Library·Brahma-Purana·130

Brahma-Purana 130

ब्रह्मोवाच: आपस्तम्बम् इति ख्यातं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । स्मरणाद् अप्य् अशेषाघ- संघविध्वंसनक्षमम्

brahmovāca: āpastambam iti khyātaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam / smaraṇād apy aśeṣāgha- saṃghavidhvaṃsanakṣamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपस्तम्बो महाप्राज्ञो मुनिर् आसीन् महायशाः । तस्य भार्याक्षसूत्रेति पतिधर्मपरायणा

āpastambo mahāprājño munir āsīn mahāyaśāḥ / tasya bhāryākṣasūtreti patidharmaparāyaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रो महाप्राज्ञः कर्किनामाथ तत्त्ववित् । तस्याश्रमम् अनुप्राप्तो ह्य् अगस्त्यो मुनिसत्तमः

tasya putro mahāprājñaḥ karkināmātha tattvavit / tasyāśramam anuprāpto hy agastyo munisattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अगस्त्यं पूजयित्वा आपस्तम्बो मुनीश्वरः । शिष्यैर् अनुगतो धीमांस् तं प्रष्टुम् उपचक्रमे

tam agastyaṃ pūjayitvā āpastambo munīśvaraḥ / śiṣyair anugato dhīmāṃs taṃ praṣṭum upacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपस्तम्ब उवाच: त्रयाणां को नु पूज्यः स्याद् देवानां मुनिसत्तम । भुक्तिर् मुक्तिश् च कस्माद् वा स्याद् अनादिश् च को भवेत्

āpastamba uvāca: trayāṇāṃ ko nu pūjyaḥ syād devānāṃ munisattama / bhuktir muktiś ca kasmād vā syād anādiś ca ko bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तश् चापि को विप्र देवानाम् अपि दैवतम् । यज्ञैः क इज्यते देवः को वेदेष्व् अनुगीयते । एतं मे संशयं छेत्तुं वदागस्त्य महामुने

anantaś cāpi ko vipra devānām api daivatam / yajñaiḥ ka ijyate devaḥ ko vedeṣv anugīyate / etaṃ me saṃśayaṃ chettuṃ vadāgastya mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्य उवाच: धर्मार्थकाममोक्षाणां प्रमाणं शब्द उच्यते । तत्रापि वैदिकः शब्दः प्रमाणं परमं मतः

agastya uvāca: dharmārthakāmamokṣāṇāṃ pramāṇaṃ śabda ucyate / tatrāpi vaidikaḥ śabdaḥ pramāṇaṃ paramaṃ mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदेन गीयते यस् तु पुरुषः स परात् परः । मृतो ऽपरः स विज्ञेयो ह्य् अमृतः पर उच्यते

vedena gīyate yas tu puruṣaḥ sa parāt paraḥ / mṛto 'paraḥ sa vijñeyo hy amṛtaḥ para ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽमूर्तः स परो ज्ञेयो ह्य् अपरो मूर्त उच्यते । गुणाभिव्याप्तिभेदेन मूर्तो ऽसौ त्रिविधो भवेत्

yo 'mūrtaḥ sa paro jñeyo hy aparo mūrta ucyate / guṇābhivyāptibhedena mūrto 'sau trividho bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा विष्णुः शिवश् चेति एक एव त्रिधोच्यते । त्रयाणाम् अपि देवानां वेद्यम् एकं परं हि तत्

brahmā viṣṇuḥ śivaś ceti eka eva tridhocyate / trayāṇām api devānāṃ vedyam ekaṃ paraṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्य बहुधा व्याप्तिर् गुणकर्मविभेदतः । लोकानाम् उपकारार्थम् आकृतित्रितयं भवेत्

ekasya bahudhā vyāptir guṇakarmavibhedataḥ / lokānām upakārārtham ākṛtitritayaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तत्त्वं वेत्ति परमं स च विद्वान् न चेतरः । तत्र यो भेदम् आचष्टे लिङ्गभेदी स उच्यते

yas tattvaṃ vetti paramaṃ sa ca vidvān na cetaraḥ / tatra yo bhedam ācaṣṭe liṅgabhedī sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तं न तस्यास्ति यश् चैषां व्याहरेद् भिदम् । त्रयाणाम् अपि देवानां मूर्तिभेदः पृथक् पृथक्

prāyaścittaṃ na tasyāsti yaś caiṣāṃ vyāhared bhidam / trayāṇām api devānāṃ mūrtibhedaḥ pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदाः प्रमाणं सर्वत्र साकारेषु पृथक् पृथक् । निराकारं च यत् त्व् एकं तत् तेभ्यः परमं मतम्

vedāḥ pramāṇaṃ sarvatra sākāreṣu pṛthak pṛthak / nirākāraṃ ca yat tv ekaṃ tat tebhyaḥ paramaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपस्तम्ब उवाच: नानेन निर्णयः कश्चिन् मयात्र विदितो भवेत् । तत्राप्य् अत्र रहस्यं यत् तद् विमृश्याशु कीर्त्यताम् । निःसंशयं निर्विकल्पं भाजनं सर्वसंपदाम्

āpastamba uvāca: nānena nirṇayaḥ kaścin mayātra vidito bhavet / tatrāpy atra rahasyaṃ yat tad vimṛśyāśu kīrtyatām / niḥsaṃśayaṃ nirvikalpaṃ bhājanaṃ sarvasaṃpadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एतद् आकर्ण्य भगवान् अगस्त्यो वाक्यम् अब्रवीत् ॥* ब्र्प् १३०।१६ ॥ अगस्त्य उवाच: यद्यप्य् एषां न भेदो ऽस्ति देवानां तु परस्परम् । तथापि सर्वसिद्धिः स्याच् छिवाद् एव सुखात्मनः

brahmovāca: etad ākarṇya bhagavān agastyo vākyam abravīt //* BrP 130.16 // agastya uvāca: yadyapy eṣāṃ na bhedo 'sti devānāṃ tu parasparam / tathāpi sarvasiddhiḥ syāc chivād eva sukhātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपञ्चस्य निमित्तं यत् तज् ज्योतिश् च परं शिवः । तम् एव साधय हरं भक्त्या परमया मुने । गौतम्यां सकलाघौघ- संहर्ता दण्डके वने

prapañcasya nimittaṃ yat taj jyotiś ca paraṃ śivaḥ / tam eva sādhaya haraṃ bhaktyā paramayā mune / gautamyāṃ sakalāghaugha- saṃhartā daṇḍake vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एतच् छ्रुत्वा मुनेर् वाक्यं परां प्रीतिम् उपागतः । भुक्तिदो मुक्तिदः पुंसां साकारो ऽथ निराकृतिः

brahmovāca: etac chrutvā muner vākyaṃ parāṃ prītim upāgataḥ / bhuktido muktidaḥ puṃsāṃ sākāro 'tha nirākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्ट्याकारस् ततः शक्तः पालनाकार एव च । दाता च हन्ति सर्वं यो यस्माद् एतत् समाप्यते

sṛṣṭyākāras tataḥ śaktaḥ pālanākāra eva ca / dātā ca hanti sarvaṃ yo yasmād etat samāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्य उवाच: ब्रह्माकृतिः कर्तृरूपा वैष्णवी पालनी तथा । रुद्राकृतिर् निहन्त्री सा सर्ववेदेषु पठ्यते

agastya uvāca: brahmākṛtiḥ kartṛrūpā vaiṣṇavī pālanī tathā / rudrākṛtir nihantrī sā sarvavedeṣu paṭhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: आपस्तम्बस् तदा गङ्गां गत्वा स्नात्वा यतव्रतः । तुष्टाव शंकरं देवं स्तोत्रेणानेन नारद

brahmovāca: āpastambas tadā gaṅgāṃ gatvā snātvā yatavrataḥ / tuṣṭāva śaṃkaraṃ devaṃ stotreṇānena nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपस्तम्ब उवाच: काष्ठेषु वह्निः कुसुमेषु गन्धो ब्र्प् १३०।२३अ बीजेषु वृक्षादि दृषत्सु हेम ब्र्प् १३०।२३ब् भूतेषु सर्वेषु तथास्ति यो वै ब्र्प् १३०।२३च् तं सोमनाथं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२३द् यो लीलया विश्वम् इदं चकार ब्र्प् १३०।२४अ धाता विधाता भुवनत्रयस्य ब्र्प् १३०।२४ब् यो विश्वरूपः सदसत्परो यः ब्र्प् १३०।२४च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२४द् यं स्मृत्य दारिद्र्यमहाभिशाप ब्र्प् १३०।२५अ रोगादिभिर् न स्पृश्यते शरीरी ब्र्प् १३०।२५ब् यम् आश्रिताश् चेप्सितम् आप्नुवन्ति ब्र्प् १३०।२५च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२५द् येन त्रयीधर्मम् अवेक्ष्य पूर्वं ब्र्प् १३०।२६अ ब्रह्मादयस् तत्र समीहिताश् च ब्र्प् १३०।२६ब् एवं द्विधा येन कृतं शरीरं ब्र्प् १३०।२६च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२६द् यस्मै नमो गच्छति मन्त्रपूतं ब्र्प् १३०।२७अ हुतं हविर् या च कृता च पूजा ब्र्प् १३०।२७ब् दत्तं हविर् येन सुरा भजन्ते ब्र्प् १३०।२७च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२७द् यस्मात् परं नान्यद् अस्ति प्रशस्तं ब्र्प् १३०।२८अ यस्मात् परं नैव सुसूक्ष्मम् अन्यत् ब्र्प् १३०।२८ब् यस्मात् परं नो महतां महच् च ब्र्प् १३०।२८च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२८द् यस्याज्ञया विश्वम् इदं विचित्रम् ब्र्प् १३०।२९अ अचिन्त्यरूपं विविधं महच् च ब्र्प् १३०।२९ब् एकक्रियं यद्वद् अनुप्रयाति ब्र्प् १३०।२९च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।२९द् यस्मिन् विभूतिः सकलाधिपत्यं ब्र्प् १३०।३०अ कर्तृत्वदातृत्वमहत्त्वम् एव ब्र्प् १३०।३०ब् प्रीतिर् यशः सौख्यम् अनादिधर्मः ब्र्प् १३०।३०च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।३०द् नित्यं शरण्यः सकलस्य पूज्यो ब्र्प् १३०।३१अ नित्यं प्रियो यः शरणागतस्य ब्र्प् १३०।३१ब् नित्यं शिवो यः सकलस्य रूपं ब्र्प् १३०।३१च् सोमेश्वरं तं शरणं व्रजामि ब्र्प् १३०।३१द् ब्रह्मोवाच: ततः प्रसन्नो भगवान् आह नारद तं मुनिम् । आत्मार्थं च परार्थं च आपस्तम्बो ऽब्रवीच् छिवम्

āpastamba uvāca: kāṣṭheṣu vahniḥ kusumeṣu gandho BrP 130.23a bījeṣu vṛkṣādi dṛṣatsu hema BrP 130.23b bhūteṣu sarveṣu tathāsti yo vai BrP 130.23c taṃ somanāthaṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.23d yo līlayā viśvam idaṃ cakāra BrP 130.24a dhātā vidhātā bhuvanatrayasya BrP 130.24b yo viśvarūpaḥ sadasatparo yaḥ BrP 130.24c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.24d yaṃ smṛtya dāridryamahābhiśāpa BrP 130.25a rogādibhir na spṛśyate śarīrī BrP 130.25b yam āśritāś cepsitam āpnuvanti BrP 130.25c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.25d yena trayīdharmam avekṣya pūrvaṃ BrP 130.26a brahmādayas tatra samīhitāś ca BrP 130.26b evaṃ dvidhā yena kṛtaṃ śarīraṃ BrP 130.26c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.26d yasmai namo gacchati mantrapūtaṃ BrP 130.27a hutaṃ havir yā ca kṛtā ca pūjā BrP 130.27b dattaṃ havir yena surā bhajante BrP 130.27c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.27d yasmāt paraṃ nānyad asti praśastaṃ BrP 130.28a yasmāt paraṃ naiva susūkṣmam anyat BrP 130.28b yasmāt paraṃ no mahatāṃ mahac ca BrP 130.28c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.28d yasyājñayā viśvam idaṃ vicitram BrP 130.29a acintyarūpaṃ vividhaṃ mahac ca BrP 130.29b ekakriyaṃ yadvad anuprayāti BrP 130.29c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.29d yasmin vibhūtiḥ sakalādhipatyaṃ BrP 130.30a kartṛtvadātṛtvamahattvam eva BrP 130.30b prītir yaśaḥ saukhyam anādidharmaḥ BrP 130.30c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.30d nityaṃ śaraṇyaḥ sakalasya pūjyo BrP 130.31a nityaṃ priyo yaḥ śaraṇāgatasya BrP 130.31b nityaṃ śivo yaḥ sakalasya rūpaṃ BrP 130.31c someśvaraṃ taṃ śaraṇaṃ vrajāmi BrP 130.31d brahmovāca: tataḥ prasanno bhagavān āha nārada taṃ munim / ātmārthaṃ ca parārthaṃ ca āpastambo 'bravīc chivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान् कामान् आप्नुयुस् ते ये स्नात्वा देवम् ईश्वरम् । पश्येयुर् जगताम् ईशम् अस्त्व् इत्य् आह शिवो मुनिम्

sarvān kāmān āpnuyus te ye snātvā devam īśvaram / paśyeyur jagatām īśam astv ity āha śivo munim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृति तत् तीर्थम् आपस्तम्बम् उदाहृतम् । अनाद्य् अविद्यातिमिर- व्रातनिर्मूलनक्षमम्

tataḥ prabhṛti tat tīrtham āpastambam udāhṛtam / anādy avidyātimira- vrātanirmūlanakṣamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.