Library·Brahma-Purana·40

Brahma-Purana 40

ब्रह्मोवाच: एवं दृष्ट्वा तदा दक्षः शंभोर् वीर्यं द्विजोत्तमाः । प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा संस्तोतुम् उपचक्रमे

brahmovāca: evaṃ dṛṣṭvā tadā dakṣaḥ śaṃbhor vīryaṃ dvijottamāḥ / prāñjaliḥ praṇato bhūtvā saṃstotum upacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्ष उवाच: नमस् ते देवदेवेश नमस् ते ऽन्धकसूदन । देवेन्द्र त्वं बलश्रेष्ठ देवदानवपूजित

dakṣa uvāca: namas te devadeveśa namas te 'ndhakasūdana / devendra tvaṃ balaśreṣṭha devadānavapūjita

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्राक्ष विरूपाक्ष त्र्यक्ष यक्षाधिपप्रिय । सर्वतःपाणिपादस् त्वं सर्वतोक्षिशिरोमुखः

sahasrākṣa virūpākṣa tryakṣa yakṣādhipapriya / sarvataḥpāṇipādas tvaṃ sarvatokṣiśiromukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतःश्रुतिमांल् लोके सर्वम् आवृत्य तिष्ठसि । शङ्कुकर्णो महाकर्णः कुम्भकर्णो ऽर्णवालयः

sarvataḥśrutimāṃl loke sarvam āvṛtya tiṣṭhasi / śaṅkukarṇo mahākarṇaḥ kumbhakarṇo 'rṇavālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजेन्द्रकर्णो गोकर्णः शतकर्णो नमो ऽस्तु ते । शतोदरः शतावर्तः शतजिह्वः सनातनः

gajendrakarṇo gokarṇaḥ śatakarṇo namo 'stu te / śatodaraḥ śatāvartaḥ śatajihvaḥ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायन्ति त्वां गायत्रिणो अर्चयन्त्य् अर्कम् अर्किणः । देवदानवगोप्ता च ब्रह्मा च त्वं शतक्रतुः

gāyanti tvāṃ gāyatriṇo arcayanty arkam arkiṇaḥ / devadānavagoptā ca brahmā ca tvaṃ śatakratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तिमांस् त्वं महामूर्तिः समुद्रः सरसां निधिः । त्वयि सर्वा देवता हि गावो गोष्ठ इवासते

mūrtimāṃs tvaṃ mahāmūrtiḥ samudraḥ sarasāṃ nidhiḥ / tvayi sarvā devatā hi gāvo goṣṭha ivāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्तः शरीरे पश्यामि सोमम् अग्निजलेश्वरम् । आदित्यम् अथ विष्णुं च ब्रह्माणं सबृहस्पतिम्

tvattaḥ śarīre paśyāmi somam agnijaleśvaram / ādityam atha viṣṇuṃ ca brahmāṇaṃ sabṛhaspatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रिया करणकार्ये च कर्ता कारणम् एव च । असच् च सदसच् चैव तथैव प्रभवाव्ययौ

kriyā karaṇakārye ca kartā kāraṇam eva ca / asac ca sadasac caiva tathaiva prabhavāvyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो भवाय शर्वाय रुद्राय वरदाय च । पशूनां पतये चैव नमो ऽस्त्व् अन्धकघातिने

namo bhavāya śarvāya rudrāya varadāya ca / paśūnāṃ pataye caiva namo 'stv andhakaghātine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिजटाय त्रिशीर्षाय त्रिशूलवरधारिणे । त्र्यम्बकाय त्रिनेत्राय त्रिपुरघ्नाय वै नमः

trijaṭāya triśīrṣāya triśūlavaradhāriṇe / tryambakāya trinetrāya tripuraghnāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमश् चण्डाय मुण्डाय विश्वचण्डधराय च । दण्डिने शङ्कुकर्णाय दण्डिदण्डाय वै नमः

namaś caṇḍāya muṇḍāya viśvacaṇḍadharāya ca / daṇḍine śaṅkukarṇāya daṇḍidaṇḍāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽर्धदण्डिकेशाय शुष्काय विकृताय च । विलोहिताय धूम्राय नीलग्रीवाय वै नमः

namo 'rdhadaṇḍikeśāya śuṣkāya vikṛtāya ca / vilohitāya dhūmrāya nīlagrīvāya vai namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्त्व् अप्रतिरूपाय विरूपाय शिवाय च । सूर्याय सूर्यपतये सूर्यध्वजपताकिने

namo 'stv apratirūpāya virūpāya śivāya ca / sūryāya sūryapataye sūryadhvajapatākine

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः प्रमथनाशाय वृषस्कन्धाय वै नमः । नमो हिरण्यगर्भाय हिरण्यकवचाय च

namaḥ pramathanāśāya vṛṣaskandhāya vai namaḥ / namo hiraṇyagarbhāya hiraṇyakavacāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यकृतचूडाय हिरण्यपतये नमः । शत्रुघाताय चण्डाय पर्णसंघशयाय च

hiraṇyakṛtacūḍāya hiraṇyapataye namaḥ / śatrughātāya caṇḍāya parṇasaṃghaśayāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः स्तुताय स्तुतये स्तूयमानाय वै नमः । सर्वाय सर्वभक्षाय सर्वभूतान्तरात्मने

namaḥ stutāya stutaye stūyamānāya vai namaḥ / sarvāya sarvabhakṣāya sarvabhūtāntarātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो होमाय मन्त्राय शुक्लध्वजपताकिने । नमो ऽनम्याय नम्याय नमः किलकिलाय च

namo homāya mantrāya śukladhvajapatākine / namo 'namyāya namyāya namaḥ kilakilāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस् त्वां शयमानाय शयितायोत्थिताय च । स्थिताय धावमानाय कुब्जाय कुटिलाय च

namas tvāṃ śayamānāya śayitāyotthitāya ca / sthitāya dhāvamānāya kubjāya kuṭilāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नर्तनशीलाय मुखवादित्रकारिणे । बाधापहाय लुब्धाय गीतवादित्रकारिणे

namo nartanaśīlāya mukhavāditrakāriṇe / bādhāpahāya lubdhāya gītavāditrakāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय बलप्रमथनाय च । उग्राय च नमो नित्यं नमश् च दशबाहवे

namo jyeṣṭhāya śreṣṭhāya balapramathanāya ca / ugrāya ca namo nityaṃ namaś ca daśabāhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः कपालहस्ताय सितभस्मप्रियाय च । विभीषणाय भीमाय भीष्मव्रतधराय च

namaḥ kapālahastāya sitabhasmapriyāya ca / vibhīṣaṇāya bhīmāya bhīṣmavratadharāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाविकृतवक्त्राय खड्गजिह्वोग्रदंष्ट्रिणे । पक्षमासलवार्धाय तुम्बीवीणाप्रियाय च

nānāvikṛtavaktrāya khaḍgajihvogradaṃṣṭriṇe / pakṣamāsalavārdhāya tumbīvīṇāpriyāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अघोरघोररूपाय घोराघोरतराय च । नमः शिवाय शान्ताय नमः शान्ततमाय च

aghoraghorarūpāya ghorāghoratarāya ca / namaḥ śivāya śāntāya namaḥ śāntatamāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो बुद्धाय शुद्धाय संविभागप्रियाय च । पवनाय पतंगाय नमः सांख्यपराय च

namo buddhāya śuddhāya saṃvibhāgapriyāya ca / pavanāya pataṃgāya namaḥ sāṃkhyaparāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमश् चण्डैकघण्टाय घण्टाजल्पाय घण्टिने । सहस्रशतघण्टाय घण्टामालाप्रियाय च

namaś caṇḍaikaghaṇṭāya ghaṇṭājalpāya ghaṇṭine / sahasraśataghaṇṭāya ghaṇṭāmālāpriyāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणदण्डाय नित्याय नमस् ते लोहिताय च । हूंहूंकाराय रुद्राय भगाकारप्रियाय च

prāṇadaṇḍāya nityāya namas te lohitāya ca / hūṃhūṃkārāya rudrāya bhagākārapriyāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽपारवते नित्यं गिरिवृक्षप्रियाय च । नमो यज्ञाधिपतये भूताय प्रसुताय च

namo 'pāravate nityaṃ girivṛkṣapriyāya ca / namo yajñādhipataye bhūtāya prasutāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञवाहाय दान्ताय तप्याय च भगाय च । नमस् तटाय तट्याय तटिनीपतये नमः

yajñavāhāya dāntāya tapyāya ca bhagāya ca / namas taṭāya taṭyāya taṭinīpataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नदायान्नपतये नमस् त्व् अन्नभुजाय च । नमः सहस्रशीर्षाय सहस्रचरणाय च

annadāyānnapataye namas tv annabhujāya ca / namaḥ sahasraśīrṣāya sahasracaraṇāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रोद्धतशूलाय सहस्रनयनाय च । नमो बालार्कवर्णाय बालरूपधराय च

sahasroddhataśūlāya sahasranayanāya ca / namo bālārkavarṇāya bālarūpadharāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो बालार्करूपाय बालक्रीडनकाय च । नमः शुद्धाय बुद्धाय क्षोभणाय क्षयाय च

namo bālārkarūpāya bālakrīḍanakāya ca / namaḥ śuddhāya buddhāya kṣobhaṇāya kṣayāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरंगाङ्कितकेशाय मुक्तकेशाय वै नमः । नमः षट्कर्मनिष्ठाय त्रिकर्मनियताय च

taraṃgāṅkitakeśāya muktakeśāya vai namaḥ / namaḥ ṣaṭkarmaniṣṭhāya trikarmaniyatāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमाणां विधिवत् पृथग्धर्मप्रवर्तिने । नमः श्रेष्ठाय ज्येष्ठाय नमः कलकलाय च

varṇāśramāṇāṃ vidhivat pṛthagdharmapravartine / namaḥ śreṣṭhāya jyeṣṭhāya namaḥ kalakalāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतपिङ्गलनेत्राय कृष्णरक्तेक्षणाय च । धर्मकामार्थमोक्षाय क्रथाय क्रथनाय च

śvetapiṅgalanetrāya kṛṣṇaraktekṣaṇāya ca / dharmakāmārthamokṣāya krathāya krathanāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांख्याय सांख्यमुख्याय योगाधिपतये नमः । नमो रथ्याधिरथ्याय चतुष्पथपथाय च

sāṃkhyāya sāṃkhyamukhyāya yogādhipataye namaḥ / namo rathyādhirathyāya catuṣpathapathāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाजिनोत्तरीयाय व्यालयज्ञोपवीतिने । ईशान रुद्रसंघात हरिकेश नमो ऽस्तु ते

kṛṣṇājinottarīyāya vyālayajñopavītine / īśāna rudrasaṃghāta harikeśa namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यम्बकायाम्बिकानाथ व्यक्ताव्यक्त नमो ऽस्तु ते । कालकामदकामघ्न दुष्टोद्वृत्तनिषूदन

tryambakāyāmbikānātha vyaktāvyakta namo 'stu te / kālakāmadakāmaghna duṣṭodvṛttaniṣūdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वगर्हित सर्वघ्न सद्योजात नमो ऽस्तु ते । उन्मादन शतावर्त- गङ्गातोयार्द्रमूर्धज

sarvagarhita sarvaghna sadyojāta namo 'stu te / unmādana śatāvarta- gaṅgātoyārdramūrdhaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रार्धसंयुगावर्त मेघावर्त नमो ऽस्तु ते । नमो ऽन्नदानकर्त्रे च अन्नदप्रभवे नमः

candrārdhasaṃyugāvarta meghāvarta namo 'stu te / namo 'nnadānakartre ca annadaprabhave namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नभोक्त्रे च गोप्त्रे च त्वम् एव प्रलयानल । जरायुजाण्डजाश् चैव स्वेदजोद्भिज्ज एव च

annabhoktre ca goptre ca tvam eva pralayānala / jarāyujāṇḍajāś caiva svedajodbhijja eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एव देवदेवेश भूतग्रामश् चतुर्विधः । चराचरस्य स्रष्टा त्वं प्रतिहर्ता त्वम् एव च

tvam eva devadeveśa bhūtagrāmaś caturvidhaḥ / carācarasya sraṣṭā tvaṃ pratihartā tvam eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एव ब्रह्मा विश्वेश अप्सु ब्रह्म वदन्ति ते । सर्वस्य परमा योनिः सुधांशो ज्योतिषां निधिः

tvam eva brahmā viśveśa apsu brahma vadanti te / sarvasya paramā yoniḥ sudhāṃśo jyotiṣāṃ nidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्सामानि तथौंकारम् आहुस् त्वां ब्रह्मवादिनः । हायि हायि हरे हायि हुवाहावेति वासकृत्

ṛksāmāni tathauṃkāram āhus tvāṃ brahmavādinaḥ / hāyi hāyi hare hāyi huvāhāveti vāsakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायन्ति त्वां सुरश्रेष्ठाः सामगा ब्रह्मवादिनः । यजुर्मय ऋङ्मयश् च सामाथर्वयुतस् तथा

gāyanti tvāṃ suraśreṣṭhāḥ sāmagā brahmavādinaḥ / yajurmaya ṛṅmayaś ca sāmātharvayutas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पठ्यसे ब्रह्मविद्भिस् त्वं कल्पोपनिषदां गणैः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वर्णाश्रमाश् च ये

paṭhyase brahmavidbhis tvaṃ kalpopaniṣadāṃ gaṇaiḥ / brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā varṇāśramāś ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एवाश्रमसंघाश् च विद्युत् स्तनितम् एव च । संवत्सरस् त्वम् ऋतवो मासा मासार्धम् एव च

tvam evāśramasaṃghāś ca vidyut stanitam eva ca / saṃvatsaras tvam ṛtavo māsā māsārdham eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कला काष्ठा निमेषाश् च नक्षत्राणि युगानि च । वृषाणां ककुदं त्वं हि गिरीणां शिखराणि च

kalā kāṣṭhā nimeṣāś ca nakṣatrāṇi yugāni ca / vṛṣāṇāṃ kakudaṃ tvaṃ hi girīṇāṃ śikharāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहो मृगाणां पतयस् तक्षकानन्तभोगिनाम् । क्षीरोदो ह्य् उदधीनां च मन्त्राणां प्रणवस् तथा

siṃho mṛgāṇāṃ patayas takṣakānantabhoginām / kṣīrodo hy udadhīnāṃ ca mantrāṇāṃ praṇavas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्रं प्रहरणानां च व्रतानां सत्यम् एव च । त्वम् एवेच्छा च द्वेषश् च रागो मोहः शमः क्षमा

vajraṃ praharaṇānāṃ ca vratānāṃ satyam eva ca / tvam evecchā ca dveṣaś ca rāgo mohaḥ śamaḥ kṣamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यवसायो धृतिर् लोभः कामक्रोधौ जयाजयौ । त्वं गदी त्वं शरी चापी खट्वाङ्गी मुद्गरी तथा

vyavasāyo dhṛtir lobhaḥ kāmakrodhau jayājayau / tvaṃ gadī tvaṃ śarī cāpī khaṭvāṅgī mudgarī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेत्ता भेत्ता प्रहर्ता च नेता मन्तासि नो मतः । दशलक्षणसंयुक्तो धर्मो ऽर्थः काम एव च

chettā bhettā prahartā ca netā mantāsi no mataḥ / daśalakṣaṇasaṃyukto dharmo 'rthaḥ kāma eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्दुः समुद्रः सरितः पल्वलानि सरांसि च । लतावल्ल्यस् तृणौषध्यः पशवो मृगपक्षिणः

induḥ samudraḥ saritaḥ palvalāni sarāṃsi ca / latāvallyas tṛṇauṣadhyaḥ paśavo mṛgapakṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्यकर्मगुणारम्भः कालपुष्पफलप्रदः । आदिश् चान्तश् च मध्यश् च गायत्र्य् ॐकार एव च

dravyakarmaguṇārambhaḥ kālapuṣpaphalapradaḥ / ādiś cāntaś ca madhyaś ca gāyatry oṃkāra eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरितो लोहितः कृष्णो नीलः पीतस् तथा क्षणः । कद्रुश् च कपिलो बभ्रुः कपोतो मच्छकस् तथा

harito lohitaḥ kṛṣṇo nīlaḥ pītas tathā kṣaṇaḥ / kadruś ca kapilo babhruḥ kapoto macchakas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णरेता विख्यातः सुवर्णश् चाप्य् अथो मतः । सुवर्णनामा च तथा सुवर्णप्रिय एव च

suvarṇaretā vikhyātaḥ suvarṇaś cāpy atho mataḥ / suvarṇanāmā ca tathā suvarṇapriya eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् इन्द्रश् च यमश् चैव वरुणो धनदो ऽनलः । उत्फुल्लश् चित्रभानुश् च स्वर्भानुर् भानुर् एव च

tvam indraś ca yamaś caiva varuṇo dhanado 'nalaḥ / utphullaś citrabhānuś ca svarbhānur bhānur eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होत्रं होता च होम्यं च हुतं चैव तथा प्रभुः । त्रिसौपर्णस् तथा ब्रह्मन् यजुषां शतरुद्रियम्

hotraṃ hotā ca homyaṃ ca hutaṃ caiva tathā prabhuḥ / trisauparṇas tathā brahman yajuṣāṃ śatarudriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् । प्राणश् च त्वं रजश् च त्वं तमः सत्त्वयुतस् तथा

pavitraṃ ca pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam / prāṇaś ca tvaṃ rajaś ca tvaṃ tamaḥ sattvayutas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणो ऽपानः समानश् च उदानो व्यान एव च । उन्मेषश् च निमेषश् च क्षुत्तृङ्जृम्भा तथैव च

prāṇo 'pānaḥ samānaś ca udāno vyāna eva ca / unmeṣaś ca nimeṣaś ca kṣuttṛṅjṛmbhā tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहिताङ्गश् च दंष्ट्री च महावक्त्रो महोदरः । शुचिरोमा हरिच्छ्मश्रुर् ऊर्ध्वकेशश् चलाचलः

lohitāṅgaś ca daṃṣṭrī ca mahāvaktro mahodaraḥ / śuciromā haricchmaśrur ūrdhvakeśaś calācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतवादित्रनृत्याङ्गो गीतवादनकप्रियः । मत्स्यो जालो जलो ऽजय्यो जलव्यालः कुटीचरः

gītavāditranṛtyāṅgo gītavādanakapriyaḥ / matsyo jālo jalo 'jayyo jalavyālaḥ kuṭīcaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकालश् च सुकालश् च दुष्कालः कालनाशनः । मृत्युश् चैवाक्षयो ऽन्तश् च क्षमामायाकरोत्करः

vikālaś ca sukālaś ca duṣkālaḥ kālanāśanaḥ / mṛtyuś caivākṣayo 'ntaś ca kṣamāmāyākarotkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवर्तो वर्तकश् चैव संवर्तकबलाहकौ । घण्टाकी घण्टकी घण्टी चूडालो लवणोदधिः

saṃvarto vartakaś caiva saṃvartakabalāhakau / ghaṇṭākī ghaṇṭakī ghaṇṭī cūḍālo lavaṇodadhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा कालाग्निवक्त्रश् च दण्डी मुण्डस् त्रिदण्डधृक् । चतुर्युगश् चतुर्वेदश् चतुर्होत्रश् चतुष्पथः

brahmā kālāgnivaktraś ca daṇḍī muṇḍas tridaṇḍadhṛk / caturyugaś caturvedaś caturhotraś catuṣpathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चातुराश्रम्यनेता च चातुर्वर्ण्यकरश् च ह । क्षराक्षरः प्रियो धूर्तो गणैर् गण्यो गणाधिपः

cāturāśramyanetā ca cāturvarṇyakaraś ca ha / kṣarākṣaraḥ priyo dhūrto gaṇair gaṇyo gaṇādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तमाल्याम्बरधरो गिरीशो गिरिजाप्रियः । शिल्पीशः शिल्पिनः श्रेष्ठः सर्वशिल्पिप्रवर्तकः

raktamālyāmbaradharo girīśo girijāpriyaḥ / śilpīśaḥ śilpinaḥ śreṣṭhaḥ sarvaśilpipravartakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगनेत्रान्तकश् चण्डः पूष्णो दन्तविनाशनः । स्वाहा स्वधा वषट्कारो नमस्कार नमो ऽस्तु ते

bhaganetrāntakaś caṇḍaḥ pūṣṇo dantavināśanaḥ / svāhā svadhā vaṣaṭkāro namaskāra namo 'stu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढव्रतश् च गूढश् च गूढव्रतनिषेवितः । तरणस् तारणश् चैव सर्वभूतेषु तारणः

gūḍhavrataś ca gūḍhaś ca gūḍhavrataniṣevitaḥ / taraṇas tāraṇaś caiva sarvabhūteṣu tāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धाता विधाता संधाता निधाता धारणो धरः । तपो ब्रह्म च सत्यं च ब्रह्मचर्यं तथार्जवम्

dhātā vidhātā saṃdhātā nidhātā dhāraṇo dharaḥ / tapo brahma ca satyaṃ ca brahmacaryaṃ tathārjavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतात्मा भूतकृद् भूतो भूतभव्यभवोद्भवः । भूर् भुवः स्वरितश् चैव भूतो ह्य् अग्निर् महेश्वरः

bhūtātmā bhūtakṛd bhūto bhūtabhavyabhavodbhavaḥ / bhūr bhuvaḥ svaritaś caiva bhūto hy agnir maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मावर्तः सुरावर्तः कामावर्त नमो ऽस्तु ते । कामबिम्बविनिर्हन्ता कर्णिकारस्रजप्रियः

brahmāvartaḥ surāvartaḥ kāmāvarta namo 'stu te / kāmabimbavinirhantā karṇikārasrajapriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोनेता गोप्रचारश् च गोवृषेश्वरवाहनः । त्रैलोक्यगोप्ता गोविन्दो गोप्ता गोगर्ग एव च

gonetā gopracāraś ca govṛṣeśvaravāhanaḥ / trailokyagoptā govindo goptā gogarga eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अखण्डचन्द्राभिमुखः सुमुखो दुर्मुखो ऽमुखः । चतुर्मुखो बहुमुखो रणेष्व् अभिमुखः सदा

akhaṇḍacandrābhimukhaḥ sumukho durmukho 'mukhaḥ / caturmukho bahumukho raṇeṣv abhimukhaḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भः शकुनिर् धनदो ऽर्थपतिर् विराट् । अधर्महा महादक्षो दण्डधारो रणप्रियः

hiraṇyagarbhaḥ śakunir dhanado 'rthapatir virāṭ / adharmahā mahādakṣo daṇḍadhāro raṇapriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठन् स्थिरश् च स्थाणुश् च निष्कम्पश् च सुनिश्चलः । दुर्वारणो दुर्विषहो दुःसहो दुरतिक्रमः

tiṣṭhan sthiraś ca sthāṇuś ca niṣkampaś ca suniścalaḥ / durvāraṇo durviṣaho duḥsaho duratikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्धरो दुर्वशो नित्यो दुर्दर्पो विजयो जयः । शशः शशाङ्कनयन- शीतोष्णः क्षुत् तृषा जरा

durdharo durvaśo nityo durdarpo vijayo jayaḥ / śaśaḥ śaśāṅkanayana- śītoṣṇaḥ kṣut tṛṣā jarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आधयो व्याधयश् चैव व्याधिहा व्याधिपश् च यः । सह्यो यज्ञमृगव्याधो व्याधीनाम् आकरो ऽकरः

ādhayo vyādhayaś caiva vyādhihā vyādhipaś ca yaḥ / sahyo yajñamṛgavyādho vyādhīnām ākaro 'karaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्डी पुण्डरीकश् च पुण्डरीकावलोकनः । दण्डधृक् चक्रदण्डश् च रौद्रभागविनाशनः

śikhaṇḍī puṇḍarīkaś ca puṇḍarīkāvalokanaḥ / daṇḍadhṛk cakradaṇḍaś ca raudrabhāgavināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषपो ऽमृतपश् चैव सुरापः क्षीरसोमपः । मधुपश् चापपश् चैव सर्वपश् च बलाबलः

viṣapo 'mṛtapaś caiva surāpaḥ kṣīrasomapaḥ / madhupaś cāpapaś caiva sarvapaś ca balābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषाङ्गराम्भो वृषभस् तथा वृषभलोचनः । वृषभश् चैव विख्यातो लोकानां लोकसंस्कृतः

vṛṣāṅgarāmbho vṛṣabhas tathā vṛṣabhalocanaḥ / vṛṣabhaś caiva vikhyāto lokānāṃ lokasaṃskṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रादित्यौ चक्षुषी ते हृदयं च पितामहः । अग्निष्टोमस् तथा देहो धर्मकर्मप्रसाधितः

candrādityau cakṣuṣī te hṛdayaṃ ca pitāmahaḥ / agniṣṭomas tathā deho dharmakarmaprasādhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ब्रह्मा न च गोविन्दः पुराण-ऋषयो न च । माहात्म्यं वेदितुं शक्ता याथातथ्येन ते शिव

na brahmā na ca govindaḥ purāṇa-ṛṣayo na ca / māhātmyaṃ vedituṃ śaktā yāthātathyena te śiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवा या मूर्तयः सूक्ष्मास् ते मह्यं यान्तु दर्शनम् । ताभिर् मां सर्वतो रक्ष पिता पुत्रम् इवौरसम्

śivā yā mūrtayaḥ sūkṣmās te mahyaṃ yāntu darśanam / tābhir māṃ sarvato rakṣa pitā putram ivaurasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ष मां रक्षणीयो ऽहं तवानघ नमो ऽस्तु ते । भक्तानुकम्पी भगवान् भक्तश् चाहं सदा त्वयि

rakṣa māṃ rakṣaṇīyo 'haṃ tavānagha namo 'stu te / bhaktānukampī bhagavān bhaktaś cāhaṃ sadā tvayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः सहस्राण्य् अनेकानि पुंसाम् आवृत्य दुर्दृशाम् । तिष्ठत्य् एकः समुद्रान्ते स मे गोप्तास्तु नित्यशः

yaḥ sahasrāṇy anekāni puṃsām āvṛtya durdṛśām / tiṣṭhaty ekaḥ samudrānte sa me goptāstu nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं विनिद्रा जितश्वासाः सत्त्वस्थाः समदर्शिनः । ज्योतिः पश्यन्ति युञ्जानास् तस्मै योगात्मने नमः

yaṃ vinidrā jitaśvāsāḥ sattvasthāḥ samadarśinaḥ / jyotiḥ paśyanti yuñjānās tasmai yogātmane namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभक्ष्य सर्वभूतानि युगान्ते समुपस्थिते । यः शेते जलमध्यस्थस् तं प्रपद्ये ऽम्बुशायिनम्

saṃbhakṣya sarvabhūtāni yugānte samupasthite / yaḥ śete jalamadhyasthas taṃ prapadye 'mbuśāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविश्य वदनं राहोर् यः सोमं पिबते निशि । ग्रसत्य् अर्कं च स्वर्भानुर् भूत्वा सोमाग्निर् एव च

praviśya vadanaṃ rāhor yaḥ somaṃ pibate niśi / grasaty arkaṃ ca svarbhānur bhūtvā somāgnir eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठमात्राः पुरुषा देहस्थाः सर्वदेहिनाम् । रक्षन्तु ते च मां नित्यं नित्यं चाप्याययन्तु माम्

aṅguṣṭhamātrāḥ puruṣā dehasthāḥ sarvadehinām / rakṣantu te ca māṃ nityaṃ nityaṃ cāpyāyayantu mām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनाप्य् उत्पादिता गर्भा अपो भागगताश् च ये । तेषां स्वाहा स्वधा चैव आप्नुवन्ति स्वदन्ति च

yenāpy utpāditā garbhā apo bhāgagatāś ca ye / teṣāṃ svāhā svadhā caiva āpnuvanti svadanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन रोहन्ति देहस्थाः प्राणिनो रोदयन्ति च । हर्षयन्ति न कृष्यन्ति नमस् तेभ्यस् तु नित्यशः

yena rohanti dehasthāḥ prāṇino rodayanti ca / harṣayanti na kṛṣyanti namas tebhyas tu nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये समुद्रे नदीदुर्गे पर्वतेषु गुहासु च । वृक्षमूलेषु गोष्ठेषु कान्तारगहनेषु च

ye samudre nadīdurge parvateṣu guhāsu ca / vṛkṣamūleṣu goṣṭheṣu kāntāragahaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्पथेषु रथ्यासु चत्वरेषु सभासु च । हस्त्यश्वरथशालासु जीर्णोद्यानालयेषु च

catuṣpatheṣu rathyāsu catvareṣu sabhāsu ca / hastyaśvarathaśālāsu jīrṇodyānālayeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषु पञ्चसु भूतेषु दिशासु विदिशासु च । इन्द्रार्कयोर् मध्यगता ये च चन्द्रार्करश्मिषु

yeṣu pañcasu bhūteṣu diśāsu vidiśāsu ca / indrārkayor madhyagatā ye ca candrārkaraśmiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातलगता ये च ये च तस्मात् परं गताः । नमस् तेभ्यो नमस् तेभ्यो नमस् तेभ्यस् तु सर्वशः

rasātalagatā ye ca ye ca tasmāt paraṃ gatāḥ / namas tebhyo namas tebhyo namas tebhyas tu sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वस् त्वं सर्वगो देवः सर्वभूतपतिर् भवः । सर्वभूतान्तरात्मा च तेन त्वं न निमन्त्रितः

sarvas tvaṃ sarvago devaḥ sarvabhūtapatir bhavaḥ / sarvabhūtāntarātmā ca tena tvaṃ na nimantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एव चेज्यसे देव यज्ञैर् विविधदक्षिणैः । त्वम् एव कर्ता सर्वस्य तेन त्वं न निमन्त्रितः

tvam eva cejyase deva yajñair vividhadakṣiṇaiḥ / tvam eva kartā sarvasya tena tvaṃ na nimantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा मायया देव मोहितः सूक्ष्मया तव । तस्मात् तु कारणाद् वापि त्वं मया न निमन्त्रितः

athavā māyayā deva mohitaḥ sūkṣmayā tava / tasmāt tu kāraṇād vāpi tvaṃ mayā na nimantritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसीद मम देवेश त्वम् एव शरणं मम । त्वं गतिस् त्वं प्रतिष्ठा च न चान्यो ऽस्तीति मे मतिः

prasīda mama deveśa tvam eva śaraṇaṃ mama / tvaṃ gatis tvaṃ pratiṣṭhā ca na cānyo 'stīti me matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: स्तुत्वैवं स महादेवं विरराम महामतिः । भगवान् अपि सुप्रीतः पुनर् दक्षम् अभाषत

brahmovāca: stutvaivaṃ sa mahādevaṃ virarāma mahāmatiḥ / bhagavān api suprītaḥ punar dakṣam abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवान् उवाच: परितुष्टो ऽस्मि ते दक्ष स्तवेनानेन सुव्रत । बहुना तु किम् उक्तेन मत्समीपं गमिष्यसि

śrībhagavān uvāca: parituṣṭo 'smi te dakṣa stavenānena suvrata / bahunā tu kim uktena matsamīpaṃ gamiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: तथैवम् अब्रवीद् वाक्यं त्रैलोक्याधिपतिर् भवः । कृत्वाश्वासकरं वाक्यं सर्वज्ञो वाक्यसंहितम्

brahmovāca: tathaivam abravīd vākyaṃ trailokyādhipatir bhavaḥ / kṛtvāśvāsakaraṃ vākyaṃ sarvajño vākyasaṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीशिव उवाच: दक्ष दुःखं न कर्तव्यं यज्ञविध्वंसनं प्रति । अहं यज्ञहनस् तुभ्यं दृष्टम् एतत् पुरानघ

śrīśiva uvāca: dakṣa duḥkhaṃ na kartavyaṃ yajñavidhvaṃsanaṃ prati / ahaṃ yajñahanas tubhyaṃ dṛṣṭam etat purānagha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयश् च त्वं वरम् इमं मत्तो गृह्णीष्व सुव्रत । प्रसन्नसुमुखो भूत्वा ममैकाग्रमनाः शृणु

bhūyaś ca tvaṃ varam imaṃ matto gṛhṇīṣva suvrata / prasannasumukho bhūtvā mamaikāgramanāḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वमेधसहस्रस्य वाजपेयशतस्य वै । प्रजापते मत्प्रसादात् फलभागी भविष्यसि

aśvamedhasahasrasya vājapeyaśatasya vai / prajāpate matprasādāt phalabhāgī bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान् षडङ्गान् बुध्यस्व सांख्ययोगांश् च कृत्स्नशः । तपश् च विपुलं तप्त्वा दुश्चरं देवदानवैः

vedān ṣaḍaṅgān budhyasva sāṃkhyayogāṃś ca kṛtsnaśaḥ / tapaś ca vipulaṃ taptvā duścaraṃ devadānavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अब्दैर् द्वादशभिर् युक्तं गूढम् अप्रज्ञनिन्दितम् । वर्णाश्रमकृतैर् धर्मैर् विनीतं न क्वचित् क्वचित्

abdair dvādaśabhir yuktaṃ gūḍham aprajñaninditam / varṇāśramakṛtair dharmair vinītaṃ na kvacit kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समागतं व्यवसितं पशुपाशविमोक्षणम् । सर्वेषाम् आश्रमाणां च मया पाशुपतं व्रतम्

samāgataṃ vyavasitaṃ paśupāśavimokṣaṇam / sarveṣām āśramāṇāṃ ca mayā pāśupataṃ vratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पादितं दक्ष शुभं सर्वपापविमोचनम् । अस्य चीर्णस्य यत् सम्यक् फलं भवति पुष्कलम् । तच् चास्तु सुमहाभाग मानसस् त्यज्यतां ज्वरः

utpāditaṃ dakṣa śubhaṃ sarvapāpavimocanam / asya cīrṇasya yat samyak phalaṃ bhavati puṣkalam / tac cāstu sumahābhāga mānasas tyajyatāṃ jvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मोवाच: एवम् उक्त्वा तु देवेशः सपत्नीकः सहानुगः । अदर्शनम् अनुप्राप्तो दक्षस्यामिततेजसः

brahmovāca: evam uktvā tu deveśaḥ sapatnīkaḥ sahānugaḥ / adarśanam anuprāpto dakṣasyāmitatejasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाप्य च तथा भागं यथोक्तं चोमया भवः । ज्वरं च सर्वधर्मज्ञो बहुधा व्यभजत् तदा

avāpya ca tathā bhāgaṃ yathoktaṃ comayā bhavaḥ / jvaraṃ ca sarvadharmajño bahudhā vyabhajat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्त्यर्थं सर्वभूतानां शृणुध्वम् अथ वै द्विजाः । शिखाभितापो नागानां पर्वतानां शिलाजतु

śāntyarthaṃ sarvabhūtānāṃ śṛṇudhvam atha vai dvijāḥ / śikhābhitāpo nāgānāṃ parvatānāṃ śilājatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपां तु नीलिकां विद्यान् निर्मोको भुजगेषु च । खोरकः सौरभेयाणाम् ऊखरः पृथिवीतले

apāṃ tu nīlikāṃ vidyān nirmoko bhujageṣu ca / khorakaḥ saurabheyāṇām ūkharaḥ pṛthivītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुनाम् अपि च धर्मज्ञा दृष्टिप्रत्यवरोधनम् । रन्ध्रागतम् अथाश्वानां शिखोद्भेदश् च बर्हिणाम्

śunām api ca dharmajñā dṛṣṭipratyavarodhanam / randhrāgatam athāśvānāṃ śikhodbhedaś ca barhiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्ररागः कोकिलानां द्वेषः प्रोक्तो महात्मनाम् । जनानाम् अपि भेदश् च सर्वेषाम् इति नः श्रुतम्

netrarāgaḥ kokilānāṃ dveṣaḥ prokto mahātmanām / janānām api bhedaś ca sarveṣām iti naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुकानाम् अपि सर्वेषां हिक्किका प्रोच्यते ज्वरः । शार्दूलेष्व् अथ वै विप्राः श्रमो ज्वर इहोच्यते

śukānām api sarveṣāṃ hikkikā procyate jvaraḥ / śārdūleṣv atha vai viprāḥ śramo jvara ihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानुषेषु च सर्वज्ञा ज्वरो नामैष कीर्तितः । मरणे जन्मनि तथा मध्ये चापि निवेशितः

mānuṣeṣu ca sarvajñā jvaro nāmaiṣa kīrtitaḥ / maraṇe janmani tathā madhye cāpi niveśitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतन् माहेश्वरं तेजो ज्वरो नाम सुदारुणः । नमस्यश् चैव मान्यश् च सर्वप्राणिभिर् ईश्वरः

etan māheśvaraṃ tejo jvaro nāma sudāruṇaḥ / namasyaś caiva mānyaś ca sarvaprāṇibhir īśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमां ज्वरोत्पत्तिम् अदीनमानसः ब्र्प् ४०।१२०अ पठेत् सदा यः सुसमाहितो नरः ब्र्प् ४०।१२०ब् विमुक्तरोगः स नरो मुदायुतो ब्र्प् ४०।१२०च् लभेत कामांश् च यथामनीषितान् ब्र्प् ४०।१२०द् दक्षप्रोक्तं स्तवं चापि कीर्तयेद् यः शृणोति वा । नाशुभं प्राप्नुयात् किंचिद् दीर्घम् आयुर् अवाप्नुयात्

imāṃ jvarotpattim adīnamānasaḥ BrP 40.120a paṭhet sadā yaḥ susamāhito naraḥ BrP 40.120b vimuktarogaḥ sa naro mudāyuto BrP 40.120c labheta kāmāṃś ca yathāmanīṣitān BrP 40.120d dakṣaproktaṃ stavaṃ cāpi kīrtayed yaḥ śṛṇoti vā / nāśubhaṃ prāpnuyāt kiṃcid dīrgham āyur avāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.