Library·Brahma-Purana·213

Brahma-Purana 213

मुनय ऊचुः: अहो कृष्णस्य माहात्म्यम् अद्भुतं चातिमानुषम् । रामस्य च मुनिश्रेष्ठ त्वयोक्तं भुवि दुर्लभम्

munaya ūcuḥ: aho kṛṣṇasya māhātmyam adbhutaṃ cātimānuṣam / rāmasya ca muniśreṣṭha tvayoktaṃ bhuvi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तृप्तिम् अधिगच्छामः शृण्वन्तो भगवत्कथाम् । तस्माद् ब्रूहि महाभाग भूयो देवस्य चेष्टितम्

na tṛptim adhigacchāmaḥ śṛṇvanto bhagavatkathām / tasmād brūhi mahābhāga bhūyo devasya ceṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावः पुराणेषु विष्णोर् अमिततेजसः । सतां कथयताम् एव वराह इति नः श्रुतम्

prādurbhāvaḥ purāṇeṣu viṣṇor amitatejasaḥ / satāṃ kathayatām eva varāha iti naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जानीमो ऽस्य चरितं न विधिं न च विस्तरम् । न कर्मगुणसद्भावं न हेतुत्वमनीषितम्

na jānīmo 'sya caritaṃ na vidhiṃ na ca vistaram / na karmaguṇasadbhāvaṃ na hetutvamanīṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमात्मको वराहो ऽसौ का मूर्तिः का च देवता । किमाचारप्रभावो वा किं वा तेन तदा कृतम्

kimātmako varāho 'sau kā mūrtiḥ kā ca devatā / kimācāraprabhāvo vā kiṃ vā tena tadā kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञार्थे समवेतानां मिषतां च द्विजन्मनाम् । महावराहचरितं सर्वलोकसुखावहम्

yajñārthe samavetānāṃ miṣatāṃ ca dvijanmanām / mahāvarāhacaritaṃ sarvalokasukhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा नारायणो ब्रह्मन् वाराहं रूपम् आस्थितः । दंष्ट्रया गां समुद्रस्थाम् उज्जहारारिमर्दनः

yathā nārāyaṇo brahman vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ / daṃṣṭrayā gāṃ samudrasthām ujjahārārimardanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तरेणैव कर्माणि सर्वाणि रिपुघातिनः । श्रोतुं नो वर्तते बुद्धिर् हरेः कृष्णस्य धीमतः

vistareṇaiva karmāṇi sarvāṇi ripughātinaḥ / śrotuṃ no vartate buddhir hareḥ kṛṣṇasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणाम् आनुपूर्व्या च प्रादुर्भावाश् च ये विभो । या वास्य प्रकृतिर् ब्रह्मंस् ताश् चाख्यातुं त्वम् अर्हसि

karmaṇām ānupūrvyā ca prādurbhāvāś ca ye vibho / yā vāsya prakṛtir brahmaṃs tāś cākhyātuṃ tvam arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: प्रश्नभारो महान् एष भवद्भिः समुदाहृतः । यथाशक्त्या तु वक्ष्यामि श्रूयतां वैष्णवं यशः

vyāsa uvāca: praśnabhāro mahān eṣa bhavadbhiḥ samudāhṛtaḥ / yathāśaktyā tu vakṣyāmi śrūyatāṃ vaiṣṇavaṃ yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोः प्रभावश्रवणे दिष्ट्या वो मतिर् उत्थिता । तस्माद् विष्णोः समस्ता वै शृणुध्वं याः प्रवृत्तयः

viṣṇoḥ prabhāvaśravaṇe diṣṭyā vo matir utthitā / tasmād viṣṇoḥ samastā vai śṛṇudhvaṃ yāḥ pravṛttayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रास्यं सहस्राक्षं सहस्रचरणं च यम् । सहस्रशिरसं देवं सहस्रकरम् अव्ययम्

sahasrāsyaṃ sahasrākṣaṃ sahasracaraṇaṃ ca yam / sahasraśirasaṃ devaṃ sahasrakaram avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रजिह्वं भास्वन्तं सहस्रमुकुटं प्रभुम् । सहस्रदं सहस्रादिं सहस्रभुजम् अव्ययम्

sahasrajihvaṃ bhāsvantaṃ sahasramukuṭaṃ prabhum / sahasradaṃ sahasrādiṃ sahasrabhujam avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हवनं सवनं चैव होतारं हव्यम् एव च । पात्राणि च पवित्राणि वेदिं दीक्षां समित् स्रुवम्

havanaṃ savanaṃ caiva hotāraṃ havyam eva ca / pātrāṇi ca pavitrāṇi vediṃ dīkṣāṃ samit sruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रुक्सोमसूर्यमुशलं प्रोक्षणीं दक्षिणायनम् । अध्वर्युं सामगं विप्रं सदस्यं सदनं सदः

sruksomasūryamuśalaṃ prokṣaṇīṃ dakṣiṇāyanam / adhvaryuṃ sāmagaṃ vipraṃ sadasyaṃ sadanaṃ sadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूपं चक्रं ध्रुवां दर्वीं चरूंश् चोलूखलानि च । प्राग्वंशं यज्ञभूमिं च होतारं च परं च यत्

yūpaṃ cakraṃ dhruvāṃ darvīṃ carūṃś colūkhalāni ca / prāgvaṃśaṃ yajñabhūmiṃ ca hotāraṃ ca paraṃ ca yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रस्वाण्य् अतिप्रमाणानि स्थावराणि चराणि च । प्रायश्चित्तानि वार्घ्यं च स्थण्डिलानि कुशास् तथा

hrasvāṇy atipramāṇāni sthāvarāṇi carāṇi ca / prāyaścittāni vārghyaṃ ca sthaṇḍilāni kuśās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रयज्ञवहं वह्निं भागं भागवहं च यत् । अग्रासिनं सोमभुजं हुतार्चिषम् उदायुधम्

mantrayajñavahaṃ vahniṃ bhāgaṃ bhāgavahaṃ ca yat / agrāsinaṃ somabhujaṃ hutārciṣam udāyudham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहुर् वेदविदो विप्रा यं यज्ञे शाश्वतं प्रभुम् । तस्य विष्णोः सुरेशस्य श्रीवत्साङ्कस्य धीमतः

āhur vedavido viprā yaṃ yajñe śāśvataṃ prabhum / tasya viṣṇoḥ sureśasya śrīvatsāṅkasya dhīmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावसहस्राणि समतीतान्य् अनेकशः । भूयश् चैव भविष्यन्ति ह्य् एवम् आह पितामहः

prādurbhāvasahasrāṇi samatītāny anekaśaḥ / bhūyaś caiva bhaviṣyanti hy evam āha pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् पृच्छध्वं महाभागा दिव्यां पुण्याम् इमां कथाम् । प्रादुर्भावाश्रितां विष्णोः सर्वपापहरां शिवाम्

yat pṛcchadhvaṃ mahābhāgā divyāṃ puṇyām imāṃ kathām / prādurbhāvāśritāṃ viṣṇoḥ sarvapāpaharāṃ śivām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुध्वं तां महाभागास् तद्गतेनान्तरात्मना । प्रवक्ष्याम्य् आनुपूर्व्येण यत् पृच्छध्वं ममानघाः

śṛṇudhvaṃ tāṃ mahābhāgās tadgatenāntarātmanā / pravakṣyāmy ānupūrvyeṇa yat pṛcchadhvaṃ mamānaghāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवस्य माहात्म्यं चरितं च महामतेः । हितार्थं सुरमर्त्यानां लोकानां प्रभवाय च

vāsudevasya māhātmyaṃ caritaṃ ca mahāmateḥ / hitārthaṃ suramartyānāṃ lokānāṃ prabhavāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुशः सर्वभूतात्मा प्रादुर्भवति वीर्यवान् । प्रादुर्भावांश् च वक्ष्यामि पुण्यान् दिव्यान् गुणान्वितान्

bahuśaḥ sarvabhūtātmā prādurbhavati vīryavān / prādurbhāvāṃś ca vakṣyāmi puṇyān divyān guṇānvitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तो युगसहस्रं यः प्रादुर्भवति कार्यतः । पूर्णे युगसहस्रे ऽथ देवदेवो जगत्पतिः

supto yugasahasraṃ yaḥ prādurbhavati kāryataḥ / pūrṇe yugasahasre 'tha devadevo jagatpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा च कपिलश् चैव त्र्यम्बकस् त्रिदशास् तथा । देवाः सप्तर्षयश् चैव नागाश् चाप्सरसस् तथा

brahmā ca kapilaś caiva tryambakas tridaśās tathā / devāḥ saptarṣayaś caiva nāgāś cāpsarasas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सनत्कुमारश् च महानुभावो ब्र्प् २१३।२७अ मनुर् महात्मा भगवान् प्रजाकरः ब्र्प् २१३।२७ब् पुराणदेवो ऽथ पुराणि चक्रे ब्र्प् २१३।२७च् प्रदीप्तवैश्वानरतुल्यतेजाः ब्र्प् २१३।२७द् यो ऽसौ चार्णवमध्यस्थो नष्टे स्थावरजङ्गमे । नष्टे देवासुरनरे प्रनष्टोरगराक्षसे

sanatkumāraś ca mahānubhāvo BrP 213.27a manur mahātmā bhagavān prajākaraḥ BrP 213.27b purāṇadevo 'tha purāṇi cakre BrP 213.27c pradīptavaiśvānaratulyatejāḥ BrP 213.27d yo 'sau cārṇavamadhyastho naṣṭe sthāvarajaṅgame / naṣṭe devāsuranare pranaṣṭoragarākṣase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योद्धुकामौ दुराधर्षौ ताव् उभौ मधुकैटभौ । हतौ भगवता तेन तयोर् दत्त्वामितं वरम्

yoddhukāmau durādharṣau tāv ubhau madhukaiṭabhau / hatau bhagavatā tena tayor dattvāmitaṃ varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा कमलनाभस्य स्वपतः सागराम्भसि । पुष्करे तत्र संभूता देवाः सर्षिगणास् तथा

purā kamalanābhasya svapataḥ sāgarāmbhasi / puṣkare tatra saṃbhūtā devāḥ sarṣigaṇās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष पौष्करको नाम प्रादुर्भावो महात्मनः । पुराणं कथ्यते यत्र देवश्रुतिसमाहितम्

eṣa pauṣkarako nāma prādurbhāvo mahātmanaḥ / purāṇaṃ kathyate yatra devaśrutisamāhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराहस् तु श्रुतिमुखः प्रादुर्भावो महात्मनः । यत्र विष्णुः सुरश्रेष्ठो वाराहं रूपम् आस्थितः

vārāhas tu śrutimukhaḥ prādurbhāvo mahātmanaḥ / yatra viṣṇuḥ suraśreṣṭho vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदन्तश् चितीमुखः । अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः

vedapādo yūpadaṃṣṭraḥ kratudantaś citīmukhaḥ / agnijihvo darbharomā brahmaśīrṣo mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रेक्षणो दिव्यो वेदाङ्गः श्रुतिभूषणः । आज्यनासः स्रुवतुण्डः सामघोषस्वरो महान्

ahorātrekṣaṇo divyo vedāṅgaḥ śrutibhūṣaṇaḥ / ājyanāsaḥ sruvatuṇḍaḥ sāmaghoṣasvaro mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यधर्ममयः श्रीमान् क्रमविक्रमसत्कृतः । प्रायश्चित्तनखो घोरः पशुजानुर् मुखाकृतिः

satyadharmamayaḥ śrīmān kramavikramasatkṛtaḥ / prāyaścittanakho ghoraḥ paśujānur mukhākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्गतान्त्रो होमलिङ्गो बीजौषधिमहाफलः । वाद्यन्तरात्मा मन्त्रस्फिग् विकृतः सोमशोणितः

udgatāntro homaliṅgo bījauṣadhimahāphalaḥ / vādyantarātmā mantrasphig vikṛtaḥ somaśoṇitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदिस्कन्धो हविर्गन्धो हव्यकव्यातिवेगवान् । प्राग्वंशकायो द्युतिमान् नानादीक्षाभिर् अन्वितः

vediskandho havirgandho havyakavyātivegavān / prāgvaṃśakāyo dyutimān nānādīkṣābhir anvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणाहृदयो योगी महासत्त्रमयो महान् । उपाकर्माष्टरुचकः प्रवर्गावर्तभूषणः

dakṣiṇāhṛdayo yogī mahāsattramayo mahān / upākarmāṣṭarucakaḥ pravargāvartabhūṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाच्छन्दोगतिपथो गुह्योपनिषदासनः । छायापत्नीसहायो ऽसौ मणिशृङ्ग इवोत्थितः

nānācchandogatipatho guhyopaniṣadāsanaḥ / chāyāpatnīsahāyo 'sau maṇiśṛṅga ivotthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महीं सागरपर्यन्तां सशैलवनकाननाम् । एकार्णवजलभ्रष्टाम् एकार्णवगतः प्रभुः

mahīṃ sāgaraparyantāṃ saśailavanakānanām / ekārṇavajalabhraṣṭām ekārṇavagataḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्रया यः समुद्धृत्य लोकानां हितकाम्यया । सहस्रशीर्षो लोकादिश् चकार जगतीं पुनः

daṃṣṭrayā yaḥ samuddhṛtya lokānāṃ hitakāmyayā / sahasraśīrṣo lokādiś cakāra jagatīṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यज्ञवराहेण भूत्वा भूतहितार्थिना । उद्धृता पृथिवी देवी सागराम्बुधरा पुरा

evaṃ yajñavarāheṇa bhūtvā bhūtahitārthinā / uddhṛtā pṛthivī devī sāgarāmbudharā purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाराह एष कथितो नारसिंहस् ततो द्विजाः । यत्र भूत्वा मृगेन्द्रेण हिरण्यकशिपुर् हतः

vārāha eṣa kathito nārasiṃhas tato dvijāḥ / yatra bhūtvā mṛgendreṇa hiraṇyakaśipur hataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा कृतयुगे नाम सुरारिर् बलदर्पितः । दैत्यानाम् आदिपुरुषश् चकार सुमहत् तपः

purā kṛtayuge nāma surārir baladarpitaḥ / daityānām ādipuruṣaś cakāra sumahat tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश वर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च । जपोपवासनिरतस् तस्थौ मौनव्रतस्थितः

daśa varṣasahasrāṇi śatāni daśa pañca ca / japopavāsaniratas tasthau maunavratasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चैव हि । प्रीतो ऽभवत् ततस् तस्य तपसा नियमेन च

tataḥ śamadamābhyāṃ ca brahmacaryeṇa caiva hi / prīto 'bhavat tatas tasya tapasā niyamena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वै स्वयंभूर् भगवान् स्वयम् आगम्य भो द्विजाः । विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता

taṃ vai svayaṃbhūr bhagavān svayam āgamya bho dvijāḥ / vimānenārkavarṇena haṃsayuktena bhāsvatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यैर् वसुभिः सार्धं मरुद्भिर् दैवतैस् तथा । रुद्रैर् विश्वसहायैश् च यक्षराक्षसकिंनरैः

ādityair vasubhiḥ sārdhaṃ marudbhir daivatais tathā / rudrair viśvasahāyaiś ca yakṣarākṣasakiṃnaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशाभिः प्रदिशाभिश् च नदीभिः सागरैस् तथा । नक्षत्रैश् च मुहूर्तैश् च खेचरैश् च महाग्रहैः

diśābhiḥ pradiśābhiś ca nadībhiḥ sāgarais tathā / nakṣatraiś ca muhūrtaiś ca khecaraiś ca mahāgrahaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवर्षिभिस् तपोवृद्धैः सिद्धैर् विद्वद्भिर् एव च । राजर्षिभिः पुण्यतमैर् गन्धर्वैर् अप्सरोगणैः

devarṣibhis tapovṛddhaiḥ siddhair vidvadbhir eva ca / rājarṣibhiḥ puṇyatamair gandharvair apsarogaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चराचरगुरुः श्रीमान् वृतः सर्वैः सुरैस् तथा । ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यं वचनम् अब्रवीत्

carācaraguruḥ śrīmān vṛtaḥ sarvaiḥ surais tathā / brahmā brahmavidāṃ śreṣṭho daityaṃ vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: प्रीतो ऽस्मि तव भक्तस्य तपसानेन सुव्रत । वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं कामम् आप्नुहि

brahmovāca: prīto 'smi tava bhaktasya tapasānena suvrata / varaṃ varaya bhadraṃ te yatheṣṭaṃ kāmam āpnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यकशिपुर् उवाच: न देवासुरगन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः । ऋषयो वाथ मां शापैः क्रुद्धा लोकपितामह

hiraṇyakaśipur uvāca: na devāsuragandharvā na yakṣoragarākṣasāḥ / ṛṣayo vātha māṃ śāpaiḥ kruddhā lokapitāmaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शपेयुस् तपसा युक्ता वर एष वृतो मया । न शस्त्रेण न वास्त्रेण गिरिणा पादपेन वा

śapeyus tapasā yuktā vara eṣa vṛto mayā / na śastreṇa na vāstreṇa giriṇā pādapena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शुष्केण न चार्द्रेण न चैवोर्ध्वं न चाप्य् अधः । पाणिप्रहारेणैकेन सभृत्यबलवाहनम्

na śuṣkeṇa na cārdreṇa na caivordhvaṃ na cāpy adhaḥ / pāṇiprahāreṇaikena sabhṛtyabalavāhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो मां नाशयितुं शक्तः स मे मृत्युर् भविष्यति । भवेयम् अहम् एवार्कः सोमो वायुर् हुताशनः

yo māṃ nāśayituṃ śaktaḥ sa me mṛtyur bhaviṣyati / bhaveyam aham evārkaḥ somo vāyur hutāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सलिलं चान्तरिक्षं च आकाशं चैव सर्वशः । अहं क्रोधश् च कामश् च वरुणो वासवो यमः । धनदश् च धनाध्यक्षो यक्षः किंपुरुषाधिपः

salilaṃ cāntarikṣaṃ ca ākāśaṃ caiva sarvaśaḥ / ahaṃ krodhaś ca kāmaś ca varuṇo vāsavo yamaḥ / dhanadaś ca dhanādhyakṣo yakṣaḥ kiṃpuruṣādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एते दिव्या वरास् तात मया दत्तास् तवाद्भुताः । सर्वान् कामान् इमांस् तात प्राप्स्यसि त्वं न संशयः

brahmovāca: ete divyā varās tāta mayā dattās tavādbhutāḥ / sarvān kāmān imāṃs tāta prāpsyasi tvaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: एवम् उक्त्वा तु भगवाञ् जगामाशु पितामहः । वैराजं ब्रह्मसदनं ब्रह्मर्षिगणसेवितम्

vyāsa uvāca: evam uktvā tu bhagavāñ jagāmāśu pitāmahaḥ / vairājaṃ brahmasadanaṃ brahmarṣigaṇasevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देवाश् च नागाश् च गन्धर्वा मुनयस् तथा । वरप्रदानं श्रुत्वैव पितामहम् उपस्थिताः

tato devāś ca nāgāś ca gandharvā munayas tathā / varapradānaṃ śrutvaiva pitāmaham upasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा ऊचुः: वरेणानेन भगवन् बाधिष्यति स नो ऽसुरः । तत् प्रसीदाशु भगवन् वधो ऽप्य् अस्य विचिन्त्यताम्

devā ūcuḥ: vareṇānena bhagavan bādhiṣyati sa no 'suraḥ / tat prasīdāśu bhagavan vadho 'py asya vicintyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् सर्वभूतानां स्वयंभूर् आदिकृत् प्रभुः । स्रष्टा च हव्यकव्यानाम् अव्यक्तं प्रकृतिर् ध्रुवम्

bhagavan sarvabhūtānāṃ svayaṃbhūr ādikṛt prabhuḥ / sraṣṭā ca havyakavyānām avyaktaṃ prakṛtir dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: ततो लोकहितं वाक्यं श्रुत्वा देवः प्रजापतिः । प्रोवाच भगवान् वाक्यं सर्वदेवगणांस् तथा

vyāsa uvāca: tato lokahitaṃ vākyaṃ śrutvā devaḥ prajāpatiḥ / provāca bhagavān vākyaṃ sarvadevagaṇāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: अवश्यं त्रिदशास् तेन प्राप्तव्यं तपसः फलम् । तपसो ऽन्ते च भगवान् वधं विष्णुः करिष्यति

brahmovāca: avaśyaṃ tridaśās tena prāptavyaṃ tapasaḥ phalam / tapaso 'nte ca bhagavān vadhaṃ viṣṇuḥ kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: एतच् छ्रुत्वा सुराः सर्वे वाक्यं पङ्कजजन्मनः । स्वानि स्थानानि दिव्यानि जग्मुस् ते वै मुदान्विताः

vyāsa uvāca: etac chrutvā surāḥ sarve vākyaṃ paṅkajajanmanaḥ / svāni sthānāni divyāni jagmus te vai mudānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धमात्रे वरे चापि सर्वाः सो ऽबाधत प्रजाः । हिरण्यकशिपुर् दैत्यो वरदानेन दर्पितः

labdhamātre vare cāpi sarvāḥ so 'bādhata prajāḥ / hiraṇyakaśipur daityo varadānena darpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमेषु महाभागान् मुनीन् वै संशितव्रतान् । सत्यधर्मरतान् दान्तांस् तदा धर्षितवांस् तथा

āśrameṣu mahābhāgān munīn vai saṃśitavratān / satyadharmaratān dāntāṃs tadā dharṣitavāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदिवस्थांस् तथा देवान् पराजित्य महाबलः । त्रैलोक्यं वशम् आनीय स्वर्गे वसति सो ऽसुरः

tridivasthāṃs tathā devān parājitya mahābalaḥ / trailokyaṃ vaśam ānīya svarge vasati so 'suraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा वरमदोन्मत्तो विचरन् दानवो भुवि । यज्ञीयान् अकरोद् दैत्यान् अयज्ञीयाश् च देवताः

yadā varamadonmatto vicaran dānavo bhuvi / yajñīyān akarod daityān ayajñīyāś ca devatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्या वसवः साध्या विश्वे च मरुतस् तथा । शरण्यं शरणं विष्णुम् उपतस्थुर् महाबलम्

ādityā vasavaḥ sādhyā viśve ca marutas tathā / śaraṇyaṃ śaraṇaṃ viṣṇum upatasthur mahābalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवब्रह्ममयं यज्ञं ब्रह्मदेवं सनातनम् । भूतं भव्यं भविष्यं च प्रभुं लोकनमस्कृतम् । नारायणं विभुं देवं शरण्यं शरणं गताः

devabrahmamayaṃ yajñaṃ brahmadevaṃ sanātanam / bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca prabhuṃ lokanamaskṛtam / nārāyaṇaṃ vibhuṃ devaṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा ऊचुः: त्रायस्व नो ऽद्य देवेश हिरण्यकशिपोर् भयात् । त्वं हि नः परमो देवस् त्वं हि नः परमो गुरुः

devā ūcuḥ: trāyasva no 'dya deveśa hiraṇyakaśipor bhayāt / tvaṃ hi naḥ paramo devas tvaṃ hi naḥ paramo guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं हि नः परमो धाता ब्रह्मादीनां सुरोत्तम । उत्फुल्लामलपत्त्राक्ष शत्रुपक्षक्षयंकर । क्षयाय दितिवंशस्य शरणं त्वं भवस्व नः

tvaṃ hi naḥ paramo dhātā brahmādīnāṃ surottama / utphullāmalapattrākṣa śatrupakṣakṣayaṃkara / kṣayāya ditivaṃśasya śaraṇaṃ tvaṃ bhavasva naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेव उवाच: भयं त्यजध्वम् अमरा अभयं वो ददाम्य् अहम् । तथैव त्रिदिवं देवाः प्रतिलप्स्यथ मा चिरम्

vāsudeva uvāca: bhayaṃ tyajadhvam amarā abhayaṃ vo dadāmy aham / tathaiva tridivaṃ devāḥ pratilapsyatha mā ciram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एषो ऽहं सगणं दैत्यं वरदानेन दर्पितम् । अवध्यम् अमरेन्द्राणां दानवेन्द्रं निहन्मि तम्

eṣo 'haṃ sagaṇaṃ daityaṃ varadānena darpitam / avadhyam amarendrāṇāṃ dānavendraṃ nihanmi tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: एवम् उक्त्वा तु भगवान् विसृज्य त्रिदशेश्वरान् । हिरण्यकशिपोः स्थानम् आजगाम महाबलः

vyāsa uvāca: evam uktvā tu bhagavān visṛjya tridaśeśvarān / hiraṇyakaśipoḥ sthānam ājagāma mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरस्यार्धतनुं कृत्वा सिंहस्यार्धतनुं प्रभुः । नारसिंहेन वपुषा पाणिं संस्पृश्य पाणिना

narasyārdhatanuṃ kṛtvā siṃhasyārdhatanuṃ prabhuḥ / nārasiṃhena vapuṣā pāṇiṃ saṃspṛśya pāṇinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनजीमूतसंकाशो घनजीमूतनिस्वनः । घनजीमूतदीप्तौजा जीमूत इव वेगवान्

ghanajīmūtasaṃkāśo ghanajīmūtanisvanaḥ / ghanajīmūtadīptaujā jīmūta iva vegavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यं सो ऽतिबलं दृष्ट्वा दृप्तशार्दूलविक्रमः । दृप्तैर् दैत्यगणैर् गुप्तं हतवान् एकपाणिना

daityaṃ so 'tibalaṃ dṛṣṭvā dṛptaśārdūlavikramaḥ / dṛptair daityagaṇair guptaṃ hatavān ekapāṇinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृसिंह एष कथितो भूयो ऽयं वामनः परः । यत्र वामनम् आस्थाय रूपं दैत्यविनाशनम्

nṛsiṃha eṣa kathito bhūyo 'yaṃ vāmanaḥ paraḥ / yatra vāmanam āsthāya rūpaṃ daityavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलेर् बलवतो यज्ञे बलिना विष्णुना पुरा । विक्रमैस् त्रिभिर् अक्षोभ्याः क्षोभितास् ते महासुराः

baler balavato yajñe balinā viṣṇunā purā / vikramais tribhir akṣobhyāḥ kṣobhitās te mahāsurāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रचित्तिः शिवः शङ्कुर् अयःशङ्कुस् तथैव च । अयःशिरा अश्वशिरा हयग्रीवश् च वीर्यवान्

vipracittiḥ śivaḥ śaṅkur ayaḥśaṅkus tathaiva ca / ayaḥśirā aśvaśirā hayagrīvaś ca vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेगवान् केतुमान् उग्रः सोग्रव्यग्रो महासुरः । पुष्करः पुष्कलश् चैव शाश्वो ऽश्वपतिर् एव च

vegavān ketumān ugraḥ sogravyagro mahāsuraḥ / puṣkaraḥ puṣkalaś caiva śāśvo 'śvapatir eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रह्लादो ऽश्वपतिः कुम्भः संह्रादो गमनप्रियः । अनुह्रादो हरिहयो वाराहः संहरो ऽनुजः

prahlādo 'śvapatiḥ kumbhaḥ saṃhrādo gamanapriyaḥ / anuhrādo harihayo vārāhaḥ saṃharo 'nujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरभः शलभश् चैव कुपथः क्रोधनः क्रथः । बृहत्कीर्तिर् महाजिह्वः शङ्कुकर्णो महास्वनः

śarabhaḥ śalabhaś caiva kupathaḥ krodhanaḥ krathaḥ / bṛhatkīrtir mahājihvaḥ śaṅkukarṇo mahāsvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्तजिह्वो ऽर्कनयनो मृगपादो मृगप्रियः । वायुर् गरिष्ठो नमुचिः सम्बरो विस्करो महान्

dīptajihvo 'rkanayano mṛgapādo mṛgapriyaḥ / vāyur gariṣṭho namuciḥ sambaro viskaro mahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रहन्ता क्रोधहन्ता क्रोधवर्धन एव च । कालकः कालकोपश् च वृत्रः क्रोधो विरोचनः

candrahantā krodhahantā krodhavardhana eva ca / kālakaḥ kālakopaś ca vṛtraḥ krodho virocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरिष्ठश् च वरिष्ठश् च प्रलम्बनरकाव् उभौ । इन्द्रतापनवातापी केतुमान् बलदर्पितः

gariṣṭhaś ca variṣṭhaś ca pralambanarakāv ubhau / indratāpanavātāpī ketumān baladarpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिलोमा पुलोमा च बाष्कलः प्रमदो मदः । स्वमिश्रः कालवदनः करालः केशिर् एव च

asilomā pulomā ca bāṣkalaḥ pramado madaḥ / svamiśraḥ kālavadanaḥ karālaḥ keśir eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाक्षश् चन्द्रमा राहुः संह्रादः सम्बरः स्वनः । शतघ्नीचक्रहस्ताश् च तथा मुशलपाणयः

ekākṣaś candramā rāhuḥ saṃhrādaḥ sambaraḥ svanaḥ / śataghnīcakrahastāś ca tathā muśalapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वयन्त्रायुधोपेता भिन्दिपालायुधास् तथा । शूलोलूखलहस्ताश् च परश्वधधरास् तथा

aśvayantrāyudhopetā bhindipālāyudhās tathā / śūlolūkhalahastāś ca paraśvadhadharās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशमुद्गरहस्ताश् च तथा परिघपाणयः । महाशिलाप्रहरणाः शूलहस्ताश् च दानवाः

pāśamudgarahastāś ca tathā parighapāṇayaḥ / mahāśilāpraharaṇāḥ śūlahastāś ca dānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाप्रहरणा घोरा नानावेशा महाबलाः । कूर्मकुक्कुटवक्त्राश् च शशोलूकमुखास् तथा

nānāpraharaṇā ghorā nānāveśā mahābalāḥ / kūrmakukkuṭavaktrāś ca śaśolūkamukhās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खरोष्ट्रवदनाश् चैव वराहवदनास् तथा । मार्जारशिखिवक्त्राश् च महावक्त्रास् तथा परे

kharoṣṭravadanāś caiva varāhavadanās tathā / mārjāraśikhivaktrāś ca mahāvaktrās tathā pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्रमेषाननाः शूरा गोजाविमहिषाननाः । गोधाशल्लकिवक्त्राश् च क्रोष्टुवक्त्राश् च दानवाः

nakrameṣānanāḥ śūrā gojāvimahiṣānanāḥ / godhāśallakivaktrāś ca kroṣṭuvaktrāś ca dānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आखुदर्दुरवक्त्राश् च घोरा वृकमुखास् तथा । भीमा मकरवक्त्राश् च क्रौञ्चवक्त्राश् च दानवाः

ākhudarduravaktrāś ca ghorā vṛkamukhās tathā / bhīmā makaravaktrāś ca krauñcavaktrāś ca dānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वाननाः खरमुखा मयूरवदनास् तथा । गजेन्द्रचर्मवसनास् तथा कृष्णाजिनाम्बराः

aśvānanāḥ kharamukhā mayūravadanās tathā / gajendracarmavasanās tathā kṛṣṇājināmbarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीरसंवृतगात्राश् च तथा नीलकवाससः । उष्णीषिणो मुकुटिनस् तथा कुण्डलिनो ऽसुराः

cīrasaṃvṛtagātrāś ca tathā nīlakavāsasaḥ / uṣṇīṣiṇo mukuṭinas tathā kuṇḍalino 'surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरीटिनो लम्बशिखाः कम्बुग्रीवाः सुवर्चसः । नानावेशधरा दैत्या नानामाल्यानुलेपनाः

kirīṭino lambaśikhāḥ kambugrīvāḥ suvarcasaḥ / nānāveśadharā daityā nānāmālyānulepanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वान्य् आयुधानि संगृह्य प्रदीप्तानि च तेजसा । क्रममाणं हृषीकेशम् उपावर्तन्त सर्वशः

svāny āyudhāni saṃgṛhya pradīptāni ca tejasā / kramamāṇaṃ hṛṣīkeśam upāvartanta sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमथ्य सर्वान् दैतेयान् पादहस्ततलैर् विभुः । रूपं कृत्वा महाभीमं जहाराशु स मेदिनीम्

pramathya sarvān daiteyān pādahastatalair vibhuḥ / rūpaṃ kṛtvā mahābhīmaṃ jahārāśu sa medinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य विक्रमतो भूमिं चन्द्रादित्यौ स्तनान्तरे । नभः प्रक्रममाणस्य नाभ्यां किल तथा स्थितौ

tasya vikramato bhūmiṃ candrādityau stanāntare / nabhaḥ prakramamāṇasya nābhyāṃ kila tathā sthitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परम् आक्रममाणस्य जानुदेशे व्यवस्थितौ । विष्णोर् अमितवीर्यस्य वदन्त्य् एवं द्विजातयः

param ākramamāṇasya jānudeśe vyavasthitau / viṣṇor amitavīryasya vadanty evaṃ dvijātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृत्वा स मेदिनीं कृत्स्नां हत्वा चासुरपुंगवान् । ददौ शक्राय वसुधां विष्णुर् बलवतां वरः

hṛtvā sa medinīṃ kṛtsnāṃ hatvā cāsurapuṃgavān / dadau śakrāya vasudhāṃ viṣṇur balavatāṃ varaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वो वामनो नाम प्रादुर्भावो महात्मनः । वेदविद्भिर् द्विजैर् एतत् कथ्यते वैष्णवं यशः

eṣa vo vāmano nāma prādurbhāvo mahātmanaḥ / vedavidbhir dvijair etat kathyate vaiṣṇavaṃ yaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो भूतात्मनो विष्णोः प्रादुर्भावो महात्मनः । दत्तात्रेय इति ख्यातः क्षमया परया युतः

bhūyo bhūtātmano viṣṇoḥ prādurbhāvo mahātmanaḥ / dattātreya iti khyātaḥ kṣamayā parayā yutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन नष्टेषु वेदेषु प्रक्रियासु मखेषु च । चातुर्वर्ण्ये च संकीर्णे धर्मे शिथिलतां गते

tena naṣṭeṣu vedeṣu prakriyāsu makheṣu ca / cāturvarṇye ca saṃkīrṇe dharme śithilatāṃ gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिवर्धति चाधर्मे सत्ये नष्टे ऽनृते स्थिते । प्रजासु शीर्यमाणासु धर्मे चाकुलतां गते

ativardhati cādharme satye naṣṭe 'nṛte sthite / prajāsu śīryamāṇāsu dharme cākulatāṃ gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सयज्ञाः सक्रिया वेदाः प्रत्यानीता हि तेन वै । चातुर्वर्ण्यम् असंकीर्णं कृतं तेन महात्मना

sayajñāḥ sakriyā vedāḥ pratyānītā hi tena vai / cāturvarṇyam asaṃkīrṇaṃ kṛtaṃ tena mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन हैहयराजस्य कार्तवीर्यस्य धीमतः । वरदेन वरो दत्तो दत्तात्रेयेण धीमता

tena haihayarājasya kārtavīryasya dhīmataḥ / varadena varo datto dattātreyeṇa dhīmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् बाहुद्वयं यत् ते तत् ते मम कृते नृप । शतानि दश बाहूनां भविष्यन्ति न संशयः

etad bāhudvayaṃ yat te tat te mama kṛte nṛpa / śatāni daśa bāhūnāṃ bhaviṣyanti na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालयिष्यसि कृत्स्नां च वसुधां वसुधेश्वर । दुर्निरीक्ष्यो ऽरिवृन्दानां युद्धस्थश् च भविष्यसि

pālayiṣyasi kṛtsnāṃ ca vasudhāṃ vasudheśvara / durnirīkṣyo 'rivṛndānāṃ yuddhasthaś ca bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वो वैष्णवः श्रीमान् प्रादुर्भावो ऽद्भुतः शुभः । भूयश् च जामदग्न्यो ऽयं प्रादुर्भावो महात्मनः

eṣa vo vaiṣṇavaḥ śrīmān prādurbhāvo 'dbhutaḥ śubhaḥ / bhūyaś ca jāmadagnyo 'yaṃ prādurbhāvo mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र बाहुसहस्रेण द्विषतां दुर्जयं रणे । रामो ऽर्जुनम् अनीकस्थं जघान नृपतिं प्रभुः

yatra bāhusahasreṇa dviṣatāṃ durjayaṃ raṇe / rāmo 'rjunam anīkasthaṃ jaghāna nṛpatiṃ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथस्थं पार्थिवं रामः पातयित्वार्जुनं भुवि । धर्षयित्वार्जुनं रामः क्रोशमानं च मेघवत्

rathasthaṃ pārthivaṃ rāmaḥ pātayitvārjunaṃ bhuvi / dharṣayitvārjunaṃ rāmaḥ krośamānaṃ ca meghavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्स्नं बाहुसहस्रं च चिच्छेद भृगुनन्दनः । परश्वधेन दीप्तेन ज्ञातिभिः सहितस्य वै

kṛtsnaṃ bāhusahasraṃ ca ciccheda bhṛgunandanaḥ / paraśvadhena dīptena jñātibhiḥ sahitasya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्णा क्षत्रियकोटीभिर् मेरुमन्दरभूषणा । त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी तेन निःक्षत्रिया कृता

kīrṇā kṣatriyakoṭībhir merumandarabhūṣaṇā / triḥ saptakṛtvaḥ pṛthivī tena niḥkṣatriyā kṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा निःक्षत्रियां चैनां भार्गवः सुमहायशाः । सर्वपापविनाशाय वाजिमेधेन चेष्टवान्

kṛtvā niḥkṣatriyāṃ caināṃ bhārgavaḥ sumahāyaśāḥ / sarvapāpavināśāya vājimedhena ceṣṭavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् यज्ञे महादाने दक्षिणां भृगुनन्दनः । मारीचाय ददौ प्रीतः कश्यपाय वसुंधराम्

yasmin yajñe mahādāne dakṣiṇāṃ bhṛgunandanaḥ / mārīcāya dadau prītaḥ kaśyapāya vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारणांस् तुरगाञ् शुभ्रान् रथांश् च रथिनां वरः । हिरण्यम् अक्षयं धेनुर् गजेन्द्रांश् च महीपतिः

vāraṇāṃs turagāñ śubhrān rathāṃś ca rathināṃ varaḥ / hiraṇyam akṣayaṃ dhenur gajendrāṃś ca mahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ तस्मिन् महायज्ञे वाजिमेधे महायशाः । अद्यापि च हितार्थाय लोकानां भृगुनन्दनः

dadau tasmin mahāyajñe vājimedhe mahāyaśāḥ / adyāpi ca hitārthāya lokānāṃ bhṛgunandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.