Library·Brahma-Purana·220

Brahma-Purana 220

एवं मयोक्तं वरदस्य विष्णोः ब्र्प् २१९।११६अ कोकामुखे दिव्यवराहरूपम् ब्र्प् २१९।११६ब् श्रुत्वा नरस् त्यक्तमलो विपाप्मा ब्र्प् २१९।११६च् दशाश्वमेधेष्टिफलं लभेत ब्र्प् २१९।११६द् मुनय ऊचुः: भूयः प्रब्रूहि भगवञ् श्राद्धकल्पं सुविस्तरात् । कथं क्व च कदा केषु कैस् तद् ब्रूहि तपोधन

evaṃ mayoktaṃ varadasya viṣṇoḥ BrP 219.116a kokāmukhe divyavarāharūpam BrP 219.116b śrutvā naras tyaktamalo vipāpmā BrP 219.116c daśāśvamedheṣṭiphalaṃ labheta BrP 219.116d munaya ūcuḥ: bhūyaḥ prabrūhi bhagavañ śrāddhakalpaṃ suvistarāt / kathaṃ kva ca kadā keṣu kais tad brūhi tapodhana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः श्राद्धकल्पं सुविस्तरात् । यथा यत्र यदा येषु यैर् द्रव्यैस् तद् वदाम्य् अहम्

vyāsa uvāca: śṛṇudhvaṃ muniśārdūlāḥ śrāddhakalpaṃ suvistarāt / yathā yatra yadā yeṣu yair dravyais tad vadāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणैः क्षत्रियैर् वैश्यैः श्राद्धं स्ववरणोदितम् । कुलधर्मम् अनुतिष्ठद्भिर् दातव्यं मन्त्रपूर्वकम्

brāhmaṇaiḥ kṣatriyair vaiśyaiḥ śrāddhaṃ svavaraṇoditam / kuladharmam anutiṣṭhadbhir dātavyaṃ mantrapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीभिर् वर्णावरैः शूद्रैर् विप्राणाम् अनुशासनात् । अमन्त्रकं विधिपूर्वं वह्नियागविवर्जितम्

strībhir varṇāvaraiḥ śūdrair viprāṇām anuśāsanāt / amantrakaṃ vidhipūrvaṃ vahniyāgavivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करादिषु तीर्थेषु पुण्येष्व् आयतनेषु च । शिखरेषु गिरीन्द्राणां पुण्यदेशेषु भो द्विजाः

puṣkarādiṣu tīrtheṣu puṇyeṣv āyataneṣu ca / śikhareṣu girīndrāṇāṃ puṇyadeśeṣu bho dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरित्सु पुण्यतोयासु नदेषु च सरःसु च । संगमेषु नदीनां च समुद्रेषु च सप्तसु

saritsu puṇyatoyāsu nadeṣu ca saraḥsu ca / saṃgameṣu nadīnāṃ ca samudreṣu ca saptasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वनुलिप्तेषु गेहेषु स्वेष्व् अनुज्ञापितेषु च । दिव्यपादपमूलेषु यज्ञियेषु ह्रदेषु च

svanulipteṣu geheṣu sveṣv anujñāpiteṣu ca / divyapādapamūleṣu yajñiyeṣu hradeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धम् एतेषु दातव्यं वर्ज्यम् एतेषु चोच्यते । किरातेषु कलिङ्गेषु कोङ्कणेषु कृमिष्व् अपि

śrāddham eteṣu dātavyaṃ varjyam eteṣu cocyate / kirāteṣu kaliṅgeṣu koṅkaṇeṣu kṛmiṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशार्णेषु कुमार्येषु तङ्गणेषु क्रथेष्व् अपि । सिन्धोर् उत्तरकूलेषु नर्मदायाश् च दक्षिणे

daśārṇeṣu kumāryeṣu taṅgaṇeṣu kratheṣv api / sindhor uttarakūleṣu narmadāyāś ca dakṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वेषु करतोयाया न देयं श्राद्धम् उच्यते । श्राद्धं देयम् उशन्तीह मासि मास्य् उडुपक्षये

pūrveṣu karatoyāyā na deyaṃ śrāddham ucyate / śrāddhaṃ deyam uśantīha māsi māsy uḍupakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमासेषु श्राद्धं च कर्तव्यम् ऋक्षगोचरे । नित्यश्राद्धम् अदैवं च मनुष्यैः सह गीयते

paurṇamāseṣu śrāddhaṃ ca kartavyam ṛkṣagocare / nityaśrāddham adaivaṃ ca manuṣyaiḥ saha gīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैमित्तिकं सुरैः सार्धं नित्यं नैमित्तिकं तथा । काम्यान्य् अन्यानि श्राद्धानि प्रतिसंवत्सरं द्विजैः

naimittikaṃ suraiḥ sārdhaṃ nityaṃ naimittikaṃ tathā / kāmyāny anyāni śrāddhāni pratisaṃvatsaraṃ dvijaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धिश्राद्धं च कर्तव्यं जातकर्मादिकेषु च । तत्र युग्मान् द्विजान् आहुर् मन्त्रपूर्वं तु वै द्विजाः

vṛddhiśrāddhaṃ ca kartavyaṃ jātakarmādikeṣu ca / tatra yugmān dvijān āhur mantrapūrvaṃ tu vai dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यां गते सवितरि दिनानि दश पञ्च च । पूर्वेणैवेह विधिना श्राद्धं तत्र विधीयते

kanyāṃ gate savitari dināni daśa pañca ca / pūrveṇaiveha vidhinā śrāddhaṃ tatra vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपद्धनलाभाय द्वितीया द्विपदप्रदा । पुत्रार्थिनी तृतीया तु चतुर्थी शत्रुनाशिनी

pratipaddhanalābhāya dvitīyā dvipadapradā / putrārthinī tṛtīyā tu caturthī śatrunāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रियं प्राप्नोति पञ्चम्यां षष्ठ्यां पूज्यो भवेन् नरः । गणाधिपत्यं सप्तम्याम् अष्टम्यां बुद्धिम् उत्तमाम्

śriyaṃ prāpnoti pañcamyāṃ ṣaṣṭhyāṃ pūjyo bhaven naraḥ / gaṇādhipatyaṃ saptamyām aṣṭamyāṃ buddhim uttamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियो नवम्यां प्राप्नोति दशम्यां पूर्णकामताम् । वेदांस् तथाप्नुयात् सर्वान् एकादश्यां क्रियापरः

striyo navamyāṃ prāpnoti daśamyāṃ pūrṇakāmatām / vedāṃs tathāpnuyāt sarvān ekādaśyāṃ kriyāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश्यां जयलाभं च प्राप्नोति पितृपूजकः । प्रजावृद्धिं पशुं मेधां स्वातन्त्र्यं पुष्टिम् उत्तमाम्

dvādaśyāṃ jayalābhaṃ ca prāpnoti pitṛpūjakaḥ / prajāvṛddhiṃ paśuṃ medhāṃ svātantryaṃ puṣṭim uttamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घायुर् अथवैश्वर्यं कुर्वाणस् तु त्रयोदशीम् । अवाप्नोति न संदेहः श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः

dīrghāyur athavaiśvaryaṃ kurvāṇas tu trayodaśīm / avāpnoti na saṃdehaḥ śrāddhaṃ śraddhāsamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथासंभविनान्नेन श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः । युवानः पितरो यस्य मृताः शस्त्रेण वा हताः

yathāsaṃbhavinānnena śrāddhaṃ śraddhāsamanvitaḥ / yuvānaḥ pitaro yasya mṛtāḥ śastreṇa vā hatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन कार्यं चतुर्दश्यां तेषां तृप्तिम् अभीप्सता । श्राद्धं कुर्वन्न् अमावास्यां यत्नेन पुरुषः शुचिः

tena kāryaṃ caturdaśyāṃ teṣāṃ tṛptim abhīpsatā / śrāddhaṃ kurvann amāvāsyāṃ yatnena puruṣaḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वान् कामान् अवाप्नोति स्वर्गं चानन्तम् अश्नुते । अतःपरं मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं वदतो मम

sarvān kāmān avāpnoti svargaṃ cānantam aśnute / ataḥparaṃ muniśreṣṭhāḥ śṛṇudhvaṃ vadato mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄणां प्रीतये यत्र यद् देयं प्रीतिकारिणा । मासं तृप्तिः पितॄणां तु हविष्यान्नेन जायते

pitṝṇāṃ prītaye yatra yad deyaṃ prītikāriṇā / māsaṃ tṛptiḥ pitṝṇāṃ tu haviṣyānnena jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासद्वयं मत्स्यमांसैस् तृप्तिं यान्ति पितामहाः । त्रीन् मासान् हारिणं मांसं विज्ञेयं पितृतृप्तये

māsadvayaṃ matsyamāṃsais tṛptiṃ yānti pitāmahāḥ / trīn māsān hāriṇaṃ māṃsaṃ vijñeyaṃ pitṛtṛptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्णाति चतुरो मासाञ् शशस्य पिशितं पितॄन् । शाकुनं पञ्च वै मासान् षण् मासाञ् शूकरामिषम्

puṣṇāti caturo māsāñ śaśasya piśitaṃ pitṝn / śākunaṃ pañca vai māsān ṣaṇ māsāñ śūkarāmiṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छागलं सप्त वै मासान् ऐणेयं चाष्टमासकान् । करोति तृप्तिं नव वै रुरुमांसं न संशयः

chāgalaṃ sapta vai māsān aiṇeyaṃ cāṣṭamāsakān / karoti tṛptiṃ nava vai rurumāṃsaṃ na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गव्यं मांसं पितृतृप्तिं करोति दशमासिकीम् । तथैकादश मासांस् तु औरभ्रं पितृतृप्तिदम्

gavyaṃ māṃsaṃ pitṛtṛptiṃ karoti daśamāsikīm / tathaikādaśa māsāṃs tu aurabhraṃ pitṛtṛptidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवत्सरं तथा गव्यं पयः पायसम् एव च । वाध्रीनम् आमिषं लोहं कालशाकं तथा मधु

saṃvatsaraṃ tathā gavyaṃ payaḥ pāyasam eva ca / vādhrīnam āmiṣaṃ lohaṃ kālaśākaṃ tathā madhu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहितामिषम् अन्नं च दत्तान्य् आत्मकुलोद्भवैः । अनन्तं वै प्रयच्छन्ति तृप्तियोगं सुतांस् तथा

rohitāmiṣam annaṃ ca dattāny ātmakulodbhavaiḥ / anantaṃ vai prayacchanti tṛptiyogaṃ sutāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄणां नात्र संदेहो गयाश्राद्धं च भो द्विजाः । यो ददाति गुडोन्मिश्रांस् तिलान् वा श्राद्धकर्मणि

pitṝṇāṃ nātra saṃdeho gayāśrāddhaṃ ca bho dvijāḥ / yo dadāti guḍonmiśrāṃs tilān vā śrāddhakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधु वा मधुमिश्रं वा अक्षयं सर्वम् एव तत् । अपि नः स कुले भूयाद् यो नो दद्याज् जलाञ्जलिम्

madhu vā madhumiśraṃ vā akṣayaṃ sarvam eva tat / api naḥ sa kule bhūyād yo no dadyāj jalāñjalim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पायसं मधुसंयुक्तं वर्षासु च मघासु च । एष्टव्या बहवः पुत्रा यद्य् एको ऽपि गयां व्रजेत्

pāyasaṃ madhusaṃyuktaṃ varṣāsu ca maghāsu ca / eṣṭavyā bahavaḥ putrā yady eko 'pi gayāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरीं वाप्य् उद्वहेत् कन्यां नीलं वा वृषम् उत्सृजेत् । कृत्तिकासु पितॄन् अर्च्य स्वर्गम् आप्नोति मानवः

gaurīṃ vāpy udvahet kanyāṃ nīlaṃ vā vṛṣam utsṛjet / kṛttikāsu pitṝn arcya svargam āpnoti mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपत्यकामो रोहिण्यां सौम्ये तेजस्वितां लभेत् । शौर्यम् आर्द्रासु चाप्नोति क्षेत्राणि च पुनर्वसौ

apatyakāmo rohiṇyāṃ saumye tejasvitāṃ labhet / śauryam ārdrāsu cāpnoti kṣetrāṇi ca punarvasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्ये तु धनम् अक्षय्यम् आश्लेषे चायुर् उत्तमम् । मघासु च प्रजां पुष्टिं सौभाग्यं फाल्गुनीषु च

puṣye tu dhanam akṣayyam āśleṣe cāyur uttamam / maghāsu ca prajāṃ puṣṭiṃ saubhāgyaṃ phālgunīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानशीलो भवति सापत्यश् चोत्तरासु च । प्रयाति श्रेष्ठतां शास्त्रे हस्ते श्राद्धप्रदो नरः

pradhānaśīlo bhavati sāpatyaś cottarāsu ca / prayāti śreṣṭhatāṃ śāstre haste śrāddhaprado naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं तेजश् च चित्रासु तथापत्यम् अवाप्नुयात् । वाणिज्यलाभदा स्वाती विशाखा पुत्रकामदा

rūpaṃ tejaś ca citrāsu tathāpatyam avāpnuyāt / vāṇijyalābhadā svātī viśākhā putrakāmadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्तां चानुराधासु ता दद्युश् चक्रवर्तिताम् । आधिपत्यं च ज्येष्ठासु मूले चारोग्यम् उत्तमम्

kurvantāṃ cānurādhāsu tā dadyuś cakravartitām / ādhipatyaṃ ca jyeṣṭhāsu mūle cārogyam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आषाढासु यशःप्राप्तिर् उत्तरासु विशोकता । श्रवणेन शुभांल् लोकान् धनिष्ठासु धनं महत्

āṣāḍhāsu yaśaḥprāptir uttarāsu viśokatā / śravaṇena śubhāṃl lokān dhaniṣṭhāsu dhanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदवित्त्वम् अभिजिति भिषक्सिद्धिं च वारुणे । अजाविकं प्रौष्ठपद्यां विन्देद् गावस् तथोत्तरे

vedavittvam abhijiti bhiṣaksiddhiṃ ca vāruṇe / ajāvikaṃ prauṣṭhapadyāṃ vinded gāvas tathottare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवतीषु तथा कुप्यम् अश्विनीषु तुरंगमान् । श्राद्धं कुर्वंस् तथाप्नोति भरणीष्व् आयुर् उत्तमम्

revatīṣu tathā kupyam aśvinīṣu turaṃgamān / śrāddhaṃ kurvaṃs tathāpnoti bharaṇīṣv āyur uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं फलम् अवाप्नोति ऋक्षेष्व् एतेषु तत्त्ववित् । तस्मात् काम्यानि श्राद्धानि देयानि विधिवद् द्विजाः

evaṃ phalam avāpnoti ṛkṣeṣv eteṣu tattvavit / tasmāt kāmyāni śrāddhāni deyāni vidhivad dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्याराशिगते सूर्ये फलम् अत्यन्तम् इच्छता । यान् यान् कामान् अभिध्यायन् कन्याराशिगते रवौ

kanyārāśigate sūrye phalam atyantam icchatā / yān yān kāmān abhidhyāyan kanyārāśigate ravau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धं कुर्वन्ति मनुजास् तांस् तान् कामांल् लभन्ति ते । नान्दीमुखानां कर्तव्यं कन्याराशिगते रवौ

śrāddhaṃ kurvanti manujās tāṃs tān kāmāṃl labhanti te / nāndīmukhānāṃ kartavyaṃ kanyārāśigate ravau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमास्यां तु कर्तव्यं वाराहवचनं यथा । दिव्यभौमान्तरिक्षाणि स्थावराणि चराणि च

paurṇamāsyāṃ tu kartavyaṃ vārāhavacanaṃ yathā / divyabhaumāntarikṣāṇi sthāvarāṇi carāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डम् इच्छन्ति पितरः कन्याराशिगते रवौ । कन्यां गते सवितरि यान्य् अहानि तु षोडश

piṇḍam icchanti pitaraḥ kanyārāśigate ravau / kanyāṃ gate savitari yāny ahāni tu ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रतुभिस् तानि तुल्यानि देवो नारायणो ऽब्रवीत् । राजसूयाश्वमेधाभ्यां य इच्छेद् दुर्लभं फलम्

kratubhis tāni tulyāni devo nārāyaṇo 'bravīt / rājasūyāśvamedhābhyāṃ ya icched durlabhaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्य् अम्बुशाकमूलाद्यैः पितॄन् कन्यागते ऽर्चयेत् । उत्तराहस्तनक्षत्र- गते तीक्ष्णांशुमालिनि

apy ambuśākamūlādyaiḥ pitṝn kanyāgate 'rcayet / uttarāhastanakṣatra- gate tīkṣṇāṃśumālini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽर्चयेत् स्वपितॄन् भक्त्या तस्य वासस् त्रिविष्टपे । हस्तर्क्षगे दिनकरे पितृराजानुशासनात्

yo 'rcayet svapitṝn bhaktyā tasya vāsas triviṣṭape / hastarkṣage dinakare pitṛrājānuśāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत् पितृपुरी शून्या यावद् वृश्चिकदर्शनम् । वृश्चिके समतिक्रान्ते पितरो दैवतैः सह

tāvat pitṛpurī śūnyā yāvad vṛścikadarśanam / vṛścike samatikrānte pitaro daivataiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःश्वस्य प्रतिगच्छन्ति शापं दत्त्वा सुदुःसहम् । अष्टकासु च कर्तव्यं श्राद्धं मन्वन्तरासु वै

niḥśvasya pratigacchanti śāpaṃ dattvā suduḥsaham / aṣṭakāsu ca kartavyaṃ śrāddhaṃ manvantarāsu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्वष्टकासु क्रमशो मातृपूर्वं तद् इष्यते । ग्रहणे च व्यतीपाते रविचन्द्रसमागमे

anvaṣṭakāsu kramaśo mātṛpūrvaṃ tad iṣyate / grahaṇe ca vyatīpāte ravicandrasamāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मर्क्षे ग्रहपीडायां श्राद्धं पार्वणम् उच्यते । अयनद्वितये श्राद्धं विषुवद्वितये तथा

janmarkṣe grahapīḍāyāṃ śrāddhaṃ pārvaṇam ucyate / ayanadvitaye śrāddhaṃ viṣuvadvitaye tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्रान्तिषु च कर्तव्यं श्राद्धं विधिवद् उत्तमम् । एषु कार्यं द्विजाः श्राद्धं पिण्डनिर्वापणाद् ऋते

saṃkrāntiṣu ca kartavyaṃ śrāddhaṃ vidhivad uttamam / eṣu kāryaṃ dvijāḥ śrāddhaṃ piṇḍanirvāpaṇād ṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशाखस्य तृतीयायां नवम्यां कार्त्तिकस्य च । श्राद्धं कार्यं तु शुक्लायां संक्रान्तिविधिना नरैः

vaiśākhasya tṛtīyāyāṃ navamyāṃ kārttikasya ca / śrāddhaṃ kāryaṃ tu śuklāyāṃ saṃkrāntividhinā naraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयोदश्यां भाद्रपदे माघे चन्द्रक्षये ऽहनि । श्राद्धं कार्यं पायसेन दक्षिणायनवच् च तत्

trayodaśyāṃ bhādrapade māghe candrakṣaye 'hani / śrāddhaṃ kāryaṃ pāyasena dakṣiṇāyanavac ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा च श्रोत्रियो ऽभ्येति गेहं वेदविद् अग्निमान् । तेनैकेन च कर्तव्यं श्राद्धं विधिवद् उत्तमम्

yadā ca śrotriyo 'bhyeti gehaṃ vedavid agnimān / tenaikena ca kartavyaṃ śrāddhaṃ vidhivad uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धीयद्रव्यसंप्राप्तिर् यदा स्यात् साधुसंमता । पार्वणेन विधानेन श्राद्धं कार्यं तथा द्विजैः

śrāddhīyadravyasaṃprāptir yadā syāt sādhusaṃmatā / pārvaṇena vidhānena śrāddhaṃ kāryaṃ tathā dvijaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिसंवत्सरं कार्यं मातापित्रोर् मृते ऽहनि । पितृव्यस्याप्य् अपुत्रस्य भ्रातुर् ज्येष्ठस्य चैव हि

pratisaṃvatsaraṃ kāryaṃ mātāpitror mṛte 'hani / pitṛvyasyāpy aputrasya bhrātur jyeṣṭhasya caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्वणं देवपूर्वं स्याद् एकोद्दिष्टं सुरैर् विना । द्वौ दैवे पितृकार्ये त्रीन् एकैकम् उभयत्र वा

pārvaṇaṃ devapūrvaṃ syād ekoddiṣṭaṃ surair vinā / dvau daive pitṛkārye trīn ekaikam ubhayatra vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातामहानाम् अप्य् एवं सर्वम् ऊहेन कीर्तितम् । प्रेतीभूतस्य सततं भुवि पिण्डं जलं तथा

mātāmahānām apy evaṃ sarvam ūhena kīrtitam / pretībhūtasya satataṃ bhuvi piṇḍaṃ jalaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सतिलं सकुशं दद्याद् बहिर् जलसमीपतः । तृतीये ऽह्नि च कर्तव्यं प्रेतास्थिचयनं द्विजैः

satilaṃ sakuśaṃ dadyād bahir jalasamīpataḥ / tṛtīye 'hni ca kartavyaṃ pretāsthicayanaṃ dvijaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशाहे ब्राह्मणः शुद्धो द्वादशाहेन क्षत्रियः । वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुध्यति

daśāhe brāhmaṇaḥ śuddho dvādaśāhena kṣatriyaḥ / vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतकान्ते गृहे श्राद्धम् एकोद्दिष्टं प्रचक्षते । द्वादशे ऽहनि मासे च त्रिपक्षे च ततः परम्

sūtakānte gṛhe śrāddham ekoddiṣṭaṃ pracakṣate / dvādaśe 'hani māse ca tripakṣe ca tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासि मासि च कर्तव्यं यावत् संवत्सरं द्विजाः । तत परतरं कार्यं सपिण्डीकरणं क्रमात्

māsi māsi ca kartavyaṃ yāvat saṃvatsaraṃ dvijāḥ / tata parataraṃ kāryaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते सपिण्डीकरणे पार्वणं प्रोच्यते पुनः । ततः प्रभृति निर्मुक्ताः प्रेतत्वात् पितृतां गताः

kṛte sapiṇḍīkaraṇe pārvaṇaṃ procyate punaḥ / tataḥ prabhṛti nirmuktāḥ pretatvāt pitṛtāṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमूर्ता मूर्तिमन्तश् च पितरो द्विविधाः स्मृताः । नान्दीमुखास् त्व् अमूर्ताः स्युर् मूर्तिमन्तो ऽथ पार्वणाः । एकोद्दिष्टाशिनः प्रेताः पितॄणां निर्णयस् त्रिधा

amūrtā mūrtimantaś ca pitaro dvividhāḥ smṛtāḥ / nāndīmukhās tv amūrtāḥ syur mūrtimanto 'tha pārvaṇāḥ / ekoddiṣṭāśinaḥ pretāḥ pitṝṇāṃ nirṇayas tridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनय ऊचुः: कथं सपिण्डीकरणं कर्तव्यं द्विजसत्तम । प्रेतीभूतस्य विधिवद् ब्रूहि नो वदतां वर

munaya ūcuḥ: kathaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ kartavyaṃ dvijasattama / pretībhūtasya vidhivad brūhi no vadatāṃ vara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच: सपिण्डीकरणं विप्राः शृणुध्वं वदतो मम । तच् चापि देवरहितम् एकार्घैकपवित्रकम्

vyāsa uvāca: sapiṇḍīkaraṇaṃ viprāḥ śṛṇudhvaṃ vadato mama / tac cāpi devarahitam ekārghaikapavitrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैवाग्नौ करणं तत्र तच् चावाहनवर्जितम् । अपसव्यं च तत्रापि भोजयेद् अयुजो द्विजान्

naivāgnau karaṇaṃ tatra tac cāvāhanavarjitam / apasavyaṃ ca tatrāpi bhojayed ayujo dvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषस् तत्र चान्यो ऽस्ति प्रतिमासक्रियादिकः । तं कथ्यमानम् एकाग्राः शृणुध्वं मे द्विजोत्तमाः

viśeṣas tatra cānyo 'sti pratimāsakriyādikaḥ / taṃ kathyamānam ekāgrāḥ śṛṇudhvaṃ me dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलगन्धोदकैर् युक्तं तत्र पात्रचतुष्टयम् । कुर्यात् पितॄणां त्रितयम् एकं प्रेतस्य च द्विजाः

tilagandhodakair yuktaṃ tatra pātracatuṣṭayam / kuryāt pitṝṇāṃ tritayam ekaṃ pretasya ca dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रत्रये प्रेतपात्राद् अर्घं चैव प्रसेचयेत् । ये समाना इति जपन् पूर्ववच् छेषम् आचरेत्

pātratraye pretapātrād arghaṃ caiva prasecayet / ye samānā iti japan pūrvavac cheṣam ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणाम् अप्य् एवम् एव स्याद् एकोद्दिष्टम् उदाहृतम् । सपिण्डीकरणं तासां पुत्राभावे न विद्यते

strīṇām apy evam eva syād ekoddiṣṭam udāhṛtam / sapiṇḍīkaraṇaṃ tāsāṃ putrābhāve na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिसंवत्सरं कार्यम् एकोद्दिष्टं नरैः स्त्रियाः । मृताहनि च तत् कार्यं पितॄणां विधिचोदितम्

pratisaṃvatsaraṃ kāryam ekoddiṣṭaṃ naraiḥ striyāḥ / mṛtāhani ca tat kāryaṃ pitṝṇāṃ vidhicoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्राभावे सपिण्डास् तु तदभावे सहोदराः । कुर्युर् एतं विधिं सम्यक् पुत्रस्य च सुताः सुताः

putrābhāve sapiṇḍās tu tadabhāve sahodarāḥ / kuryur etaṃ vidhiṃ samyak putrasya ca sutāḥ sutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्यान् मातामहानां तु पुत्रिकातनयस् तथा । द्व्यामुष्यायणसंज्ञास् तु मातामहपितामहान्

kuryān mātāmahānāṃ tu putrikātanayas tathā / dvyāmuṣyāyaṇasaṃjñās tu mātāmahapitāmahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयेयुर् यथान्यायं श्राद्धैर् नैमित्तिकैर् अपि । सर्वाभावे स्त्रियः कुर्युः स्वभर्तॄणाम् अमन्त्रकम्

pūjayeyur yathānyāyaṃ śrāddhair naimittikair api / sarvābhāve striyaḥ kuryuḥ svabhartṝṇām amantrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे च नृपतिः कारयेत् त्व् अकुटुम्बिनाम् । तज्जातीयैर् नरैः सम्यग् वाहाद्याः सकलाः क्रियाः

tadabhāve ca nṛpatiḥ kārayet tv akuṭumbinām / tajjātīyair naraiḥ samyag vāhādyāḥ sakalāḥ kriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषाम् एव वर्णानां बान्धवो नृपतिर् यतः । एता वः कथिता विप्रा नित्या नैमित्तिकास् तथा

sarveṣām eva varṇānāṃ bāndhavo nṛpatir yataḥ / etā vaḥ kathitā viprā nityā naimittikās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ष्ये श्राद्धाश्रयाम् अन्यां नित्यनैमित्तिकां क्रियाम् । दर्शस् तत्र निमित्तं तु विद्याद् इन्दुक्षयान्वितः

vakṣye śrāddhāśrayām anyāṃ nityanaimittikāṃ kriyām / darśas tatra nimittaṃ tu vidyād indukṣayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यस् तु नियतः कालस् तस्मिन् कुर्याद् यथोदितम् । सपिण्डीकरणाद् ऊर्ध्वं पितुर् यः प्रपितामहः

nityas tu niyataḥ kālas tasmin kuryād yathoditam / sapiṇḍīkaraṇād ūrdhvaṃ pitur yaḥ prapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु लेपभुजं याति प्रलुप्तः पितृपिण्डतः । तेषां हि यश् चतुर्थो ऽन्यः स तु लेपभुजो भवेत्

sa tu lepabhujaṃ yāti praluptaḥ pitṛpiṇḍataḥ / teṣāṃ hi yaś caturtho 'nyaḥ sa tu lepabhujo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि संबन्धतो हीनम् उपभोगं प्रपद्यते । पिता पितामहश् चैव तथैव प्रपितामहः

so 'pi saṃbandhato hīnam upabhogaṃ prapadyate / pitā pitāmahaś caiva tathaiva prapitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डसंबन्धिनो ह्य् एते विज्ञेयाः पुरुषास् त्रयः । लेपसंबन्धिनश् चान्ये पितामहपितामहात्

piṇḍasaṃbandhino hy ete vijñeyāḥ puruṣās trayaḥ / lepasaṃbandhinaś cānye pitāmahapitāmahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभृत्युक्तास् त्रयस् तेषां यजमानश् च सप्तमः । इत्य् एष मुनिभिः प्रोक्तः संबन्धः साप्तपौरुषः

prabhṛtyuktās trayas teṣāṃ yajamānaś ca saptamaḥ / ity eṣa munibhiḥ proktaḥ saṃbandhaḥ sāptapauruṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानात् प्रभृत्य् ऊर्ध्वम् अनुलेपभुजस् तथा । ततो ऽन्ये पूर्वजाः सर्वे ये चान्ये नरकौकसः

yajamānāt prabhṛty ūrdhvam anulepabhujas tathā / tato 'nye pūrvajāḥ sarve ye cānye narakaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽपि तिर्यक्त्वम् आपन्ना ये च भूतादिसंस्थिताः । तान् सर्वान् यजमानो वै श्राद्धं कुर्वन् यथाविधि

ye 'pi tiryaktvam āpannā ye ca bhūtādisaṃsthitāḥ / tān sarvān yajamāno vai śrāddhaṃ kurvan yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स समाप्यायते विप्रा येन येन वदामि तत् । अन्नप्रकिरणं यत् तु मनुष्यैः क्रियते भुवि

sa samāpyāyate viprā yena yena vadāmi tat / annaprakiraṇaṃ yat tu manuṣyaiḥ kriyate bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन तृप्तिम् उपायान्ति ये पिशाचत्वम् आगताः । यद् अम्बु स्नानवस्त्रोत्थं भूमौ पतति भो द्विजाः

tena tṛptim upāyānti ye piśācatvam āgatāḥ / yad ambu snānavastrotthaṃ bhūmau patati bho dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन ये तरुतां प्राप्तास् तेषां तृप्तिः प्रजायते । यास् तु गन्धाम्बुकणिकाः पतन्ति धरणीतले

tena ye tarutāṃ prāptās teṣāṃ tṛptiḥ prajāyate / yās tu gandhāmbukaṇikāḥ patanti dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिर् आप्यायनं तेषां देवत्वं ये कुले गताः । उद्धृतेष्व् अथ पिण्डेषु याश् चाम्बुकणिका भुवि

tābhir āpyāyanaṃ teṣāṃ devatvaṃ ye kule gatāḥ / uddhṛteṣv atha piṇḍeṣu yāś cāmbukaṇikā bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिर् आप्यायनं तेषां ये तिर्यक्त्वं कुले गताः । ये चादन्ताः कुले बालाः क्रियायोगाद् बहिष्कृताः

tābhir āpyāyanaṃ teṣāṃ ye tiryaktvaṃ kule gatāḥ / ye cādantāḥ kule bālāḥ kriyāyogād bahiṣkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपन्नास् त्व् अनधिकाराः संमार्जितजलाशिनः । भुक्त्वा चाचामतां यच् च यज् जलं चाङ्घ्रिशौचजम्

vipannās tv anadhikārāḥ saṃmārjitajalāśinaḥ / bhuktvā cācāmatāṃ yac ca yaj jalaṃ cāṅghriśaucajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणानां तथैवान्यत् तेन तृप्तिं प्रयान्ति वै । एवं यो यजमानस्य यश् च तेषां द्विजन्मनाम्

brāhmaṇānāṃ tathaivānyat tena tṛptiṃ prayānti vai / evaṃ yo yajamānasya yaś ca teṣāṃ dvijanmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चिज् जलान्नविक्षेपः शुचिर् उच्छिष्ट एव वा । तेनान्नेन कुले तत्र ये च योन्यन्तरं गताः

kaścij jalānnavikṣepaḥ śucir ucchiṣṭa eva vā / tenānnena kule tatra ye ca yonyantaraṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयान्त्य् आप्यायनं विप्राः सम्यक् श्राद्धक्रियावताम् । अन्यायोपार्जितैर् अर्थैर् यच् छ्राद्धं क्रियते नरैः

prayānty āpyāyanaṃ viprāḥ samyak śrāddhakriyāvatām / anyāyopārjitair arthair yac chrāddhaṃ kriyate naraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृप्यन्ते ते न चाण्डाल- पुल्कसाद्यासु योनिषु । एवम् आप्यायनं विप्रा बहूनाम् एव बान्धवैः

tṛpyante te na cāṇḍāla- pulkasādyāsu yoniṣu / evam āpyāyanaṃ viprā bahūnām eva bāndhavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धं कुर्वद्भिर् अत्राम्बु- विक्षेपैः संप्रजायते । तस्माच् छ्राद्धं नरो भक्त्या शाकेनापि यथाविधि

śrāddhaṃ kurvadbhir atrāmbu- vikṣepaiḥ saṃprajāyate / tasmāc chrāddhaṃ naro bhaktyā śākenāpi yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वीत कुर्वतः श्राद्धं कुले कश्चिन् न सीदति । श्राद्धं देयं तु विप्रेषु संयतेष्व् अग्निहोत्रिषु

kurvīta kurvataḥ śrāddhaṃ kule kaścin na sīdati / śrāddhaṃ deyaṃ tu vipreṣu saṃyateṣv agnihotriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवदातेषु विद्वत्सु श्रोत्रियेषु विशेषतः । त्रिणाचिकेतस् त्रिमधुस् त्रिसुपर्णः षडङ्गवित्

avadāteṣu vidvatsu śrotriyeṣu viśeṣataḥ / triṇāciketas trimadhus trisuparṇaḥ ṣaḍaṅgavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातापितृपरश् चैव स्वस्रीयः सामवेदवित् । ऋत्विक्पुरोहिताचार्यम् उपाध्यायं च भोजयेत्

mātāpitṛparaś caiva svasrīyaḥ sāmavedavit / ṛtvikpurohitācāryam upādhyāyaṃ ca bhojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुलः श्वशुरः श्यालः संबन्धी द्रोणपाठकः । मण्डलब्राह्मणो यस् तु पुराणार्थविशारदः

mātulaḥ śvaśuraḥ śyālaḥ saṃbandhī droṇapāṭhakaḥ / maṇḍalabrāhmaṇo yas tu purāṇārthaviśāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकल्पः कल्पसंतुष्टः प्रतिग्रहविवर्जितः । एते श्राद्धे नियोक्तव्या ब्राह्मणाः पङ्क्तिपावनाः

akalpaḥ kalpasaṃtuṣṭaḥ pratigrahavivarjitaḥ / ete śrāddhe niyoktavyā brāhmaṇāḥ paṅktipāvanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमन्त्रयेत पूर्वेद्युः पूर्वोक्तान् द्विजसत्तमान् । दैवे नियोगे पित्र्ये च तांस् तथैवोपकल्पयेत्

nimantrayeta pūrvedyuḥ pūrvoktān dvijasattamān / daive niyoge pitrye ca tāṃs tathaivopakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैश् च संयमिभिर् भाव्यं यस् तु श्राद्धं करिष्यति । श्राद्धं दत्त्वा च भुक्त्वा च मैथुनं यो ऽधिगच्छति

taiś ca saṃyamibhir bhāvyaṃ yas tu śrāddhaṃ kariṣyati / śrāddhaṃ dattvā ca bhuktvā ca maithunaṃ yo 'dhigacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितरस् तस्य वै मासं तस्मिन् रेतसि शेरते । गत्वा च योषितं श्राद्धे यो भुङ्क्ते यस् तु गच्छति

pitaras tasya vai māsaṃ tasmin retasi śerate / gatvā ca yoṣitaṃ śrāddhe yo bhuṅkte yas tu gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेतोमूत्रकृताहारास् तं मासं पितरस् तयोः । तस्मात् त्व् अप्रथमं कार्यं प्राज्ञेनोपनिमन्त्रणम्

retomūtrakṛtāhārās taṃ māsaṃ pitaras tayoḥ / tasmāt tv aprathamaṃ kāryaṃ prājñenopanimantraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राप्तौ तद्दिने वापि वर्ज्या योषित्प्रसङ्गिनः । भिक्षार्थम् आगतांश् चापि कालेन संयतान् यतीन्

aprāptau taddine vāpi varjyā yoṣitprasaṅginaḥ / bhikṣārtham āgatāṃś cāpi kālena saṃyatān yatīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोजयेत् प्रणिपाताद्यैः प्रसाद्य यतमानसः । योगिनश् च तदा श्राद्धे भोजनीया विपश्चिता

bhojayet praṇipātādyaiḥ prasādya yatamānasaḥ / yoginaś ca tadā śrāddhe bhojanīyā vipaścitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगाधारा हि पितरस् तस्मात् तान् पूजयेत् सदा । ब्राह्मणानां सहस्राणि एको योगी भवेद् यदि

yogādhārā hi pitaras tasmāt tān pūjayet sadā / brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi eko yogī bhaved yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानं च भोक्तॄंश् च नौर् इवाम्भसि तारयेत् । पितृगाथा तथैवात्र गीयते ब्रह्मवादिभिः

yajamānaṃ ca bhoktṝṃś ca naur ivāmbhasi tārayet / pitṛgāthā tathaivātra gīyate brahmavādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या गीता पितृभिः पूर्वम् ऐलस्यासीन् महीपतेः । कदा नः संतताव् अग्र्यः कस्यचिद् भविता सुतः

yā gītā pitṛbhiḥ pūrvam ailasyāsīn mahīpateḥ / kadā naḥ saṃtatāv agryaḥ kasyacid bhavitā sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो योगिभुक्तशेषान् नो भुवि पिण्डान् प्रदास्यति । गयायाम् अथवा पिण्डं खड्गमांसं तथा हविः

yo yogibhuktaśeṣān no bhuvi piṇḍān pradāsyati / gayāyām athavā piṇḍaṃ khaḍgamāṃsaṃ tathā haviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालशाकं तिलाज्यं च तृप्तये कृसरं च नः । वैश्वदेवं च सौम्यं च खड्गमांसं परं हविः

kālaśākaṃ tilājyaṃ ca tṛptaye kṛsaraṃ ca naḥ / vaiśvadevaṃ ca saumyaṃ ca khaḍgamāṃsaṃ paraṃ haviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषाणवर्जं शिरस आ पादाद् आशिषामहे । दद्याच् छ्राद्धं त्रयोदश्यां मघासु च यथाविधि

viṣāṇavarjaṃ śirasa ā pādād āśiṣāmahe / dadyāc chrāddhaṃ trayodaśyāṃ maghāsu ca yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुसर्पिःसमायुक्तं पायसं दक्षिणायने । तस्मात् संपूजयेद् भक्त्या स्वपितॄन् विधिवन् नरः

madhusarpiḥsamāyuktaṃ pāyasaṃ dakṣiṇāyane / tasmāt saṃpūjayed bhaktyā svapitṝn vidhivan naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामान् अभीप्सन् सकलान् पापाद् आत्मविमोचनम् । वसून् रुद्रांस् तथादित्यान् नक्षत्रग्रहतारकाः

kāmān abhīpsan sakalān pāpād ātmavimocanam / vasūn rudrāṃs tathādityān nakṣatragrahatārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रीणयन्ति मनुष्याणां पितरः श्राद्धतर्पिताः । आयुः प्रजां धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च

prīṇayanti manuṣyāṇāṃ pitaraḥ śrāddhatarpitāḥ / āyuḥ prajāṃ dhanaṃ vidyāṃ svargaṃ mokṣaṃ sukhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयच्छन्ति तथा राज्यं पितरः श्राद्धतर्पिताः । तथापराह्णः पूर्वाह्णात् पितॄणाम् अतिरिच्यते

prayacchanti tathā rājyaṃ pitaraḥ śrāddhatarpitāḥ / tathāparāhṇaḥ pūrvāhṇāt pitṝṇām atiricyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.