बालाग्राण्यष्टलिक्षा स्याद्यूकालिक्षाष्टकं भवेत् । यूकाष्टकं यवप्राहुरङ्गुलं तु यवाष्टकम्
bālāgrāṇyaṣṭalikṣā syādyūkālikṣāṣṭakaṃ bhavet / yūkāṣṭakaṃ yavaprāhuraṅgulaṃ tu yavāṣṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Brahmāṇḍa Purāṇa·3·3.2
Brahmāṇḍa Purāṇa 3.2
द्वादशाङ्गुलपर्वाणि वितस्तिस्थानमुच्यते । रत्निश्चागुलिपर्वाणि विज्ञेयो ह्येकविंशतिः
dvādaśāṅgulaparvāṇi vitastisthānamucyate / ratniścāguliparvāṇi vijñeyo hyekaviṃśatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारो विंशतिश्चैव हस्तः स्यादङ्गुलानि तु । किष्कुर्द्विरत्निर्विज्ञेयो द्विचत्वारिंशदङ्गुलः
catvāro viṃśatiścaiva hastaḥ syādaṅgulāni tu / kiṣkurdviratnirvijñeyo dvicatvāriṃśadaṅgulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्णवत्यङ्गुलं चैव धनुराहुर्मनीषिणः । एतद्गव्यूतिसंख्यायामादानं धनुषः स्मृतम्
ṣaṇṇavatyaṅgulaṃ caiva dhanurāhurmanīṣiṇaḥ / etadgavyūtisaṃkhyāyāmādānaṃ dhanuṣaḥ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुर्दण्डयुगं नाली तुल्यान्यस्तैस्तथाङ्गुलैः । धनुषां त्रिशतं नल्वमाहुः संख्याविदो जनाः
dhanurdaṇḍayugaṃ nālī tulyānyastaistathāṅgulaiḥ / dhanuṣāṃ triśataṃ nalvamāhuḥ saṃkhyāvido janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुः सहस्रे द्वे चापि गव्यूतिरुपदिश्यते । अष्टौ धनुः सहस्राणि योजनं तु विधीयते
dhanuḥ sahasre dve cāpi gavyūtirupadiśyate / aṣṭau dhanuḥ sahasrāṇi yojanaṃ tu vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन धनुषा चैव योजनं तु समाप्यते । एतत्सहस्रं विज्ञेयं शक्रकोशान्तरं तथा
etena dhanuṣā caiva yojanaṃ tu samāpyate / etatsahasraṃ vijñeyaṃ śakrakośāntaraṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजनानां च संख्यातं संख्याज्ञानविशारदैः । एतेन योजनाग्रेण शृणुध्वं ब्रह्मण्ॐऽतरे
yojanānāṃ ca saṃkhyātaṃ saṃkhyājñānaviśāradaiḥ / etena yojanāgreṇa śṛṇudhvaṃ brahmaṇoṃ'tare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीतलात्सहस्राणां रातादूर्ध्वं दिवाकरः । दिवाकरात्सहस्रे तु शते चौर्द्ध्वं निशाकरः
mahītalātsahasrāṇāṃ rātādūrdhvaṃ divākaraḥ / divākarātsahasre tu śate caurddhvaṃ niśākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णं शतसहस्रं तु योजनानां निशाकरात् । नक्षत्रमण्डलं कृत्स्नमुपरिष्टात्प्रकाशत
pūrṇaṃ śatasahasraṃ tu yojanānāṃ niśākarāt / nakṣatramaṇḍalaṃ kṛtsnamupariṣṭātprakāśata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतं सहस्रं संख्यातमेतद्द्विगुणितं पुनः । ग्रहान्तरमथैकैकमूर्द्ध्वं नक्षत्रमण्डरात्
śataṃ sahasraṃ saṃkhyātametaddviguṇitaṃ punaḥ / grahāntaramathaikaikamūrddhvaṃ nakṣatramaṇḍarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताराग्रहाणां सर्वेषामध्यस्ताच्चरते बुधः । तस्योर्द्ध्वं चरते शुक्रस्तस्मादूर्द्ध्वं च लोहितः
tārāgrahāṇāṃ sarveṣāmadhyastāccarate budhaḥ / tasyorddhvaṃ carate śukrastasmādūrddhvaṃ ca lohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बृहस्पतिश्चोर्द्ध्वं तस्मादूर्द्ध्वं शनैश्चरः । उर्द्ध्वं शतसहस्रं तु योजनानां शनैश्चरात्
tato bṛhaspatiścorddhvaṃ tasmādūrddhvaṃ śanaiścaraḥ / urddhvaṃ śatasahasraṃ tu yojanānāṃ śanaiścarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तर्षिमण्डलं कृत्स्नमुपरिष्टात्प्रकाशते । ऋषिभ्यस्तु सहस्राणां शतादूर्द्ध्वं विभाष्यते
saptarṣimaṇḍalaṃ kṛtsnamupariṣṭātprakāśate / ṛṣibhyastu sahasrāṇāṃ śatādūrddhvaṃ vibhāṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽसौ तारामये दिव्ये विमाने ह्रस्वरूपके । उत्तानपादपुत्रो ऽसौ मेढीभूतो ध्रुवो दिवि
yo 'sau tārāmaye divye vimāne hrasvarūpake / uttānapādaputro 'sau meḍhībhūto dhruvo divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यस्यैष उत्सेधो व्याख्यातो योजनैर्मया । मन्वन्तरेषु देवानामिज्या यत्रैव लौकिकी
trailokyasyaiṣa utsedho vyākhyāto yojanairmayā / manvantareṣu devānāmijyā yatraiva laukikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमेभ्य इष्टा तु लोके ऽस्मिन्संप्रवर्त्तते । सर्वासां देवयोनीनां स्थितिहेतुः स वै स्मृतः
varṇāśramebhya iṣṭā tu loke 'sminsaṃpravarttate / sarvāsāṃ devayonīnāṃ sthitihetuḥ sa vai smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रैलोक्यमेतद्व्याख्यातमत ऊर्द्ध्वं निबोधत । ध्रुवादूर्द्ध्वं महर्लोको यस्मिंस्ते कल्पवासिनः
trailokyametadvyākhyātamata ūrddhvaṃ nibodhata / dhruvādūrddhvaṃ maharloko yasmiṃste kalpavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकायोजनकोटीशा इत्येवं निश्चयोगतः । द्वीकोट्यां तु महर्लोकाज्जनलोको व्यवस्थितः
ekāyojanakoṭīśā ityevaṃ niścayogataḥ / dvīkoṭyāṃ tu maharlokājjanaloko vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ते ब्रह्मणः पुत्रा दक्षाद्याः साधकाः स्मृताः
yatra te brahmaṇaḥ putrā dakṣādyāḥ sādhakāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वै राजा यत्र ते देवा भूतदाहविवर्जिताः । षड्गुणं तु तपोलोकात्सत्यलोकान्तरं स्मृतम्
vai rājā yatra te devā bhūtadāhavivarjitāḥ / ṣaḍguṇaṃ tu tapolokātsatyalokāntaraṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपुनर्मारको नाम ब्रह्मलोकः स उच्यते । यस्मिन्न च्यवते भूयो ब्रह्मणं य उपासते
apunarmārako nāma brahmalokaḥ sa ucyate / yasminna cyavate bhūyo brahmaṇaṃ ya upāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एककोटिर्योजनानां पञ्चाशन्नियुतानि तु । ऊर्द्ध्वभागस्तत्ॐऽडस्य ब्रह्मलोकात्परः स्मृतः
ekakoṭiryojanānāṃ pañcāśanniyutāni tu / ūrddhvabhāgastatoṃ'ḍasya brahmalokātparaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशैव कोट्यस्तु नियुतानि च पञ्च षट् । स चौर्द्ध्व संप्रचारो ऽस्य गत्यन्तश्चपरः स्मृतः
caturdaśaiva koṭyastu niyutāni ca pañca ṣaṭ / sa caurddhva saṃpracāro 'sya gatyantaścaparaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवाग्रमेतद्व्याख्यातं योजनग्राद्यथाश्रुतम् । अधोगतीनां वक्ष्यामि भूतानां स्थानकल्पनाम्
dhruvāgrametadvyākhyātaṃ yojanagrādyathāśrutam / adhogatīnāṃ vakṣyāmi bhūtānāṃ sthānakalpanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छन्ति घोरकर्माणः प्राणिनो यत्र कर्मभिः । नरको रौरवो घोरः शूकरस्ताल एवं च
gacchanti ghorakarmāṇaḥ prāṇino yatra karmabhiḥ / narako rauravo ghoraḥ śūkarastāla evaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकुम्भो महाज्वालः शबलो ऽथ विमोहनः । कृमी च कृमिभक्षश्च लालाभक्षो विशंसनः
taptakumbho mahājvālaḥ śabalo 'tha vimohanaḥ / kṛmī ca kṛmibhakṣaśca lālābhakṣo viśaṃsanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधःशिराः पूयवहो रुधिरान्धुस्तथैवच । विष्टाकीर्णश्च नरको मूत्रकीर्ण स्तथैव च
adhaḥśirāḥ pūyavaho rudhirāndhustathaivaca / viṣṭākīrṇaśca narako mūtrakīrṇa stathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा वैतरणी कृष्णमसिपत्रवनं तथा । अग्निज्वालो महाघोरः संदंशो ऽथाश्वभोजनः
tathā vaitaraṇī kṛṣṇamasipatravanaṃ tathā / agnijvālo mahāghoraḥ saṃdaṃśo 'thāśvabhojanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमश्चकृष्णसूत्रश्च लोहश्चाप्यभिजस्तथा । अप्रतिष्ठो ऽथ वीचिश्च नरका ह्येवमादयः
tamaścakṛṣṇasūtraśca lohaścāpyabhijastathā / apratiṣṭho 'tha vīciśca narakā hyevamādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामसा नरकाः सर्वे यमस्य विषये स्थिताः । येषु दुष्कृतकर्माणः पतन्तीह वृथक्पृथक्
tāmasā narakāḥ sarve yamasya viṣaye sthitāḥ / yeṣu duṣkṛtakarmāṇaḥ patantīha vṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमेरधस्तात्ते सर्वे रौरवाद्यः प्रकीर्त्तिताः । रौरवे कूटसाक्षे तुमिथ्या यश्चाभिशसति
bhūmeradhastātte sarve rauravādyaḥ prakīrttitāḥ / raurave kūṭasākṣe tumithyā yaścābhiśasati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रूरग्रह पक्षवादी ह्यसक्तः पतते नरः । राधो गोध्रो भ्रूणहा च ह्यग्निदाता पुरस्य च
krūragraha pakṣavādī hyasaktaḥ patate naraḥ / rādho godhro bhrūṇahā ca hyagnidātā purasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूकरे ब्रह्महा मज्जेत्सुरापः स्वर्णतस्करः । ताले पतेत्क्षत्रियहा हत्वा वैश्यं च मज्जति
śūkare brahmahā majjetsurāpaḥ svarṇataskaraḥ / tāle patetkṣatriyahā hatvā vaiśyaṃ ca majjati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्महत्या च यः कुर्याद्यश्च स्याद्गुरुतल्पगः । सप्तकुम्भेष्वसौ गामी तथा राजभटश्च यः
brahmahatyā ca yaḥ kuryādyaśca syādgurutalpagaḥ / saptakumbheṣvasau gāmī tathā rājabhaṭaśca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संताप्यते वाश्वणिक्तथाच धनरक्षिता । साध्वीविक्रयकर्त्ता च यस्तु भक्तं परित्यजेत्
saṃtāpyate vāśvaṇiktathāca dhanarakṣitā / sādhvīvikrayakarttā ca yastu bhaktaṃ parityajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाज्वाले दुहितरं स्नुषां गच्छति यस्तु वै । वेदं विक्रीणतेये च वेदं वै दूषयन्ति ये
mahājvāle duhitaraṃ snuṣāṃ gacchati yastu vai / vedaṃ vikrīṇateye ca vedaṃ vai dūṣayanti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुंश्चैवावमन्यन्ते वाक्शरैस्ताडयन्ति च । अगम्यगामी च नरो नरकं शबलं व्रजेत्
guruṃścaivāvamanyante vākśaraistāḍayanti ca / agamyagāmī ca naro narakaṃ śabalaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमोहे पतते घोरे मर्यादां योभिनत्ति वै । दुरिष्टं कुरुते यस्तु कीडलोहं प्रपद्यते
vimohe patate ghore maryādāṃ yobhinatti vai / duriṣṭaṃ kurute yastu kīḍalohaṃ prapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवब्राह्मणविद्वेष्टा गुरूणां वाप्यपूजकः । रत्नं दूषयते यस्तु कृमिभक्षे प्रपद्यते
devabrāhmaṇavidveṣṭā gurūṇāṃ vāpyapūjakaḥ / ratnaṃ dūṣayate yastu kṛmibhakṣe prapadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्यश्नाति य एको ऽन्नं ब्राह्मणान्सुहृदो विना । लालाभक्षे स तिष्ठेत्तु दुर्गन्धे नरके गतः
paryaśnāti ya eko 'nnaṃ brāhmaṇānsuhṛdo vinā / lālābhakṣe sa tiṣṭhettu durgandhe narake gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काण्डकर्त्ता कुलालश्च निष्कहर्ता चिकित्सकः । आरामे ऽप्यग्निदाता यः पतते स विशंसनि
kāṇḍakarttā kulālaśca niṣkahartā cikitsakaḥ / ārāme 'pyagnidātā yaḥ patate sa viśaṃsani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असत्प्रतिग्रही यश्च तथैवायाज्ययाजकः । नक्षत्रैर्जीवते यश्च नरो गच्छत्यधोमुखम्
asatpratigrahī yaśca tathaivāyājyayājakaḥ / nakṣatrairjīvate yaśca naro gacchatyadhomukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरं सुरां च लवणं लाक्षां गन्धं रसं तिलान् एवमादीनि विक्रीणन्घोरे पूयवहे पतेत्
kṣīraṃ surāṃ ca lavaṇaṃ lākṣāṃ gandhaṃ rasaṃ tilān evamādīni vikrīṇanghore pūyavahe patet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः कुक्कुटान्निबद्नाति मार्जारान्सूकरांस्तथा । पक्षिणश्च मृगाञ्छागान्सो ऽप्येनं नरकं व्रजेत्
yaḥ kukkuṭānnibadnāti mārjārānsūkarāṃstathā / pakṣiṇaśca mṛgāñchāgānso 'pyenaṃ narakaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजाविको माहिषिकस्तथा चक्रध्वजी च यः । रङ्गोपजीवको विप्रः शाकनिर्ग्रामयाजकः
ajāviko māhiṣikastathā cakradhvajī ca yaḥ / raṅgopajīvako vipraḥ śākanirgrāmayājakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगारदाही गरदः कुण्डाशी सोमविक्रयी । सुरापो मासभक्षश्च तथा च पशुघातकः
agāradāhī garadaḥ kuṇḍāśī somavikrayī / surāpo māsabhakṣaśca tathā ca paśughātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशस्ता महिषादीनां मृगहन्ता तथैव च । पर्वकारश्च मूची च यश्च स्यान्मित्रघातकः
viśastā mahiṣādīnāṃ mṛgahantā tathaiva ca / parvakāraśca mūcī ca yaśca syānmitraghātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुधिरान्धौ पतन्त्येते ह्येवमाहुर्मनीषिणः । उपविष्टं भोक्तुमथ पङ्क्त्यां वै वञ्चयन्ति ये
rudhirāndhau patantyete hyevamāhurmanīṣiṇaḥ / upaviṣṭaṃ bhoktumatha paṅktyāṃ vai vañcayanti ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतन्ति नरके घोरे विड्भुजे नात्र संशयः । मृषावादी नरो यश्च तथा प्राक्रोशको ऽशुभः
patanti narake ghore viḍbhuje nātra saṃśayaḥ / mṛṣāvādī naro yaśca tathā prākrośako 'śubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतते नरके घोरे मूत्राकीर्णे स पापकृत । मधुग्राहाभिहन्तारो यान्ति वैतग्णीं नराः
patate narake ghore mūtrākīrṇe sa pāpakṛta / madhugrāhābhihantāro yānti vaitagṇīṃ narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मत्ताश्चित्तभग्नाश्चशौचाचारविवर्जिताः । क्रोधना दुःखदा ये च कुहकाः कृष्णगामिनः
unmattāścittabhagnāścaśaucācāravivarjitāḥ / krodhanā duḥkhadā ye ca kuhakāḥ kṛṣṇagāminaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिपत्र वनच्छदकृतो ह्योरभ्रिकाश्च ये । कर्त्तनषु विकृत्यन्त मृगव्याधः सुदारुणैः
asipatra vanacchadakṛto hyorabhrikāśca ye / karttanaṣu vikṛtyanta mṛgavyādhaḥ sudāruṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रम प्रत्यवसिता ह्यग्निज्वाले पतन्ति वै । भक्ष्यन्ते श्यामशबलैरयस्तुडश्व वायसैः
āśrama pratyavasitā hyagnijvāle patanti vai / bhakṣyante śyāmaśabalairayastuḍaśva vāyasaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टापूर्तव्रतालोपात्संदंशे नरके पतेत् । स्कन्दन्ते ये दिवास्वप्ने व्रतिनो ब्रह्मचारिणः
iṣṭāpūrtavratālopātsaṃdaṃśe narake patet / skandante ye divāsvapne vratino brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रैरध्यापिता ये च पुत्रैराक्षापिताश्च ये । ते सर्व नरकं यान्ति नियतं तु श्वभोजनम्
putrairadhyāpitā ye ca putrairākṣāpitāśca ye / te sarva narakaṃ yānti niyataṃ tu śvabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमविरुद्धा ये क्रोधहर्षसमन्विताः । कर्माणि ये तु कुर्वन्ति सर्वे निरयवासिनः
varṇāśramaviruddhā ye krodhaharṣasamanvitāḥ / karmāṇi ye tu kurvanti sarve nirayavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिष्टात्स्थितो घोर उष्णात्मा रौरवो महान् । सुदारुणस्तु शीतात्मा तस्याधस्तात्तपः स्मृतः
upariṣṭātsthito ghora uṣṇātmā rauravo mahān / sudāruṇastu śītātmā tasyādhastāttapaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादिक्रमेणैव वर्ण्यमानान्निबोधत । भूमेरधस्तात्सप्तैव नरकाः परिकीर्त्तिताः
evamādikrameṇaiva varṇyamānānnibodhata / bhūmeradhastātsaptaiva narakāḥ parikīrttitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्मसूतयस्ते स्युरन्धतामिस्रकादयः । रौरवः प्रथमस्तेषां महारौरव एव च
adharmasūtayaste syurandhatāmisrakādayaḥ / rauravaḥ prathamasteṣāṃ mahāraurava eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्याधः पुनरप्यन्यः शीतस्तप इति स्मृतः । तृतीयः कालसूत्रः स्यान्महाहिर्विविधः स्मृतः
asyādhaḥ punarapyanyaḥ śītastapa iti smṛtaḥ / tṛtīyaḥ kālasūtraḥ syānmahāhirvividhaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतिष्ठश्चतुर्थः स्याद वीचिः पञ्चमः स्मृतः । लोहः षष्ठः स्मृतस्तेषामविधेयस्तु सप्तमः
apratiṣṭhaścaturthaḥ syāda vīciḥ pañcamaḥ smṛtaḥ / lohaḥ ṣaṣṭhaḥ smṛtasteṣāmavidheyastu saptamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घोरात्वाद्रौरवः प्रोक्तः सोष्णको दहनः स्मृतः । सुदारुणस्तु शीतात्मा त्स्याधस्तात्तपो ऽधमः
ghorātvādrauravaḥ proktaḥ soṣṇako dahanaḥ smṛtaḥ / sudāruṇastu śītātmā tsyādhastāttapo 'dhamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवां निकृन्तनः प्रोक्तो कालसूत्रो ऽतिदारुणः । अप्रतिष्ठे स्थितिर्नास्ति भ्रमस्तस्मिन्सदा स्मृतः
savāṃ nikṛntanaḥ prokto kālasūtro 'tidāruṇaḥ / apratiṣṭhe sthitirnāsti bhramastasminsadā smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवीचिर्दारुणः प्रोक्तो यन्त्रसंपीडनाच्च सः । तस्मात्सुदारुणो लोहः कर्मणां श्रयणाच्च सः
avīcirdāruṇaḥ prokto yantrasaṃpīḍanācca saḥ / tasmātsudāruṇo lohaḥ karmaṇāṃ śrayaṇācca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाभूतशरीत्वादविधेयस्तु स स्मृतः । पीडाबन्धवधासंगादप्रतीकारलक्षणः
tathābhūtaśarītvādavidheyastu sa smṛtaḥ / pīḍābandhavadhāsaṃgādapratīkāralakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्द्ध्वाधः संगतास्ते तु निरालोकाश्च ते स्मृताः । दुःखोत्कर्षस्तु सर्वेषु ह्यधर्मस्य निमित्ततः ऊर्द्ध्वलोकैः समावेतौ निरालोकौ च तावुभौ । कूटागारप्र माणैश्च शरीरैस्तत्र नारकाः
ūrddhvādhaḥ saṃgatāste tu nirālokāśca te smṛtāḥ / duḥkhotkarṣastu sarveṣu hyadharmasya nimittataḥ ūrddhvalokaiḥ samāvetau nirālokau ca tāvubhau / kūṭāgārapra māṇaiśca śarīraistatra nārakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपभोगसमर्थैस्तु सद्यो जायन्ति कर्मभिः । दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः
upabhogasamarthaistu sadyo jāyanti karmabhiḥ / duḥkhaprakarṣaścograstu teṣu sarveṣu vai smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपभोगसमर्थैस्तु सद्यो जायन्ति कर्मभिः । दुःखप्रकर्षश्चोग्रस्तु तेषु सर्वेषु वै स्मृतः
upabhogasamarthaistu sadyo jāyanti karmabhiḥ / duḥkhaprakarṣaścograstu teṣu sarveṣu vai smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यातनाश्चाप्यसंख्येया नारकाणां तथा स्मृताः । तत्रानुभूयते दुःखं क्षीणे कर्मणि वै पुनः
yātanāścāpyasaṃkhyeyā nārakāṇāṃ tathā smṛtāḥ / tatrānubhūyate duḥkhaṃ kṣīṇe karmaṇi vai punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यग्योनौ प्रसूयन्ते कर्मशेषेण तेंऽततः । देवांश्च तारकाश्चैव ह्यूर्द्ध्वं चाधश्च संस्थिताः
tiryagyonau prasūyante karmaśeṣeṇa teṃ'tataḥ / devāṃśca tārakāścaiva hyūrddhvaṃ cādhaśca saṃsthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माधर्मनिमित्तेन सद्यो जायन्ति मूर्त्तयः । उपभोगार्थमुत्पत्तिरौपपत्तिककर्मतः
dharmādharmanimittena sadyo jāyanti mūrttayaḥ / upabhogārthamutpattiraupapattikakarmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यन्ति नारकान्देवा ह्यधोवक्त्रा ह्यघोगतान् । नारकांश्च तथा देवान्सर्वान्पश्यं त्यधेमुखान्
paśyanti nārakāndevā hyadhovaktrā hyaghogatān / nārakāṃśca tathā devānsarvānpaśyaṃ tyadhemukhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनयोस्तुल्यता यस्माद्धारमाश्च स्वभावतः । तस्मादूर्द्ध्वमधोभावो लोकालोके न विद्यते
anayostulyatā yasmāddhāramāśca svabhāvataḥ / tasmādūrddhvamadhobhāvo lokāloke na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा स्वाभाविकी संज्ञा लोकालोके प्रवर्त्तते । अथाब्रुवन्पुनर्वायुंब्राह्मणाः सत्रिणस्तदा
eṣā svābhāvikī saṃjñā lokāloke pravarttate / athābruvanpunarvāyuṃbrāhmaṇāḥ satriṇastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः सर्वेषामेव भूतानां लोकालोकनिवासिनाम् । संसारे संसरन्तीह यावन्तः प्राणिनश्च ते
ṛṣaya ūcuḥ sarveṣāmeva bhūtānāṃ lokālokanivāsinām / saṃsāre saṃsarantīha yāvantaḥ prāṇinaśca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संख्याया परिसंख्याय तान्नः प्रब्रूहि कृत्स्नशः । ऋषीणां तद्वचः श्रुत्वा मरुतो वाक्यमब्रवीत्
saṃkhyāyā parisaṃkhyāya tānnaḥ prabrūhi kṛtsnaśaḥ / ṛṣīṇāṃ tadvacaḥ śrutvā maruto vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुरुवाच न शक्यं दिव्यया दृष्ट्या ज्ञातुं ज्ञानेन वा पुनः । चक्षुषा वै प्रसंख्यातुमतो ह्यन्ते न च द्विजाः
vāyuruvāca na śakyaṃ divyayā dṛṣṭyā jñātuṃ jñānena vā punaḥ / cakṣuṣā vai prasaṃkhyātumato hyante na ca dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाध्यानादमेयत्वान्नैव प्रश्नो विधीयते । ब्रह्मणा संज्ञितं यत्तु संख्यया तन्निबोधत
anādhyānādameyatvānnaiva praśno vidhīyate / brahmaṇā saṃjñitaṃ yattu saṃkhyayā tannibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सहस्रतमो भागः स्थावराणां भवेदिह । पार्थिवाः कृमयस्तावत्संसेकाद्येषु संभवः
yaḥ sahasratamo bhāgaḥ sthāvarāṇāṃ bhavediha / pārthivāḥ kṛmayastāvatsaṃsekādyeṣu saṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसेकजानां भागेन सहस्रेणैव संमिताः । औदका जन्तवः सर्वे निश्चयात्तन्निधार्यताम्
saṃsekajānāṃ bhāgena sahasreṇaiva saṃmitāḥ / audakā jantavaḥ sarve niścayāttannidhāryatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रेणैव भागेन सत्त्वानां सलिलौकसाम् । विहङ्गमास्तु विज्ञेया लौकिकास्ते च सर्वशः
sahasreṇaiva bhāgena sattvānāṃ salilaukasām / vihaṅgamāstu vijñeyā laukikāste ca sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सहस्रतमो भागस्तेषां वै पक्षिमां भवेत् । पशवस्तत्समा ज्ञेया लौकिकास्तु चतुष्पदाः
yaḥ sahasratamo bhāgasteṣāṃ vai pakṣimāṃ bhavet / paśavastatsamā jñeyā laukikāstu catuṣpadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पदानां सर्वेषां सहस्रेणैव संमिताः । द्विपदास्तत्सहस्रेण संमिता धार्मिकाः पुनः
catuṣpadānāṃ sarveṣāṃ sahasreṇaiva saṃmitāḥ / dvipadāstatsahasreṇa saṃmitā dhārmikāḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रेणैव भागेन धार्मिकेभ्यो दिवं गताः । यः सहस्रतमो भागो धार्मिकाणां भवेद्दिवि
sahasreṇaiva bhāgena dhārmikebhyo divaṃ gatāḥ / yaḥ sahasratamo bhāgo dhārmikāṇāṃ bhaveddivi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमितास्तेन भागेन मोक्षिणस्तावदेव हि । स्वर्गोपपादकैस्तुल्या यातनास्थानवासिनः
saṃmitāstena bhāgena mokṣiṇastāvadeva hi / svargopapādakaistulyā yātanāsthānavāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिताधर्मविद्वेषाद्दुरात्मानो म्रियन्ति ये । रौरवे तमसि ह्येते शीतोष्णं प्राप्नुवन्ति ते
patitādharmavidveṣāddurātmāno mriyanti ye / raurave tamasi hyete śītoṣṇaṃ prāpnuvanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदनाः कटुकाः स्तब्धा यातनास्थानमागताः । उष्णस्तु रौरवो ज्ञेयस्तेजोघोररसात्मकः
vedanāḥ kaṭukāḥ stabdhā yātanāsthānamāgatāḥ / uṣṇastu rauravo jñeyastejoghorarasātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्ॐऽधनामकश्चापि शीतान्मा सततं तपः । एवं सुदुर्लभाः संतः स्वर्गे वा धार्मिका नराः
tatoṃ'dhanāmakaścāpi śītānmā satataṃ tapaḥ / evaṃ sudurlabhāḥ saṃtaḥ svarge vā dhārmikā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा संज्ञीकृता संख्या चेश्वरेण स्वयंभुवा । गणाना दिनिवृत्तैषा संख्या ब्राह्मी त्वमानुषी
eṣā saṃjñīkṛtā saṃkhyā ceśvareṇa svayaṃbhuvā / gaṇānā dinivṛttaiṣā saṃkhyā brāhmī tvamānuṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः महाञ्जनस्तपः सत्यो भूतो भव्यो भवस्तथा । उक्ता ह्येते त्वया लाका लाकानामन्तरण च
ṛṣaya ūcuḥ mahāñjanastapaḥ satyo bhūto bhavyo bhavastathā / uktā hyete tvayā lākā lākānāmantaraṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकान्तरं च यादृक् च तन्नो ब्रूहि यथा तथा । तेषां तद्वचन श्रुत्वा ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । स वायुर्दृष्टतत्त्वार्थ इदं तत्त्वमुवाच ह
lokāntaraṃ ca yādṛk ca tanno brūhi yathā tathā / teṣāṃ tadvacana śrutvā ṛṣīṇāmūrddhvaretasām / sa vāyurdṛṣṭatattvārtha idaṃ tattvamuvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुरुवाच व्यक्तं तर्केण पश्यन्ति योगात्प्रत्यक्षदर्शिनः
vāyuruvāca vyaktaṃ tarkeṇa paśyanti yogātpratyakṣadarśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्याहारेण ध्यानेन तपसा क्षयमात्मनः । ऋभुः सनत्कुमाराद्याः संबुद्धाः शुद्धबुद्धयः
pratyāhāreṇa dhyānena tapasā kṣayamātmanaḥ / ṛbhuḥ sanatkumārādyāḥ saṃbuddhāḥ śuddhabuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यपेतकोशा विरजाः संतो ब्रह्मैव सत्तमाः । अक्षयाः प्रीतिसंयुक्ता ब्राह्मे तिष्ठन्ति योगिनः
vyapetakośā virajāḥ saṃto brahmaiva sattamāḥ / akṣayāḥ prītisaṃyuktā brāhme tiṣṭhanti yoginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषीणां बालशिल्यानां तैर्यथाकृतमीश्वरैः । यथात्रैव सया दृष्टं सांनिध्यं तत्र कुर्वता
ṛṣīṇāṃ bālaśilyānāṃ tairyathākṛtamīśvaraiḥ / yathātraiva sayā dṛṣṭaṃ sāṃnidhyaṃ tatra kurvatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्राह्यमकृतार्थानामालयं चेश्वरस्य यत् । ईश्वरः परमाणुत्वाद्भावग्राह्यो मनीषिणाम्
agrāhyamakṛtārthānāmālayaṃ ceśvarasya yat / īśvaraḥ paramāṇutvādbhāvagrāhyo manīṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानं वैराग्यमैश्वर्यं तपः सत्यं क्षमा धृतिः । द्रष्टृत्वमात्मसंबन्धमधिष्टातृत्वमेव च
jñānaṃ vairāgyamaiśvaryaṃ tapaḥ satyaṃ kṣamā dhṛtiḥ / draṣṭṛtvamātmasaṃbandhamadhiṣṭātṛtvameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्ययानि दशैतानि तस्मिस्तिंष्ठन्ति शङ्करे । विभुत्वात्खलु योगाढ्यो ब्रह्मणो ऽनुग्रहे रतः
avyayāni daśaitāni tasmistiṃṣṭhanti śaṅkare / vibhutvātkhalu yogāḍhyo brahmaṇo 'nugrahe rataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स लोकविग्रहो भूत्वा साहाय्यमुपतिष्ठते । अक्षरं ध्रुवमव्यग्रमष्टमं त्वौपसर्गिकम्
sa lokavigraho bhūtvā sāhāyyamupatiṣṭhate / akṣaraṃ dhruvamavyagramaṣṭamaṃ tvaupasargikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येश्वरस्य चिन्मात्रं स्थानं मायामयं परम् । मायया कृतमाचष्टे मायी देवो महेश्वरः
tasyeśvarasya cinmātraṃ sthānaṃ māyāmayaṃ param / māyayā kṛtamācaṣṭe māyī devo maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानामुपसंहारस्तत्प्रमाणं हि कीर्त्यते । विस्तरेणानुपूर्व्या च ब्रुवतो मे निबोधत
devānāmupasaṃhārastatpramāṇaṃ hi kīrtyate / vistareṇānupūrvyā ca bruvato me nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोदशैव कोट्यस्तु नियुतानि दशेषवः । भूलोकाद्ब्रह्मलोको वै योजनैः संप्रकीर्त्यते
trayodaśaiva koṭyastu niyutāni daśeṣavaḥ / bhūlokādbrahmaloko vai yojanaiḥ saṃprakīrtyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एका योजनकोटी तु पञ्चाशन्नियुतानि च । ऊर्द्ध्व भागवतो ऽडं तु ब्रह्मलोकात्परं स्मृतम्
ekā yojanakoṭī tu pañcāśanniyutāni ca / ūrddhva bhāgavato 'ḍaṃ tu brahmalokātparaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषोर्द्ध्वगः प्रचारस्तु गत्यन्तश्च ततः स्मृतः । नित्या ह्यपरिसंक्षाताः परस्परगुणाश्रयात्
eṣorddhvagaḥ pracārastu gatyantaśca tataḥ smṛtaḥ / nityā hyaparisaṃkṣātāḥ parasparaguṇāśrayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्ष्माः प्रसवधर्मिण्यस्ततः प्रकृतयः स्मृताः । येभ्यो ऽधिकर्त्ता संजज्ञे क्षेत्रज्ञो ब्रह्मसंज्ञितः
sūkṣmāḥ prasavadharmiṇyastataḥ prakṛtayaḥ smṛtāḥ / yebhyo 'dhikarttā saṃjajñe kṣetrajño brahmasaṃjñitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासु प्रकृतिमत्सूक्ष्ममधिष्ठातृत्वमव्ययम् । अनुत्पाद्यं परं धाम परमाणु परेशयम्
tāsu prakṛtimatsūkṣmamadhiṣṭhātṛtvamavyayam / anutpādyaṃ paraṃ dhāma paramāṇu pareśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षयश्चाप्यनूह्यश्च त्वमूर्त्तिर्मूर्त्तिमानसौ । प्रादुर्भावस्तिरोभावः स्थितिश्चैवाप्यनुग्रहः
akṣayaścāpyanūhyaśca tvamūrttirmūrttimānasau / prādurbhāvastirobhāvaḥ sthitiścaivāpyanugrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिरन्यैरनौपम्यः परमाणुमहेश्वरः । सतेजा एष तमसो यः पुरस्तात्प्रकाशकः
vidhiranyairanaupamyaḥ paramāṇumaheśvaraḥ / satejā eṣa tamaso yaḥ purastātprakāśakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदण्डमासीत्सौवर्मं प्रथमं त्वौपसर्गिकम् । बृहत्तु सर्वतो वृत्तमीश्वरात्तद्व्यजायते
yadaṇḍamāsītsauvarmaṃ prathamaṃ tvaupasargikam / bṛhattu sarvato vṛttamīśvarāttadvyajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वराद्बीजनिर्भेदः क्षेत्रज्ञो बीजमिष्यते । योनिं प्रकृति माचष्टे सा च नारायणात्मिका
īśvarādbījanirbhedaḥ kṣetrajño bījamiṣyate / yoniṃ prakṛti mācaṣṭe sā ca nārāyaṇātmikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभुर्लोकस्य सृष्ट्यर्थं लोकसंस्थानमेव च । सन्निसर्गः सतत्त्वाच्च लोकधातुर्महात्मनः
vibhurlokasya sṛṣṭyarthaṃ lokasaṃsthānameva ca / sannisargaḥ satattvācca lokadhāturmahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्ताद्ब्रह्मलोकस्य ह्यण्डादर्वाक् च ब्रह्मणः । त्योर्मध्ये पुरं दिव्यं मन मयमनामयम्
purastādbrahmalokasya hyaṇḍādarvāk ca brahmaṇaḥ / tyormadhye puraṃ divyaṃ mana mayamanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विग्रहवतः स्थानमीश्वरस्यामितौजसः । शिवं नाम पुरं तत्र शरणं जन्मभीरुणाम्
tadvigrahavataḥ sthānamīśvarasyāmitaujasaḥ / śivaṃ nāma puraṃ tatra śaraṇaṃ janmabhīruṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्राणां शतं पूर्वं योजनानां द्विजोत्तमाः । अभ्यन्तरं तु विस्तीर्णं महीमण्डलसंस्थितम्
sahasrāṇāṃ śataṃ pūrvaṃ yojanānāṃ dvijottamāḥ / abhyantaraṃ tu vistīrṇaṃ mahīmaṇḍalasaṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्याह्नार्कप्रकाशेन परतेजो ऽभिमर्दिना । शात कैंभेन महता प्राकारेणार्कवर्चसा
madhyāhnārkaprakāśena paratejo 'bhimardinā / śāta kaiṃbhena mahatā prākāreṇārkavarcasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारैश्चतुर्भिः सौवर्णैर्मुक्तादामविभूषितैः । तपनीयनिभैः शुभ्रैर्गाढं सुकृतवेष्टनम्
dvāraiścaturbhiḥ sauvarṇairmuktādāmavibhūṣitaiḥ / tapanīyanibhaiḥ śubhrairgāḍhaṃ sukṛtaveṣṭanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चाकाशे पुरं रम्यं दिव्यं घण्टादिनादितम् । रम्ये पुरवरश्रेष्ठे तस्मिन्वैहायभूमिषु
taccākāśe puraṃ ramyaṃ divyaṃ ghaṇṭādināditam / ramye puravaraśreṣṭhe tasminvaihāyabhūmiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानारत्नविचित्रेषु पताकाबहुलेषु च । सर्वकामसमृद्धेषु वनोपवनशोभिषु
nānāratnavicitreṣu patākābahuleṣu ca / sarvakāmasamṛddheṣu vanopavanaśobhiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजतेषु गृहान्तेषु शातकैंभमयेषु च । संध्याभ्रसन्निकाशेषु कैलासप्रतिमेषु च
rājateṣu gṛhānteṣu śātakaiṃbhamayeṣu ca / saṃdhyābhrasannikāśeṣu kailāsapratimeṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.