Ksemendra: Bharatamanjari 8

॥कर्णपर्व॥ नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्

//karṇaparva// nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam / devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हते द्रोणे कुरुक्षेत्रे पुनरभ्येत्य संजयः । राज्ञे न्यवेदयद्युद्धमाश्चर्यं कर्णपार्थयोः

hate droṇe kurukṣetre punarabhyetya saṃjayaḥ / rājñe nyavedayadyuddhamāścaryaṃ karṇapārthayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दुर्योधनः कर्णं चित्तसंकल्पशालिनम् । चक्रे द्रौणिगिरा हृष्टः शूरं सेनासु नायकम्

tato duryodhanaḥ karṇaṃ cittasaṃkalpaśālinam / cakre drauṇigirā hṛṣṭaḥ śūraṃ senāsu nāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिषिक्तो मणिमयैः कलशैर्यशसां निधिः । मनोरथसुधावर्षी सो ऽभवत्कुरुभूपतेः

abhiṣikto maṇimayaiḥ kalaśairyaśasāṃ nidhiḥ / manorathasudhāvarṣī so 'bhavatkurubhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधाय मकरव्यूहं स्थितो वैरिकुलेषु सः । चक्रिरे पाण्डवा व्यूहमर्धचन्द्रमतन्द्रितम्

vidhāya makaravyūhaṃ sthito vairikuleṣu saḥ / cakrire pāṇḍavā vyūhamardhacandramatandritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शस्त्रास्त्रसंघर्षकीर्णवह्निकणाकुले । घोरे प्रवृत्ते समरे निर्धोषस्तुमुलो ऽभवत्

tataḥ śastrāstrasaṃgharṣakīrṇavahnikaṇākule / ghore pravṛtte samare nirdhoṣastumulo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमो ऽथ कुञ्जरारूढो मत्तमातङ्गमास्थितम् । चतुर्दन्तं जघानोग्रं कुलूतनृपतिं रणे

bhīmo 'tha kuñjarārūḍho mattamātaṅgamāsthitam / caturdantaṃ jaghānograṃ kulūtanṛpatiṃ raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कर्णान्तनिर्मुक्तैः कर्णचापच्युतैः शरैः । निर्भिन्नाः कुञ्जराः पेतुश्छिन्नपक्षा इवाचलाः

tataḥ karṇāntanirmuktaiḥ karṇacāpacyutaiḥ śaraiḥ / nirbhinnāḥ kuñjarāḥ petuśchinnapakṣā ivācalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थसात्यकिपाञ्चालद्रौपदेयशिखण्डिनः । कृपद्रौणिमुखैश्चक्रुः परं नवमिवाहरम्

pārthasātyakipāñcāladraupadeyaśikhaṇḍinaḥ / kṛpadrauṇimukhaiścakruḥ paraṃ navamivāharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थः संशप्तकान्हत्वा निनाय भ्रातरौ नृपौ । दण्डाधारं सदण्डं च दण्डाधारपुरं शरैः

pārthaḥ saṃśaptakānhatvā nināya bhrātarau nṛpau / daṇḍādhāraṃ sadaṇḍaṃ ca daṇḍādhārapuraṃ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पाण्ड्यः कुरुचमूं दारयञ्जगतीभुजाम् । भल्लैः शिरांसि चिच्छेद लब्धलक्ष्यः प्रहारिणाम्

atha pāṇḍyaḥ kurucamūṃ dārayañjagatībhujām / bhallaiḥ śirāṃsi ciccheda labdhalakṣyaḥ prahāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्मद्रोणार्जुनस्पर्धां दर्पज्वरभवां नयः । सहते नित्यमात्मानं मन्यमानो बलाधिकम्

bhīṣmadroṇārjunaspardhāṃ darpajvarabhavāṃ nayaḥ / sahate nityamātmānaṃ manyamāno balādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणापथनाथेन कर्णाटीस्मितकीर्तिना । लाटीनेत्रशितास्त्रेण तेन बाणैर्निपीडिता

dakṣiṇāpathanāthena karṇāṭīsmitakīrtinā / lāṭīnetraśitāstreṇa tena bāṇairnipīḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रौणिना सूतपूत्रेण सौबलेन कृपेण च । वार्यमाणापि दुद्राव कुरुराजवरूथिनी

drauṇinā sūtapūtreṇa saubalena kṛpeṇa ca / vāryamāṇāpi dudrāva kururājavarūthinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमभ्येत्य जवाद्द्रौणिर्विशिखाशनिवर्षिणम् । अयोधयदसंभ्रान्तो जम्भारिरिव शम्बरम्

tamabhyetya javāddrauṇirviśikhāśanivarṣiṇam / ayodhayadasaṃbhrānto jambhāririva śambaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य लीलावतीलोललोचनभ्रमराम्बुजम् । द्रौणिः शिरो जहाराथ भल्लेनान्देलिकुण्डलम्

tasya līlāvatīlolalocanabhramarāmbujam / drauṇiḥ śiro jahārātha bhallenāndelikuṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्ड्यसंज्ञे हते वीरे मौलिरत्ने महीभुजाम् । पाण्डुसेना न शुशुभे शशिहिनेव शर्वरी

pāṇḍyasaṃjñe hate vīre mauliratne mahībhujām / pāṇḍusenā na śuśubhe śaśihineva śarvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो गाढनिषक्तेषु शस्त्रवृष्टिं पिबत्सिव । आविष्टेष्विव वीरेषु युधि मानेष्ववारितम्

tato gāḍhaniṣakteṣu śastravṛṣṭiṃ pibatsiva / āviṣṭeṣviva vīreṣu yudhi māneṣvavāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिश्रीभूतेषु भूपानां रथेषु च गजेषु च । नष्टालोकेषु लोकेषु वपुर्गाढेन पांसुना

miśrībhūteṣu bhūpānāṃ ratheṣu ca gajeṣu ca / naṣṭālokeṣu lokeṣu vapurgāḍhena pāṃsunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लेच्छराजं महानीकं नकुलः क्रूरयोधिनम् । जघान राक्षसाचारं सर्वायुधविशारदम्

mleccharājaṃ mahānīkaṃ nakulaḥ krūrayodhinam / jaghāna rākṣasācāraṃ sarvāyudhaviśāradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमर्दे निबिडे तस्मिन्नकुलं वधगोचरम् । स्मरन्कुन्तीवचः कर्णो नावधीत्सत्यविक्रमः

vimarde nibiḍe tasminnakulaṃ vadhagocaram / smarankuntīvacaḥ karṇo nāvadhītsatyavikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कर्णमुखैर्वीरैः कीर्णाः पाञ्चालसॄञ्जयाः । न लेभिरे परित्राणं कुरवश्चार्जुनादिभिः

tataḥ karṇamukhairvīraiḥ kīrṇāḥ pāñcālasṝñjayāḥ / na lebhire paritrāṇaṃ kuravaścārjunādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतवीरेषु भग्नेषु च्छिन्नध्वजरथेषु च । गाढविद्धस्रवद्दन्तिघटानिष्पिष्टपत्तिषु

hatavīreṣu bhagneṣu cchinnadhvajaratheṣu ca / gāḍhaviddhasravaddantighaṭāniṣpiṣṭapattiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकाण्डताण्डवाविद्धकबन्धाकुलवर्त्मसु । विशालशोणितनदीमञ्जत्कुञ्जरवाजिषु

akāṇḍatāṇḍavāviddhakabandhākulavartmasu / viśālaśoṇitanadīmañjatkuñjaravājiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतशेषेषु सैन्येषु श्रान्तेषु कुरुपाण्डवाः । अवहारं दिनापाये चक्रुः शिथिलकार्मुकाः

hataśeṣeṣu sainyeṣu śrānteṣu kurupāṇḍavāḥ / avahāraṃ dināpāye cakruḥ śithilakārmukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रभाते संनद्धे संनिकृष्टे बलद्वये । ऊचे दुर्योधनं कर्णः पाण्डुसेनां व्यलोकयन्

atha prabhāte saṃnaddhe saṃnikṛṣṭe baladvaye / ūce duryodhanaṃ karṇaḥ pāṇḍusenāṃ vyalokayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्प्रसादप्रणयिनो मानस्य विभवस्य च । अद्याहमनृणो भूत्वा रणे गच्छामि निर्वृतिम्

tvatprasādapraṇayino mānasya vibhavasya ca / adyāhamanṛṇo bhūtvā raṇe gacchāmi nirvṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य गाण्डीवधन्वानं हत्वा सारं भवद्द्विषाम् । सफलं ते करोम्येष संकल्पं चिरसंभृतम्

adya gāṇḍīvadhanvānaṃ hatvā sāraṃ bhavaddviṣām / saphalaṃ te karomyeṣa saṃkalpaṃ cirasaṃbhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निन्द्यं सर्वात्मना लोके सतां स्वगुणकीर्तनम् । किंतु कर्तव्यकालेषु न प्रशंसन्ति मूकताम्

nindyaṃ sarvātmanā loke satāṃ svaguṇakīrtanam / kiṃtu kartavyakāleṣu na praśaṃsanti mūkatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमभ्यधिकः पार्थाद्विद्यया विक्रमेण च । एतावदधिकं कृष्णो यदनर्घो ऽस्य सारथिः

ahamabhyadhikaḥ pārthādvidyayā vikrameṇa ca / etāvadadhikaṃ kṛṣṇo yadanargho 'sya sārathiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णादभ्यधिकः शल्यो विदितः सर्वभूभुजाम् । तेन सारथिना जिष्णुं विजेतुमहमुत्सहे

kṛṣṇādabhyadhikaḥ śalyo viditaḥ sarvabhūbhujām / tena sārathinā jiṣṇuṃ vijetumahamutsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वैकर्तनेनोक्ते हृष्टो राजा सुयोधनः । तदेवाभ्येत्य विनयान्मद्रराजमभाषत

iti vaikartanenokte hṛṣṭo rājā suyodhanaḥ / tadevābhyetya vinayānmadrarājamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मद्राधिपः क्रुद्धः संरम्भलुलितांशुकः । सासूयं वीक्ष्य राधेयं कौरवाधिपमभ्यधात्

tato madrādhipaḥ kruddhaḥ saṃrambhalulitāṃśukaḥ / sāsūyaṃ vīkṣya rādheyaṃ kauravādhipamabhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो सरलता राजन्नवमानाय केवलम् । यदहं दीर्घसंघाभ्यां सारथ्ये गदितस्त्वया

aho saralatā rājannavamānāya kevalam / yadahaṃ dīrghasaṃghābhyāṃ sārathye gaditastvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमहं पाण्डवान्सर्वान्हन्तुं शक्ते न संगरे । नृपं मां सूतपुत्रस्य सूतं कर्तुं यदिच्छसि

kimahaṃ pāṇḍavānsarvānhantuṃ śakte na saṃgare / nṛpaṃ māṃ sūtaputrasya sūtaṃ kartuṃ yadicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्त्वेति सहसा शल्ये सानुगे हन्तुमुद्यते । प्रसाद्य तं कुरुपतिर्वक्तुं समुपचक्रमे

uktveti sahasā śalye sānuge hantumudyate / prasādya taṃ kurupatirvaktuṃ samupacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्रराज ज संरम्भमस्थाने कर्तुमर्हसि । अधिकस्त्वं हि गोविन्दादतो ऽस्माभिरिहार्थ्यते

madrarāja ja saṃrambhamasthāne kartumarhasi / adhikastvaṃ hi govindādato 'smābhirihārthyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनादधिकः कृष्णः सारथिर्विहितः परैः । त्वं कर्णादधिकस्तस्मात्सारथ्ये मा हठं कृथाः

arjunādadhikaḥ kṛṣṇaḥ sārathirvihitaḥ paraiḥ / tvaṃ karṇādadhikastasmātsārathye mā haṭhaṃ kṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्योपप्लवे दैत्यैः प्रजापतिवरोर्जितैः । राजतायससौवर्णस्वच्छन्दपुरवासिभिः

trailokyopaplave daityaiḥ prajāpativarorjitaiḥ / rājatāyasasauvarṇasvacchandapuravāsibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यमानेषु लोकेषु देवाः शक्रपुरोगमाः । पुरा पिनाकिनं देवं शंकरं शरणं ययुः

vadhyamāneṣu lokeṣu devāḥ śakrapurogamāḥ / purā pinākinaṃ devaṃ śaṃkaraṃ śaraṇaṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वत्राणाय विश्वेशस्त्रिदशैरर्थितस्ततः । सर्वदेवमयं कृत्वा रथं विष्णुं च सायकम्

viśvatrāṇāya viśveśastridaśairarthitastataḥ / sarvadevamayaṃ kṛtvā rathaṃ viṣṇuṃ ca sāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच देवान्संनद्धः सारथिः कल्प्यतां मम । मत्प्रभावाधिकः कश्चिद्येन हन्तास्मि दानवान्

uvāca devānsaṃnaddhaḥ sārathiḥ kalpyatāṃ mama / matprabhāvādhikaḥ kaścidyena hantāsmi dānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शक्रमुखा देवा विचार्य सुचिरं धिया । ब्रह्माणं विश्वकर्तारं सारथ्ये पर्यकल्पयन्

tataḥ śakramukhā devā vicārya suciraṃ dhiyā / brahmāṇaṃ viśvakartāraṃ sārathye paryakalpayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनोङ्कारप्रतोदेन गृहीते स्यन्दने हरः । एकीभूतान्पुरे दैत्यान्ददाह विशिखाग्निना

tenoṅkārapratodena gṛhīte syandane haraḥ / ekībhūtānpure daityāndadāha viśikhāgninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति रुद्रस्य धातापि स्वयं सूतो ऽभवत्पुरा । तथा त्वमपि कर्मस्य नावज्ञां कर्तुमर्हसि

iti rudrasya dhātāpi svayaṃ sūto 'bhavatpurā / tathā tvamapi karmasya nāvajñāṃ kartumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वर्यस्याभिजन्यस्य गुणानां विक्रमस्य च । सन्तः फलं हि मन्यन्ते मित्रप्रणयपूरणम्

aiśvaryasyābhijanyasya guṇānāṃ vikramasya ca / santaḥ phalaṃ hi manyante mitrapraṇayapūraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्ते दुर्योधनेनेति मद्रराजः स्मिताननः । स्वच्छन्दवादी सूतो ऽहं भविष्यामीत्यभाषत

ukte duryodhaneneti madrarājaḥ smitānanaḥ / svacchandavādī sūto 'haṃ bhaviṣyāmītyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वकल्पितैः श्वेतैस्तुरङ्गैरिव मातलिः । तप्तकाञ्चनसंनाहे कर्णस्य रुचिरे रथे

tataḥ svakalpitaiḥ śvetaisturaṅgairiva mātaliḥ / taptakāñcanasaṃnāhe karṇasya rucire rathe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जग्राह हेलया शल्यो रश्मिममालां सुशिक्षिताम् । प्रतापधाम्नः सूर्यस्य दिवीव गरुडाग्रजः

jagrāha helayā śalyo raśmimamālāṃ suśikṣitām / pratāpadhāmnaḥ sūryasya divīva garuḍāgrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युयुत्सुं कर्णमालोक्य धन्विनं शल्यसारथिम् । जयं हस्तगतं मेने कुरुराजः सहानुगः

yuyutsuṃ karṇamālokya dhanvinaṃ śalyasārathim / jayaṃ hastagataṃ mene kururājaḥ sahānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदस्तु कुरुसैन्येषु शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः । मौर्वीमास्फालयन्कर्णो मद्रराजमभाषत

nadastu kurusainyeṣu śaṅkhadundubhiniḥsvanaiḥ / maurvīmāsphālayankarṇo madrarājamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य शक्रः सुतं दृष्ट्वा मया निहतमर्जुनम् । दिव्यास्त्रेषु दृशः शङ्के सासूयं क्षिपति क्षणात्

adya śakraḥ sutaṃ dṛṣṭvā mayā nihatamarjunam / divyāstreṣu dṛśaḥ śaṅke sāsūyaṃ kṣipati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य मद्बाणदलितं पार्थं वीक्ष्य युधिष्ठिरः । भीष्मद्रोणवधायासवैफल्यात्परितप्यताम्

adya madbāṇadalitaṃ pārthaṃ vīkṣya yudhiṣṭhiraḥ / bhīṣmadroṇavadhāyāsavaiphalyātparitapyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवाणं राधेयं कर्ण मद्राधिपो ऽब्रवीत् । मा सूतपुत्र मिथ्यैव प्रलापं शिशुवत्कृथाः

iti bruvāṇaṃ rādheyaṃ karṇa madrādhipo 'bravīt / mā sūtaputra mithyaiva pralāpaṃ śiśuvatkṛthāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वसमरे पूर्वं त्वयि धीमति विद्रुते । येन त्रैलोक्यवीरेण कौरवाः परिरक्षिताः

gandharvasamare pūrvaṃ tvayi dhīmati vidrute / yena trailokyavīreṇa kauravāḥ parirakṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानिनामात्तशस्त्रभाणां तस्मिन्गोग्रहविग्रहे । युष्मद्विधानां सहसा हृता येनांशुकावली

mānināmāttaśastrabhāṇāṃ tasmingograhavigrahe / yuṣmadvidhānāṃ sahasā hṛtā yenāṃśukāvalī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आखण्डलः सानुचरः खाण्डवे येन निर्जितः । तं समुत्सहसे जेतुं कर्ण कर्णो ऽसि किं न वा

ākhaṇḍalaḥ sānucaraḥ khāṇḍave yena nirjitaḥ / taṃ samutsahase jetuṃ karṇa karṇo 'si kiṃ na vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति शल्येन सहसा शल्येनेवार्दितो मुहुः । संस्तम्भ्य कोपं राधेयो द्रक्ष्यसीति तमभ्यधात्

iti śalyena sahasā śalyenevārdito muhuḥ / saṃstambhya kopaṃ rādheyo drakṣyasīti tamabhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो व्यूहेष्वनीकेषु सव्यसाचिरणोत्सुकः । अग्रेसरो रथाग्र्याणां कर्णः पप्रच्छ सैनिकान्

tato vyūheṣvanīkeṣu savyasāciraṇotsukaḥ / agresaro rathāgryāṇāṃ karṇaḥ papraccha sainikān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वासौ जयद्रथारातिर्वीरो वानरकेतनः । तं विना रभसादेते ताम्यन्त्येव ममेषवः

kvāsau jayadrathārātirvīro vānaraketanaḥ / taṃ vinā rabhasādete tāmyantyeva mameṣavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधत्ते लोचनपथं मम यस्तूर्णमर्जुनम् । ददामि तस्मै वासांसि चित्राण्याभरणानि च

vidhatte locanapathaṃ mama yastūrṇamarjunam / dadāmi tasmai vāsāṃsi citrāṇyābharaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथान्समत्तमातङ्गान्गाः सुवर्णं पुराणि च । कान्ताश्च विविधं चान्यद्द्रविणं यावदिच्छति

rathānsamattamātaṅgāngāḥ suvarṇaṃ purāṇi ca / kāntāśca vividhaṃ cānyaddraviṇaṃ yāvadicchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदाकर्ण्य सोत्प्रासं बभाषे मद्रभूपतिः । हासो दुःखाय जायेत राधेय त्वद्विचेष्टितैः

etadākarṇya sotprāsaṃ babhāṣe madrabhūpatiḥ / hāso duḥkhāya jāyeta rādheya tvadviceṣṭitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूमूर्षुरिव निष्पुत्रो द्रविणं चिरसंभृतम् । अविचार्यैव किं मोहात्परेषु त्यक्तुमिच्छसि

mūmūrṣuriva niṣputro draviṇaṃ cirasaṃbhṛtam / avicāryaiva kiṃ mohātpareṣu tyaktumicchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमर्जुनमायान्तं वशः सितसटाभरम् । द्रष्टासि बाणनखरैः कुरङ्ग इव कातरः

svayamarjunamāyāntaṃ vaśaḥ sitasaṭābharam / draṣṭāsi bāṇanakharaiḥ kuraṅga iva kātaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतत्कुपितः कर्णो जगाद भ्रुकुटीमुखः । निर्गुणस्त्वं न जानीषे न मां न च धनंजयम्

śrutvaitatkupitaḥ karṇo jagāda bhrukuṭīmukhaḥ / nirguṇastvaṃ na jānīṣe na māṃ na ca dhanaṃjayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमेवार्जुनं जाने प्रतिमल्लं पिनाकिनः । स च मां वेत्ति तत्त्वेन त्वं मिथ्या तु प्रगल्भसे

ahamevārjunaṃ jāne pratimallaṃ pinākinaḥ / sa ca māṃ vetti tattvena tvaṃ mithyā tu pragalbhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं मित्रोपधिः शत्रुः केनापि प्रेषितो ऽसि नः । कुदेशजस्य वा नैतत्तव कौटिल्यमद्भुतम्

ayaṃ mitropadhiḥ śatruḥ kenāpi preṣito 'si naḥ / kudeśajasya vā naitattava kauṭilyamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्रकाः कुत्सिताचाराः सत्यशीलार्जवोज्झिताः । मानं प्रचक्षते लोके सर्ववेदविदो जनाः

madrakāḥ kutsitācārāḥ satyaśīlārjavojjhitāḥ / mānaṃ pracakṣate loke sarvavedavido janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्लज्जाः सर्वगामिन्यो लोभमोहमदाकुलाः । अनार्या मद्रिकायास्ताः स्वसारो मातरश्च ते

nirlajjāḥ sarvagāminyo lobhamohamadākulāḥ / anāryā madrikāyāstāḥ svasāro mātaraśca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राधेयेनेति संरम्भाद्भाषितो मद्रभूपतिः । उवाच मूढ बहुशो हितमुक्तं न बुध्यसे

rādheyeneti saṃrambhādbhāṣito madrabhūpatiḥ / uvāca mūḍha bahuśo hitamuktaṃ na budhyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मर्तासि विगलद्दर्पो निर्जितः सव्यसाचिना । हितोपदेशवाक्यानां शोचन्ननुशयाकुलः

smartāsi vigaladdarpo nirjitaḥ savyasācinā / hitopadeśavākyānāṃ śocannanuśayākulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रकूलनिलयः पुरा वैश्यो महाधनः । बह्वपत्यो ऽभवद्राज्ञा रक्षितो निरुपद्रवः

samudrakūlanilayaḥ purā vaiśyo mahādhanaḥ / bahvapatyo 'bhavadrājñā rakṣito nirupadravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुत्राणामभूत्काकः सततोच्चिष्टभोजनः । पुष्टाङ्गो यो धनाढ्यानां प्रणयी पुत्रवत्प्रियः

tatputrāṇāmabhūtkākaḥ satatocciṣṭabhojanaḥ / puṣṭāṅgo yo dhanāḍhyānāṃ praṇayī putravatpriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिदायाता हंसा मानसगामिनः । सो ऽवदज्जातसंघर्षस्तुल्या यूयं न मे जवे

tataḥ kadācidāyātā haṃsā mānasagāminaḥ / so 'vadajjātasaṃgharṣastulyā yūyaṃ na me jave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाने पातशतं पूर्णं विडीनोड्डीनभेदतः । ज्ञायते तुल्यपातान्मे युष्माकं च तरस्विता

jāne pātaśataṃ pūrṇaṃ viḍīnoḍḍīnabhedataḥ / jñāyate tulyapātānme yuṣmākaṃ ca tarasvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युच्छिष्टभुजा तेन राजहंसा विवल्गिताः । आहूता विहसन्तो ऽन्तर्वीरा नो किंचिदूचिरे

ityucchiṣṭabhujā tena rājahaṃsā vivalgitāḥ / āhūtā vihasanto 'ntarvīrā no kiṃcidūcire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्तु हंसो जलधौ व्रजाव इति संविदा । काकेन सार्धं शरवन्निपपात स्मिताननः

ekastu haṃso jaladhau vrajāva iti saṃvidā / kākena sārdhaṃ śaravannipapāta smitānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन वातजवेनाब्धौ वायसः खे व्रजन्समम् । स च क्रोशार्धमात्रे ऽभूद्धस्तपक्षो ऽतिविह्वलः

tena vātajavenābdhau vāyasaḥ khe vrajansamam / sa ca krośārdhamātre 'bhūddhastapakṣo 'tivihvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव भग्नदर्पो ऽथ तीरे न्यस्तः कृपावता । रक्तष्ठीवी चिरात्प्राप संज्ञां ज्ञातखगान्तरः

tenaiva bhagnadarpo 'tha tīre nyastaḥ kṛpāvatā / raktaṣṭhīvī cirātprāpa saṃjñāṃ jñātakhagāntaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं त्वमपि राधेय कौरवैः परिवारितः । अर्जुनं समरे प्राप्य हीनदर्पो भविष्यसि

evaṃ tvamapi rādheya kauravaiḥ parivāritaḥ / arjunaṃ samare prāpya hīnadarpo bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतन्मद्रराजेन कथितं मर्मदारणम् । ऊचे वैकर्तनो वीरः पृथुकोपो ऽप्यविक्रियः

śrutvaitanmadrarājena kathitaṃ marmadāraṇam / ūce vaikartano vīraḥ pṛthukopo 'pyavikriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युष्मद्विधानां वचसा जायते न भयं मम । पश्यार्जुनं मया शल्य समरे विनिपातितम्

yuṣmadvidhānāṃ vacasā jāyate na bhayaṃ mama / paśyārjunaṃ mayā śalya samare vinipātitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्याभ्यासे मया वत्सः पुरा बाणेन दारितः । प्रच्छन्नस्तरुखण्डेन होमधेनोर्द्विजन्मनः

lakṣyābhyāse mayā vatsaḥ purā bāṇena dāritaḥ / pracchannastarukhaṇḍena homadhenordvijanmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छापाद्रथचक्रं मे पर्यन्तं साधयिष्यति । इत्येतच्छिद्रमेकं मे दुर्जयो ऽहमतो ऽन्यथा

tacchāpādrathacakraṃ me paryantaṃ sādhayiṣyati / ityetacchidramekaṃ me durjayo 'hamato 'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं तु केवलयानेन नृपेण वाहिना वृतः । मया स्वयं संनिकर्षे द्विजिह्वः कुटिलो वृतः

tvaṃ tu kevalayānena nṛpeṇa vāhinā vṛtaḥ / mayā svayaṃ saṃnikarṣe dvijihvaḥ kuṭilo vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्रकाणां कुवृत्तानां पापदेशनिवासिनाम् । तीर्थाचारविहीनानामधिपो ऽसि किमुच्यते

madrakāṇāṃ kuvṛttānāṃ pāpadeśanivāsinām / tīrthācāravihīnānāmadhipo 'si kimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभक्ष्यं भुञ्जते नित्यमपातव्यं पिबन्ति ये । अगम्यासु रमन्ते च ते मद्रास्तव बान्धवाः

abhakṣyaṃ bhuñjate nityamapātavyaṃ pibanti ye / agamyāsu ramante ca te madrāstava bāndhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसाधारणा योषाः सर्वभक्ष्या द्विजातयः । सर्वपातकसंपृक्ता मद्रा येषु भवान्नृपः

sarvasādhāraṇā yoṣāḥ sarvabhakṣyā dvijātayaḥ / sarvapātakasaṃpṛktā madrā yeṣu bhavānnṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कर्णेन गदिते मद्रराजो ऽप्यभाषत । कर्ण राजा त्वमङ्गानां मातुल्यत्यागपापिनाम्

iti karṇena gadite madrarājo 'pyabhāṣata / karṇa rājā tvamaṅgānāṃ mātulyatyāgapāpinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रीयन्ते सदा यत्र दाराः पुत्राश्च मानवैः । तस्मिन्प्रणेता विषये नैवं मे वक्तुमर्हसि

vikrīyante sadā yatra dārāḥ putrāśca mānavaiḥ / tasminpraṇetā viṣaye naivaṃ me vaktumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते मद्रराजेन चोदितास्ते तुरङ्गमाः । दारयन्त इव क्षोणीं जातपक्षा इवोद्ययुः

ityukte madrarājena coditāste turaṅgamāḥ / dārayanta iva kṣoṇīṃ jātapakṣā ivodyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथादृश्यत शुभ्राश्वो जिष्णुरच्युतसारथिः । अग्रे समग्रसैन्यानां व्यग्रः शत्रुनिबर्हणे

athādṛśyata śubhrāśvo jiṣṇuracyutasārathiḥ / agre samagrasainyānāṃ vyagraḥ śatrunibarhaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रवृत्ते वीराणां समरे प्राणहारिणि । धनुषां कूजतां शब्दे छादिते तूर्यनिःस्वनैः

tataḥ pravṛtte vīrāṇāṃ samare prāṇahāriṇi / dhanuṣāṃ kūjatāṃ śabde chādite tūryaniḥsvanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच शल्यो राधेयं धनंजयरणोत्सुकम् । पश्य गाण्डीवधन्वानं भिन्दानं कुरुवाहिनीम्

uvāca śalyo rādheyaṃ dhanaṃjayaraṇotsukam / paśya gāṇḍīvadhanvānaṃ bhindānaṃ kuruvāhinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते संशप्तकाः पार्थशरश्रेणीशतार्दिताः । हतद्विपघटाकूटकुटीषु निभृतं स्थिताः

ete saṃśaptakāḥ pārthaśaraśreṇīśatārditāḥ / hatadvipaghaṭākūṭakuṭīṣu nibhṛtaṃ sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्यार्जुनशरोत्कृत्तकण्ठानां मौक्तिकावली । पतिता भूमिपालानामश्रुमाला इव श्रियः

paśyārjunaśarotkṛttakaṇṭhānāṃ mauktikāvalī / patitā bhūmipālānāmaśrumālā iva śriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मद्राधिपेनोक्ते क्व यास्यति धनंजयः । मद्बाणगोचरं यातो हर्षादित्यवदन्नृपः

iti madrādhipenokte kva yāsyati dhanaṃjayaḥ / madbāṇagocaraṃ yāto harṣādityavadannṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वैकर्तनशरैः पूरिते भुवनोदरे । चकम्पे पाण्डवानीकं वातैरिव महद्वनम्

tato vaikartanaśaraiḥ pūrite bhuvanodare / cakampe pāṇḍavānīkaṃ vātairiva mahadvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टद्युम्नमुखान्वीरान्कुर्वाणो विरथान्मुहुः । अयुतानि क्षणात्कर्णो वीराणामवधीद्दश

dhṛṣṭadyumnamukhānvīrānkurvāṇo virathānmuhuḥ / ayutāni kṣaṇātkarṇo vīrāṇāmavadhīddaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेदिमागधपाञ्चालसैन्ये भग्ने युधिष्ठिरः । महारथैरनुगतः स्वंय राधेयमाद्रवत्

cedimāgadhapāñcālasainye bhagne yudhiṣṭhiraḥ / mahārathairanugataḥ svaṃya rādheyamādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजवल्लभ वाग्युद्धं नेदं यत्र प्रगल्भसे । इत्युक्त्वा धर्मतनयः शरैः कर्णमपूरयत्

rājavallabha vāgyuddhaṃ nedaṃ yatra pragalbhase / ityuktvā dharmatanayaḥ śaraiḥ karṇamapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कर्णो नरपतेश्चक्ररक्षौ महारथौ । हत्वा शरैरुन्ममाथ ध्वजं चापं चकर्त च

atha karṇo narapateścakrarakṣau mahārathau / hatvā śarairunmamātha dhvajaṃ cāpaṃ cakarta ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शक्तिं निशाताग्रां कालदंष्ट्रामिवोत्कटाम् । प्राहिणोत्सूतवृत्राय स निर्ह्नादां युधिष्ठिरः

tataḥ śaktiṃ niśātāgrāṃ kāladaṃṣṭrāmivotkaṭām / prāhiṇotsūtavṛtrāya sa nirhnādāṃ yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्त्वा वैकर्तनः शक्तिं तां घण्टाक्रन्दिनीं मुहुः । जातरूपमयं वर्म चकर्त नृपतेः शरैः

bhittvā vaikartanaḥ śaktiṃ tāṃ ghaṇṭākrandinīṃ muhuḥ / jātarūpamayaṃ varma cakarta nṛpateḥ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुहूर्तं तं समापूर्य च्छिन्नवर्माणमाशुगैः । दन्तवर्णाञ्जघानास्य कृष्णबालांस्तुरङ्गमान्

muhūrtaṃ taṃ samāpūrya cchinnavarmāṇamāśugaiḥ / dantavarṇāñjaghānāsya kṛṣṇabālāṃsturaṅgamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्रुतं धर्मतनयं दृष्ट्वा क्रोधी वृकोदरः । कर्णं पराङ्मुखं चक्रे शरैरशनिदारुणैः

vidrutaṃ dharmatanayaṃ dṛṣṭvā krodhī vṛkodaraḥ / karṇaṃ parāṅmukhaṃ cakre śarairaśanidāruṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्योधनानुजान्वीरानायातान्भ्रातुरज्ञया । विदधे विपुलैर्बाणैर्भीमः प्रेतपुराश्रयान्

duryodhanānujānvīrānāyātānbhrāturajñayā / vidadhe vipulairbāṇairbhīmaḥ pretapurāśrayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दोपनन्दौ दुर्धर्षं धनुर्ग्राहं महाभुजम् । जरासंधं श्रुतर्वाणं दुर्दिनं सनिषङ्गिणम्

nandopanandau durdharṣaṃ dhanurgrāhaṃ mahābhujam / jarāsaṃdhaṃ śrutarvāṇaṃ durdinaṃ saniṣaṅgiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशहस्तं कवचिनं क्रोधं च स महाभुजम् । हत्वा प्रविश्य पृतनां नागानीकमपोथयत्

pāśahastaṃ kavacinaṃ krodhaṃ ca sa mahābhujam / hatvā praviśya pṛtanāṃ nāgānīkamapothayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सात्यकिपाञ्चालमाद्रीसुतयुधिष्ठिराः । अयोधयन्कर्णमुख्यांस्तस्मिन्सुभटसंक्षये

tataḥ sātyakipāñcālamādrīsutayudhiṣṭhirāḥ / ayodhayankarṇamukhyāṃstasminsubhaṭasaṃkṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषसेनमुखैर्वीरैर्भिद्यमाने बलार्णवे । उदभूच्चण्डगाण्डीवध्वनिराघट्टिताम्बरः

vṛṣasenamukhairvīrairbhidyamāne balārṇave / udabhūccaṇḍagāṇḍīvadhvanirāghaṭṭitāmbaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हत्वा संशप्तकान्सर्वान्प्रत्यावृत्ते धनंजये । आवर्तनर्तितेवाभूत्सहसा कुरुवाहिनी

hatvā saṃśaptakānsarvānpratyāvṛtte dhanaṃjaye / āvartanartitevābhūtsahasā kuruvāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्ने सुशर्मप्रमुखे पार्थास्त्रैर्नृपमण्डले । कर्णः पाण्डवसैन्येषु काललीलायितं व्यधात्

bhagne suśarmapramukhe pārthāstrairnṛpamaṇḍale / karṇaḥ pāṇḍavasainyeṣu kālalīlāyitaṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयुतानि गजेन्द्राणां सप्त हत्वा तरस्विनाम् । तावन्त्येव रथानां च चक्रे भूमिभुजां क्षयम्

ayutāni gajendrāṇāṃ sapta hatvā tarasvinām / tāvantyeva rathānāṃ ca cakre bhūmibhujāṃ kṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्रकेतुं जयं शङ्कुं रुद्रमुग्रायुधं परम् । सिंहसेनं रोचमानं शुक्तं चित्रायुधं हरिम्

vyāghraketuṃ jayaṃ śaṅkuṃ rudramugrāyudhaṃ param / siṃhasenaṃ rocamānaṃ śuktaṃ citrāyudhaṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवापिं जिष्णुकर्माणं शलभं चित्रदण्डकौ । अन्यांश्च भूमिपान्हत्वा पाञ्चालकदनं व्यधात्

devāpiṃ jiṣṇukarmāṇaṃ śalabhaṃ citradaṇḍakau / anyāṃśca bhūmipānhatvā pāñcālakadanaṃ vyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वध्यमाने ऽथ कर्णेन विदीर्णे च सहस्रधा । बभूव पाण्डवे सैन्ये घोरो व्यतिकरो नवः

vadhyamāne 'tha karṇena vidīrṇe ca sahasradhā / babhūva pāṇḍave sainye ghoro vyatikaro navaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णेन द्रोणपुत्रेण कृपेण कृतवर्मणा । किरीटिना पार्षतेन शैनेयेन शिखण्डिना

karṇena droṇaputreṇa kṛpeṇa kṛtavarmaṇā / kirīṭinā pārṣatena śaineyena śikhaṇḍinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुपितेन च भीमेन ते सेने प्रविदारिते । बभूवतुर्विप्रकीर्णे विध्वस्तकवचायुधे

kupitena ca bhīmena te sene pravidārite / babhūvaturviprakīrṇe vidhvastakavacāyudhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.