhakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरुणेन पुरा पित्रा स दत्तामाददे गदाम् । अयोधे पातिता मोहात्तमेवैत्य निहन्ति या

varuṇena purā pitrā sa dattāmādade gadām / ayodhe pātitā mohāttamevaitya nihanti yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तया केशवं मूढो मृत्युदूत्येव घोरया । अताडयन्महावेगी विचचाल न चाच्युतः

sa tayā keśavaṃ mūḍho mṛtyudūtyeva ghorayā / atāḍayanmahāvegī vicacāla na cācyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया प्रतीपमभ्येत्य स निष्पिष्टो नरेश्वरः । पपात भग्नकटको वज्रेणेव कुलाचलः

tayā pratīpamabhyetya sa niṣpiṣṭo nareśvaraḥ / papāta bhagnakaṭako vajreṇeva kulācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरितस्तनये वीरे वर्णमायाः श्रुतायुधे । हते पार्थरथस्याभूदभग्नप्रणया गतिः

saritastanaye vīre varṇamāyāḥ śrutāyudhe / hate pārtharathasyābhūdabhagnapraṇayā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयोद्धूतपताकाग्रं व्रजन्तं वानरध्वजम् । वेगदीर्घीकृतस्मेरकिरीटाभरणप्रभम्

jayoddhūtapatākāgraṃ vrajantaṃ vānaradhvajam / vegadīrghīkṛtasmerakirīṭābharaṇaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तडितां मण्डलेनेव पिङ्गं गाण्डीवतेजसा । राजा सुदक्षिणो ऽभ्यायात्काम्बोजः कुरुदक्षिणः

taḍitāṃ maṇḍaleneva piṅgaṃ gāṇḍīvatejasā / rājā sudakṣiṇo 'bhyāyātkāmbojaḥ kurudakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्त्रवर्षिणस्तूर्णं छित्वा कार्मुकमर्जुनः । चकर्त शक्तिं तन्मुक्तां घनघण्टाविराविणीम्

tasyāstravarṣiṇastūrṇaṃ chitvā kārmukamarjunaḥ / cakarta śaktiṃ tanmuktāṃ ghanaghaṇṭāvirāviṇīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथ पार्थशरासारविशरारुतनुर्नृपः । पपात हेममालाङ्को विद्याधर इवाम्बरात्

so 'tha pārthaśarāsāraviśarārutanurnṛpaḥ / papāta hemamālāṅko vidyādhara ivāmbarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काम्बोजे निहते वीरे भज्यमाने बलार्णवे । सहाच्युतायुषा राज्ञा श्रुतायुः पार्थमाद्रवत्

kāmboje nihate vīre bhajyamāne balārṇave / sahācyutāyuṣā rājñā śrutāyuḥ pārthamādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतायुषा तोमरेम शूलेनान्येन चाहतः । तुल्यं बाणसहस्रैश्च मुमोह कपिकेतनः

śrutāyuṣā tomarema śūlenānyena cāhataḥ / tulyaṃ bāṇasahasraiśca mumoha kapiketanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धसंज्ञो ऽथ शक्रास्रं समुदीर्य धनंजयः । साश्वसूतौ सुपत्रौ च कथाशेषौ चकार तौ

labdhasaṃjño 'tha śakrāsraṃ samudīrya dhanaṃjayaḥ / sāśvasūtau supatrau ca kathāśeṣau cakāra tau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गांश्च दाक्षिणात्यांश्च पाण्डवः । हत्वा जघान विपुलं कुञ्जरानीकमाशुगैः

aṅgānvaṅgānkaliṅgāṃśca dākṣiṇātyāṃśca pāṇḍavaḥ / hatvā jaghāna vipulaṃ kuñjarānīkamāśugaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरत्तुरष्कचीनानां म्लेच्छानां च वरूथिनीम् । शरैर्निपात्य विदधे घोरां रक्ततरङ्गिणीम्

daratturaṣkacīnānāṃ mlecchānāṃ ca varūthinīm / śarairnipātya vidadhe ghorāṃ raktataraṅgiṇīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बष्ठाधिपतेश्छित्वा मौलिरत्नोज्जवलं शिरः । अवारितगतिर्वीरो विवेशाच्युतसारथिः

ambaṣṭhādhipateśchitvā mauliratnojjavalaṃ śiraḥ / avāritagatirvīro viveśācyutasārathiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ द्रोणं समभ्येत्य बभाषे कौरवेश्वरः । आचार्य पश्य पार्थेन भूभुजां कदनं कृतम्

atha droṇaṃ samabhyetya babhāṣe kauraveśvaraḥ / ācārya paśya pārthena bhūbhujāṃ kadanaṃ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं नु लङ्घयेद्वीर वराकस्त्वां पृथासुतः । शिष्यानुरोधो यदि ते न स्यात्सरलचेतसः

kathaṃ nu laṅghayedvīra varākastvāṃ pṛthāsutaḥ / śiṣyānurodho yadi te na syātsaralacetasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्ताभयो ऽद्य भवता हेलयैव जयद्रथः । प्रवेशितः स्वयं कालकरालवदनोदरे

dattābhayo 'dya bhavatā helayaiva jayadrathaḥ / praveśitaḥ svayaṃ kālakarālavadanodare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को हि गाण्डीवधन्वानं त्वयापि समुपेक्षितम् । चरन्तं मम सैन्येषु सामान्यो वारयिष्यति

ko hi gāṇḍīvadhanvānaṃ tvayāpi samupekṣitam / carantaṃ mama sainyeṣu sāmānyo vārayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते कुरुराजेन भारद्वाजो जगाद तम् । तार्क्ष्यवेगो युवा पार्थो वृद्धमुल्लङ्घ्य चागतः

ityukte kururājena bhāradvājo jagāda tam / tārkṣyavego yuvā pārtho vṛddhamullaṅghya cāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यूहद्वारे मया रुद्धा भीमसात्यकिपार्षताः । प्रविशन्त्येष बीभात्सुं व्रजामि यदि पृष्ठतः

vyūhadvāre mayā ruddhā bhīmasātyakipārṣatāḥ / praviśantyeṣa bībhātsuṃ vrajāmi yadi pṛṣṭhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं तु ते करोम्यद्य हितं लोकेषु दुष्करम् । भविष्यसि रणे येन देवानामपि दुर्जयः

idaṃ tu te karomyadya hitaṃ lokeṣu duṣkaram / bhaviṣyasi raṇe yena devānāmapi durjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोरे वृत्ररणे रुद्रः सुरेन्द्राय ददौ पुरा । दिव्यं मन्त्रमयं वर्म दुर्भेद्यो येन सो ऽभवत्

ghore vṛtraraṇe rudraḥ surendrāya dadau purā / divyaṃ mantramayaṃ varma durbhedyo yena so 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेतन्मन्त्रसंयुक्तं प्राप्तं गुरुमुखान्मया । बध्नामि ब्रह्मसूत्रेण तव शत्रुनिबर्हणम्

tadetanmantrasaṃyuktaṃ prāptaṃ gurumukhānmayā / badhnāmi brahmasūtreṇa tava śatrunibarhaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा तस्य मन्त्रेण भास्वत्कनककङ्कटम् । प्रस्थितस्यार्जुनं जेतुं बबन्ध कुरुभूपतेः

ityuktvā tasya mantreṇa bhāsvatkanakakaṅkaṭam / prasthitasyārjunaṃ jetuṃ babandha kurubhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमुक्तदिव्यकवचो गुरुणा कौरवेश्वरः । गजवाजिरथानीकैः प्रययौ पार्थमोजसा

āmuktadivyakavaco guruṇā kauraveśvaraḥ / gajavājirathānīkaiḥ prayayau pārthamojasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन्नवसरे युद्धे व्यूहस्य प्रमुखे ऽभवन् । द्रोणशल्यशलादीनां धृष्टद्युम्नपुरोगमाः

asminnavasare yuddhe vyūhasya pramukhe 'bhavan / droṇaśalyaśalādīnāṃ dhṛṣṭadyumnapurogamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डवा द्रौपदेयाश्च राक्षसश्च घटोत्कचः । सात्यकिर्द्रुपदो मत्स्यः कुन्तिभोजस्च केकयाः

pāṇḍavā draupadeyāśca rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ / sātyakirdrupado matsyaḥ kuntibhojasca kekayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीराश्चान्ये महीपालाः समभिद्रुत्य संहताः । दिव्यास्त्रवित्तमा वीरा जलसन्धं नराधिपम्

vīrāścānye mahīpālāḥ samabhidrutya saṃhatāḥ / divyāstravittamā vīrā jalasandhaṃ narādhipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःशासनं विकर्णं च चित्रसेनं विविंशतिम् । अलायुधं राक्षसेन्द्रमलम्बुममलम्बुसम्

duḥśāsanaṃ vikarṇaṃ ca citrasenaṃ viviṃśatim / alāyudhaṃ rākṣasendramalambumamalambusam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्लिकं शकुनिं द्रोणिं वृषसेनं च गौतमम् । मुहुर्मुहारथांश्चन्यान्व्यूहगर्भविनिर्गतान्

bāhlikaṃ śakuniṃ droṇiṃ vṛṣasenaṃ ca gautamam / muhurmuhārathāṃścanyānvyūhagarbhavinirgatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाकिरन्हेमपुङ्खैर्निजनामाङ्कितैः शरैः । मिथो रथाग्रे कुर्वाणा रुधिरावर्तदुर्गमम्

avākiranhemapuṅkhairnijanāmāṅkitaiḥ śaraiḥ / mitho rathāgre kurvāṇā rudhirāvartadurgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चक्रुर्विक्रमोदारा घोराभिः शस्त्रवृष्टिभिः । कबन्धताण्डवोच्चण्डसंरम्भललिता दिशः

te cakrurvikramodārā ghorābhiḥ śastravṛṣṭibhiḥ / kabandhatāṇḍavoccaṇḍasaṃrambhalalitā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे श्वेतहयः प्रविशन्कुरुवाहिनीम् । चकार निपतच्छत्रुराजहंसावलीसिताम्

atrāntare śvetahayaḥ praviśankuruvāhinīm / cakāra nipatacchatrurājahaṃsāvalīsitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शराणामर्जुनभुजोत्सृष्टानामाशुगामिनाम् । क्रोशद्वयं ययावग्रे स कृष्णप्रेरितो रथः

śarāṇāmarjunabhujotsṛṣṭānāmāśugāminām / krośadvayaṃ yayāvagre sa kṛṣṇaprerito rathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते हया हेमसंनाहा गाहमाना इवाम्बरम् । जवदीर्घैः प्रभाजालैश्चक्रुः पल्लविता दिशः

te hayā hemasaṃnāhā gāhamānā ivāmbaram / javadīrghaiḥ prabhājālaiścakruḥ pallavitā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतो गजो रथश्छिन्नः पतितो ऽयं नराधिपः । इत्यभून्निःस्वनस्तत्र चेरुर्यत्रार्जुनेषवः

hato gajo rathaśchinnaḥ patito 'yaṃ narādhipaḥ / ityabhūnniḥsvanastatra ceruryatrārjuneṣavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्दानुविन्दावावन्त्यावभिद्रुत्याथ पाण्डवम् । अदृश्यं चक्रतुर्नानाशस्त्रवर्षैः सकेशवम्

vindānuvindāvāvantyāvabhidrutyātha pāṇḍavam / adṛśyaṃ cakraturnānāśastravarṣaiḥ sakeśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोः पार्थो रथौ हत्वा छित्वा च धनुषी शरैः । जहार शिरसी याभ्यां द्विचन्द्रेवाभवन्मही

tayoḥ pārtho rathau hatvā chitvā ca dhanuṣī śaraiḥ / jahāra śirasī yābhyāṃ dvicandrevābhavanmahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ससैन्यो राजपुत्रौ तौ हत्वा विपुलविक्रमौ । निजाश्वान्व्यथितान्वीक्ष्य बभाषे कृष्णमर्जुनः

sasainyo rājaputrau tau hatvā vipulavikramau / nijāśvānvyathitānvīkṣya babhāṣe kṛṣṇamarjunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णार्तान्वाजिनः क्लान्तान्दस्युशस्त्रशरक्षतान् । पाययोद्धृतशल्यांस्त्वं मुक्त्वैतान्सलिलं विभो

kṛṣṇārtānvājinaḥ klāntāndasyuśastraśarakṣatān / pāyayoddhṛtaśalyāṃstvaṃ muktvaitānsalilaṃ vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्त्वेति सो ऽवतीर्यशु पादचारी नरेश्वरान् । इदमन्तरमित्याप्तानेकः सर्वानयोधयत्

uktveti so 'vatīryaśu pādacārī nareśvarān / idamantaramityāptānekaḥ sarvānayodhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पार्थास्त्रजालानां तदस्त्राणां च संघशः । निघर्षनिःसृतज्वालाकरालमभवन्नभः

tataḥ pārthāstrajālānāṃ tadastrāṇāṃ ca saṃghaśaḥ / nigharṣaniḥsṛtajvālākarālamabhavannabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनेन कृते क्षिप्रं शरपञअजरमन्दिरम् । तदस्त्रभिन्नवसुधासंजातविमलोदके

arjunena kṛte kṣipraṃ śarapañaajaramandiram / tadastrabhinnavasudhāsaṃjātavimalodake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवृत्तान्समाकृष्टशल्यानाघ्रातभूतलान् । पाययित्वा हयान्कृष्णो हृष्टान्पुनरयोजयत्

parivṛttānsamākṛṣṭaśalyānāghrātabhūtalān / pāyayitvā hayānkṛṣṇo hṛṣṭānpunarayojayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते कृष्णाववहन्वाहा जातद्विगुणरंहसः । आरुहन्त इवाकाशं शक्राश्विविजिगीषया

te kṛṣṇāvavahanvāhā jātadviguṇaraṃhasaḥ / āruhanta ivākāśaṃ śakrāśvivijigīṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ स्वल्पावशेषे ऽह्नि तूर्णं सैन्धवकाङ्क्षिणः । चकम्पे कौरवचमूः सायकैः सव्यसाचिनः

atha svalpāvaśeṣe 'hni tūrṇaṃ saindhavakāṅkṣiṇaḥ / cakampe kauravacamūḥ sāyakaiḥ savyasācinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्रुतेषु नरेन्द्रेषु भग्ने गजघटावने । द्रोणानुबद्धकवचः कौरवेन्द्रः समाययौ

vidruteṣu narendreṣu bhagne gajaghaṭāvane / droṇānubaddhakavacaḥ kauravendraḥ samāyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोक्य विपुलानीकं तमायान्तं महौजसम् । उवाच कैटभारातिर्निवातकवचान्तकम्

vilokya vipulānīkaṃ tamāyāntaṃ mahaujasam / uvāca kaiṭabhārātirnivātakavacāntakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं स कर्ता दर्पान्धो निकाराणां स्थवीयसाम् । प्राप्तो मूलमनर्थानां जह्येनं कुलकण्टकम्

ayaṃ sa kartā darpāndho nikārāṇāṃ sthavīyasām / prāpto mūlamanarthānāṃ jahyenaṃ kulakaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते पुष्कराक्षेण वीरौ जिष्णुसुयोधनौ । क्षणं विलोक्य चक्राते सुरेन्द्रनमुचिप्रभम्

ityukte puṣkarākṣeṇa vīrau jiṣṇusuyodhanau / kṣaṇaṃ vilokya cakrāte surendranamuciprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेरिता कुरुराजेन शुभ्रपक्षा किरीटिनम् । क्रौञ्चाद्रिमिव हंसाली विवेश विशिखावली

preritā kururājena śubhrapakṣā kirīṭinam / krauñcādrimiva haṃsālī viveśa viśikhāvalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाण्डीवधन्वनो बाणान्वन्ध्यान्दृष्ट्वा सुयोधने । किमेतदिति गोविन्दो जगाद पृथुविस्मयः

gāṇḍīvadhanvano bāṇānvandhyāndṛṣṭvā suyodhane / kimetaditi govindo jagāda pṛthuvismayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनंजयस्तमवदत्स्मितधौताधरद्युतिः । ज्ञातं कृष्ण मया येन पापो ऽयं प्रतिभां श्रितः

dhanaṃjayastamavadatsmitadhautādharadyutiḥ / jñātaṃ kṛṣṇa mayā yena pāpo 'yaṃ pratibhāṃ śritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्मास्य गुरुणा बद्धं विद्यया वज्रसंनिभम् । प्रतियोगं च जाने ऽहं कृत्स्नमेतद्विनाशने

varmāsya guruṇā baddhaṃ vidyayā vajrasaṃnibham / pratiyogaṃ ca jāne 'haṃ kṛtsnametadvināśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वास्त्रं महद्दिव्यं कवचोच्छित्तये व्यधात् । तच्च दूरान्महास्त्रेण द्रोणपुत्रो व्यदारयत्

ityuktvāstraṃ mahaddivyaṃ kavacocchittaye vyadhāt / tacca dūrānmahāstreṇa droṇaputro vyadārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विष्प्रयोज्यं न दिव्यास्त्रमित्युक्त्वा पाण्डुनन्दनः । चक्रे सुयोधनं छिन्नरथसारथिकार्मुकम्

dviṣprayojyaṃ na divyāstramityuktvā pāṇḍunandanaḥ / cakre suyodhanaṃ chinnarathasārathikārmukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तयोश्च शरैरस्य चकाराप्राप्तवर्मणोः । लक्ष्याभ्यासमिवासक्तं येनासौ विमुखो ऽभवत्

hastayośca śarairasya cakārāprāptavarmaṇoḥ / lakṣyābhyāsamivāsaktaṃ yenāsau vimukho 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो द्रौणिप्रभृतयः पार्थं सर्वे महारथाः । अभ्याद्रवन्सुसंरब्धा विचित्रकवचध्वजाः

tato drauṇiprabhṛtayaḥ pārthaṃ sarve mahārathāḥ / abhyādravansusaṃrabdhā vicitrakavacadhvajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखिध्वजः कर्णसुतः सीराङ्को मद्रभूपतिः । मणिनागध्वजः श्रीमान्स्वयं राजा सुयोधनः

śikhidhvajaḥ karṇasutaḥ sīrāṅko madrabhūpatiḥ / maṇināgadhvajaḥ śrīmānsvayaṃ rājā suyodhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूरिश्रवा यूपकेतुरन्ते च विविधध्वजाः । हेमदीप्तायुधधरा घोरं युयुधिरे नृपाः

bhūriśravā yūpaketurante ca vividhadhvajāḥ / hemadīptāyudhadharā ghoraṃ yuyudhire nṛpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषामापततां तूर्णं लघुहस्तो धनंजयः । चिच्छेद बाणैर्मर्माणि छत्त्राणि च धनूंषि च

teṣāmāpatatāṃ tūrṇaṃ laghuhasto dhanaṃjayaḥ / ciccheda bāṇairmarmāṇi chattrāṇi ca dhanūṃṣi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैर्विवर्मणां तेषां पद्मगर्भनिभानि सः । बालातपारुणानीव वपूंषि रुधिरैर्व्यधात्

śarairvivarmaṇāṃ teṣāṃ padmagarbhanibhāni saḥ / bālātapāruṇānīva vapūṃṣi rudhirairvyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यमानेषु वीरेषु जिष्णुना सर्वराजसु । वलत्स्वङ्गभुजः कालो ननर्तेव निजोत्सवे

vadhyamāneṣu vīreṣu jiṣṇunā sarvarājasu / valatsvaṅgabhujaḥ kālo nanarteva nijotsave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे धर्मसुतं द्रोणो व्यूहमुखे स्थितः । महारथैः परिवृतं जिघृक्षुस्तूर्णमाद्रवत्

atrāntare dharmasutaṃ droṇo vyūhamukhe sthitaḥ / mahārathaiḥ parivṛtaṃ jighṛkṣustūrṇamādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कृत्वा मत्स्यपाञ्चालचेदिसृञ्जयकेकयान् । अल्पावशेषान्राजानं चकार विरथं शरैः

sa kṛtvā matsyapāñcālacedisṛñjayakekayān / alpāvaśeṣānrājānaṃ cakāra virathaṃ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हताश्वं कृत्तचापं च दृष्ट्वा सर्वे युधिष्ठिरम् । हृतो हृतो नृप इति स्फारतारं प्रचुक्रुशुः

hatāśvaṃ kṛttacāpaṃ ca dṛṣṭvā sarve yudhiṣṭhiram / hṛto hṛto nṛpa iti sphāratāraṃ pracukruśuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पाण्डुसुतः शक्तिं प्राहिणोत्प्राणहारिणीम् । ब्रह्मस्त्रेण च तां द्रोणो भस्मसादकरोत्क्षणात्

tataḥ pāṇḍusutaḥ śaktiṃ prāhiṇotprāṇahāriṇīm / brahmastreṇa ca tāṃ droṇo bhasmasādakarotkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्नसर्वायुधो विद्धः शरैः कुलिशदारुणैः । सह देवरथेनाशु मुक्त्वा द्रोणं ययौ नृपः

chinnasarvāyudho viddhaḥ śaraiḥ kuliśadāruṇaiḥ / saha devarathenāśu muktvā droṇaṃ yayau nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्रुते धर्मतनये भारद्वाजो रुषा ज्वलन् । ददाह पाण्डवचमूं शरश्रेणीशिकाशतैः

vidrute dharmatanaye bhāradvājo ruṣā jvalan / dadāha pāṇḍavacamūṃ śaraśreṇīśikāśataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केकयो ऽथ बृहत्क्षत्रः पाण्डवानीकनायकः । द्रोणानुगं क्षेमधूतिं महीपालमपातयत्

kekayo 'tha bṛhatkṣatraḥ pāṇḍavānīkanāyakaḥ / droṇānugaṃ kṣemadhūtiṃ mahīpālamapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.