Library·Brahma-Purana·214

Brahma-Purana 214

मुनय ऊचुः: न तृप्तिम् अधिगच्छामः पुण्यधर्मामृतस्य च । मुने त्वन्मुखगीतस्य तथा कौतूहलं हि नः

munaya ūcuḥ: na tṛptim adhigacchāmaḥ puṇyadharmāmṛtasya ca / mune tvanmukhagītasya tathā kautūhalaṃ hi naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतानां कर्मणो गतिम् । वेत्सि सर्वं मुने तेन पृच्छामस् त्वां महामतिम्

utpattiṃ pralayaṃ caiva bhūtānāṃ karmaṇo gatim / vetsi sarvaṃ mune tena pṛcchāmas tvāṃ mahāmatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते यमलोकस्य मार्गः परमदुर्गमः । दुःखक्लेशकरः शश्वत् सर्वभूतभयावहः

śrūyate yamalokasya mārgaḥ paramadurgamaḥ / duḥkhakleśakaraḥ śaśvat sarvabhūtabhayāvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं तेन नरा यान्ति मार्गेण यमसादनम् । प्रमाणं चैव मार्गस्य ब्रूहि नो वदतां वर

kathaṃ tena narā yānti mārgeṇa yamasādanam / pramāṇaṃ caiva mārgasya brūhi no vadatāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुने पृच्छाम सर्वज्ञ ब्रूहि सर्वम् अशेषतः । कथं नरकदुःखानि नाप्नुवन्ति नरान् मुने

mune pṛcchāma sarvajña brūhi sarvam aśeṣataḥ / kathaṃ narakaduḥkhāni nāpnuvanti narān mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केनोपायेन दानेन धर्मेण नियमेन च । मानुषस्य च याम्यस्य लोकस्य कियद् अन्तरम्

kenopāyena dānena dharmeṇa niyamena ca / mānuṣasya ca yāmyasya lokasya kiyad antaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं च स्वर्गतिं यान्ति नरकं केन कर्मणा । स्वर्गस्थानानि कियन्ति कियन्ति नरकाणि च

kathaṃ ca svargatiṃ yānti narakaṃ kena karmaṇā / svargasthānāni kiyanti kiyanti narakāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं सुकृतिनो यान्ति कथं दुष्कृतकारिणः । किं रूपं किं प्रमाणं वा को वर्णस् तूभयोर् अपि । जीवस्य नीयमानस्य यमलोकं ब्रवीहि नः

kathaṃ sukṛtino yānti kathaṃ duṣkṛtakāriṇaḥ / kiṃ rūpaṃ kiṃ pramāṇaṃ vā ko varṇas tūbhayor api / jīvasya nīyamānasya yamalokaṃ bravīhi naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: शृणुध्वं मुनिशार्दूला वदतो मम सुव्रताः । संसारचक्रम् अजरं स्थितिर् यस्य न विद्यते

vyāsa uvāca: śṛṇudhvaṃ muniśārdūlā vadato mama suvratāḥ / saṃsāracakram ajaraṃ sthitir yasya na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽहं वदामि वः सर्वं यममार्गस्य निर्णयम् । उत्क्रान्तिकालाद् आरभ्य यथा नान्यो वदिष्यति

so 'haṃ vadāmi vaḥ sarvaṃ yamamārgasya nirṇayam / utkrāntikālād ārabhya yathā nānyo vadiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरूपं चैव मार्गस्य यन् मां पृच्छथ सत्तमाः । यमलोकस्य चाध्वानम् अन्तरं मानुषस्य च

svarūpaṃ caiva mārgasya yan māṃ pṛcchatha sattamāḥ / yamalokasya cādhvānam antaraṃ mānuṣasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योजनानां सहस्राणि षडशीतिस् तद् अन्तरम् । तप्तताम्रम् इवातप्तं तद् अध्वानम् उदाहृतम्

yojanānāṃ sahasrāṇi ṣaḍaśītis tad antaram / taptatāmram ivātaptaṃ tad adhvānam udāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अवश्यं हि गन्तव्यं प्राणिभिर् जीवसंज्ञकैः । पुण्यान् पुण्यकृतो यान्ति पापान् पापकृतो ऽधमाः

tad avaśyaṃ hi gantavyaṃ prāṇibhir jīvasaṃjñakaiḥ / puṇyān puṇyakṛto yānti pāpān pāpakṛto 'dhamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाविंशतिश् च नरका यमस्य विषये स्थिताः । येषु दुष्कृतकर्माणो विपच्यन्ते पृथक् पृथक्

dvāviṃśatiś ca narakā yamasya viṣaye sthitāḥ / yeṣu duṣkṛtakarmāṇo vipacyante pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरको रौरवो रौद्रः शूकरस् ताल एव च । कुम्भीपाको महाघोरः शाल्मलो ऽथ विमोहनः

narako rauravo raudraḥ śūkaras tāla eva ca / kumbhīpāko mahāghoraḥ śālmalo 'tha vimohanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीटादः कृमिभक्षश् च नालाभक्षो भ्रमस् तथा । नद्यः पूयवहाश् चान्या रुधिराम्भस् तथैव च

kīṭādaḥ kṛmibhakṣaś ca nālābhakṣo bhramas tathā / nadyaḥ pūyavahāś cānyā rudhirāmbhas tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निज्वालो महाघोरः संदंशः शुनभोजनः । घोरा वैतरणी चैव असिपत्त्रवनं तथा

agnijvālo mahāghoraḥ saṃdaṃśaḥ śunabhojanaḥ / ghorā vaitaraṇī caiva asipattravanaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत्र वृक्षच्छाया वा न तडागाः सरांसि च । न वाप्यो दीर्घिका वापि न कूपो न प्रपा सभा

na tatra vṛkṣacchāyā vā na taḍāgāḥ sarāṃsi ca / na vāpyo dīrghikā vāpi na kūpo na prapā sabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मण्डपो नायतनं न नद्यो न च पर्वताः । न किंचिद् आश्रमस्थानं विद्यते तत्र वर्त्मनि

na maṇḍapo nāyatanaṃ na nadyo na ca parvatāḥ / na kiṃcid āśramasthānaṃ vidyate tatra vartmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र विश्रमते श्रान्तः पुरुषो ऽतीवकर्षितः । अवश्यम् एव गन्तव्यः स सर्वैस् तु महापथः

yatra viśramate śrāntaḥ puruṣo 'tīvakarṣitaḥ / avaśyam eva gantavyaḥ sa sarvais tu mahāpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ते काले तु संत्यज्य सुहृद्बन्धुधनादिकम् । जरायुजाण्डजाश् चैव स्वेदजाश् चोद्भिजास् तथा

prāpte kāle tu saṃtyajya suhṛdbandhudhanādikam / jarāyujāṇḍajāś caiva svedajāś codbhijās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्गमाजङ्गमाश् चैव गमिष्यन्ति महापथम् । देवासुरमनुष्यैश् च वैवस्वतवशानुगैः

jaṅgamājaṅgamāś caiva gamiṣyanti mahāpatham / devāsuramanuṣyaiś ca vaivasvatavaśānugaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीपुंनपुंसकैश् चैव पृथिव्यां जीवसंज्ञितैः । पूर्वाह्णे चापराह्णे वा मध्याह्ने वा तथा पुनः

strīpuṃnapuṃsakaiś caiva pṛthivyāṃ jīvasaṃjñitaiḥ / pūrvāhṇe cāparāhṇe vā madhyāhne vā tathā punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्याकाले ऽर्धरात्रे वा प्रत्यूषे वाप्य् उपस्थिते । वृद्धैर् वा मध्यमैर् वापि यौवनस्थैस् तथैव च

saṃdhyākāle 'rdharātre vā pratyūṣe vāpy upasthite / vṛddhair vā madhyamair vāpi yauvanasthais tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भवासे ऽथ बाल्ये वा गन्तव्यः स महापथः । प्रवासस्थैर् गृहस्थैर् वा पर्वतस्थैः स्थले ऽपि वा

garbhavāse 'tha bālye vā gantavyaḥ sa mahāpathaḥ / pravāsasthair gṛhasthair vā parvatasthaiḥ sthale 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रस्थैर् वा जलस्थैर् वा गृहमध्यगतैस् तथा । आसीनैश् चास्थितैर् वापि शयनीयगतैस् तथा

kṣetrasthair vā jalasthair vā gṛhamadhyagatais tathā / āsīnaiś cāsthitair vāpi śayanīyagatais tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाग्रद्भिर् वा प्रसुप्तैर् वा गन्तव्यः स महापथः । इहानुभूय निर्दिष्टम् आयुर् जन्तुः स्वयं तदा

jāgradbhir vā prasuptair vā gantavyaḥ sa mahāpathaḥ / ihānubhūya nirdiṣṭam āyur jantuḥ svayaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यान्ते च स्वयं प्राणैर् अनिच्छन्न् अपि मुच्यते । जलम् अग्निर् विषं शस्त्रं क्षुद् व्याधिः पतनं गिरेः

tasyānte ca svayaṃ prāṇair anicchann api mucyate / jalam agnir viṣaṃ śastraṃ kṣud vyādhiḥ patanaṃ gireḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमित्तं किंचिद् आसाद्य देही प्राणैर् विमुच्यते । विहाय सुमहत् कृत्स्नं शरीरं पाञ्चभौतिकम्

nimittaṃ kiṃcid āsādya dehī prāṇair vimucyate / vihāya sumahat kṛtsnaṃ śarīraṃ pāñcabhautikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यच् छरीरम् आदत्ते यातनीयं स्वकर्मजम् । दृढं शरीरम् आप्नोति सुखदुःखोपभुक्तये

anyac charīram ādatte yātanīyaṃ svakarmajam / dṛḍhaṃ śarīram āpnoti sukhaduḥkhopabhuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन भुङ्क्ते स कृच्छ्राणि पापकर्ता नरो भृशम् । सुखानि धार्मिको हृष्ट इह नीतो यमक्षये

tena bhuṅkte sa kṛcchrāṇi pāpakartā naro bhṛśam / sukhāni dhārmiko hṛṣṭa iha nīto yamakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊष्मा प्रकुपितः काये तीव्रवायुसमीरितः । भिनत्ति मर्मस्थानानि दीप्यमानो निरन्धनः

ūṣmā prakupitaḥ kāye tīvravāyusamīritaḥ / bhinatti marmasthānāni dīpyamāno nirandhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदानो नाम पवनस् ततश् चोर्ध्वं प्रवर्तते । भुज्यताम् अम्बुभक्ष्याणाम् अधोगतिनिरोधकृत्

udāno nāma pavanas tataś cordhvaṃ pravartate / bhujyatām ambubhakṣyāṇām adhogatinirodhakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो येनाम्बुदानानि कृतान्य् अन्नरसास् तथा । दत्ताः स तस्याम् आह्लादम् आपदि प्रतिपद्यते

tato yenāmbudānāni kṛtāny annarasās tathā / dattāḥ sa tasyām āhlādam āpadi pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नानि येन दत्तानि श्रद्धापूतेन चेतसा । सो ऽपि तृप्तिम् अवाप्नोति विनाप्य् अन्नेन वै तदा

annāni yena dattāni śraddhāpūtena cetasā / so 'pi tṛptim avāpnoti vināpy annena vai tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनानृतानि नोक्तानि प्रीतिभेदः कृतो न च । आस्तिकः श्रद्दधानश् च सुखमृत्युं स गच्छति

yenānṛtāni noktāni prītibhedaḥ kṛto na ca / āstikaḥ śraddadhānaś ca sukhamṛtyuṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवब्राह्मणपूजायां निरताश् चानसूयकाः । शुक्ला वदान्या ह्रीमन्तस् ते नराः सुखमृत्यवः

devabrāhmaṇapūjāyāṃ niratāś cānasūyakāḥ / śuklā vadānyā hrīmantas te narāḥ sukhamṛtyavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कामान् नापि संरम्भान् न द्वेषाद् धर्मम् उत्सृजेत् । यथोक्तकारी सौम्यश् च स सुखं मृत्युम् ऋच्छति

yaḥ kāmān nāpi saṃrambhān na dveṣād dharmam utsṛjet / yathoktakārī saumyaś ca sa sukhaṃ mṛtyum ṛcchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारिदास् तृषितानां ये क्षुधितान्नप्रदायिनः । प्राप्नुवन्ति नराः काले मृत्युं सुखसमन्वितम्

vāridās tṛṣitānāṃ ye kṣudhitānnapradāyinaḥ / prāpnuvanti narāḥ kāle mṛtyuṃ sukhasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतं जयन्ति धनदास् तापं चन्दनदायिनः । प्राणघ्नीं वेदनां कष्टां ये चान्योद्वेगधारिणः

śītaṃ jayanti dhanadās tāpaṃ candanadāyinaḥ / prāṇaghnīṃ vedanāṃ kaṣṭāṃ ye cānyodvegadhāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहं ज्ञानप्रदातारस् तथा दीपप्रदास् तमः । कूटसाक्षी मृषावादी यो गुरुर् नानुशास्ति वै

mohaṃ jñānapradātāras tathā dīpapradās tamaḥ / kūṭasākṣī mṛṣāvādī yo gurur nānuśāsti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते मोहमृत्यवः सर्वे तथा ये वेदनिन्दकाः । विभीषणाः पूतिगन्धाः कूटमुद्गरपाणयः

te mohamṛtyavaḥ sarve tathā ye vedanindakāḥ / vibhīṣaṇāḥ pūtigandhāḥ kūṭamudgarapāṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगच्छन्ति दुरात्मानो यमस्य पुरुषास् तथा । प्राप्तेषु दृक्पथं तेषु जायते तस्य वेपथुः

āgacchanti durātmāno yamasya puruṣās tathā / prāpteṣu dṛkpathaṃ teṣu jāyate tasya vepathuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रन्दत्य् अविरतः सो ऽथ भ्रातृमातृपितृंस् तथा । सा तु वाग् अस्फुटा विप्रा एकवर्णा विभाव्यते

krandaty avirataḥ so 'tha bhrātṛmātṛpitṛṃs tathā / sā tu vāg asphuṭā viprā ekavarṇā vibhāvyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टिर् विभ्राम्यते त्रासात् कासावृष्ट्य् अत्य् अथाननम् । ततः स वेदनाविष्टं तच् छरीरं विमुञ्चति

dṛṣṭir vibhrāmyate trāsāt kāsāvṛṣṭy aty athānanam / tataḥ sa vedanāviṣṭaṃ tac charīraṃ vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाय्वग्रसारी तद्रूप- देहम् अन्यत् प्रपद्यते । तत्कर्मयातनार्थे च न मातृपितृसंभवम्

vāyvagrasārī tadrūpa- deham anyat prapadyate / tatkarmayātanārthe ca na mātṛpitṛsaṃbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रमाणवयोवस्था- संस्थानैः प्राप्यते व्यथा । ततो दूतो यमस्याथ पाशैर् बध्नाति दारुणैः

tatpramāṇavayovasthā- saṃsthānaiḥ prāpyate vyathā / tato dūto yamasyātha pāśair badhnāti dāruṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्तोः संप्राप्तकालस्य वेदनार्तस्य वै भृशम् । भूतैः संत्यक्तदेहस्य कण्ठप्राप्तानिलस्य च

jantoḥ saṃprāptakālasya vedanārtasya vai bhṛśam / bhūtaiḥ saṃtyaktadehasya kaṇṭhaprāptānilasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीराच् च्यावितो जीवो रोरवीति तथोल्बणम् । निर्गतो वायुभूतस् तु षाट्कौशिककलेवरे

śarīrāc cyāvito jīvo roravīti tatholbaṇam / nirgato vāyubhūtas tu ṣāṭkauśikakalevare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृभिः पितृभिश् चैव भ्रातृभिर् मातुलैस् तथा । दारैः पुत्रैर् वयस्यैश् च गुरुभिस् त्यज्यते भुवि

mātṛbhiḥ pitṛbhiś caiva bhrātṛbhir mātulais tathā / dāraiḥ putrair vayasyaiś ca gurubhis tyajyate bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यमानश् च तैर् दीनैर् अश्रुपूर्णेक्षणैर् भृशम् । स्वशरीरं समुत्सृज्य वायुभूतस् तु गच्छति

dṛśyamānaś ca tair dīnair aśrupūrṇekṣaṇair bhṛśam / svaśarīraṃ samutsṛjya vāyubhūtas tu gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धकारम् अपारं च महाघोरं तमोवृतम् । सुखदुःखप्रदातारं दुर्गमं पापकर्मणाम्

andhakāram apāraṃ ca mahāghoraṃ tamovṛtam / sukhaduḥkhapradātāraṃ durgamaṃ pāpakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःसहं च दुरन्तं च दुर्निरीक्षं दुरासदम् । दुरापम् अतिदुर्गं च पापिष्ठानां सदाहितम्

duḥsahaṃ ca durantaṃ ca durnirīkṣaṃ durāsadam / durāpam atidurgaṃ ca pāpiṣṭhānāṃ sadāhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्यमाणाश् च तैर् भूतैर् याम्यैः पाशैस् तु संयताः । मुद्गरैस् ताड्यमानाश् च नीयन्ते तं महापथम्

kṛṣyamāṇāś ca tair bhūtair yāmyaiḥ pāśais tu saṃyatāḥ / mudgarais tāḍyamānāś ca nīyante taṃ mahāpatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणायुषं समालोक्य प्राणिनं चायुषक्षये । निनीषवः समायान्ति यमदूता भयंकराः

kṣīṇāyuṣaṃ samālokya prāṇinaṃ cāyuṣakṣaye / ninīṣavaḥ samāyānti yamadūtā bhayaṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरूढा यानकाले तु ऋक्षव्याघ्रखरेषु च । उष्ट्रेषु वानरेष्व् अन्ये वृश्चिकेषु वृकेषु च

ārūḍhā yānakāle tu ṛkṣavyāghrakhareṣu ca / uṣṭreṣu vānareṣv anye vṛścikeṣu vṛkeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उलूकसर्पमार्जारं तथान्ये गृध्रवाहनाः । श्येनशृगालम् आरूढाः सरघाकङ्कवाहनाः

ulūkasarpamārjāraṃ tathānye gṛdhravāhanāḥ / śyenaśṛgālam ārūḍhāḥ saraghākaṅkavāhanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराहपशुवेताल- महिषास्यास् तथा परे । नानारूपधरा घोराः सर्वप्राणिभयंकराः

varāhapaśuvetāla- mahiṣāsyās tathā pare / nānārūpadharā ghorāḥ sarvaprāṇibhayaṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घमुष्काः करालास्या वक्रनासास् त्रिलोचनाः । महाहनुकपोलास्याः प्रलम्बदशनच्छदाः

dīrghamuṣkāḥ karālāsyā vakranāsās trilocanāḥ / mahāhanukapolāsyāḥ pralambadaśanacchadāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गतैर् विकृताकारैर् दशनैर् अङ्कुरोपमैः । मांसशोणितदिग्धाङ्गा दंष्ट्राभिर् भृशम् उल्बणैः

nirgatair vikṛtākārair daśanair aṅkuropamaiḥ / māṃsaśoṇitadigdhāṅgā daṃṣṭrābhir bhṛśam ulbaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखैः पातालसदृशैर् ज्वलज्जिह्वैर् भयंकरैः । नेत्रैः सुविकृताकारैर् ज्वलत्पिङ्गलचञ्चलैः

mukhaiḥ pātālasadṛśair jvalajjihvair bhayaṃkaraiḥ / netraiḥ suvikṛtākārair jvalatpiṅgalacañcalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्जारोलूकखद्योत- शक्रगोपवद् उद्धतैः । केकरैः संकुलैस् स्तब्धैर् लोचनैः पावकोपमैः

mārjārolūkakhadyota- śakragopavad uddhataiḥ / kekaraiḥ saṃkulais stabdhair locanaiḥ pāvakopamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृशम् आभरणैर् भीमैर् आबद्धैर् भुजगोपमैः । शोणासरलगात्रैश् च मुण्डमालाविभूषितैः

bhṛśam ābharaṇair bhīmair ābaddhair bhujagopamaiḥ / śoṇāsaralagātraiś ca muṇḍamālāvibhūṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठस्थकृष्णसर्पैश् च फूत्काररवभीषणैः । वह्निज्वालोपमैः केशैः स्तब्धरुक्षैर् भयंकरैः

kaṇṭhasthakṛṣṇasarpaiś ca phūtkāraravabhīṣaṇaiḥ / vahnijvālopamaiḥ keśaiḥ stabdharukṣair bhayaṃkaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभ्रुपिङ्गललोलैश् च कद्रुश्मश्रुभिर् आवृताः । भुजदण्डैर् महाघोरैः प्रलम्बैः परिघोपमैः

babhrupiṅgalalolaiś ca kadruśmaśrubhir āvṛtāḥ / bhujadaṇḍair mahāghoraiḥ pralambaiḥ parighopamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद् द्विबाहवस् तत्र तथान्ये च चतुर्भुजाः । द्विरष्टबाहवश् चान्ये दशविंशभुजास् तथा

kecid dvibāhavas tatra tathānye ca caturbhujāḥ / dviraṣṭabāhavaś cānye daśaviṃśabhujās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंख्यातभुजाश् चान्ये केचिद् बाहुसहस्रिणः । आयुधैर् विकृताकारैः प्रज्वलद्भिर् भयानकैः

asaṃkhyātabhujāś cānye kecid bāhusahasriṇaḥ / āyudhair vikṛtākāraiḥ prajvaladbhir bhayānakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तितोमरचक्राद्यैः सुदीप्तैर् विविधायुधैः । पाशशृङ्खलदण्डैश् च भीषयन्तो महाबलाः

śaktitomaracakrādyaiḥ sudīptair vividhāyudhaiḥ / pāśaśṛṅkhaladaṇḍaiś ca bhīṣayanto mahābalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगच्छन्ति महारौद्रा मर्त्यानाम् आयुषः क्षये । ग्रहीतुं प्राणिनः सर्वे यमस्याज्ञाकरास् तथा

āgacchanti mahāraudrā martyānām āyuṣaḥ kṣaye / grahītuṃ prāṇinaḥ sarve yamasyājñākarās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तच् छरीरम् आदत्ते यातनीयं स्वकर्मजम् । तद् अस्य नीयते जन्तोर् यमस्य सदनं प्रति

yat tac charīram ādatte yātanīyaṃ svakarmajam / tad asya nīyate jantor yamasya sadanaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बद्ध्वा तत् कालपाशैश् च निगडैर् वज्रशृङ्खलैः । ताडयित्वा भृशं क्रुद्धैर् नीयते यमकिंकरैः

baddhvā tat kālapāśaiś ca nigaḍair vajraśṛṅkhalaiḥ / tāḍayitvā bhṛśaṃ kruddhair nīyate yamakiṃkaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्खलन्तं रुदन्तं च आक्रोशन्तं मुहुर् मुहुः । हा तात मातः पुत्रेति वदन्तं कर्मदूषितम्

praskhalantaṃ rudantaṃ ca ākrośantaṃ muhur muhuḥ / hā tāta mātaḥ putreti vadantaṃ karmadūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहत्य निशितैः शूलैर् मुद्गरैर् निशितैर् घनैः । खड्गशक्तिप्रहारैश् च वज्रदण्डैः सुदारुणैः

āhatya niśitaiḥ śūlair mudgarair niśitair ghanaiḥ / khaḍgaśaktiprahāraiś ca vajradaṇḍaiḥ sudāruṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्त्स्यमानो महारावैर् वज्रशक्तिसमन्वितैः । एकैकशो भृशं क्रुद्धैस् ताडयद्भिः समन्ततः

bhartsyamāno mahārāvair vajraśaktisamanvitaiḥ / ekaikaśo bhṛśaṃ kruddhais tāḍayadbhiḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मुह्यमानो दुःखार्तः प्रतपंश् च इतस् ततः । आकृष्य नीयते जन्तुर् अध्वानं सुभयंकरैः

sa muhyamāno duḥkhārtaḥ pratapaṃś ca itas tataḥ / ākṛṣya nīyate jantur adhvānaṃ subhayaṃkaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुशकण्टकवल्मीक- शङ्कुपाषाणशर्करे । तथा प्रदीप्तज्वलने क्षारवज्रशतोत्कटे

kuśakaṇṭakavalmīka- śaṅkupāṣāṇaśarkare / tathā pradīptajvalane kṣāravajraśatotkaṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदीप्तादित्यतप्तेन दह्यमानस् तदंशुभिः । कृष्यते यमदूतैश् च शिवासंनादभीषणैः

pradīptādityataptena dahyamānas tadaṃśubhiḥ / kṛṣyate yamadūtaiś ca śivāsaṃnādabhīṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकृष्यमाणस् तैर् घोरैर् भक्ष्यमाणः शिवाशतैः । प्रयाति दारुणे मार्गे पापकर्मा यमालयम्

vikṛṣyamāṇas tair ghorair bhakṣyamāṇaḥ śivāśataiḥ / prayāti dāruṇe mārge pāpakarmā yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद् भीतैः क्वचित् त्रस्तैः प्रस्खलद्भिः क्वचित् क्वचित् । दुःखेनाक्रन्दमानैश् च गन्तव्यः स महापथः

kvacid bhītaiḥ kvacit trastaiḥ praskhaladbhiḥ kvacit kvacit / duḥkhenākrandamānaiś ca gantavyaḥ sa mahāpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्भर्त्स्यमानैर् उद्विग्नैर् विद्रुतैर् भयविह्वलैः । कम्पमानशरीरैस् तु गन्तव्यं जीवसंज्ञकैः

nirbhartsyamānair udvignair vidrutair bhayavihvalaiḥ / kampamānaśarīrais tu gantavyaṃ jīvasaṃjñakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्टकाकीर्णमार्गेण संतप्तसिकतेन च । दह्यमानैस् तु गन्तव्यं नरैर् दानविवर्जितैः

kaṇṭakākīrṇamārgeṇa saṃtaptasikatena ca / dahyamānais tu gantavyaṃ narair dānavivarjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदःशोणितदुर्गन्धैर् बस्तगात्रैश् च पूगशः । दग्धस्फुटत्वचाकीर्णैर् गन्तव्यं जीवघातकैः

medaḥśoṇitadurgandhair bastagātraiś ca pūgaśaḥ / dagdhasphuṭatvacākīrṇair gantavyaṃ jīvaghātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूजद्भिः क्रन्दमानैश् च विक्रोशद्भिश् च विस्वरम् । वेदनार्तैश् च सद्भिश् च गन्तव्यं जीवघातकैः

kūjadbhiḥ krandamānaiś ca vikrośadbhiś ca visvaram / vedanārtaiś ca sadbhiś ca gantavyaṃ jīvaghātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिभिर् भिन्दिपालैश् च खड्गतोमरसायकैः । भिद्यद्भिस् तीक्ष्णशूलाग्रैर् गन्तव्यं जीवघातकैः

śaktibhir bhindipālaiś ca khaḍgatomarasāyakaiḥ / bhidyadbhis tīkṣṇaśūlāgrair gantavyaṃ jīvaghātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वानैर् व्याघ्रैर् वृकैः कङ्कैर् भक्ष्यमाणैश् च पापिभिः ॥* ब्र्प् २१४।८५ ॥ कृन्तद्भिः क्रकचाघातैर् गन्तव्यं मांसखादिभिः । महिषर्षभशृङ्गाग्रैर् भिद्यमानैः समन्ततः

śvānair vyāghrair vṛkaiḥ kaṅkair bhakṣyamāṇaiś ca pāpibhiḥ //* BrP 214.85 // kṛntadbhiḥ krakacāghātair gantavyaṃ māṃsakhādibhiḥ / mahiṣarṣabhaśṛṅgāgrair bhidyamānaiḥ samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उल्लिखद्भिः शूकरैश् च गन्तव्यं मांसखादकैः । सूचीभ्रमरकाकोल- मक्षिकाभिश् च संघशः

ullikhadbhiḥ śūkaraiś ca gantavyaṃ māṃsakhādakaiḥ / sūcībhramarakākola- makṣikābhiś ca saṃghaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुज्यमानैश् च गन्तव्यं पापिष्ठैर् मधुघातकैः । विश्वस्तं स्वामिनं मित्रं स्त्रियं वा यस् तु घातयेत्

bhujyamānaiś ca gantavyaṃ pāpiṣṭhair madhughātakaiḥ / viśvastaṃ svāminaṃ mitraṃ striyaṃ vā yas tu ghātayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्रैर् निकृत्यमानैश् च गन्तव्यं चातुरैर् नरैः । घातयन्ति च ये जन्तूंस् ताडयन्ति निरागसः

śastrair nikṛtyamānaiś ca gantavyaṃ cāturair naraiḥ / ghātayanti ca ye jantūṃs tāḍayanti nirāgasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसैर् भक्ष्यमाणास् ते यान्ति याम्यपथं नराः । ये हरन्ति परस्त्रीणां वरप्रावरणानि च

rākṣasair bhakṣyamāṇās te yānti yāmyapathaṃ narāḥ / ye haranti parastrīṇāṃ varaprāvaraṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते यान्ति विद्रुता नग्नाः प्रेतीभूता यमालयम् । वासो धान्यं हिरण्यं वा गृहक्षेत्रम् अथापि वा

te yānti vidrutā nagnāḥ pretībhūtā yamālayam / vāso dhānyaṃ hiraṇyaṃ vā gṛhakṣetram athāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये हरन्ति दुरात्मानः पापिष्ठाः पापकर्मिणः । पाषाणैर् लगुडैर् दण्डैस् ताड्यमानैस् तु जर्जरैः

ye haranti durātmānaḥ pāpiṣṭhāḥ pāpakarmiṇaḥ / pāṣāṇair laguḍair daṇḍais tāḍyamānais tu jarjaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वहद्भिः शोणितं भूरि गन्तव्यं तु यमालयम् । ब्रह्मस्वं ये हरन्तीह नरा नरकनिर्भयाः

vahadbhiḥ śoṇitaṃ bhūri gantavyaṃ tu yamālayam / brahmasvaṃ ye harantīha narā narakanirbhayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताडयन्ति तथा विप्रान् आक्रोशन्ति नराधमाः । शुष्ककाष्ठनिबद्धास् ते छिन्नकर्णाक्षिनासिकाः

tāḍayanti tathā viprān ākrośanti narādhamāḥ / śuṣkakāṣṭhanibaddhās te chinnakarṇākṣināsikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूयशोणितदिग्धास् ते कालगृध्रैश् च जम्बुकैः । किंकरैर् भीषणैश् चण्डैस् ताड्यमानाश् च दारुणैः

pūyaśoṇitadigdhās te kālagṛdhraiś ca jambukaiḥ / kiṃkarair bhīṣaṇaiś caṇḍais tāḍyamānāś ca dāruṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रोशमाना गच्छन्ति पापिनस् ते यमालयम् । एवं परमदुर्धर्षम् अध्वानं ज्वलनप्रभम्

vikrośamānā gacchanti pāpinas te yamālayam / evaṃ paramadurdharṣam adhvānaṃ jvalanaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौरवं दुर्गविषमं निर्दिष्टं मानुषस्य च । प्रतप्तताम्रवर्णाभं वह्निज्वालास्फुलिङ्गवत्

rauravaṃ durgaviṣamaṃ nirdiṣṭaṃ mānuṣasya ca / prataptatāmravarṇābhaṃ vahnijvālāsphuliṅgavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरण्टकण्टकाकीर्णं पृथुविकटताडनैः । शक्तिवज्रैश् च संकीर्णम् उज्ज्वलं तीव्रकण्टकम्

kuraṇṭakaṇṭakākīrṇaṃ pṛthuvikaṭatāḍanaiḥ / śaktivajraiś ca saṃkīrṇam ujjvalaṃ tīvrakaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गारवालुकामिश्रं वह्निकीटकदुर्गमम् । ज्वालामालाकुलं रौद्रं सूर्यरश्मिप्रतापितम्

aṅgāravālukāmiśraṃ vahnikīṭakadurgamam / jvālāmālākulaṃ raudraṃ sūryaraśmipratāpitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्वानं नीयते देही कृष्यमाणः सुनिष्ठुरैः । यदैव क्रन्दते जन्तुर् दुःखार्तः पतितः क्वचित्

adhvānaṃ nīyate dehī kṛṣyamāṇaḥ suniṣṭhuraiḥ / yadaiva krandate jantur duḥkhārtaḥ patitaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैवाहन्यते सर्वैर् आयुधैर् यमकिंकरैः । एवं संताड्यमानश् च लुब्धः पापेषु यो ऽनयः

tadaivāhanyate sarvair āyudhair yamakiṃkaraiḥ / evaṃ saṃtāḍyamānaś ca lubdhaḥ pāpeṣu yo 'nayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवशो नीयते जन्तुर् दुर्धरैर् यमकिंकरैः । सर्वैर् एव हि गन्तव्यम् अध्वानं तत् सुदुर्गमम्

avaśo nīyate jantur durdharair yamakiṃkaraiḥ / sarvair eva hi gantavyam adhvānaṃ tat sudurgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीयते विविधैर् घोरैर् यमदूतैर् अवज्ञया । नीत्वा सुदारुणं मार्गं प्राणिनं यमकिंकरैः

nīyate vividhair ghorair yamadūtair avajñayā / nītvā sudāruṇaṃ mārgaṃ prāṇinaṃ yamakiṃkaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेश्यते पुरीं घोरां ताम्रायसमयीं द्विजाः । सा पुरी विपुलाकारा लक्षयोजनम् आयता

praveśyate purīṃ ghorāṃ tāmrāyasamayīṃ dvijāḥ / sā purī vipulākārā lakṣayojanam āyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरस्रा विनिर्दिष्टा चतुर्द्वारवती शुभा । प्राकाराः काञ्चनास् तस्या योजनायुतम् उच्छ्रिताः

caturasrā vinirdiṣṭā caturdvāravatī śubhā / prākārāḥ kāñcanās tasyā yojanāyutam ucchritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रनीलमहानील- पद्मरागोपशोभिता । सा पुरी विविधैः संघैर् घोरा घोरैः समाकुला

indranīlamahānīla- padmarāgopaśobhitā / sā purī vividhaiḥ saṃghair ghorā ghoraiḥ samākulā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदानवगन्धर्वैर् यक्षराक्षसपन्नगैः । पूर्वद्वारं शुभं तस्याः पताकाशतशोभितम्

devadānavagandharvair yakṣarākṣasapannagaiḥ / pūrvadvāraṃ śubhaṃ tasyāḥ patākāśataśobhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रेन्द्रनीलवैदूर्य- मुक्ताफलविभूषितम् । गीतनृत्यैः समाकीर्णं गन्धर्वाप्सरसां गणैः

vajrendranīlavaidūrya- muktāphalavibhūṣitam / gītanṛtyaiḥ samākīrṇaṃ gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेशस् तेन देवानाम् ऋषीणां योगिनां तथा । गन्धर्वसिद्धयक्षाणां विद्याधरविसर्पिणाम्

praveśas tena devānām ṛṣīṇāṃ yogināṃ tathā / gandharvasiddhayakṣāṇāṃ vidyādharavisarpiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरं नगरद्वारं घण्टाचामरभूषितम् । छत्त्रचामरविन्यासं नानारत्नैर् अलंकृतम्

uttaraṃ nagaradvāraṃ ghaṇṭācāmarabhūṣitam / chattracāmaravinyāsaṃ nānāratnair alaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीणारेणुरवै रम्यैर् गीतमङ्गलनादितैः । ऋग्यजुःसामनिर्घोषैर् मुनिवृन्दसमाकुलम्

vīṇāreṇuravai ramyair gītamaṅgalanāditaiḥ / ṛgyajuḥsāmanirghoṣair munivṛndasamākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशन्ति येन धर्मज्ञाः सत्यव्रतपरायणाः । ग्रीष्मे वारिप्रदा ये च शीते चाग्निप्रदा नराः

viśanti yena dharmajñāḥ satyavrataparāyaṇāḥ / grīṣme vāripradā ye ca śīte cāgnipradā narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रान्तसंवाहका ये च प्रियवादरताश् च ये । ये च दानरताः शूरा मातापितृपराश् च ये

śrāntasaṃvāhakā ye ca priyavādaratāś ca ye / ye ca dānaratāḥ śūrā mātāpitṛparāś ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजशुश्रूषणे युक्ता नित्यं ये ऽतिथिपूजकाः । पश्चिमं तु महाद्वारं पुर्या रत्नैर् विभूषितम्

dvijaśuśrūṣaṇe yuktā nityaṃ ye 'tithipūjakāḥ / paścimaṃ tu mahādvāraṃ puryā ratnair vibhūṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रमणिसोपानं तोमरैः समलंकृतम् । भेरीमृदङ्गसंनादैः शङ्खकाहलनादितम्

vicitramaṇisopānaṃ tomaraiḥ samalaṃkṛtam / bherīmṛdaṅgasaṃnādaiḥ śaṅkhakāhalanāditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धवृन्दैः सदा हृष्टैर् मङ्गलैः प्रणिनादितम् । प्रवेशस् तेन हृष्टानां शिवभक्तिमतां नृणाम्

siddhavṛndaiḥ sadā hṛṣṭair maṅgalaiḥ praṇināditam / praveśas tena hṛṣṭānāṃ śivabhaktimatāṃ nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतीर्थप्लुता ये च पञ्चाग्नेर् ये च सेवकाः । प्रस्थाने ये मृता वीरा मृताः कालञ्जरे गिरौ

sarvatīrthaplutā ye ca pañcāgner ye ca sevakāḥ / prasthāne ye mṛtā vīrā mṛtāḥ kālañjare girau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नौ विपन्ना ये वीराः साधितं यैर् अनाशकम् । ये स्वामिमित्रलोकार्थे गोग्रहे संकुले हताः

agnau vipannā ye vīrāḥ sādhitaṃ yair anāśakam / ye svāmimitralokārthe gograhe saṃkule hatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते विशन्ति नराः शूराः पश्चिमेन तपोधनाः । पुर्यां तस्या महाघोरं सर्वसत्त्वभयंकरम्

te viśanti narāḥ śūrāḥ paścimena tapodhanāḥ / puryāṃ tasyā mahāghoraṃ sarvasattvabhayaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हाहाकारसमाक्रुष्टं दक्षिणं द्वारम् ईदृशम् । अन्धकारसमायुक्तं तीक्ष्णशृङ्गैः समन्वितम्

hāhākārasamākruṣṭaṃ dakṣiṇaṃ dvāram īdṛśam / andhakārasamāyuktaṃ tīkṣṇaśṛṅgaiḥ samanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्टकैर् वृश्चिकैः सर्पैर् वज्रकीटैः सुदुर्गमैः । विलुम्पद्भिर् वृकैर् व्याघ्रैर् ऋक्षैः सिंहैः सजम्बुकैः

kaṇṭakair vṛścikaiḥ sarpair vajrakīṭaiḥ sudurgamaiḥ / vilumpadbhir vṛkair vyāghrair ṛkṣaiḥ siṃhaiḥ sajambukaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.