गजो गवयनामा च सुबाहुश्च गुणाकरः । वीरबाहुः कृती कुण्डो कृतकृत्यः शुभेक्षणः
gajo gavayanāmā ca subāhuśca guṇākaraḥ / vīrabāhuḥ kṛtī kuṇḍo kṛtakṛtyaḥ śubhekṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·2·2.7
Brahmāṇḍa Purāṇa 2.7
द्विविदः कुमुदो भासः सुमुखः सुरुवुर्वृकः । विकटः कवकश्चैव जवसेनो वृषाकृतिः
dvividaḥ kumudo bhāsaḥ sumukhaḥ suruvurvṛkaḥ / vikaṭaḥ kavakaścaiva javaseno vṛṣākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवाक्षो नरदेवश्च सुकेतुर्विमलाननः । सहस्वारः शुभक्षेत्रः पुष्पध्वंसो विलोहितः
gavākṣo naradevaśca suketurvimalānanaḥ / sahasvāraḥ śubhakṣetraḥ puṣpadhvaṃso vilohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवचन्द्रो बहुगुणः सप्तहोत्रो मरीचिमान् । गोधामा च धनेशश्च गोलाङ्गूलश्च नेत्रवान्
navacandro bahuguṇaḥ saptahotro marīcimān / godhāmā ca dhaneśaśca golāṅgūlaśca netravān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येते हरयः क्रान्ताः प्राधान्येन यथार्थतः । बहुत्वान्नामधेयानां न शक्यमभिवर्णितुम्
ityete harayaḥ krāntāḥ prādhānyena yathārthataḥ / bahutvānnāmadheyānāṃ na śakyamabhivarṇitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागकोटीदशबले एकैकस्य प्रतिष्ठितम् । सर्ववानरसैन्यस्य सप्तद्वीपस्थितस्य तु
nāgakoṭīdaśabale ekaikasya pratiṣṭhitam / sarvavānarasainyasya saptadvīpasthitasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किष्किन्धामाश्रितो वाली राजासीच्छत्रुतापनः । रणे निगूङ्य वामेन भुजेन स महाबलः
kiṣkindhāmāśrito vālī rājāsīcchatrutāpanaḥ / raṇe nigūṅya vāmena bhujena sa mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्टभ्य पार्श्वेसंस्थाप्य रावणन्ध्यानमस्थितः । मौहूर्तिकीं गतिं गत्वा चतुः परशर्वानुपस्पृशन्
viṣṭabhya pārśvesaṃsthāpya rāvaṇandhyānamasthitaḥ / mauhūrtikīṃ gatiṃ gatvā catuḥ paraśarvānupaspṛśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रं दक्षणं पूर्वपश्चिमं च तथोत्तरम् । मनोवायुगतिर्भूत्वा वाली व्यपगतक्रमः
samudraṃ dakṣaṇaṃ pūrvapaścimaṃ ca tathottaram / manovāyugatirbhūtvā vālī vyapagatakramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स निर्जित्य महावीर्यो रावणं लोकरावणम् । वाली बाहुविनिर्मुक्तं विह्वलं नष्टचेतसम्
sa nirjitya mahāvīryo rāvaṇaṃ lokarāvaṇam / vālī bāhuvinirmuktaṃ vihvalaṃ naṣṭacetasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षमूलप्रदेशे च स्थापयित्वा बलोत्कटः । सिच्यांभसा सुशीतेन ह्यापादतलमस्तकात्
vṛkṣamūlapradeśe ca sthāpayitvā balotkaṭaḥ / sicyāṃbhasā suśītena hyāpādatalamastakāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च तं लब्धसंज्ञं च कृत्वा विस्मयमास्थितः । उवाच रणचण्डं तं राक्षसेंद्रं कपीश्वरः
sa ca taṃ labdhasaṃjñaṃ ca kṛtvā vismayamāsthitaḥ / uvāca raṇacaṇḍaṃ taṃ rākṣaseṃdraṃ kapīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो भो राक्षसाजेन्द्र महेन्द्रसमविक्रम । असंख्येयं बलं जित्वा यमं ससचिवं रणे
bho bho rākṣasājendra mahendrasamavikrama / asaṃkhyeyaṃ balaṃ jitvā yamaṃ sasacivaṃ raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणं च कुबेरं च शशिनं भास्करं तथा । मरुद्गणं तथा रुद्रानादित्यानश्विनौ वसून्
varuṇaṃ ca kuberaṃ ca śaśinaṃ bhāskaraṃ tathā / marudgaṇaṃ tathā rudrānādityānaśvinau vasūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैतेयान्कालकेयांश्च दानवान्सुमहाबलान् । सिद्धांस्तथैव गन्धर्वान्यक्षरक्षोभुजङ्गमान्
daiteyānkālakeyāṃśca dānavānsumahābalān / siddhāṃstathaiva gandharvānyakṣarakṣobhujaṅgamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिणां प्रवरांश्चैव ग्रहनक्षत्रतारकाः । तथा भूतपिशाचांश्च विवृद्धबलदर्पितान्
pakṣiṇāṃ pravarāṃścaiva grahanakṣatratārakāḥ / tathā bhūtapiśācāṃśca vivṛddhabaladarpitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुषाणां नृपांश्चैव शतशो ऽथ सहस्रशः । कथमीदृग्गुणो भूत्वा मनोवायुसमो जवे
mānuṣāṇāṃ nṛpāṃścaiva śataśo 'tha sahasraśaḥ / kathamīdṛgguṇo bhūtvā manovāyusamo jave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तो ऽसि चालनि मेरोः कृतान्त इव दुर्जयः । विद्राव्य सर्व्ॐल्लोकेषु वीरान्परपुरञ्ज्यः
śakto 'si cālani meroḥ kṛtānta iva durjayaḥ / vidrāvya sarvoṃllokeṣu vīrānparapurañjyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलैरशनिकल्पैश्च समीकृत्य च पर्वतान् । विक्षोभ्य सागरान्सप्त सप्तकृत्वो महारथः
balairaśanikalpaiśca samīkṛtya ca parvatān / vikṣobhya sāgarānsapta saptakṛtvo mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विकारो जयप्रेप्सुः स्मयमानो बलाद्बली । दुर्बलेन मया क्रान्तो वानरेण विशेषतः
nirvikāro jayaprepsuḥ smayamāno balādbalī / durbalena mayā krānto vānareṇa viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमर्थमीदृशं शप्तो बलवानपि दुर्जयः । प्रब्रूहि हेतुना केन ब्रह्मन्राक्षसपुङ्गव
kimarthamīdṛśaṃ śapto balavānapi durjayaḥ / prabrūhi hetunā kena brahmanrākṣasapuṅgava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयं ते मया दत्तं विश्वस्तो भव ते न भीः । वयनं वालिनः श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान्
abhayaṃ te mayā dattaṃ viśvasto bhava te na bhīḥ / vayanaṃ vālinaḥ śrutvā daśagrīvaḥ pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच भयसंविग्नः सांत्वपूर्वमिदं वचः । असंशयं जिताः सर्वे मया देवासुरा रणे
uvāca bhayasaṃvignaḥ sāṃtvapūrvamidaṃ vacaḥ / asaṃśayaṃ jitāḥ sarve mayā devāsurā raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विधस्तु बलवान्न मयासादितः क्वचित् । तदिच्छामि त्वया सार्द्धं सौहृदं भयवर्जितम्
evaṃ vidhastu balavānna mayāsāditaḥ kvacit / tadicchāmi tvayā sārddhaṃ sauhṛdaṃ bhayavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तो भवेन्न ते वीर कदाचिद्वै रणाजिरम् । एवमुक्तो ऽब्रवीद्वाली भवत्येतद्वचस्तव
matto bhavenna te vīra kadācidvai raṇājiram / evamukto 'bravīdvālī bhavatyetadvacastava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समये स्थापयित्वा तु रावणो वालिनं पुरा । जगाम लङ्कां सगणः प्रहृष्टेनान्तरात्मना
samaye sthāpayitvā tu rāvaṇo vālinaṃ purā / jagāma laṅkāṃ sagaṇaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाली विजित्य बलवान् पुष्करे राक्षसेश्वरम् । आजहार बहून्यज्ञानन्नपानसमावृतान्
vālī vijitya balavān puṣkare rākṣaseśvaram / ājahāra bahūnyajñānannapānasamāvṛtān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणाभिः प्रवृद्धाभिः शतशो ऽथ सहस्रशः । अग्निष्टोमाश्वमेधांश्च राजसूयान्नृमेधकान्
dakṣiṇābhiḥ pravṛddhābhiḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ / agniṣṭomāśvamedhāṃśca rājasūyānnṛmedhakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमेधानपि बहून्सर्वदानसमन्वितान् । तर्पयित्वाथ देवांश्च देवेन्द्रंबहुभिस्तथा
sarvamedhānapi bahūnsarvadānasamanvitān / tarpayitvātha devāṃśca devendraṃbahubhistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माणं तेषयित्वा च हुत्वाग्रिं बहुवार्षिकम् । सुग्रीवेण सह भ्रात्रा सुखी भूत्वा यवीयसा
brahmāṇaṃ teṣayitvā ca hutvāgriṃ bahuvārṣikam / sugrīveṇa saha bhrātrā sukhī bhūtvā yavīyasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्यं च पालयित्वा स कपीनामकुतोभयः । ब्रह्मण्यो ब्रह्मपरमो धर्मसेतुः क्रियापरः
rājyaṃ ca pālayitvā sa kapīnāmakutobhayaḥ / brahmaṇyo brahmaparamo dharmasetuḥ kriyāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहून्वर्षगणान्रेमे सर्वशास्त्रविशारदः । यस्य देवमुनिर्गाथां जगौ यज्ञेषु नारदः
bahūnvarṣagaṇānreme sarvaśāstraviśāradaḥ / yasya devamunirgāthāṃ jagau yajñeṣu nāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यज्ञहवने दानेजवेनापि पराक्रमे । तुल्यो ऽस्ति त्रिषु लोकेषु वालिनोहेममालिनः
na yajñahavane dānejavenāpi parākrame / tulyo 'sti triṣu lokeṣu vālinohemamālinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शांशपायन उवाच अहो महाप्रभा वस्तु महेन्द्रतनयो बली । वाली यज्ञसहस्राणां यज्वा परमदुर्जयः
śāṃśapāyana uvāca aho mahāprabhā vastu mahendratanayo balī / vālī yajñasahasrāṇāṃ yajvā paramadurjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रवर्त्ती महाप्राज्ञे वाली च कथितस्त्वया । मार्त डस्य तु नो ब्रूहि कथं मार्त्तण्डता स्मृता । निरुक्तमस्य तु विभो याथातथ्येन सुव्रत
cakravarttī mahāprājñe vālī ca kathitastvayā / mārta ḍasya tu no brūhi kathaṃ mārttaṇḍatā smṛtā / niruktamasya tu vibho yāthātathyena suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच सृत्यमानेषु भूतेषु प्रजापतिरथ स्वयम्
sūta uvāca sṛtyamāneṣu bhūteṣu prajāpatiratha svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्याद्यत्परं तेजस्तदाहृत्यादितेर्त्दृदि । प्रवेशायामास तदा योगेन महता वृताः
trailokyādyatparaṃ tejastadāhṛtyāditertdṛdi / praveśāyāmāsa tadā yogena mahatā vṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वमण्डं तु भगवानस्याश्चक्रे तथोदरे । तत्रावर्त्तत गर्भो वै अण्डस्याभ्यन्तरे बली
pūrvamaṇḍaṃ tu bhagavānasyāścakre tathodare / tatrāvarttata garbho vai aṇḍasyābhyantare balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्द्धमानो ऽतिमात्रं वै देवा निस्तेजसो ऽभवन् । सर्वतो निर्मितं ज्ञात्वा गर्भं ते त्दृततेजसः
varddhamāno 'timātraṃ vai devā nistejaso 'bhavan / sarvato nirmitaṃ jñātvā garbhaṃ te tdṛtatejasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊचुः प्रजापतिं भीता कथं नो भविता त्विदम् । बलं तेजो ऽस्य भविता निर्मितस्याधिकं विभो
ūcuḥ prajāpatiṃ bhītā kathaṃ no bhavitā tvidam / balaṃ tejo 'sya bhavitā nirmitasyādhikaṃ vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नुनं कथं भविष्यामो नूनं नष्टा हि शाश्वत । सर्वभूतानि यानीह स्यावराणि चरणि च
nunaṃ kathaṃ bhaviṣyāmo nūnaṃ naṣṭā hi śāśvata / sarvabhūtāni yānīha syāvarāṇi caraṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि दग्धानि न चिराद्भविष्यन्ति न संशयः । यदेडे स्थापितं तेजो बलं च द्विजसत्तम
tāni dagdhāni na cirādbhaviṣyanti na saṃśayaḥ / yadeḍe sthāpitaṃ tejo balaṃ ca dvijasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्संहर विचिन्त्येह यन्नः श्रेय स्करं भवेत् । श्रुतितेजः प्रभावश्च धक्षते सर्वत्ॐऽजसा
tatsaṃhara vicintyeha yannaḥ śreya skaraṃ bhavet / śrutitejaḥ prabhāvaśca dhakṣate sarvatoṃ'jasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चिन्तयित्वा भगवान्प्रजापतिरथाक्षिपत् । बलं चाण्डे चकाराथ ततस्त्वण्डान्तरे शिशुः
sa cintayitvā bhagavānprajāpatirathākṣipat / balaṃ cāṇḍe cakārātha tatastvaṇḍāntare śiśuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदण्डं तद्बलं प्राहुर्यत्तेजः स शिशुर्मतः । तत्तूदराद्विनिष्क्रान्तं मृतपिण्डोपमं स तु
yadaṇḍaṃ tadbalaṃ prāhuryattejaḥ sa śiśurmataḥ / tattūdarādviniṣkrāntaṃ mṛtapiṇḍopamaṃ sa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिस् ततो दृष्ट्वा तदण्डं वै द्विधाकरोत् । शकले द्वे समास्थाय स एकस्मिन्नपश्यत
prajāpatis tato dṛṣṭvā tadaṇḍaṃ vai dvidhākarot / śakale dve samāsthāya sa ekasminnapaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भं दुर्बलभावेन युक्तं तेजोमयं सकृत् । तत्समुद्यम्य चोत्थायादिन्युत्संगे निवेद्य च
garbhaṃ durbalabhāvena yuktaṃ tejomayaṃ sakṛt / tatsamudyamya cotthāyādinyutsaṃge nivedya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाचादित्यभावच्च यस्मादण्डेन वै स्मृतः । तेन मार्त्तण्ड इति वै कथ्यते सविता बुधैः
uvācādityabhāvacca yasmādaṇḍena vai smṛtaḥ / tena mārttaṇḍa iti vai kathyate savitā budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजश्चैवाधिकं तस्मै निर्ममे प्रपितामहः । ये ते अण्डकपाले द्वे तद्बलं परमं मतम्
tejaścaivādhikaṃ tasmai nirmame prapitāmahaḥ / ye te aṇḍakapāle dve tadbalaṃ paramaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभौ पृथग्व्य वस्थाप्य इरावत्यै ददौ प्रभुः । उदरे प्रवेशयामास तस्याः स जननेच्छया
nābhau pṛthagvya vasthāpya irāvatyai dadau prabhuḥ / udare praveśayāmāsa tasyāḥ sa jananecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इरावत्यास्तथा जाताश्चत्वारो लोकसंमताः । देवोपवाह्या राजानो हस्तिनो बलवत्तराः
irāvatyāstathā jātāścatvāro lokasaṃmatāḥ / devopavāhyā rājāno hastino balavattarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐरावणो ऽथ कुमुदौ ह्यञ्जनो वामनस्तथा । उत्तरत्र च वो भूयस्तेषां वक्ष्यामि विस्तरम्
airāvaṇo 'tha kumudau hyañjano vāmanastathā / uttaratra ca vo bhūyasteṣāṃ vakṣyāmi vistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽयं प्रधानो लोके ऽस्मिन्नधिकेनामितौजसा । भगवान्सविता साक्षात्प्रभासयति रश्मिभिः
yo 'yaṃ pradhāno loke 'sminnadhikenāmitaujasā / bhagavānsavitā sākṣātprabhāsayati raśmibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरालोकं जगदिदं लोकालोकान्तरं द्विजाः । बाह्यं तमोवृतं सर्वं तत्प्रमाणमशेषतः
nirālokaṃ jagadidaṃ lokālokāntaraṃ dvijāḥ / bāhyaṃ tamovṛtaṃ sarvaṃ tatpramāṇamaśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदुक्तं मया सर्वं यथावद्द्विजसत्तमाः । श्रुतं भगवतो व्यासात्पाराशर्यान्महात्मनः
etaduktaṃ mayā sarvaṃ yathāvaddvijasattamāḥ / śrutaṃ bhagavato vyāsātpārāśaryānmahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्कुमारेण पुरा प्रोक्तं वै वायुना पुरा । विमृश्य बहुधा तत्तु पुनरन्यैः पृथक्पृथक्
sanatkumāreṇa purā proktaṃ vai vāyunā purā / vimṛśya bahudhā tattu punaranyaiḥ pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणामृतकं श्रुत्वा पुण्यं सर्वार्थसाधकम् । अभयो विचरत्येव जात्यन्तरशतं गतः
purāṇāmṛtakaṃ śrutvā puṇyaṃ sarvārthasādhakam / abhayo vicaratyeva jātyantaraśataṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्तण्डजननं ह्येतद्गेहे यस्य व्यवस्थितम् । कथ्यते वा कथा यस्य न तं विद्धि समानकम्
mārtaṇḍajananaṃ hyetadgehe yasya vyavasthitam / kathyate vā kathā yasya na taṃ viddhi samānakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चाकाले म्रियन्ते ऽस्य बाला अपि कदाचन । ऋक्षस्य भगिनी रक्षा वानरस्य बलीयसः
na cākāle mriyante 'sya bālā api kadācana / ṛkṣasya bhaginī rakṣā vānarasya balīyasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिसकाशात्सा जज्ञे शूरपरिग्रहम् । ऋक्षराजं महाप्राज्ञं जांबवन्तं यशस्विनम्
prajāpatisakāśātsā jajñe śūraparigraham / ṛkṣarājaṃ mahāprājñaṃ jāṃbavantaṃ yaśasvinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य जांबवती नाम सुता व्याध्र्यामजायत । वासुदेवस्य सा दत्ता पित्रा राजीवलोचना
tasya jāṃbavatī nāma sutā vyādhryāmajāyata / vāsudevasya sā dattā pitrā rājīvalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथान्ये ऋक्षराजस्य सुता जाता महाबलाः । जयन्तो ऽथ च सर्वज्ञो मृगराट् संकृतिर्जयः
tathānye ṛkṣarājasya sutā jātā mahābalāḥ / jayanto 'tha ca sarvajño mṛgarāṭ saṃkṛtirjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्जारो बलिबाहुश्च लक्षणज्ञः श्रुतार्थकृत् । भोजो राक्षसजिच्चैव पिशाचवनगोचरौ
mārjāro balibāhuśca lakṣaṇajñaḥ śrutārthakṛt / bhojo rākṣasajiccaiva piśācavanagocarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरभः शलभश्चैव व्याघ्रः सिंहस्तथैव च । तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः
śarabhaḥ śalabhaścaiva vyāghraḥ siṃhastathaiva ca / teṣāṃ putrāśca pautrāśca śataśo 'tha sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षाणामेव तु गणो देवदानवपूजितः । मार्जारस्य तु मार्जारा वाद्याः पुत्रा महाबलाः
ṛkṣāṇāmeva tu gaṇo devadānavapūjitaḥ / mārjārasya tu mārjārā vādyāḥ putrā mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूवुः शतसाहस्राः सर्वे वीर्यसमन्विताः । आचार्याः श्वापदादीनां शरभाणां महौजसः
babhūvuḥ śatasāhasrāḥ sarve vīryasamanvitāḥ / ācāryāḥ śvāpadādīnāṃ śarabhāṇāṃ mahaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वादकाः पृषतादीनां मूषिकाणां च पक्षिणाम् । लाघवे प्लवने युक्ताः सर्वसत्त्वावसादकाः
svādakāḥ pṛṣatādīnāṃ mūṣikāṇāṃ ca pakṣiṇām / lāghave plavane yuktāḥ sarvasattvāvasādakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामेषु वनशण्डेषु कोटरेषु गुहासु च । गृहेषु गृहगर्भेषु गृहवासावलंबिनः
grāmeṣu vanaśaṇḍeṣu koṭareṣu guhāsu ca / gṛheṣu gṛhagarbheṣu gṛhavāsāvalaṃbinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानागतिषु संचाराः कुशला ग्रामगोचराः । तथा वनचराश्चैव स्वभावात्समवस्थिताः
nānāgatiṣu saṃcārāḥ kuśalā grāmagocarāḥ / tathā vanacarāścaiva svabhāvātsamavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ दिवाचराश्चैव संध्यासु च चरन्ति ते । नीलजीमूतवर्णाश्च कपिला केकरारुणाः
rātrau divācarāścaiva saṃdhyāsu ca caranti te / nīlajīmūtavarṇāśca kapilā kekarāruṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णवर्णास्तथा पिङ्गाभक्तिचित्रास्तथापरे । नखदंष्ट्रायुधा घोरा मयूरसमभाषणाः
kṛṣṇavarṇāstathā piṅgābhakticitrāstathāpare / nakhadaṃṣṭrāyudhā ghorā mayūrasamabhāṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरमायाः सुतौ जातौ शूरौ परमदुःसहौ । श्यामश्च शबलश्चैव यमस्यानुचरौ स्मृतौ
saramāyāḥ sutau jātau śūrau paramaduḥsahau / śyāmaśca śabalaścaiva yamasyānucarau smṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोः पुत्रा दुराधर्षाः पुत्रपौत्रसमन्विताः । श्रुतिमाप्तः पुनर्वंशः सारमेयेषु सर्वदा
tayoḥ putrā durādharṣāḥ putrapautrasamanvitāḥ / śrutimāptaḥ punarvaṃśaḥ sārameyeṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांप्रतं तत्सजातीया घोररूपा महाबलाः । विषादयन्ति च नरान्सर्वजातिसमन्वितान्
sāṃprataṃ tatsajātīyā ghorarūpā mahābalāḥ / viṣādayanti ca narānsarvajātisamanvitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामासक्तो निवासस्तु तेषामेव भवत्युत । य इदं शृणुयाज्जन्म दंष्ट्रिणां श्रावयेत्तु यः
grāmāsakto nivāsastu teṣāmeva bhavatyuta / ya idaṃ śṛṇuyājjanma daṃṣṭriṇāṃ śrāvayettu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दंष्ट्रिभ्यो न भयं तस्य न चोरेभ्यो नवान्यतः । तात्कालमरणं चैव भवतीति विनिर्णयः
daṃṣṭribhyo na bhayaṃ tasya na corebhyo navānyataḥ / tātkālamaraṇaṃ caiva bhavatīti vinirṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च बन्धनमाप्नोति न वियोनिं न संकरम् । वानप्रस्था श्रितं धर्ममाप्नोति मुनिसेवितम्
na ca bandhanamāpnoti na viyoniṃ na saṃkaram / vānaprasthā śritaṃ dharmamāpnoti munisevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपन्नश्चैव दिव्येन धनेन च बलेन च । च्यवते न च ज्ञानेन जायते देवयोनिषु
saṃpannaścaiva divyena dhanena ca balena ca / cyavate na ca jñānena jāyate devayoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वीपिनः शरभाः सिंहा व्याघ्रा नीलाश्च शल्यकाः । ऋक्षा मार्जारलोहासा वानरा मायवस्तथा
dvīpinaḥ śarabhāḥ siṃhā vyāghrā nīlāśca śalyakāḥ / ṛkṣā mārjāralohāsā vānarā māyavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एता एकादश मता वानराणां तु जातयः । एषां प्रणेता सर्वेषां वाली राजा प्रतापवान्
etā ekādaśa matā vānarāṇāṃ tu jātayaḥ / eṣāṃ praṇetā sarveṣāṃ vālī rājā pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरविमर्देषु जिघ्नता नित्यमानिनाम् । प्रसह्य हन्ता रौद्राणामसुराणां बलीयसाम्
devāsuravimardeṣu jighnatā nityamāninām / prasahya hantā raudrāṇāmasurāṇāṃ balīyasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सिक्तबलनाशाय विचिन्त्य तु महात्मना । पक्ष एष समुद्दिष्टो महेन्द्रस्य सहायवान्
utsiktabalanāśāya vicintya tu mahātmanā / pakṣa eṣa samuddiṣṭo mahendrasya sahāyavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहितः पूर्वमेवात्र ब्रह्मणा लोकधारिणा । इत्येते हरयः प्रोक्ता इरावत्या निबोधत
vihitaḥ pūrvamevātra brahmaṇā lokadhāriṇā / ityete harayaḥ proktā irāvatyā nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यस्याण्डकपाले द्वे समानीय तु भौवनः । हस्ताभ्यां परिगृह्याथ रथन्तरमगायत
sūryasyāṇḍakapāle dve samānīya tu bhauvanaḥ / hastābhyāṃ parigṛhyātha rathantaramagāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साम्ना प्रस्तूयमाने तु सद्य एव गतो ऽभवत् । संप्रायच्छदिरावत्यै पुत्रार्थं स तु भौवनः
sāmnā prastūyamāne tu sadya eva gato 'bhavat / saṃprāyacchadirāvatyai putrārthaṃ sa tu bhauvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इरावत्याः सुतो यस्मात्तस्मादैरावतः स्मृतः । देवराजोपवाह्यत्वात्प्रथमः स मतङ्गराट्
irāvatyāḥ suto yasmāttasmādairāvataḥ smṛtaḥ / devarājopavāhyatvātprathamaḥ sa mataṅgarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेताभ्राभश्चतुर्दन्तः श्रीमानैरावतो गजः । अञ्जनस्यैकमूलस्य सुवर्णाभस्य हस्तिनः
śvetābhrābhaścaturdantaḥ śrīmānairāvato gajaḥ / añjanasyaikamūlasya suvarṇābhasya hastinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्दन्तस्य हि भद्रस्य ह्यौपवाह्यस्य वै बलेः । तस्य पुत्र्ॐऽजनश्चैव सुप्रतीकश्च वामनः
ṣaḍdantasya hi bhadrasya hyaupavāhyasya vai baleḥ / tasya putroṃ'janaścaiva supratīkaśca vāmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मश्चैव चतुर्थो ऽभूद्धस्तिनी चाभ्रमुस्तथा । दिग्गजान्बलिनश्चैवाभ्रमुर्ज नयताप्सुगान्
padmaścaiva caturtho 'bhūddhastinī cābhramustathā / diggajānbalinaścaivābhramurja nayatāpsugān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रं मृगं च मन्दं च संकीर्णं चतुरः सुतान् । संकीर्णो ह्यञ्जनो यो ऽसावौपवाह्यो यमस्य सः
bhadraṃ mṛgaṃ ca mandaṃ ca saṃkīrṇaṃ caturaḥ sutān / saṃkīrṇo hyañjano yo 'sāvaupavāhyo yamasya saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रो यः सुप्रतीकस्तु हस्तिः स ह्यपांपतेः । पद्मो मन्दस्तु यो गौरो द्विपो ह्यैलविलस्य च
bhadro yaḥ supratīkastu hastiḥ sa hyapāṃpateḥ / padmo mandastu yo gauro dvipo hyailavilasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगश्यामस्तु यो हस्ती चौप वाह्यः स पावकेः । पद्मोत्तमः पद्मागुल्मो गजो वातगजो गजः
mṛgaśyāmastu yo hastī caupa vāhyaḥ sa pāvakeḥ / padmottamaḥ padmāgulmo gajo vātagajo gajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चपलो ऽरिष्टसंज्ञश्च तस्याष्टौ जज्ञिरे सुताः । उदग्रभावेनो पेता जायन्ते तस्य चान्वये
capalo 'riṣṭasaṃjñaśca tasyāṣṭau jajñire sutāḥ / udagrabhāveno petā jāyante tasya cānvaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतबालनखाः पिङ्गा वर्षावन्तो मतङ्गजाः । सामजांस्तु प्रवक्ष्यामि नागानन्यानपि क्रमात्
śvetabālanakhāḥ piṅgā varṣāvanto mataṅgajāḥ / sāmajāṃstu pravakṣyāmi nāgānanyānapi kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलः पुण्डरीकश्च सुनामानौ रथन्तरात् । जातौ नाम्ना श्रुतौ ताभ्यां सुप्रतीकप्रमर्दनौ
kapilaḥ puṇḍarīkaśca sunāmānau rathantarāt / jātau nāmnā śrutau tābhyāṃ supratīkapramardanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूराः स्थूलशिरोदन्ताः शुद्धबालनखास्तथा । बलिनः शङ्किताश्चैव स्मृतास्तद्वंशिनो गजाः
śūrāḥ sthūlaśirodantāḥ śuddhabālanakhāstathā / balinaḥ śaṅkitāścaiva smṛtāstadvaṃśino gajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पदन्तो बृहत्साम्नः षड्दन्तः पद्मपुच्छवान् । ताम्र पर्णश्च तत्पुत्राः संघचारिविषाणिनः
puṣpadanto bṛhatsāmnaḥ ṣaḍdantaḥ padmapucchavān / tāmra parṇaśca tatputrāḥ saṃghacāriviṣāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वये चास्य जायन्ते लंबोष्ठाश्चारुदर्शनाः । श्यामत्वग्रसनाशुण्डा नागाः पीनायता ननाः
anvaye cāsya jāyante laṃboṣṭhāścārudarśanāḥ / śyāmatvagrasanāśuṇḍā nāgāḥ pīnāyatā nanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामदेव्ॐऽजनः श्यामः साम्नो जज्ञे ऽथ वामनः । भार्या चैवाङ्गना तस्य नीलवल्लक्षणौ सुतौ
vāmadevoṃ'janaḥ śyāmaḥ sāmno jajñe 'tha vāmanaḥ / bhāryā caivāṅganā tasya nīlavallakṣaṇau sutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डाश्चारु शिरोग्रीवा व्यूढोरस्कास्तरस्विनः । नीचैर्बद्धाः कुले तस्य जायन्ते निबिडा गजाः
caṇḍāścāru śirogrīvā vyūḍhoraskāstarasvinaḥ / nīcairbaddhāḥ kule tasya jāyante nibiḍā gajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रतीकस्तु वैरूप्यात्साम्नः सारूप्य मागतः । तस्य प्रहारी संपातिः पृथुश्चेति सुतास्त्रयः
supratīkastu vairūpyātsāmnaḥ sārūpya māgataḥ / tasya prahārī saṃpātiḥ pṛthuśceti sutāstrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रांशवो दीर्घताल्वोष्ठाः सुविभक्तशिरोरुहाः । जायन्ते मृदुसंभोगा वंशे तस्य मतङ्गजाः
prāṃśavo dīrghatālvoṣṭhāḥ suvibhaktaśiroruhāḥ / jāyante mṛdusaṃbhogā vaṃśe tasya mataṅgajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जनादञ्जनः साम्नो विजज्ञे जाञ्जनावती । सुतौ जातौ तयोश्चापि प्रमाथिपुरुषौ स्मृतौ
añjanādañjanaḥ sāmno vijajñe jāñjanāvatī / sutau jātau tayoścāpi pramāthipuruṣau smṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाविभक्तशिरसः स्निग्धजीमूतसन्निभाः । सुदर्शनाः सुवर्ष्माणः पद्माभाः परिमण्डलाः
mahāvibhaktaśirasaḥ snigdhajīmūtasannibhāḥ / sudarśanāḥ suvarṣmāṇaḥ padmābhāḥ parimaṇḍalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूरा दीनायतमुखा गजास्तस्यान्वये ऽभवन् । जज्ञे चान्द्रमसः साम्नः कुमुदः कुमुदद्युतिः
śūrā dīnāyatamukhā gajāstasyānvaye 'bhavan / jajñe cāndramasaḥ sāmnaḥ kumudaḥ kumudadyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिङ्गलायां सुतौ तस्य महापद्मोर्मिमालिनौ । शैलजीमूतसंकाशान्सुबुद्धान्बलिनो वरान्
piṅgalāyāṃ sutau tasya mahāpadmormimālinau / śailajīmūtasaṃkāśānsubuddhānbalino varān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तियुद्धप्रियान्नागान्विद्धि तस्य कुलोद्भवान् । एतान्देवासुरे युद्धे जयार्थं जगृहुः सुराः
hastiyuddhapriyānnāgānviddhi tasya kulodbhavān / etāndevāsure yuddhe jayārthaṃ jagṛhuḥ surāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतार्थैश्च विसृष्टास्ते पूर्वोक्ताः प्रययुर्द्दिशः । एतेषां चान्वये जातान्विनीतांस्त्रिदशा ददुः
kṛtārthaiśca visṛṣṭāste pūrvoktāḥ prayayurddiśaḥ / eteṣāṃ cānvaye jātānvinītāṃstridaśā daduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गाय लोमपादाय सूत्रकाराय वै द्विपान् । द्विरदो रदनद्वाभ्यां हस्ती हस्तात्करात्करी
aṅgāya lomapādāya sūtrakārāya vai dvipān / dvirado radanadvābhyāṃ hastī hastātkarātkarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारणो वारणाद्दन्ती दन्ताभ्यां गर्जनाद्गजः । कुञ्जरः कुञ्जचारित्वान्नागो नगम्यमस्य यत्
vāraṇo vāraṇāddantī dantābhyāṃ garjanādgajaḥ / kuñjaraḥ kuñjacāritvānnāgo nagamyamasya yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तं यातीति मातङ्गो द्विपो द्वाभ्यां पिबन्स्मृतः । सामजः सामजातत्वादिति निर्वचनक्रमः
mattaṃ yātīti mātaṅgo dvipo dvābhyāṃ pibansmṛtaḥ / sāmajaḥ sāmajātatvāditi nirvacanakramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां जिह्वापरावृत्तिर्ह्युक्ता वै चाग्निशापजा । बलस्यानवबोधो यो या चैषां गूढमुष्कता
eṣāṃ jihvāparāvṛttirhyuktā vai cāgniśāpajā / balasyānavabodho yo yā caiṣāṃ gūḍhamuṣkatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयं दन्तिनामेतज्ज्ञेयं तु सुरशापजम् । देवदानगन्धर्वपिशाचोरगरक्षसाम्
ubhayaṃ dantināmetajjñeyaṃ tu suraśāpajam / devadānagandharvapiśācoragarakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कन्यासु जाता दिग्नागैर्नानासत्त्वास्ततो गजाः । संभूतिश्च प्रसूतिश्च नामनिर्वचनं तथा
kanyāsu jātā dignāgairnānāsattvāstato gajāḥ / saṃbhūtiśca prasūtiśca nāmanirvacanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्गजानां विज्ञेयमेषां राजा स चाभ्रमः । कौशिक्या ह्यासमुद्रात्तु गङ्गायश्च यदुत्तरम्
etadgajānāṃ vijñeyameṣāṃ rājā sa cābhramaḥ / kauśikyā hyāsamudrāttu gaṅgāyaśca yaduttaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्जनस्यैकमूलस्य विज्ञेयं गहनं तु तत् । उत्तरं चैव विध्यस्य गङ्गाया दक्षिणं च यत्
añjanasyaikamūlasya vijñeyaṃ gahanaṃ tu tat / uttaraṃ caiva vidhyasya gaṅgāyā dakṣiṇaṃ ca yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गोद्भेदे सकेरुभ्यः सुप्रतीकस्य पत्तनम् । अपरेणोत्कलं चैव कावेरीभ्यश्च पश्चिमम्
gaṅgodbhede sakerubhyaḥ supratīkasya pattanam / apareṇotkalaṃ caiva kāverībhyaśca paścimam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकसूकात्मजस्यैतद्वामनस्यवनंस्मृतम् । अपरेणतु लौहित्यमासिंधोः पश्चिमेन तु
ekasūkātmajasyaitadvāmanasyavanaṃsmṛtam / apareṇatu lauhityamāsiṃdhoḥ paścimena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मस्यैतद्वनं प्रोक्तमनुपर्वतमेव तत् । भूता विजज्ञे भूतांस्तु रुद्रस्यानुचरानिह
padmasyaitadvanaṃ proktamanuparvatameva tat / bhūtā vijajñe bhūtāṃstu rudrasyānucarāniha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलान्कृशांश्च दीर्घांश्च वामनान्ह्रस्वकान्समान् । लंबकर्णान्प्रलंबौष्ठान् लंबजिह्वांस्तनूदरान्
sthūlānkṛśāṃśca dīrghāṃśca vāmanānhrasvakānsamān / laṃbakarṇānpralaṃbauṣṭhān laṃbajihvāṃstanūdarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.