Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·2·2.7
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे दनुवंशकीर्त्तनं नाम षष्ठो ऽध्याय सूत उवाच गन्धर्वाप्सरसः पुत्रा मौनेयास्तान्निबोधत । भीमसेनेग्रसेनौ च सुपर्णो वरुणस्तथा
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde danuvaṃśakīrttanaṃ nāma ṣaṣṭho 'dhyāya sūta uvāca gandharvāpsarasaḥ putrā mauneyāstānnibodhata / bhīmasenegrasenau ca suparṇo varuṇastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतराष्ट्रश्च गोमांश्च सूर्यवर्चास्तथैव च॥ पत्रवानर्कपर्णश्च प्रयुतश्च तथैव हि
dhṛtarāṣṭraśca gomāṃśca sūryavarcāstathaiva ca// patravānarkaparṇaśca prayutaśca tathaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमश्चित्ररथश्चैव विख्यातः सर्वजीद्वशी । त्रयोदशः शालिशिराः पर्जन्यश्च चतुर्दशः
bhīmaścitrarathaścaiva vikhyātaḥ sarvajīdvaśī / trayodaśaḥ śāliśirāḥ parjanyaśca caturdaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिः पञ्च दशस्तेषां नारदश्चैव षोडशः । इत्येते देवगन्धर्वा मौनेयाः परिकीर्त्तिताः
kaliḥ pañca daśasteṣāṃ nāradaścaiva ṣoḍaśaḥ / ityete devagandharvā mauneyāḥ parikīrttitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विंशाश्चावरजास्तेषामप्सरसः शुभाः । अरुणा चानपाया च विमनुष्या वरांबरा
caturviṃśāścāvarajāsteṣāmapsarasaḥ śubhāḥ / aruṇā cānapāyā ca vimanuṣyā varāṃbarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रकेशी तथाचासिपर्णिनी चाप्यलुंबुषा । मरीचिः शुचिका चैव विद्युत्पर्णा तिलोत्तमा
miśrakeśī tathācāsiparṇinī cāpyaluṃbuṣā / marīciḥ śucikā caiva vidyutparṇā tilottamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्रिका लक्ष्मणा क्षेमा दिव्या रंभा मनोभवा । असिता च सुबाहूश्च सुप्रिया सुभुजा तथा
adrikā lakṣmaṇā kṣemā divyā raṃbhā manobhavā / asitā ca subāhūśca supriyā subhujā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्डरीकाजगन्धा च सुदती सुरसा तथा । तथैवास्याः सुबाहूश्च विख्यातौ च हहाहुहू
puṇḍarīkājagandhā ca sudatī surasā tathā / tathaivāsyāḥ subāhūśca vikhyātau ca hahāhuhū
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुंबुरुश्चेति चत्वारः स्मृतागन्धर्वसत्तमाः । गन्धर्वाप्सरसो ह्येते मौनेयाः परिकीर्त्तिताः
tuṃburuśceti catvāraḥ smṛtāgandharvasattamāḥ / gandharvāpsaraso hyete mauneyāḥ parikīrttitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसा सरस्वती चैव सूता च कमलाभया । सुमुखी हंसपादी च लौकिक्यो ऽप्सरसः स्मृताः
haṃsā sarasvatī caiva sūtā ca kamalābhayā / sumukhī haṃsapādī ca laukikyo 'psarasaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसो ज्योतिष्टमो मध्य आचारस्त्विह दारुणः । वरूथो ऽथ वरेण्यश्य ततो वसुरुचिः स्मृतः
haṃso jyotiṣṭamo madhya ācārastviha dāruṇaḥ / varūtho 'tha vareṇyaśya tato vasuruciḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टमः सुरुचिस्तेषां ततो विश्वा वसुः स्मृतः । सुषुवे सा महाभागा रिष्टा देवर्षिपूजिता
aṣṭamaḥ surucisteṣāṃ tato viśvā vasuḥ smṛtaḥ / suṣuve sā mahābhāgā riṣṭā devarṣipūjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरूपां सुभगां भासीमिति त्रेधा व्यजायत । मनुवन्ती सुकेशी च तुंबरोस्तु सुते शुभे
arūpāṃ subhagāṃ bhāsīmiti tredhā vyajāyata / manuvantī sukeśī ca tuṃbarostu sute śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चचूडास्त्विमा विद्यादेवमप्सरसो दश । मेनका सहजन्या च पर्णिनी पुञ्जिकस्थला
pañcacūḍāstvimā vidyādevamapsaraso daśa / menakā sahajanyā ca parṇinī puñjikasthalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतस्थला द्यृताची च विश्वाची पूर्वचित्त्यपि । प्रम्लोचेत्यभिविख्यातानुम्लोचैव तु ता दश
kṛtasthalā dyṛtācī ca viśvācī pūrvacittyapi / pramlocetyabhivikhyātānumlocaiva tu tā daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिनिधनस्याथ जज्ञे नारायणस्य या । कुलोचितानवद्याङ्गी उर्वश्चेकादशी स्मृता
anādinidhanasyātha jajñe nārāyaṇasya yā / kulocitānavadyāṅgī urvaścekādaśī smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेनस्य मेनका कन्या जज्ञे सर्वाङ्गसुंदरी । सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यो महाभागाश्च ताः स्मृताः
menasya menakā kanyā jajñe sarvāṅgasuṃdarī / sarvāśca brahmavādinyo mahābhāgāśca tāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणास्त्वप्सरसां ख्याताः पुण्यास्ते वै चतुर्दश । आहृत्यः शोभवत्यश्च वेगवत्यस्तथैव च
gaṇāstvapsarasāṃ khyātāḥ puṇyāste vai caturdaśa / āhṛtyaḥ śobhavatyaśca vegavatyastathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ज्जाश्चैव युवत्यश्च स्रुचस्तु कुरवस्तथाश्च । वर्हयश्चामृताश्चैव मुदाश्च मृगवो रुचः
ūrjjāścaiva yuvatyaśca srucastu kuravastathāśca / varhayaścāmṛtāścaiva mudāśca mṛgavo rucaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीरवः शोभयन्त्यश्च गाणा ह्येते चतुर्दश । ब्रह्मणो मानसाहृत्यः शोभवत्यो मरुत्सुताः
bhīravaḥ śobhayantyaśca gāṇā hyete caturdaśa / brahmaṇo mānasāhṛtyaḥ śobhavatyo marutsutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेगवत्यश्च रिष्टाया ऊर्ज्जाश्चैवाग्निसंभवाः । युवत्यश्च तथा सूर्यरश्मिजाताः सुशोभनाः
vegavatyaśca riṣṭāyā ūrjjāścaivāgnisaṃbhavāḥ / yuvatyaśca tathā sūryaraśmijātāḥ suśobhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गभस्तिभिश्च सोमस्य जज्ञिरे कुरवः शुभाः । यज्ञोत्पन्ना स्रुचो नाम कुशवत्यां च बर्हयः
gabhastibhiśca somasya jajñire kuravaḥ śubhāḥ / yajñotpannā sruco nāma kuśavatyāṃ ca barhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारिजा ह्यमृतोत्पन्ना अमृता नामतः स्मृताः । वायूत्पनाना मुदा नाम भूमिजा मृगवस्तथा
vārijā hyamṛtotpannā amṛtā nāmataḥ smṛtāḥ / vāyūtpanānā mudā nāma bhūmijā mṛgavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युतो ऽत्र रुचो नाम मृत्योः कन्याश्च भीरवः । शोभयन्त्यश्च कामस्य गणाः प्रोक्ताश्चतुर्दश
vidyuto 'tra ruco nāma mṛtyoḥ kanyāśca bhīravaḥ / śobhayantyaśca kāmasya gaṇāḥ proktāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते बहुसाहस्रा भास्वरा अप्सरोगणाः । देवतानामृषीणां च पत्न्यश्च मातरश्च ह
ityete bahusāhasrā bhāsvarā apsarogaṇāḥ / devatānāmṛṣīṇāṃ ca patnyaśca mātaraśca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगन्धाश्चाथ निष्पन्दा सर्वाश्चाप्सरसः समाः । संप्रयोगस्तु कामेन माद्यं दिवि हरं विना
sugandhāścātha niṣpandā sarvāścāpsarasaḥ samāḥ / saṃprayogastu kāmena mādyaṃ divi haraṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां देवर्षि संस्पर्शा जाताः साधारणा यतः । पर्वतस्तत्र संभूतो नारदश्चैव तावुभौ
tāsāṃ devarṣi saṃsparśā jātāḥ sādhāraṇā yataḥ / parvatastatra saṃbhūto nāradaścaiva tāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यवीयसी चैव तृतीयारुन्धती स्मृता । देवर्षिभ्यस्तयोर्जन्म यस्मान्नारदपर्वतौ
tato yavīyasī caiva tṛtīyārundhatī smṛtā / devarṣibhyastayorjanma yasmānnāradaparvatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तौ तत्सनामानौ स्मृतौ नारदपर्वतौ । विनतायाश्च पुत्रौ द्वौ अरुणौ गरुडश्च ह
tasmāttau tatsanāmānau smṛtau nāradaparvatau / vinatāyāśca putrau dvau aruṇau garuḍaśca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्र्यादीनि छन्दांसि सौपर्णेयानि पक्षिणाः । व्यवहार्याणि सर्वाणि ऋजुसन्निहितानि च
gāyatryādīni chandāṃsi sauparṇeyāni pakṣiṇāḥ / vyavahāryāṇi sarvāṇi ṛjusannihitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रद्रूर्नागसहस्रं वै विजज्ञे धरणीधरम् । अनेकशिरसां तेषां खेचराणां महात्मनाम्
kradrūrnāgasahasraṃ vai vijajñe dharaṇīdharam / anekaśirasāṃ teṣāṃ khecarāṇāṃ mahātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुत्वान्नामधेयानां प्रधानांश्च निबोधत । तेषां प्रधाना नागानां शेषवासुकितक्षकाः
bahutvānnāmadheyānāṃ pradhānāṃśca nibodhata / teṣāṃ pradhānā nāgānāṃ śeṣavāsukitakṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकर्णो हस्तिकर्णश्च पिजरश्चार्यकस्तथा । ऐरावतो महापद्मः कंबलाश्वतरावुभौ
akarṇo hastikarṇaśca pijaraścāryakastathā / airāvato mahāpadmaḥ kaṃbalāśvatarāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एलापत्रश्च शङ्खश्च कर्केटकधनञ्जयौ । महाकर्णमहानीलौ धृतराष्ट्रबलाहकौ
elāpatraśca śaṅkhaśca karkeṭakadhanañjayau / mahākarṇamahānīlau dhṛtarāṣṭrabalāhakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करवीरः पुष्पदंष्ट्रः सुमुखो दुर्मुखस्तथा । सूनामुखो दधिमुखः कालियश्चालिपिण्डकः
karavīraḥ puṣpadaṃṣṭraḥ sumukho durmukhastathā / sūnāmukho dadhimukhaḥ kāliyaścālipiṇḍakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलश्चांबरीषश्च अक्रूरश्च कपित्थकः । प्रह्रादस्तु ब्रह्मणाश्च गन्धर्वो ऽथ मणिस्थकः
kapilaścāṃbarīṣaśca akrūraśca kapitthakaḥ / prahrādastu brahmaṇāśca gandharvo 'tha maṇisthakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नहुषः कररोमा च मणिरित्येवमादयः । काद्रवेयाः समाख्याताः खशायास्तु निबोधत
nahuṣaḥ kararomā ca maṇirityevamādayaḥ / kādraveyāḥ samākhyātāḥ khaśāyāstu nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खशा विजज्ञे द्वौ पुत्रौ विकृतौ परुषव्रतौ । श्रेष्ठं पश्चिमसंध्यायां पूर्वस्यां च कनीयसम्
khaśā vijajñe dvau putrau vikṛtau paruṣavratau / śreṣṭhaṃ paścimasaṃdhyāyāṃ pūrvasyāṃ ca kanīyasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलोहितैककर्णं च पूर्वं साजनयत्सुतम् । चतुर्भुजं चतुष्पादं किञ्चित्स्पन्दं द्विधागतिम्
vilohitaikakarṇaṃ ca pūrvaṃ sājanayatsutam / caturbhujaṃ catuṣpādaṃ kiñcitspandaṃ dvidhāgatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वङ्गकेशं स्थूलाङ्गं शुभनासं महोदरम् । स्वच्छशीर्षं महाकर्णं मुञ्जकेशं महाबलम्
sarvaṅgakeśaṃ sthūlāṅgaṃ śubhanāsaṃ mahodaram / svacchaśīrṣaṃ mahākarṇaṃ muñjakeśaṃ mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रस्वास्यं दीर्घजिह्वं च बहुदंष्ट्रं महाहनुम् । रक्तपिङ्गाक्षपादं च स्थूलभ्रूदीर्घनासिकम्
hrasvāsyaṃ dīrghajihvaṃ ca bahudaṃṣṭraṃ mahāhanum / raktapiṅgākṣapādaṃ ca sthūlabhrūdīrghanāsikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुह्यकं शितिकण्ठं च महापादं महामुखम् । एवंविधं खशापुत्रं जज्ञे ऽसावतिभीषणम्
guhyakaṃ śitikaṇṭhaṃ ca mahāpādaṃ mahāmukham / evaṃvidhaṃ khaśāputraṃ jajñe 'sāvatibhīṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यानुजं द्वितीयं सा ह्युषस्यन्ते व्यजायत । त्रिशीर्षं च त्रिपादं च त्रिहस्तं कृष्णलोचनम्
tasyānujaṃ dvitīyaṃ sā hyuṣasyante vyajāyata / triśīrṣaṃ ca tripādaṃ ca trihastaṃ kṛṣṇalocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्द्ध्वकेशं हरिच्छ्मश्रुं शिलासंहननं दृढम् । ह्रस्वकायं प्रबाहुं च महाकाय महारवम्
ūrddhvakeśaṃ haricchmaśruṃ śilāsaṃhananaṃ dṛḍham / hrasvakāyaṃ prabāhuṃ ca mahākāya mahāravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्णदारितास्यं च बलवत्सथूलनासिकम् । स्थूलौष्ठमष्टदंष्ट्र च जिह्मास्यं शङ्कुकर्णकम्
ākarṇadāritāsyaṃ ca balavatsathūlanāsikam / sthūlauṣṭhamaṣṭadaṃṣṭra ca jihmāsyaṃ śaṅkukarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिङ्गलोद्वत्तनयनं जटिलं द्वन्द्वपिण्डकम् । महास्कन्धं महोरस्कं पृथुघोणं कृशोदरम्
piṅgalodvattanayanaṃ jaṭilaṃ dvandvapiṇḍakam / mahāskandhaṃ mahoraskaṃ pṛthughoṇaṃ kṛśodaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थूलं लोहितं ग्रीवलंबमेढ्राण्डपिडकम् । एवंविधं कुमारं सा कनिष्ठं समसूयत
asthūlaṃ lohitaṃ grīvalaṃbameḍhrāṇḍapiḍakam / evaṃvidhaṃ kumāraṃ sā kaniṣṭhaṃ samasūyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः प्रसूतमात्रौ तौ विवृद्धौ च प्रमादतः । उपयौगसमर्थाभ्यां शरीराभ्यां व्यवस्थितौ
sadyaḥ prasūtamātrau tau vivṛddhau ca pramādataḥ / upayaugasamarthābhyāṃ śarīrābhyāṃ vyavasthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्योजातौ विवृद्धाङ्गौ मातरं पर्यकर्षताम् । तयोः पूर्वस्तु यः क्रूरो मातरं सो ऽभ्य कर्षत
sadyojātau vivṛddhāṅgau mātaraṃ paryakarṣatām / tayoḥ pūrvastu yaḥ krūro mātaraṃ so 'bhya karṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रुवंश्च मातर्भक्षाव रक्षार्थं क्षुधयार्दितः । न्यषेधयत्पुनर्ह्येनं स्वयं स तु कनिष्ठकः
bruvaṃśca mātarbhakṣāva rakṣārthaṃ kṣudhayārditaḥ / nyaṣedhayatpunarhyenaṃ svayaṃ sa tu kaniṣṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वेषां क्षेमकृत्त्वं वै रक्षैतां मातरं स्वकाम् । बाहुभ्यां परिगृह्यैनं मातरं सो ऽभ्यभाषयत्
pūrveṣāṃ kṣemakṛttvaṃ vai rakṣaitāṃ mātaraṃ svakām / bāhubhyāṃ parigṛhyainaṃ mātaraṃ so 'bhyabhāṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नेव काले तु प्रादुर्भूतस्तयोः पिता । तौ दृष्ट्वा विकृता कारौ खशां तामभ्यभाषत
etasminneva kāle tu prādurbhūtastayoḥ pitā / tau dṛṣṭvā vikṛtā kārau khaśāṃ tāmabhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ सुतौ पितरं दृष्ट्वा ह्येकभूतौ भयान्वितौ । मातुरेव पुनश्चाङ्गे प्रलीयेतां स्वमायया
tau sutau pitaraṃ dṛṣṭvā hyekabhūtau bhayānvitau / mātureva punaścāṅge pralīyetāṃ svamāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाब्रवीदृषिर्भार्यां किमाभ्यामुक्तवत्यसि । सर्वमाचक्ष्व तत्त्वेन तवैवायं व्यतिक्रमः
athābravīdṛṣirbhāryāṃ kimābhyāmuktavatyasi / sarvamācakṣva tattvena tavaivāyaṃ vyatikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृतुल्यश्च जनने पुत्रो भवति कन्यका । यथाशीला भवेन्माता तथाशीलो भवेत्सुतः
mātṛtulyaśca janane putro bhavati kanyakā / yathāśīlā bhavenmātā tathāśīlo bhavetsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वर्णा तु भवेद्भूमिस्तद्वर्णं सलिलं ध्रुवम् । मातॄणां शीलदोषेण तथा रूपगुणैः पुनः
yadvarṇā tu bhavedbhūmistadvarṇaṃ salilaṃ dhruvam / mātṝṇāṃ śīladoṣeṇa tathā rūpaguṇaiḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभिन्नास्तु प्रजाः सर्वास्तथा ख्यातिवशेन च । इत्येवमुक्त्वा भगवान्खशामप्रतिमस्तदा
vibhinnāstu prajāḥ sarvāstathā khyātivaśena ca / ityevamuktvā bhagavānkhaśāmapratimastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रावाहूय साम्ना वै चक्रे ताभ्यां तु नामनी । पुत्राभ्यां यत्कृतं तस्यास्तदाचष्ट खशा तदा
putrāvāhūya sāmnā vai cakre tābhyāṃ tu nāmanī / putrābhyāṃ yatkṛtaṃ tasyāstadācaṣṭa khaśā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता यथा समाख्याता तर्माभ्यां च पृथक्पृथक् । तेन धात्वर्थयोगेन तत्तदर्थे चकार ह
mātā yathā samākhyātā tarmābhyāṃ ca pṛthakpṛthak / tena dhātvarthayogena tattadarthe cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातर्भक्षेत्यथोक्तो वै खादने भक्षणे च सः । भक्षावेत्युक्तवानेष तस्माद्यक्षो ऽभवत्त्वयम्
mātarbhakṣetyathokto vai khādane bhakṣaṇe ca saḥ / bhakṣāvetyuktavāneṣa tasmādyakṣo 'bhavattvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ष इत्येष धातुर्यः पालने स विभाव्यते । उक्तवांश्चैष यस्मात्तु रक्षेमां मातरं स्वकाम्
rakṣa ityeṣa dhāturyaḥ pālane sa vibhāvyate / uktavāṃścaiṣa yasmāttu rakṣemāṃ mātaraṃ svakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना रक्षो ऽपरस्तस्माद्भविष्यति तवात्मजः । स तदा तद्विधां दृष्ट्वा विक्रियां च तयोः पिता
nāmnā rakṣo 'parastasmādbhaviṣyati tavātmajaḥ / sa tadā tadvidhāṃ dṛṣṭvā vikriyāṃ ca tayoḥ pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा भाविनमर्थं च बुद्ध्वा मात्रा कृतं तयोः । तावृभौ क्षुधितौ दृष्ट्वा विस्मितः परिमृष्टधीः
tadā bhāvinamarthaṃ ca buddhvā mātrā kṛtaṃ tayoḥ / tāvṛbhau kṣudhitau dṛṣṭvā vismitaḥ parimṛṣṭadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः प्रादिशदाहारं खशापतिरसृग्वसे । पिता तौ क्षुधितौ दृष्ट्वा वर मेतं तयोर्ददौ
tayoḥ prādiśadāhāraṃ khaśāpatirasṛgvase / pitā tau kṣudhitau dṛṣṭvā vara metaṃ tayordadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवयोर्हस्तसंस्पर्शाद्रक्तधाराश्च सर्वशः । सृङ्मांसवसाभूता भविष्यन्तीह कामतः
yuvayorhastasaṃsparśādraktadhārāśca sarvaśaḥ / sṛṅmāṃsavasābhūtā bhaviṣyantīha kāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्ताहारविहारौ च द्विजदेवादिभोजनौ । नक्तं चैव बलीयांसौ दिवा वै निर्बलौ युवाम्
naktāhāravihārau ca dvijadevādibhojanau / naktaṃ caiva balīyāṃsau divā vai nirbalau yuvām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातरं रक्षत इमां धर्मश्चैवानुशिष्यते । इत्युक्त्वा काश्यपः पुत्रौ तत्रैवान्तरधीयत
mātaraṃ rakṣata imāṃ dharmaścaivānuśiṣyate / ityuktvā kāśyapaḥ putrau tatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गते पितरि तौ क्रूरौ निसर्गादेव दारुणौ । विपर्ययेषु वर्त्तेते ऽकृतज्ञौ प्राणिहिंसकौ
gate pitari tau krūrau nisargādeva dāruṇau / viparyayeṣu varttete 'kṛtajñau prāṇihiṃsakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाबलौ महासत्त्वौ महाकायौ दुरासदौ । मायाविदावदृश्यौ तावन्तर्धानगतावुभौ
mahābalau mahāsattvau mahākāyau durāsadau / māyāvidāvadṛśyau tāvantardhānagatāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ कामरूपिणौ घोरौ नीरुजौ च स्वभावतः । रूपा नुरूपैराचारैः प्रचरन्तौ प्रबाधकौ
tau kāmarūpiṇau ghorau nīrujau ca svabhāvataḥ / rūpā nurūpairācāraiḥ pracarantau prabādhakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानृषीन्पितॄंश्चैव गन्धर्वान्किन्नरानपि । पिशाचांश्चमनुष्यांश्चपन्नगान्पक्षिणः पशून्
devānṛṣīnpitṝṃścaiva gandharvānkinnarānapi / piśācāṃścamanuṣyāṃścapannagānpakṣiṇaḥ paśūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्षार्थमिह लिप्संतौ चेरतुस्तौ निशाचरौ । इन्द्रस्यानुचरौ चैव क्षुब्धौ दृष्ट्वा ह्यतिष्ठताम्
bhakṣārthamiha lipsaṃtau ceratustau niśācarau / indrasyānucarau caiva kṣubdhau dṛṣṭvā hyatiṣṭhatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसं तं कदाचिद्वै निशीथे ह्येक मीश्वरम् । आहारं स परीप्सन्वै शब्देनानुससार ह
rākṣasaṃ taṃ kadācidvai niśīthe hyeka mīśvaram / āhāraṃ sa parīpsanvai śabdenānusasāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आससाद पिशाचौ वै त्वजः शण्ढश्च ताबुभौ । कपिपुत्रौ महावीर्यौं कूष्माडौ पूर्वजावुभौ
āsasāda piśācau vai tvajaḥ śaṇḍhaśca tābubhau / kapiputrau mahāvīryauṃ kūṣmāḍau pūrvajāvubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिङ्गाक्षावूर्द्ध्वरोमाणौ वृत्ताक्षौ च सुदारुणौ । कन्याभ्यां सहितौ तौ तु ताभ्यां भर्तुश्चिकीर्षया
piṅgākṣāvūrddhvaromāṇau vṛttākṣau ca sudāruṇau / kanyābhyāṃ sahitau tau tu tābhyāṃ bhartuścikīrṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कन्ये कामरूपिण्यौ तदाचारमुभे च तम् । आहारार्थे समीहन्तौ सकन्यौ तु बुभुक्षितौ
te kanye kāmarūpiṇyau tadācāramubhe ca tam / āhārārthe samīhantau sakanyau tu bubhukṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यतां रक्षसं तौ कामरूपिणमग्रतः । सहसा सन्निपातेन दृष्ट्वा चैव परस्परम्
apaśyatāṃ rakṣasaṃ tau kāmarūpiṇamagrataḥ / sahasā sannipātena dṛṣṭvā caiva parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईक्षमाणाः स्थितान्योन्यं परस्परजिघृक्षवः । पितरावूचतुः कन्ये युवा मानयत द्रुतम्
īkṣamāṇāḥ sthitānyonyaṃ parasparajighṛkṣavaḥ / pitarāvūcatuḥ kanye yuvā mānayata drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवग्राहं निगृह्यैनं विस्फुरन्तं पदेपदे । ततस्तमभिसृत्यैनं कन्ये जगृहतुस्तदा
jīvagrāhaṃ nigṛhyainaṃ visphurantaṃ padepade / tatastamabhisṛtyainaṃ kanye jagṛhatustadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संगृहीत्वा तु हस्ताभ्यामानीतः पितृसंसदि । ताभ्यां कन्यागृहीतं तं पिशाचौ वीक्ष्य रक्षसम्
saṃgṛhītvā tu hastābhyāmānītaḥ pitṛsaṃsadi / tābhyāṃ kanyāgṛhītaṃ taṃ piśācau vīkṣya rakṣasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपृच्छतां च कस्य त्वं स च सर्वमभाषत । तस्य कर्माभिजाती च श्रुत्वा तौ रक्षसस्तदा
apṛcchatāṃ ca kasya tvaṃ sa ca sarvamabhāṣata / tasya karmābhijātī ca śrutvā tau rakṣasastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजः शण्डश्च तस्मै ते कन्यके प्रत्यपादयत् । तौ तुष्टौ कर्मणा तस्य कन्ये ते ददतुस्तु वै
ajaḥ śaṇḍaśca tasmai te kanyake pratyapādayat / tau tuṣṭau karmaṇā tasya kanye te dadatustu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैशाचैन विवाहेन रुदन्त्यावुद्ववाह सः । अजः शण्डः सुताभ्यां तु तदा श्रावयतां धनम्
paiśācaina vivāhena rudantyāvudvavāha saḥ / ajaḥ śaṇḍaḥ sutābhyāṃ tu tadā śrāvayatāṃ dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं ब्रह्मधना नाम कन्या या सहिता शुभा । ब्रह्म तस्यापराहार इति शण्डो ऽभ्यभाषत
iyaṃ brahmadhanā nāma kanyā yā sahitā śubhā / brahma tasyāparāhāra iti śaṇḍo 'bhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं जन्तुधना नाम कन्या सर्वाङ्गजन्तिला । जन्तुभाव धनादाना इत्यजौऽश्रावयद्धनम्
iyaṃ jantudhanā nāma kanyā sarvāṅgajantilā / jantubhāva dhanādānā ityajau'śrāvayaddhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाङ्गकेशापाशा च कन्या जन्तुधना तु या । यातुधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा
sarvāṅgakeśāpāśā ca kanyā jantudhanā tu yā / yātudhānaprasūtā sā kanyā caiva mahāravā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरुणा चाप्यलोमा च कन्या ब्रह्मधना तु या । ब्रह्मधानप्रसूता सा कन्या चैव महारवा
aruṇā cāpyalomā ca kanyā brahmadhanā tu yā / brahmadhānaprasūtā sā kanyā caiva mahāravā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पिशाचकन्ये ते मिथुने द्वे प्रसूयताम् । तयोः प्रजानिसर्गं च कथयिष्ये निबोधत
evaṃ piśācakanye te mithune dve prasūyatām / tayoḥ prajānisargaṃ ca kathayiṣye nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतिः प्रहेतिरुग्रश्च पौरुषेयौ वधस्तथा । विद्युत्स्फूर्जश्च वातश्च आयो प्याघ्रस्तथैव च
hetiḥ prahetirugraśca pauruṣeyau vadhastathā / vidyutsphūrjaśca vātaśca āyo pyāghrastathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यश्च राक्षसा ह्येते यातुधानात्मजा दश । माल्यवांश्च सुमाली च प्रहेतितनयौ शृणु
sūryaśca rākṣasā hyete yātudhānātmajā daśa / mālyavāṃśca sumālī ca prahetitanayau śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रहेतितनयः श्रीमानपुलोमा नाम विश्रुतः । मधुः परो महोग्रस्तु लवणस्तस्य चात्मजः
prahetitanayaḥ śrīmānapulomā nāma viśrutaḥ / madhuḥ paro mahograstu lavaṇastasya cātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महायोगबलोपेतो महा देवमुपस्थितः । उग्रस्य पुत्रौ विक्रान्तो वज्रहा नाम विश्रुतः
mahāyogabalopeto mahā devamupasthitaḥ / ugrasya putrau vikrānto vajrahā nāma viśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरुषेयसुताः पञ्च पुरुषादा महाबलाः । कूरश्च विकृतश्चैव रुधिरादस्तथैव च
pauruṣeyasutāḥ pañca puruṣādā mahābalāḥ / kūraśca vikṛtaścaiva rudhirādastathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदाशश्चवपाशश्च नामभिः परिकीर्त्तिताः । वधपुत्रौ दुराचारौ विघ्नश्च शामनश्च ह
medāśaścavapāśaśca nāmabhiḥ parikīrttitāḥ / vadhaputrau durācārau vighnaśca śāmanaśca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युत्पुत्रो दुराचारो रसनो नाम राक्षसः । स्फूर्जक्षेत्रे निकुंभस्तु जातो वै ब्रह्मराक्षसः
vidyutputro durācāro rasano nāma rākṣasaḥ / sphūrjakṣetre nikuṃbhastu jāto vai brahmarākṣasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातपुत्रो विरोधस्तु तथा यस्य जनातकः । व्याघ्र पुत्रो निरानन्दः क्रतूनां विघ्नकारकः
vātaputro virodhastu tathā yasya janātakaḥ / vyāghra putro nirānandaḥ kratūnāṃ vighnakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्य चान्वये जाता पूराः सर्पाश्च राक्षसाः । यातुधानाः परिक्रान्ता ब्रह्म धानान्निबोधत
sarvasya cānvaye jātā pūrāḥ sarpāśca rākṣasāḥ / yātudhānāḥ parikrāntā brahma dhānānnibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञापेतो धृतिः क्षेमो ब्रह्मपेतश्च यज्ञहा । श्वात्ॐऽबुकः केलिसर्पौं ब्रह्मधानात्मजा नव
yajñāpeto dhṛtiḥ kṣemo brahmapetaśca yajñahā / śvātoṃ'bukaḥ kelisarpauṃ brahmadhānātmajā nava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसारो ब्रह्मराक्षस्यस्तेषां चेमाः सुदारुणाः । रक्तकर्णी महाजिह्वा क्षमा चेष्टापहारिणी
svasāro brahmarākṣasyasteṣāṃ cemāḥ sudāruṇāḥ / raktakarṇī mahājihvā kṣamā ceṣṭāpahāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः । इत्येते राक्षसाः क्रान्ता यक्षस्यविनिबोधत
etāsāmanvaye jātāḥ pṛthivyāṃ brahmarākṣasāḥ / ityete rākṣasāḥ krāntā yakṣasyavinibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकमे सरसं यक्षः पञ्चचूडां क्रतुस्थलाम् । तल्लिप्सुश्चिन्तयानः स देवोद्यानानि मार्गते
cakame sarasaṃ yakṣaḥ pañcacūḍāṃ kratusthalām / tallipsuścintayānaḥ sa devodyānāni mārgate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैभ्राजं सुरभिं चैव तथा चैत्ररथं च यत् । विशोकं सुमनं चैव नन्दनं च वनोत्तमम्
vaibhrājaṃ surabhiṃ caiva tathā caitrarathaṃ ca yat / viśokaṃ sumanaṃ caiva nandanaṃ ca vanottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहूनि रमणीयानि मार्गते जातलालसः । दृष्ट्वा तां नन्दने सो ऽथ अप्सरोभिः सहासिनीम्
bahūni ramaṇīyāni mārgate jātalālasaḥ / dṛṣṭvā tāṃ nandane so 'tha apsarobhiḥ sahāsinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपायं विन्दते तत्र तस्या लाभाय चिन्तयन् । दूषितः स्वेन रूपेण कर्मणा चैव दूषितः
nopāyaṃ vindate tatra tasyā lābhāya cintayan / dūṣitaḥ svena rūpeṇa karmaṇā caiva dūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममोद्विजन्ति हिंस्रस्य तथाभूतानि सर्वशः । तत्कथं नाम चार्वगीं प्राप्नुयामहमङ्गनाम्
mamodvijanti hiṃsrasya tathābhūtāni sarvaśaḥ / tatkathaṃ nāma cārvagīṃ prāpnuyāmahamaṅganām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वोपायं ततः सो ऽथ शीघ्रकारी व्यवर्त्तयत् । कृत्वा रूपं वसुरुचेर्गन्धर्वस्य च गुह्यकः
dṛṣṭvopāyaṃ tataḥ so 'tha śīghrakārī vyavarttayat / kṛtvā rūpaṃ vasurucergandharvasya ca guhyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो ऽप्सरसां मध्ये ता जचग्राह क्रतुस्थलाम् । बुद्ध्वा वसुरुचिं तं सा भावेनैवाभ्यावर्त्तत
tataḥ so 'psarasāṃ madhye tā jacagrāha kratusthalām / buddhvā vasuruciṃ taṃ sā bhāvenaivābhyāvarttata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभूतः स तया सार्द्धं दृश्यमानो ऽप्सरोगणैः । जगाम मैथुनं यक्षः पुत्रार्थं स तया सह
saṃbhūtaḥ sa tayā sārddhaṃ dṛśyamāno 'psarogaṇaiḥ / jagāma maithunaṃ yakṣaḥ putrārthaṃ sa tayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृश्यमानो ऽप्सरो लिप्सुः शङ्कां नैव चकार सः । ततः संसिद्धकारणः सद्यो जातः सुतस्तु वै
dṛśyamāno 'psaro lipsuḥ śaṅkāṃ naiva cakāra saḥ / tataḥ saṃsiddhakāraṇaḥ sadyo jātaḥ sutastu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उछ्रयात्परिणाहेन सद्यो वृद्धः श्रिया ज्वलन् । राजाहमिति नाभिर्हि पितरं सो ऽभ्यवादयत्
uchrayātpariṇāhena sadyo vṛddhaḥ śriyā jvalan / rājāhamiti nābhirhi pitaraṃ so 'bhyavādayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवान् रजतनाभेति पिता तं प्रत्युवाच ह । मात्रानुरूपो रूपेम पितुर्वीर्येणजायते
bhavān rajatanābheti pitā taṃ pratyuvāca ha / mātrānurūpo rūpema piturvīryeṇajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाते तस्मिन्कुमारे तु स्वरुपं प्रयपद्यत । स्वरूपं प्रतिपद्यन्ते गूहन्तो यक्षराक्षसाः
jāte tasminkumāre tu svarupaṃ prayapadyata / svarūpaṃ pratipadyante gūhanto yakṣarākṣasāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्ता म्रियन्तः क्रुद्धाश्च भीतास्ते हर्षितास्तथा । ततो ऽब्रवीत्सो ऽप्सरसं स्मयमानस्तु गुह्यकः
suptā mriyantaḥ kruddhāśca bhītāste harṣitāstathā / tato 'bravītso 'psarasaṃ smayamānastu guhyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहं मे गच्छ भद्रं ते सपुत्रा त्वं वरानने । इत्युक्त्वा सहसा तत्र दृष्ट्वा स्वं रूपमास्थितम्
gṛhaṃ me gaccha bhadraṃ te saputrā tvaṃ varānane / ityuktvā sahasā tatra dṛṣṭvā svaṃ rūpamāsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभ्रान्ताः प्रद्रुताः सर्वाः समेत्याप्सरसस्तदा । गच्छन्तीमन्वगच्छत्तां पुत्रस्तप्तां त्वयन्शिरा
vibhrāntāḥ pradrutāḥ sarvāḥ sametyāpsarasastadā / gacchantīmanvagacchattāṃ putrastaptāṃ tvayanśirā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वाप्सरसां मध्ये नयित्वा स न्यवर्त्तत । तां च दृष्ट्वा समुत्पत्तिं यक्षस्याप्सरसां गणाः
gandharvāpsarasāṃ madhye nayitvā sa nyavarttata / tāṃ ca dṛṣṭvā samutpattiṃ yakṣasyāpsarasāṃ gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षाणां तु जनित्री त्वं इत्यूचुस्तां क्रतुस्थलाम् । जगाम सह पुत्रेण ततो यक्षः स्वमालयम्
yakṣāṇāṃ tu janitrī tvaṃ ityūcustāṃ kratusthalām / jagāma saha putreṇa tato yakṣaḥ svamālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधो रोहिणो नाम्ना शेरते तत्र गुह्यकाः । तस्मिन्निवासो यक्षाणां न्यग्रोधे रोहिणे स्मृतः
nyagrodho rohiṇo nāmnā śerate tatra guhyakāḥ / tasminnivāso yakṣāṇāṃ nyagrodhe rohiṇe smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षो रजतनाभश्च गुह्यकानां पितामहः । अनुह्रादस्य दैत्यस्य भद्रां मणिवरां सुताम्
yakṣo rajatanābhaśca guhyakānāṃ pitāmahaḥ / anuhrādasya daityasya bhadrāṃ maṇivarāṃ sutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपयेमे ऽनवद्याङ्गीं तस्यां मणिवरो वशी । जज्ञे सा मणिभद्रं च शक्रतुल्यपराक्रममम्
upayeme 'navadyāṅgīṃ tasyāṃ maṇivaro vaśī / jajñe sā maṇibhadraṃ ca śakratulyaparākramamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.