Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·2·2.71
सूत उवाच सात्त्वताज्जज्ञिरे पुत्राः कौशल्यायां महाबलाः । भजमानो भजिर्द्दिव्यो वृष्णिर्देवावृधो ऽन्धकः
sūta uvāca sāttvatājjajñire putrāḥ kauśalyāyāṃ mahābalāḥ / bhajamāno bhajirddivyo vṛṣṇirdevāvṛdho 'ndhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभोजश्च विख्यातो ब्रह्मण्यस्सत्यसंगरः । तेषां हि सर्गाश्चत्वारः शृणुध्वं विस्तरेण वै
mahābhojaśca vikhyāto brahmaṇyassatyasaṃgaraḥ / teṣāṃ hi sargāścatvāraḥ śṛṇudhvaṃ vistareṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजमानस्य सृंजय्यो बाह्यका चोपवाह्यका । सृंज यस्य सुते द्वे तु बाह्यके ते उदावहत्
bhajamānasya sṛṃjayyo bāhyakā copavāhyakā / sṛṃja yasya sute dve tu bāhyake te udāvahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भार्ये भगिन्यौ ते प्रसूते तु सुतान्बहून् । निम्लोचिः किङ्कणश्चैव धृष्टिः पर पुरञ्जयः
tasya bhārye bhaginyau te prasūte tu sutānbahūn / nimlociḥ kiṅkaṇaścaiva dhṛṣṭiḥ para purañjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते बाह्यकाया सृंजय्या भजमानाद्विजज्ञिरे । अयुताजित्सहस्राजिच्छताजिदिति नामतः
te bāhyakāyā sṛṃjayyā bhajamānādvijajñire / ayutājitsahasrājicchatājiditi nāmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यकायां भगिन्यां ते भजमानाद्विजज्ञिरे । तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः । पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह
bāhyakāyāṃ bhaginyāṃ te bhajamānādvijajñire / teṣāṃ devāvṛdho rājā cacāra paramaṃ tapaḥ / putraḥ sarvaguṇopeto mama bhūyāditi sma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयोज्या त्मानमेवं स पर्णाशजलमस्पृशत्
saṃyojyā tmānamevaṃ sa parṇāśajalamaspṛśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा चोपस्पर्शनात्तस्य चकार प्रियमापगा । कल्याणत्वान्नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा
sā copasparśanāttasya cakāra priyamāpagā / kalyāṇatvānnarapatestasya sā nimnagottamā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तयाभिपरीताङ्गी जगामाथ विनिश्चयम् । नाभिगच्छामि तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः
cintayābhiparītāṅgī jagāmātha viniścayam / nābhigacchāmi tāṃ nārīṃ yasyāmevaṃvidhaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेत्सर्वगुणोपेतो राज्ञो देवावृधस्य हि । तस्मादस्य स्वयं चाहं भवाम्यद्य सहव्रता
bhavetsarvaguṇopeto rājño devāvṛdhasya hi / tasmādasya svayaṃ cāhaṃ bhavāmyadya sahavratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जज्ञे तस्याः स्वयं हृत्स्थो भावस्तस्य यथेरितः । अथ भूत्वा कुमारी तु सा चिन्तापरमेव च
jajñe tasyāḥ svayaṃ hṛtstho bhāvastasya yatheritaḥ / atha bhūtvā kumārī tu sā cintāparameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरयामास राजानं तामियेष स पार्थिवः । तस्यामाधत्त गर्भे स तेजस्विनमुदा रधीः
varayāmāsa rājānaṃ tāmiyeṣa sa pārthivaḥ / tasyāmādhatta garbhe sa tejasvinamudā radhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरिता वरा । पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधत्तदा
atha sā navame māsi suṣuve saritā varā / putraṃ sarvaguṇopetaṃ babhruṃ devāvṛdhattadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वंशे पुराणज्ञा गाथां गायन्ति वै द्विजाः । गुणान्देवावृधस्यापि कीर्तयन्तो महात्मनः
tatra vaṃśe purāṇajñā gāthāṃ gāyanti vai dvijāḥ / guṇāndevāvṛdhasyāpi kīrtayanto mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथैव शृणुमो दूरात्सपंश्यामस्तथान्तिकात् । बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृथः समः
yathaiva śṛṇumo dūrātsapaṃśyāmastathāntikāt / babhruḥ śreṣṭho manuṣyāṇāṃ devairdevāvṛthaḥ samaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषाः पञ्चषष्टिश्च सहस्राणि च सप्ततिः । येमृतत्वमनुप्राप्ता बब्रोर्देवावृधादपि
puruṣāḥ pañcaṣaṣṭiśca sahasrāṇi ca saptatiḥ / yemṛtatvamanuprāptā babrordevāvṛdhādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्वा दानपतिर्धीरो ब्रह्मण्यः सत्यवाग्बुधः । कीर्त्तिमांश्च महाभोजः सात्त्वतानां महारथः
yajvā dānapatirdhīro brahmaṇyaḥ satyavāgbudhaḥ / kīrttimāṃśca mahābhojaḥ sāttvatānāṃ mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यान्ववायः सुमहान्भोजा ये भुवि विश्रुताः । गान्धारी चैव माद्री च धृष्टैर्भार्ये बभूवतुः
tasyānvavāyaḥ sumahānbhojā ye bhuvi viśrutāḥ / gāndhārī caiva mādrī ca dhṛṣṭairbhārye babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गान्धारी जनयामास सुमित्रं मित्रनन्दनम् । साद्री युधाजितं पुत्रं ततो मीढ्वांसमेव च
gāndhārī janayāmāsa sumitraṃ mitranandanam / sādrī yudhājitaṃ putraṃ tato mīḍhvāṃsameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनमित्रं शिनं चैव ताबुभौ पुरुषोत्तमौ । अनमित्रसुतो निघ्नो निघ्नस्य द्वौ बभूवतुः
anamitraṃ śinaṃ caiva tābubhau puruṣottamau / anamitrasuto nighno nighnasya dvau babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसेनश्च महाभागः सत्राजिच्च सुताबुभौ । तस्य सत्राजितः सूर्यः सखा प्राणसमो ऽभवत्
prasenaśca mahābhāgaḥ satrājicca sutābubhau / tasya satrājitaḥ sūryaḥ sakhā prāṇasamo 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कदाचिन्निशापाये रथेन रथिनां वरः । तोयं कूलात्समुद्धर्तुमुपस्थातुं ययौरविम्
sa kadācinniśāpāye rathena rathināṃ varaḥ / toyaṃ kūlātsamuddhartumupasthātuṃ yayauravim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपतिष्ठतः सूर्यं विवस्वानग्रतः स्थितः । सुस्पष्टमूर्त्तिर्भगवांस्तेजोमण्डलवान्विभुः
tasyopatiṣṭhataḥ sūryaṃ vivasvānagrataḥ sthitaḥ / suspaṣṭamūrttirbhagavāṃstejomaṇḍalavānvibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजा विवस्वन्तमुवाच स्थितमग्रतः । यथैव व्योम्नि पश्यामि त्वामहं ज्योतिषां पते
atha rājā vivasvantamuvāca sthitamagrataḥ / yathaiva vyomni paśyāmi tvāmahaṃ jyotiṣāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजोमण्डलिनं चैव तथैवाप्यग्रतः स्थितम् । को विशेषो विवस्वंस्ते सख्येनोपगतस्य वै
tejomaṇḍalinaṃ caiva tathaivāpyagrataḥ sthitam / ko viśeṣo vivasvaṃste sakhyenopagatasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्छ्रुत्वा स भगवान्मणिरत्नं स्यमन्तकम् । स्वकण्ठादवमुच्याथ बबन्ध नृपतेस्तदा
etacchrutvā sa bhagavānmaṇiratnaṃ syamantakam / svakaṇṭhādavamucyātha babandha nṛpatestadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विग्रहवन्तं तं ददर्श नृपतिस्तदा । प्रीतिमानथ तं दृष्ट्वा मुहूर्त्तं कृतवान्कथाम्
tato vigrahavantaṃ taṃ dadarśa nṛpatistadā / prītimānatha taṃ dṛṣṭvā muhūrttaṃ kṛtavānkathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमभिप्रस्थितं भूयो विवस्वन्तं स सत्रजित् । प्रोवाचाग्निसवर्णं त्वां येन लोकः प्रपश्यति
tamabhiprasthitaṃ bhūyo vivasvantaṃ sa satrajit / provācāgnisavarṇaṃ tvāṃ yena lokaḥ prapaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेतन्मणिरत्नं मे भगवन्दातुमर्हसि । स्यमं तकं नाममणिं दत्तवांस्तस्य भास्करः
tadetanmaṇiratnaṃ me bhagavandātumarhasi / syamaṃ takaṃ nāmamaṇiṃ dattavāṃstasya bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तमामुच्य नगरीं प्रविवेश महीपतिः । विस्मापयित्वाथ ततः पुरीमन्तःपुरं ययौ
sa tamāmucya nagarīṃ praviveśa mahīpatiḥ / vismāpayitvātha tataḥ purīmantaḥpuraṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रसेनाय तद्दिव्यं मणिरत्नं स्यमन्तकम् । ददौ भ्रात्रे नरपतिः प्रेम्णा सत्राजिदुत्तमम्
sa prasenāya taddivyaṃ maṇiratnaṃ syamantakam / dadau bhrātre narapatiḥ premṇā satrājiduttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यमन्तको नाम मणिर्यस्मिन्राष्ट्रे स्थितो भवेत् । कामवर्षी च पर्जन्यो न च व्याधिभयं तथा
syamantako nāma maṇiryasminrāṣṭre sthito bhavet / kāmavarṣī ca parjanyo na ca vyādhibhayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिप्सां चक्रे प्रसेनात्तु मणिरत्नं स्यमन्तकम् । गोविन्दो न च तं लेभे शक्तो ऽपि न जहार च
lipsāṃ cakre prasenāttu maṇiratnaṃ syamantakam / govindo na ca taṃ lebhe śakto 'pi na jahāra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कधाचिन्मृगयां यातः प्रसेनस्तेन भूषितः । स्यमन्तककृते सिंहाद्वधं प्राप सुदारुणम्
kadhācinmṛgayāṃ yātaḥ prasenastena bhūṣitaḥ / syamantakakṛte siṃhādvadhaṃ prāpa sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जांबवानृक्षराजस्तु तं सिंहं निजघान वै । आदाय च मणिं दिव्यं स्वबिलं प्रविवेश ह
jāṃbavānṛkṣarājastu taṃ siṃhaṃ nijaghāna vai / ādāya ca maṇiṃ divyaṃ svabilaṃ praviveśa ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कर्म कृष्णस्य ततो वृष्ण्यन्धकमहत्तराः । मणिं गृध्नोस्तु मन्वानास्तमेव विशशङ्किरे
tatkarma kṛṣṇasya tato vṛṣṇyandhakamahattarāḥ / maṇiṃ gṛdhnostu manvānāstameva viśaśaṅkire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यापवादं तेभ्यस्तं बलवानरिसूदनः । अमृष्यमाणो भगवान्वनं स विचचार ह
mithyāpavādaṃ tebhyastaṃ balavānarisūdanaḥ / amṛṣyamāṇo bhagavānvanaṃ sa vicacāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु प्रोसेनो मृगयामचरद्यत्र चाप्यथ । प्रसेनस्य पदं ग्राह्यं पुरं पौराप्तकारिभिः
sa tu proseno mṛgayāmacaradyatra cāpyatha / prasenasya padaṃ grāhyaṃ puraṃ paurāptakāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षवन्तं गिरिवरं विन्ध्यं च नगमुत्तमम् । अन्वेषयत्परिश्रान्तः स ददर्श महामनाः
ṛkṣavantaṃ girivaraṃ vindhyaṃ ca nagamuttamam / anveṣayatpariśrāntaḥ sa dadarśa mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साश्वं हतं प्रसेनं तं नाविन्दत्तत्र वै मणिम् । अथ सिंहः प्रसेनस्य शरीरस्याविदूरतः
sāśvaṃ hataṃ prasenaṃ taṃ nāvindattatra vai maṇim / atha siṃhaḥ prasenasya śarīrasyāvidūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षेण निहतो दृष्टः पदैरृक्षस्य सूचितः । पदैरन्वेषयामास गुहामृक्षस्य यादवः
ṛkṣeṇa nihato dṛṣṭaḥ padairṛkṣasya sūcitaḥ / padairanveṣayāmāsa guhāmṛkṣasya yādavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्यन्तर्बिले वाणीं शश्राव प्रमदेरिताम् । धात्र्या कुमारमादाय सुतं जांबवतो द्विजाः । क्रीडयन्त्याथ मणिना मारोदीरित्युदीरितम्
mahatyantarbile vāṇīṃ śaśrāva pramaderitām / dhātryā kumāramādāya sutaṃ jāṃbavato dvijāḥ / krīḍayantyātha maṇinā mārodīrityudīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्र्युवाच प्रसेनमवधीत्सिंहः सिंहो जांबवता हतः
dhātryuvāca prasenamavadhītsiṃhaḥ siṃho jāṃbavatā hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारक मारो दीस्तव ह्यें स्यमन्तकः । व्यक्तीकृतश्च शब्दः स तूर्णं चापि ययौ बिलम्
sukumāraka māro dīstava hyeṃ syamantakaḥ / vyaktīkṛtaśca śabdaḥ sa tūrṇaṃ cāpi yayau bilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपश्यच्च बिलाभ्याशे प्रसेन मवदारितम् । प्रविश्य चापि भगवान्स ऋक्षबिलमञ्जसा
apaśyacca bilābhyāśe prasena mavadāritam / praviśya cāpi bhagavānsa ṛkṣabilamañjasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्श ऋक्षराजानं जांबवन्तमुदारधीः । युयुधे वासुदेवस्तु बिले जांबवता सह
dadarśa ṛkṣarājānaṃ jāṃbavantamudāradhīḥ / yuyudhe vāsudevastu bile jāṃbavatā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुभ्यामेव गोविन्दो दिवसानेकविंशतिम् । प्रविष्टे च बिलं कृष्णे वसुदेवापुरस्सराः
bāhubhyāmeva govindo divasānekaviṃśatim / praviṣṭe ca bilaṃ kṛṣṇe vasudevāpurassarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्द्वारवतीं चैत्य हतं कृष्णं न्यवेदयन् । वासुदेवस्तु निर्जित्य जांबवन्तं महाबलम्
punardvāravatīṃ caitya hataṃ kṛṣṇaṃ nyavedayan / vāsudevastu nirjitya jāṃbavantaṃ mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेभे जांबवन्तीं कन्यामृक्षराजस्य सम्मनाम् । भगवत्तेजसा ग्रस्तो जांबवांन्प्रसभं मणिम्
lebhe jāṃbavantīṃ kanyāmṛkṣarājasya sammanām / bhagavattejasā grasto jāṃbavāṃnprasabhaṃ maṇim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतां जांबवतीमाशु विष्वक्सेनाय दत्तवान् । मणिं स्यमन्तकं चैव जग्रहात्मविशुद्धये
sutāṃ jāṃbavatīmāśu viṣvaksenāya dattavān / maṇiṃ syamantakaṃ caiva jagrahātmaviśuddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुनीयर्क्षराजं तं निर्ययौ च तदा बिलात् । एवं स मणिमाहृत्य विशोध्यात्मानमात्मना
anunīyarkṣarājaṃ taṃ niryayau ca tadā bilāt / evaṃ sa maṇimāhṛtya viśodhyātmānamātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददौ सत्राजिते रत्नं मणिं सात्त्वतसन्निधौ । कन्यां पुनर्जांबवतीमुवाह मधुसूदनः
dadau satrājite ratnaṃ maṇiṃ sāttvatasannidhau / kanyāṃ punarjāṃbavatīmuvāha madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान्मिथ्याभिशापात्तु व्यशुध्यन्मधुसूदनः । इमां मिथ्याभिशप्तिं यः कृष्णस्येह व्यपोहिताम्
tasmānmithyābhiśāpāttu vyaśudhyanmadhusūdanaḥ / imāṃ mithyābhiśaptiṃ yaḥ kṛṣṇasyeha vyapohitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेद मिथ्याभिशप्तिं स नाभिस्पृशति कर्हिचित् । दश त्वासन्सत्रजितो भार्यास्तस्यायुतं सुताः
veda mithyābhiśaptiṃ sa nābhispṛśati karhicit / daśa tvāsansatrajito bhāryāstasyāyutaṃ sutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ख्यातिमन्तस्त्रयस्तेषां भङ्गकारस्तु पूर्वजः । वीरो वातपतिश्चैव तपस्वी च बहुप्रियः
khyātimantastrayasteṣāṃ bhaṅgakārastu pūrvajaḥ / vīro vātapatiścaiva tapasvī ca bahupriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वीरमती नाम भङ्गकारस्य तु प्रसूः । सुषुवे सा कुमारीस्तु तिस्रो रूपगुणान्विताः
atha vīramatī nāma bhaṅgakārasya tu prasūḥ / suṣuve sā kumārīstu tisro rūpaguṇānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यभामोत्तमा स्त्रीणां व्रतिनी च दृढव्रता । तथा तपस्विनी चैव पिता कृष्णय तां ददौ
satyabhāmottamā strīṇāṃ vratinī ca dṛḍhavratā / tathā tapasvinī caiva pitā kṛṣṇaya tāṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च सत्राजितः कृष्णो मणिरत्नं स्यमन्तकम् । आदत्त तदुपश्रुत्य भोजेन शतधन्वना
na ca satrājitaḥ kṛṣṇo maṇiratnaṃ syamantakam / ādatta tadupaśrutya bhojena śatadhanvanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा हि प्रार्थयामास सत्यभामामनिन्दिताम् । अक्रूरो धनमन्विच्छन्मणिं चैव स्यमन्तकम्
tadā hi prārthayāmāsa satyabhāmāmaninditām / akrūro dhanamanvicchanmaṇiṃ caiva syamantakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्राजितं ततो इत्वा शतधन्वा महाबलः । रात्रौ तं मणिमादाय ततो ऽक्रूराय दत्तवान्
satrājitaṃ tato itvā śatadhanvā mahābalaḥ / rātrau taṃ maṇimādāya tato 'krūrāya dattavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूरस्तु तदा रत्नमादाय स नरर्षभः । समयं कारयाञ्चक्रे बोध्यो नान्यस्य चेत्युत
akrūrastu tadā ratnamādāya sa nararṣabhaḥ / samayaṃ kārayāñcakre bodhyo nānyasya cetyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयमभ्युपयोत्स्यामः कृष्णेन त्वां प्रधर्षितम् । मम वै द्वारका सर्वा वेशे तिष्ठत्य संशयम्
vayamabhyupayotsyāmaḥ kṛṣṇena tvāṃ pradharṣitam / mama vai dvārakā sarvā veśe tiṣṭhatya saṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हते पितरि दुःखार्त्ता सत्यभामा यशस्विनी । प्रययौ रथमारुह्य नगरं वारणावतम्
hate pitari duḥkhārttā satyabhāmā yaśasvinī / prayayau rathamāruhya nagaraṃ vāraṇāvatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यभामा तु तद्वृत्तं भोजस्य शतधन्वनः । भर्तुर्निवेद्य दुःखार्त्ता पार्श्वस्थाश्रूण्यवर्त्तयत्
satyabhāmā tu tadvṛttaṃ bhojasya śatadhanvanaḥ / bharturnivedya duḥkhārttā pārśvasthāśrūṇyavarttayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाण्डवानां तु दग्धानां हरिः कृत्वोदकक्रियाम् । कल्यार्थे चैव भ्रातॄणां न्ययोजयत सात्यकिम्
pāṇḍavānāṃ tu dagdhānāṃ hariḥ kṛtvodakakriyām / kalyārthe caiva bhrātṝṇāṃ nyayojayata sātyakim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्त्वरितमागत्य द्वारकां मधुसूदनः । पूर्वजं हलिनं श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्
tatastvaritamāgatya dvārakāṃ madhusūdanaḥ / pūrvajaṃ halinaṃ śrīmānidaṃ vacanamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतः प्रसेनः सिंहेन सत्राजिच्छतधन्वना । स्यमन्तको मार्गणीयस्तस्य प्रभुरहं प्रभो
hataḥ prasenaḥ siṃhena satrājicchatadhanvanā / syamantako mārgaṇīyastasya prabhurahaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तहारोह रथं शीघ्रं भोजं हत्वा महाबलम् । स्यमन्तकं महाबाहो सामान्यं वो भविष्यति
tahāroha rathaṃ śīghraṃ bhojaṃ hatvā mahābalam / syamantakaṃ mahābāho sāmānyaṃ vo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रवृत्ते युद्धे तु तुमुले भोजकृष्णयोः । शतधन्वा तमक्रूरमवैक्षत्सर्वतो दिशम्
tataḥ pravṛtte yuddhe tu tumule bhojakṛṣṇayoḥ / śatadhanvā tamakrūramavaikṣatsarvato diśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनालब्धावहारौ तु कृत्वा भोजजनार्द्दनौ । शक्तो ऽपि शाठ्याद्धार्दिक्यो नाक्रूरो ऽभ्युपपद्यत
anālabdhāvahārau tu kṛtvā bhojajanārddanau / śakto 'pi śāṭhyāddhārdikyo nākrūro 'bhyupapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपयोते ततो बुद्धिं भूयश्चक्रे भयान्वितः । योजनानां शतं साग्रं हृदया प्रत्यपद्यत
apayote tato buddhiṃ bhūyaścakre bhayānvitaḥ / yojanānāṃ śataṃ sāgraṃ hṛdayā pratyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विख्याता हृदया नाम शतयोजनगामिनी । भोजस्य वडवा दिव्या यया कृष्णमयोधयत्
vikhyātā hṛdayā nāma śatayojanagāminī / bhojasya vaḍavā divyā yayā kṛṣṇamayodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीणां जवेन त्दृदयामध्वनः शतयोजने । दृष्ट्वा रथस्य तां वृद्धिं शतधन्वा समुद्रवत्
kṣīṇāṃ javena tdṛdayāmadhvanaḥ śatayojane / dṛṣṭvā rathasya tāṃ vṛddhiṃ śatadhanvā samudravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तस्या हयायास्तु श्रमात्खेदाच्च वै द्विजाः । खमुत्पेतुरथ प्राणाः कृष्णो राममथाब्रवीत्
tatastasyā hayāyāstu śramātkhedācca vai dvijāḥ / khamutpeturatha prāṇāḥ kṛṣṇo rāmamathābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठस्वेह महाबाहो दृष्टदोषा मया हयी । पद्भ्यां गत्वा हरिष्यामि मणिरत्नं स्यमन्तकम्
tiṣṭhasveha mahābāho dṛṣṭadoṣā mayā hayī / padbhyāṃ gatvā hariṣyāmi maṇiratnaṃ syamantakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्भ्यामेव ततो गत्वा शतधन्वानमच्युतः । मिथिलोपवने तं वै जघान परमास्त्रवित्
padbhyāmeva tato gatvā śatadhanvānamacyutaḥ / mithilopavane taṃ vai jaghāna paramāstravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यमन्तकं न चापश्यद्धत्वा भोजं महाबलम् । निवृत्तं चाब्र वीत्कृष्णं रत्नं देहीति लाङ्गली
syamantakaṃ na cāpaśyaddhatvā bhojaṃ mahābalam / nivṛttaṃ cābra vītkṛṣṇaṃ ratnaṃ dehīti lāṅgalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्तीति कृष्णश्चोवाच ततो रामो रुषान्वितः । धिक्छब्दपूर्वमसकृत्प्रत्युवाच जनार्द्दनम्
nāstīti kṛṣṇaścovāca tato rāmo ruṣānvitaḥ / dhikchabdapūrvamasakṛtpratyuvāca janārddanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भातृत्वान्मर्षयाम्वेष स्वस्ति ते ऽस्तु व्रजाम्यहम् । कृत्यं न मे द्वारकया न त्वया न च वृष्णिभिः
bhātṛtvānmarṣayāmveṣa svasti te 'stu vrajāmyaham / kṛtyaṃ na me dvārakayā na tvayā na ca vṛṣṇibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविवेश ततो रामो मिथिलामरिमर्द्दनः । सर्वकामैरुपहृतैर्मैथिलेनैव पूजितः
praviveśa tato rāmo mithilāmarimarddanaḥ / sarvakāmairupahṛtairmaithilenaiva pūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नेव काले तु बभ्रुर्मतिमतां वरः । नानारूपान्क्रतून्सर्वा नाजहार निरर्गलान्
etasminneva kāle tu babhrurmatimatāṃ varaḥ / nānārūpānkratūnsarvā nājahāra nirargalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षामयं सकवचं रक्षार्थं प्रविवेश ह । स्यमन्तककृते प्राज्ञो कान्दिनीजो महामनाः
dīkṣāmayaṃ sakavacaṃ rakṣārthaṃ praviveśa ha / syamantakakṛte prājño kāndinījo mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकूर यज्ञा इति ते ख्यातास्तस्य महात्मनः । बह्वन्नदक्षिणाः सर्वे सर्वकामप्रदायिनः
akūra yajñā iti te khyātāstasya mahātmanaḥ / bahvannadakṣiṇāḥ sarve sarvakāmapradāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दुर्योधनो राजा गत्वाथ मिथिलां प्रभुः । गदाशिक्षां ततो दिव्यां बलभद्रादवाप्तवान्
atha duryodhano rājā gatvātha mithilāṃ prabhuḥ / gadāśikṣāṃ tato divyāṃ balabhadrādavāptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसाद्य तु ततो रामो वृष्ण्यन्धकमहारथैः । आनीतो द्वारकामेव कृष्णेन च महात्मना
prasādya tu tato rāmo vṛṣṇyandhakamahārathaiḥ / ānīto dvārakāmeva kṛṣṇena ca mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूरश्चान्धकैः सार्द्धमथायात्पुरुषर्षभः । युद्धे हत्वा तु शत्रुघ्नं सह बन्धुमता बली
akrūraścāndhakaiḥ sārddhamathāyātpuruṣarṣabhaḥ / yuddhe hatvā tu śatrughnaṃ saha bandhumatā balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुयज्ञतनयायां तु नरायां नरसत्तमौ । भङ्गकारस्य तनयौ विश्रुतौ सुमहाबलौ
suyajñatanayāyāṃ tu narāyāṃ narasattamau / bhaṅgakārasya tanayau viśrutau sumahābalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जज्ञातेंऽधकमुख्यस्य शक्रघ्नो बन्धुमांश्च तौ । वधे च भङ्गकारस्य कृष्णो न प्रीतिमानभूत्
jajñāteṃ'dhakamukhyasya śakraghno bandhumāṃśca tau / vadhe ca bhaṅgakārasya kṛṣṇo na prītimānabhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातिभेदभयाद्भीतस्तमुबेक्षितवानथ । अपयाते ततो ऽक्रूरे नावर्षत्पाकशासनः
jñātibhedabhayādbhītastamubekṣitavānatha / apayāte tato 'krūre nāvarṣatpākaśāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनावृष्ट्या हतं राष्ट्रमभवद्बहुधा यतः । ततः प्रसादयामासुरक्रूरं कुकुरान्धकाः
anāvṛṣṭyā hataṃ rāṣṭramabhavadbahudhā yataḥ / tataḥ prasādayāmāsurakrūraṃ kukurāndhakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्द्वारवतीं प्राप्ते तदा दानपतौ तथा । प्रववर्ष सहस्राक्षः कुक्षौ जलनिधेस्ततः
punardvāravatīṃ prāpte tadā dānapatau tathā / pravavarṣa sahasrākṣaḥ kukṣau jalanidhestataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यां वै वासुदेवाय स्वसारं शीलसंमताम् । अक्रूरः प्रददौ श्रीमान्प्रीत्यर्थं मुनिपुङ्गवाः
kanyāṃ vai vāsudevāya svasāraṃ śīlasaṃmatām / akrūraḥ pradadau śrīmānprītyarthaṃ munipuṅgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विज्ञाय योगेन कृष्णो बभ्रुगतं मणिम् । सभामध्ये तदा प्राह तमक्रूरं जनार्द्दनः
atha vijñāya yogena kṛṣṇo babhrugataṃ maṇim / sabhāmadhye tadā prāha tamakrūraṃ janārddanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तद्रत्नं मणिवरं तव हस्तगतं प्रभो । तत्प्रयच्छ स्वमानार्ह मयि मानार्यकं कृथाः
yattadratnaṃ maṇivaraṃ tava hastagataṃ prabho / tatprayaccha svamānārha mayi mānāryakaṃ kṛthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षष्टिवर्षगते काले यद्रोषो ऽभूत्तदा मम । सुसंरूढो ऽसकृत्प्राप्तस्तदा कालात्ययो महान्
ṣaṣṭivarṣagate kāle yadroṣo 'bhūttadā mama / susaṃrūḍho 'sakṛtprāptastadā kālātyayo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कृष्णस्य वचनात्सर्वसात्त्वतसंसदि । प्रददौ तं मणिं बभ्रुरक्लेशेन महामतिः
tataḥ kṛṣṇasya vacanātsarvasāttvatasaṃsadi / pradadau taṃ maṇiṃ babhrurakleśena mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तमार्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्तादरिन्दमः । ददौ हृष्टमनास्तुष्टस्तं मणिं बभ्रवे पुनः
tatastamārjavaprāptaṃ babhrorhastādarindamaḥ / dadau hṛṣṭamanāstuṣṭastaṃ maṇiṃ babhrave punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कृष्णहस्तात्संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् । आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमानिव
sa kṛṣṇahastātsaṃprāpya maṇiratnaṃ syamantakam / ābadhya gāndinīputro virarājāṃśumāniva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमां मिथ्याभिशाप्तिं यो विशुद्धिमपि चोत्तमाम् । वेद मिथ्याभिशप्तिं स न लभेत कथञ्चन
imāṃ mithyābhiśāptiṃ yo viśuddhimapi cottamām / veda mithyābhiśaptiṃ sa na labheta kathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनमित्राच्छिनिर्जज्ञे कनिष्ठाद्वृष्णिनन्दनात् । सत्यवान्सत्यसंपन्नः सत्यकस्तस्य चात्मजः
anamitrācchinirjajñe kaniṣṭhādvṛṣṇinandanāt / satyavānsatyasaṃpannaḥ satyakastasya cātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिर्युयुधानश्च तस्य भूतिः सुतो ऽभवत् । भूतेर्युगन्धरः पुत्र इति भौत्यः प्रकीर्त्तितः
sātyakiryuyudhānaśca tasya bhūtiḥ suto 'bhavat / bhūteryugandharaḥ putra iti bhautyaḥ prakīrttitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माड्याः सुतस्य जज्ञे तु सुतो वृष्णिर्युधाजितः । जज्ञाते तनयौ वृष्णेः श्वफल्कश्चित्रकश्च यः
māḍyāḥ sutasya jajñe tu suto vṛṣṇiryudhājitaḥ / jajñāte tanayau vṛṣṇeḥ śvaphalkaścitrakaśca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वफल्कस्तु महाराजो धर्मात्मा यत्र वर्तते । नास्ति व्याधिभयं तत्र न चावृष्टिभयं तथा
śvaphalkastu mahārājo dharmātmā yatra vartate / nāsti vyādhibhayaṃ tatra na cāvṛṣṭibhayaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कादाचित्काशिराजस्य विभोस्तु द्विजसत्तमाः । त्रीणि वर्षाणि विषये नावर्षत्पाकशासनः
kādācitkāśirājasya vibhostu dvijasattamāḥ / trīṇi varṣāṇi viṣaye nāvarṣatpākaśāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तत्रवासयामास श्वफल्कं परमार्चितम् । श्वफल्कपरिवासेन प्रावर्षत्पाकशासनः
sa tatravāsayāmāsa śvaphalkaṃ paramārcitam / śvaphalkaparivāsena prāvarṣatpākaśāsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वफल्कः काशिराजस्य सुतां भार्यामविन्दत । गान्दिनींनाम गां सा हि ददौ विप्राय नित्यशः
śvaphalkaḥ kāśirājasya sutāṃ bhāryāmavindata / gāndinīṃnāma gāṃ sā hi dadau viprāya nityaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मातुरुदरस्था वै बहून्वर्षशातान्किल । निवसंती न वै जज्ञे गर्भस्थां तां पिताब्रवीत्
sā māturudarasthā vai bahūnvarṣaśātānkila / nivasaṃtī na vai jajñe garbhasthāṃ tāṃ pitābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायस्व शीघ्रं भद्रं ते किमर्थं वापि तिष्ठसि । प्रोवाच चैनं गर्भस्था सा कन्या गां दिने दिने
jāyasva śīghraṃ bhadraṃ te kimarthaṃ vāpi tiṣṭhasi / provāca cainaṃ garbhasthā sā kanyā gāṃ dine dine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि दद्यास्ततो गर्भाद्बहिः स्यां हायनैस्त्रिभिः । तथेत्युवाच तां तस्याः पिता काममपूरयत्
yadi dadyāstato garbhādbahiḥ syāṃ hāyanaistribhiḥ / tathetyuvāca tāṃ tasyāḥ pitā kāmamapūrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाता यज्वा च शुरश्च श्रुतवानतिथिप्रियः । तस्याः पुत्रः स्मृतो ऽक्रूरः श्वाफल्को भूरिदक्षिणः
dātā yajvā ca śuraśca śrutavānatithipriyaḥ / tasyāḥ putraḥ smṛto 'krūraḥ śvāphalko bhūridakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपमङ्गुस्तथा मङ्गुर्मृदुरश्चारिमेजयः । गिरिरक्षस्ततो यक्षः शत्रुघ्नो ऽथारिमर्दनः
upamaṅgustathā maṅgurmṛduraścārimejayaḥ / girirakṣastato yakṣaḥ śatrughno 'thārimardanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मवृद्धः सुकर्मा च गन्धमादस्तथापरः । आवाहप्रतिवाहौ च वसुदेवा वराङ्गना
dharmavṛddhaḥ sukarmā ca gandhamādastathāparaḥ / āvāhaprativāhau ca vasudevā varāṅganā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूरादौग्रसेन्यां तु सुतौ द्वौ कुलनन्दिनौ । देववानुपदेवश्च जज्ञाते देवसंनिभौ
akrūrādaugrasenyāṃ tu sutau dvau kulanandinau / devavānupadevaśca jajñāte devasaṃnibhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकस्याभवन्पुत्राः पृथुर्विपृथुरेव च । अश्वग्रीवो ऽश्ववाहश्च सुपार्श्वकगवेषणौ
citrakasyābhavanputrāḥ pṛthurvipṛthureva ca / aśvagrīvo 'śvavāhaśca supārśvakagaveṣaṇau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरिष्टनेमिरश्वास्यः सुवार्मा वर्मभृत्तथा । अभूमिर्बहुभूमिश्च श्रविष्ठाश्रवणे स्त्रियौ
ariṣṭanemiraśvāsyaḥ suvārmā varmabhṛttathā / abhūmirbahubhūmiśca śraviṣṭhāśravaṇe striyau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यकात्काशिदुहिता लेभे या चतुरः सुतान् । कुकुरं भजमानं च शुचिं कंबल बर्हिषम्
satyakātkāśiduhitā lebhe yā caturaḥ sutān / kukuraṃ bhajamānaṃ ca śuciṃ kaṃbala barhiṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुकुरस्य सुतो वृष्णिर्वृष्णेस्तु तनयो ऽभवत् । कपोतरोमा तस्याथ विलोमाभवदात्मजः
kukurasya suto vṛṣṇirvṛṣṇestu tanayo 'bhavat / kapotaromā tasyātha vilomābhavadātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यासीत्तुंबुरुसखा विद्वान्पुत्र्ॐऽधकः किल । ख्यायते यस्य नामान्यच्चन्दनोदकदुन्दुभिः
tasyāsīttuṃburusakhā vidvānputroṃ'dhakaḥ kila / khyāyate yasya nāmānyaccandanodakadundubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याभिजित्ततः पुत्र उत्पन्नस्तु पुनर्वसुः । अश्वमेधं तु पुत्रार्थमाजहार नरोत्तमः
tasyābhijittataḥ putra utpannastu punarvasuḥ / aśvamedhaṃ tu putrārthamājahāra narottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मध्ये ऽतिरात्रस्य सदोमध्यात्ससुच्छ्रितः । ततस्तु विद्वान्धर्मज्ञो दाता यज्वा पुनर्वसुः
tasya madhye 'tirātrasya sadomadhyātsasucchritaḥ / tatastu vidvāndharmajño dātā yajvā punarvasuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.