Brahma-Purana 206

व्यास उवाच: बाणो ऽपि प्रणिपत्याग्रे ततश् चाह त्रिलोचनम् ॥* ब्र्प् २०६।१ ॥ बाण उवाच: देव बाहुसहस्रेण निर्विण्णो ऽहं विनाहवम् । कच्चिन् ममैषां बाहूनां साफल्यकरणो रणः । भविष्यति विना युद्धं भाराय मम किं भुजैः

vyāsa uvāca: bāṇo 'pi praṇipatyāgre tataś cāha trilocanam //* BrP 206.1 // bāṇa uvāca: deva bāhusahasreṇa nirviṇṇo 'haṃ vināhavam / kaccin mamaiṣāṃ bāhūnāṃ sāphalyakaraṇo raṇaḥ / bhaviṣyati vinā yuddhaṃ bhārāya mama kiṃ bhujaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंकर उवाच: मयूरध्वजभङ्गस् ते यदा बाण भविष्यति । पिशिताशिजनानन्दं प्राप्स्यसि त्वं तदा रणम्

śaṃkara uvāca: mayūradhvajabhaṅgas te yadā bāṇa bhaviṣyati / piśitāśijanānandaṃ prāpsyasi tvaṃ tadā raṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: ततः प्रणम्य मुदितः शंभुम् अभ्यागतो गृहात् । भग्नं ध्वजम् अथालोक्य हृष्टो हर्षं परं ययौ

vyāsa uvāca: tataḥ praṇamya muditaḥ śaṃbhum abhyāgato gṛhāt / bhagnaṃ dhvajam athālokya hṛṣṭo harṣaṃ paraṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्न् एव काले तु योगविद्याबलेन तम् । अनिरुद्धम् अथानिन्ये चित्रलेखा वरा सखी

etasminn eva kāle tu yogavidyābalena tam / aniruddham athāninye citralekhā varā sakhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यान्तःपुरमध्ये तं रममाणं सहोषया । विज्ञाय रक्षिणो गत्वा शशंसुर् दैत्यभूपतेः

kanyāntaḥpuramadhye taṃ ramamāṇaṃ sahoṣayā / vijñāya rakṣiṇo gatvā śaśaṃsur daityabhūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यादिष्टं किंकराणां तु सैन्यं तेन महात्मना । जघान परिघं लौहम् आदाय परवीरहा

vyādiṣṭaṃ kiṃkarāṇāṃ tu sainyaṃ tena mahātmanā / jaghāna parighaṃ lauham ādāya paravīrahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतेषु तेषु बाणो ऽपि रथस्थस् तद्वधोद्यतः । युध्यमानो यथाशक्ति यदा वीरेण निर्जितः

hateṣu teṣu bāṇo 'pi rathasthas tadvadhodyataḥ / yudhyamāno yathāśakti yadā vīreṇa nirjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायया युयुधे तेन स तदा मन्त्रचोदितः । ततश् च पन्नगास्त्रेण बबन्ध यदुनन्दनम्

māyayā yuyudhe tena sa tadā mantracoditaḥ / tataś ca pannagāstreṇa babandha yadunandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारवत्यां क्व यातो ऽसाव् अनिरुद्धेति जल्पताम् । यदूनाम् आचचक्षे तं बद्धं बाणेन नारदः

dvāravatyāṃ kva yāto 'sāv aniruddheti jalpatām / yadūnām ācacakṣe taṃ baddhaṃ bāṇena nāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं शोणितपुरे श्रुत्वा नीतं विद्याविदग्धया । योषिता प्रत्ययं जग्मुर् यादवा नाम वैरिति

taṃ śoṇitapure śrutvā nītaṃ vidyāvidagdhayā / yoṣitā pratyayaṃ jagmur yādavā nāma vairiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो गरुडम् आरुह्य स्मृतमात्रागतं हरिः । बलप्रद्युम्नसहितो बाणस्य प्रययौ पुरम्

tato garuḍam āruhya smṛtamātrāgataṃ hariḥ / balapradyumnasahito bāṇasya prayayau puram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरीप्रवेशे प्रमथैर् युद्धम् आसीन् महाबलैः । ययौ बाणपुराभ्याशं नीत्वा तान् संक्षयं हरिः

purīpraveśe pramathair yuddham āsīn mahābalaiḥ / yayau bāṇapurābhyāśaṃ nītvā tān saṃkṣayaṃ hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् त्रिपादस् त्रिशिरा ज्वरो माहेश्वरो महान् । बाणरक्षार्थम् अत्यर्थं युयुधे शार्ङ्गधन्वना

tatas tripādas triśirā jvaro māheśvaro mahān / bāṇarakṣārtham atyarthaṃ yuyudhe śārṅgadhanvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भस्मस्पर्शसंभूत- तापं कृष्णाङ्गसंगमात् । अवाप बलदेवो ऽपि समं संमीलितेक्षणः

tadbhasmasparśasaṃbhūta- tāpaṃ kṛṣṇāṅgasaṃgamāt / avāpa baladevo 'pi samaṃ saṃmīlitekṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संयुध्यमानस् तु सह देवेन शार्ङ्गिणा । वैष्णवेन ज्वरेणाशु कृष्णदेहान् निराकृतः

tataḥ saṃyudhyamānas tu saha devena śārṅgiṇā / vaiṣṇavena jvareṇāśu kṛṣṇadehān nirākṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणभुजाघात- परिपीडनविह्वलम् । तं वीक्ष्य क्षम्यताम् अस्येत्य् आह देवः पितामहः

nārāyaṇabhujāghāta- paripīḍanavihvalam / taṃ vīkṣya kṣamyatām asyety āha devaḥ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् च क्षान्तम् एवेति प्रोच्य तं वैष्णवं ज्वरम् । आत्मन्य् एव लयं निन्ये भगवान् मधुसूदनः

tataś ca kṣāntam eveti procya taṃ vaiṣṇavaṃ jvaram / ātmany eva layaṃ ninye bhagavān madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मम त्वया समं युद्धं ये स्मरिष्यन्ति मानवाः । विज्वरास् ते भविष्यन्तीत्य् उक्त्वा चैनं ययौ हरिः

mama tvayā samaṃ yuddhaṃ ye smariṣyanti mānavāḥ / vijvarās te bhaviṣyantīty uktvā cainaṃ yayau hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽग्नीन् भगवान् पञ्च जित्वा नीत्वा क्षयं तथा । दानवानां बलं विष्णुश् चूर्णयाम् आस लीलया

tato 'gnīn bhagavān pañca jitvā nītvā kṣayaṃ tathā / dānavānāṃ balaṃ viṣṇuś cūrṇayām āsa līlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः समस्तसैन्येन दैतेयानां बलेः सुतः । युयुधे शंकरश् चैव कार्त्तिकेयश् च शौरिणा

tataḥ samastasainyena daiteyānāṃ baleḥ sutaḥ / yuyudhe śaṃkaraś caiva kārttikeyaś ca śauriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिशंकरयोर् युद्धम् अतीवासीत् सुदारुणम् । चुक्षुभुः सकला लोकाः शस्त्रास्त्रैर् बहुधार्दिताः

hariśaṃkarayor yuddham atīvāsīt sudāruṇam / cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ śastrāstrair bahudhārditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रलयो ऽयम् अशेषस्य जगतो नूनम् आगतः । मेनिरे त्रिदशा यत्र वर्तमाने महाहवे

pralayo 'yam aśeṣasya jagato nūnam āgataḥ / menire tridaśā yatra vartamāne mahāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जृम्भणास्त्रेण गोविन्दो जृम्भयाम् आस शंकरम् । ततः प्रणेशुर् दैतेयाः प्रमथाश् च समन्ततः

jṛmbhaṇāstreṇa govindo jṛmbhayām āsa śaṃkaram / tataḥ praṇeśur daiteyāḥ pramathāś ca samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जृम्भाभिभूतश् च हरो रथोपस्थम् उपाविशत् । न शशाक तदा योद्धुं कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा

jṛmbhābhibhūtaś ca haro rathopastham upāviśat / na śaśāka tadā yoddhuṃ kṛṣṇenākliṣṭakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडक्षतबाहुश् च प्रद्युम्नास्त्रेण पीडितः । कृष्णहुंकारनिर्धूत- शक्तिश् चापययौ गुहः

garuḍakṣatabāhuś ca pradyumnāstreṇa pīḍitaḥ / kṛṣṇahuṃkāranirdhūta- śaktiś cāpayayau guhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जृम्भिते शंकरे नष्टे दैत्यसैन्ये गुहे जिते । नीते प्रमथसैन्ये च संक्षयं शार्ङ्गधन्वना

jṛmbhite śaṃkare naṣṭe daityasainye guhe jite / nīte pramathasainye ca saṃkṣayaṃ śārṅgadhanvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दीशसंगृहीताश्वम् अधिरूढो महारथम् । बाणस् तत्राययौ योद्धुं कृष्णकार्ष्णिबलैः सह

nandīśasaṃgṛhītāśvam adhirūḍho mahāratham / bāṇas tatrāyayau yoddhuṃ kṛṣṇakārṣṇibalaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलभद्रो महावीर्यो बाणसैन्यम् अनेकधा । विव्याध बाणैः प्रद्युम्नो धर्मतश् चापलायतः

balabhadro mahāvīryo bāṇasainyam anekadhā / vivyādha bāṇaiḥ pradyumno dharmataś cāpalāyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकृष्य लाङ्गलाग्रेण मुशलेन च पोथितम् । बलं बलेन ददृशे बाणो बाणैश् च चक्रिणः

ākṛṣya lāṅgalāgreṇa muśalena ca pothitam / balaṃ balena dadṛśe bāṇo bāṇaiś ca cakriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्णस्य बाणेन युद्धम् आसीत् समासतः । परस्परं तु संदीप्तान् कायत्राणविभेदिनः

tataḥ kṛṣṇasya bāṇena yuddham āsīt samāsataḥ / parasparaṃ tu saṃdīptān kāyatrāṇavibhedinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णश् चिच्छेद बाणांस् तान् बाणेन प्रहिताञ् शरैः । बिभेद केशवं बाणो बाणं विव्याध चक्रधृक्

kṛṣṇaś ciccheda bāṇāṃs tān bāṇena prahitāñ śaraiḥ / bibheda keśavaṃ bāṇo bāṇaṃ vivyādha cakradhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमुचाते तथास्त्राणि बाणकृष्णौ जिगीषया । परस्परक्षतिपरौ परिघांश् च ततो द्विजाः

mumucāte tathāstrāṇi bāṇakṛṣṇau jigīṣayā / parasparakṣatiparau parighāṃś ca tato dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्यमानेष्व् अशेषेषु शस्त्रेष्व् अस्त्रे च सीदति । प्राचुर्येण हरिर् बाणं हन्तुं चक्रे ततो मनः

chidyamāneṣv aśeṣeṣu śastreṣv astre ca sīdati / prācuryeṇa harir bāṇaṃ hantuṃ cakre tato manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽर्कशतसंभूत- तेजसा सदृशद्युति । जग्राह दैत्यचक्रारिर् हरिश् चक्रं सुदर्शनम्

tato 'rkaśatasaṃbhūta- tejasā sadṛśadyuti / jagrāha daityacakrārir hariś cakraṃ sudarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुञ्चतो बाणनाशाय तच् चक्रं मधुविद्विषः । नग्ना दैतेयविद्याभूत् कोटरी पुरतो हरेः

muñcato bāṇanāśāya tac cakraṃ madhuvidviṣaḥ / nagnā daiteyavidyābhūt koṭarī purato hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् अग्रतो हरिर् दृष्ट्वा मीलिताक्षः सुदर्शनम् । मुमोच बाणम् उद्दिश्य छेत्तुं बाहुवनं रिपोः

tām agrato harir dṛṣṭvā mīlitākṣaḥ sudarśanam / mumoca bāṇam uddiśya chettuṃ bāhuvanaṃ ripoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेणास्य तु बाहूनां बाणस्याच्युतचोदितम् । छेदं चक्रे ऽसुरस्याशु शस्त्रास्त्रक्षेपणाद् द्रुतम्

krameṇāsya tu bāhūnāṃ bāṇasyācyutacoditam / chedaṃ cakre 'surasyāśu śastrāstrakṣepaṇād drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिन्ने बाहुवने तत् तु करस्थं मधुसूदनः । मुमुक्षुर् बाणनाशाय विज्ञातस् त्रिपुरद्विषा

chinne bāhuvane tat tu karasthaṃ madhusūdanaḥ / mumukṣur bāṇanāśāya vijñātas tripuradviṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स उत्पत्याह गोविन्दं सामपूर्वम् उमापतिः । विलोक्य बाणं दोर्दण्ड- च्छेदासृक्स्राववर्षिणम्

sa utpatyāha govindaṃ sāmapūrvam umāpatiḥ / vilokya bāṇaṃ dordaṇḍa- cchedāsṛksrāvavarṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्र उवाच: कृष्ण कृष्ण जगन्नाथ जाने त्वां पुरुषोत्तमम् । परेशं परमात्मानम् अनादिनिधनं परम्

rudra uvāca: kṛṣṇa kṛṣṇa jagannātha jāne tvāṃ puruṣottamam / pareśaṃ paramātmānam anādinidhanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतिर्यङ्मनुष्येषु शरीरग्रहणात्मिका । लीलेयं तव चेष्टा हि दैत्यानां वधलक्षणा

devatiryaṅmanuṣyeṣu śarīragrahaṇātmikā / līleyaṃ tava ceṣṭā hi daityānāṃ vadhalakṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् प्रसीदाभयं दत्तं बाणस्यास्य मया प्रभो । तत् त्वया नानृतं कार्यं यन् मया व्याहृतं वचः

tat prasīdābhayaṃ dattaṃ bāṇasyāsya mayā prabho / tat tvayā nānṛtaṃ kāryaṃ yan mayā vyāhṛtaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मत्संश्रयवृद्धो ऽयं नापराधस् तवाव्यय । मया दत्तवरो दैत्यस् ततस् त्वां क्षमयाम्य् अहम्

asmatsaṃśrayavṛddho 'yaṃ nāparādhas tavāvyaya / mayā dattavaro daityas tatas tvāṃ kṣamayāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: इत्य् उक्तः प्राह गोविन्दः शूलपाणिम् उमापतिम् । प्रसन्नवदनो भूत्वा गतामर्षो ऽसुरं प्रति

vyāsa uvāca: ity uktaḥ prāha govindaḥ śūlapāṇim umāpatim / prasannavadano bhūtvā gatāmarṣo 'suraṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवान् उवाच: युष्मद्दत्तवरो बाणो जीवताद् एष शंकर । त्वद्वाक्यगौरवाद् एतन् मया चक्रं निवर्तितम्

śrībhagavān uvāca: yuṣmaddattavaro bāṇo jīvatād eṣa śaṃkara / tvadvākyagauravād etan mayā cakraṃ nivartitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया यद् अभयं दत्तं तद् दत्तम् अभयं मया । मत्तो ऽविभिन्नम् आत्मानं द्रष्टुम् अर्हसि शंकर

tvayā yad abhayaṃ dattaṃ tad dattam abhayaṃ mayā / matto 'vibhinnam ātmānaṃ draṣṭum arhasi śaṃkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽहं स त्वं जगच् चेदं सदेवासुरमानुषम् । अविद्यामोहितात्मानः पुरुषा भिन्नदर्शिनः

yo 'haṃ sa tvaṃ jagac cedaṃ sadevāsuramānuṣam / avidyāmohitātmānaḥ puruṣā bhinnadarśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: इत्य् उक्त्वा प्रययौ कृष्णः प्राद्युम्निर् यत्र तिष्ठति । तद्बन्धफणिनो नेशुर् गरुडानिलशोषिताः

vyāsa uvāca: ity uktvā prayayau kṛṣṇaḥ prādyumnir yatra tiṣṭhati / tadbandhaphaṇino neśur garuḍānilaśoṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽनिरुद्धम् आरोप्य सपत्नीकं गरुत्मति । आजग्मुर् द्वारकां राम- कार्ष्णिदामोदराः पुरीम्

tato 'niruddham āropya sapatnīkaṃ garutmati / ājagmur dvārakāṃ rāma- kārṣṇidāmodarāḥ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.