नारद उवाच: कमण्डलुस्थिता देवी महेश्वरजटागता । श्रुता देव यथा मर्त्यम् आगता तद् ब्रवीतु मे
nārada uvāca: kamaṇḍalusthitā devī maheśvarajaṭāgatā / śrutā deva yathā martyam āgatā tad bravītu me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: महेश्वरजटास्था या आपो देव्यो महामते । तासां च द्विविधो भेद आहर्तुर् द्वयकारणात्
brahmovāca: maheśvarajaṭāsthā yā āpo devyo mahāmate / tāsāṃ ca dvividho bheda āhartur dvayakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकांशो ब्राह्मणेनात्र व्रतदानसमाधिना । गोतमेन शिवं पूज्य आहृतो लोकविश्रुतः
ekāṃśo brāhmaṇenātra vratadānasamādhinā / gotamena śivaṃ pūjya āhṛto lokaviśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरस् तु महाप्राज्ञ क्षत्रियेण बलीयसा । आराध्य शंकरं देवं तपोभिर् नियमैस् तथा
aparas tu mahāprājña kṣatriyeṇa balīyasā / ārādhya śaṃkaraṃ devaṃ tapobhir niyamais tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगीरथेन भूपेन आहृतो ऽंशो ऽपरस् तथा । एवं द्वैरूप्यम् अभवद् गङ्गाया मुनिसत्तम
bhagīrathena bhūpena āhṛto 'ṃśo 'paras tathā / evaṃ dvairūpyam abhavad gaṅgāyā munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच: महेश्वरजटास्था या हेतुना केन गौतमः । आहर्ता क्षत्रियेणापि आहृता केन तद् वद
nārada uvāca: maheśvarajaṭāsthā yā hetunā kena gautamaḥ / āhartā kṣatriyeṇāpi āhṛtā kena tad vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: यथानीता पुरा वत्स ब्राह्मणेनेतरेण वा । तत् सर्वं विस्तरेणाहं वदिष्ये प्रीतये तव
brahmovāca: yathānītā purā vatsa brāhmaṇenetareṇa vā / tat sarvaṃ vistareṇāhaṃ vadiṣye prītaye tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् काले सुरेशस्य उमा पत्न्य् अभवत् प्रिया । तस्मिन्न् एवाभवद् गङ्गा प्रिया शंभोर् महामते
yasmin kāle sureśasya umā patny abhavat priyā / tasminn evābhavad gaṅgā priyā śaṃbhor mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम दोषापनोदाय चिन्तयानः शिवस् तदा । उमया सहितः श्रीमान् देवीं प्रेक्ष्य विशेषतः
mama doṣāpanodāya cintayānaḥ śivas tadā / umayā sahitaḥ śrīmān devīṃ prekṣya viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसवृत्तौ स्थितो यस्मान् निर्ममे रसम् उत्तमम् । रसिकत्वात् प्रियत्वाच् च स्त्रैणत्वात् पावनत्वतः
rasavṛttau sthito yasmān nirmame rasam uttamam / rasikatvāt priyatvāc ca straiṇatvāt pāvanatvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाभ्यो ह्य् अधिकप्रीतिर् गङ्गाभूद् द्विजसत्तम । सैवोद्भूता जटामार्गात् कस्मिंश्चित् कारणान्तरे । स तु संगोपयाम् आस गङ्गां शंभुर् जटागताम्
sarvābhyo hy adhikaprītir gaṅgābhūd dvijasattama / saivodbhūtā jaṭāmārgāt kasmiṃścit kāraṇāntare / sa tu saṃgopayām āsa gaṅgāṃ śaṃbhur jaṭāgatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसा च धृतां ज्ञात्वा न शशाक उमा तदा । सोढुं ब्रह्मञ् जटाजूटे स्थितां दृष्ट्वा पुनः पुनः
śirasā ca dhṛtāṃ jñātvā na śaśāka umā tadā / soḍhuṃ brahmañ jaṭājūṭe sthitāṃ dṛṣṭvā punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमर्षेण भवं गोरी प्रेरयस्वेत्य् अभाषत । नैवासौ प्रैरयच् छंभू रसिको रसम् उत्तमम्
amarṣeṇa bhavaṃ gorī prerayasvety abhāṣata / naivāsau prairayac chaṃbhū rasiko rasam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटास्व् एव तदा देवीं गोपायन्तं विमृश्य सा । विनायकं जयां स्कन्दं रहो वचनम् अब्रवीत्
jaṭāsv eva tadā devīṃ gopāyantaṃ vimṛśya sā / vināyakaṃ jayāṃ skandaṃ raho vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवायं त्रिदशेशानो गङ्गां त्यजति कामुकः । सापि प्रिया शिवस्याद्य कथं त्यजति तां प्रियाम्
naivāyaṃ tridaśeśāno gaṅgāṃ tyajati kāmukaḥ / sāpi priyā śivasyādya kathaṃ tyajati tāṃ priyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विमृश्य बहुशो गौरी चाह विनायकम् ॥* ब्र्प् ७४।१७ ॥ पार्वत्य् उवाच: न देवैर् नासुरैर् यक्षैर् न सिद्धैर् भवतापि च । न राजभिर् अथान्यैर् वा न गङ्गां त्यजति प्रभुः
evaṃ vimṛśya bahuśo gaurī cāha vināyakam //* BrP 74.17 // pārvaty uvāca: na devair nāsurair yakṣair na siddhair bhavatāpi ca / na rājabhir athānyair vā na gaṅgāṃ tyajati prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस् तप्स्यामि वा गत्वा हिमवन्तं नगोत्तमम् । अथवा ब्राह्मणैः पुण्यैस् तपोभिर् हतकल्मषैः
punas tapsyāmi vā gatvā himavantaṃ nagottamam / athavā brāhmaṇaiḥ puṇyais tapobhir hatakalmaṣaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर् वा जटास्थिता गङ्गा प्रार्थिता भुवम् आप्नुयात् ॥* ब्र्प् ७४।२० ॥ ब्रह्मोवाच: एतच् छ्रुत्वा मातृवाक्यं मातरं प्राह विघ्नराट् । भ्रात्रा स्कन्देन जयया संमन्त्र्येह च युज्यते
tair vā jaṭāsthitā gaṅgā prārthitā bhuvam āpnuyāt //* BrP 74.20 // brahmovāca: etac chrutvā mātṛvākyaṃ mātaraṃ prāha vighnarāṭ / bhrātrā skandena jayayā saṃmantryeha ca yujyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् कुर्मो मस्तकाद् गङ्गां यथा त्यजति मे पिता । एतस्मिन्न् अन्तरे ब्रह्मन्न् अनावृष्टिर् अजायत
tat kurmo mastakād gaṅgāṃ yathā tyajati me pitā / etasminn antare brahmann anāvṛṣṭir ajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विर् द्वादश समा मर्त्ये सर्वप्राणिभयावहा । ततो विनष्टम् अभवज् जगत् स्थावरजङ्गमम्
dvir dvādaśa samā martye sarvaprāṇibhayāvahā / tato vinaṣṭam abhavaj jagat sthāvarajaṅgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विना तु गौतमं पुण्यम् आश्रमं सर्वकामदम् । स्रष्टुकामः पुरा पुत्र स्थावरं जङ्गमं तथा
vinā tu gautamaṃ puṇyam āśramaṃ sarvakāmadam / sraṣṭukāmaḥ purā putra sthāvaraṃ jaṅgamaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतो यज्ञो मया पूर्वं स देवयजनो गिरिः । मन्नामा तत्र विख्यातस् ततो ब्रह्मगिरिः सदा
kṛto yajño mayā pūrvaṃ sa devayajano giriḥ / mannāmā tatra vikhyātas tato brahmagiriḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आश्रित्य नगश्रेष्ठं सर्वदास्ते स गौतमः । तस्याश्रमे महापुण्ये श्रेष्ठे ब्रह्मगिरौ शुभे
tam āśritya nagaśreṣṭhaṃ sarvadāste sa gautamaḥ / tasyāśrame mahāpuṇye śreṣṭhe brahmagirau śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधयो व्याधयो वापि दुर्भिक्षं वाप्य् अवर्षणम् । भयशोकौ च दारिद्र्यं न श्रूयन्ते कदाचन
ādhayo vyādhayo vāpi durbhikṣaṃ vāpy avarṣaṇam / bhayaśokau ca dāridryaṃ na śrūyante kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाश्रमं विनान्यत्र हव्यं वा कव्यम् एव च । नास्ति पुत्र तथा दाता होता यष्टा तथैव च
tadāśramaṃ vinānyatra havyaṃ vā kavyam eva ca / nāsti putra tathā dātā hotā yaṣṭā tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदैव गौतमो विप्रो ददाति च जुहोति च । तदैवाप्य् अयनं स्वर्गे सुराणाम् अपि नान्यतः
yadaiva gautamo vipro dadāti ca juhoti ca / tadaivāpy ayanaṃ svarge surāṇām api nānyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवलोके ऽपि मर्त्ये वा श्रूयते गौतमो मुनिः । होता दाता च भोक्ता च स एवेति जना विदुः
devaloke 'pi martye vā śrūyate gautamo muniḥ / hotā dātā ca bhoktā ca sa eveti janā viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा मुनयः सर्वे नानाश्रमनिवासिनः । गौतमाश्रमम् आपृच्छन्न् आगच्छन्तस् तपोधनाः
tac chrutvā munayaḥ sarve nānāśramanivāsinaḥ / gautamāśramam āpṛcchann āgacchantas tapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां मुनीनां सर्वेषाम् आगतानां स गौतमः । शिष्यवत् पुत्रवद् भक्त्या पितृवत् पोषको ऽभवत्
teṣāṃ munīnāṃ sarveṣām āgatānāṃ sa gautamaḥ / śiṣyavat putravad bhaktyā pitṛvat poṣako 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य यथेप्सितं कामं यथायोग्यं यथाक्रमम् । यथानुरूपं सर्वेषां शुश्रूषाम् अकरोन् मुनिः
yasya yathepsitaṃ kāmaṃ yathāyogyaṃ yathākramam / yathānurūpaṃ sarveṣāṃ śuśrūṣām akaron muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञया गौतमस्यासन्न् ओषध्यो लोकमातरः । आराधिताः पुनस् तेन ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः
ājñayā gautamasyāsann oṣadhyo lokamātaraḥ / ārādhitāḥ punas tena brahmaviṣṇumaheśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायन्ते च तदौषध्यो लूयन्ते च तदैव हि । संपत्स्यन्ते तदोप्यन्ते गौतमस्य तपोबलात्
jāyante ca tadauṣadhyo lūyante ca tadaiva hi / saṃpatsyante tadopyante gautamasya tapobalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाः समृद्धयस् तस्य संसिध्यन्ते मनोगताः । प्रत्यहं वक्ति विनयाद् गौतमस् त्व् आगतान् मुनीन्
sarvāḥ samṛddhayas tasya saṃsidhyante manogatāḥ / pratyahaṃ vakti vinayād gautamas tv āgatān munīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रवच् छिष्यवच् चैव प्रेष्यवत् करवाणि किम् । पितृवत् पोषयाम् आस संवत्सरगणान् बहून्
putravac chiṣyavac caiva preṣyavat karavāṇi kim / pitṛvat poṣayām āsa saṃvatsaragaṇān bahūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वसत्सु मुनिषु त्रैलोक्ये ख्यातिर् आश्रयात् । ततो विनायकः प्राह मातरं भ्रातरं जयाम्
evaṃ vasatsu muniṣu trailokye khyātir āśrayāt / tato vināyakaḥ prāha mātaraṃ bhrātaraṃ jayām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनायक उवाच: देवानां सदने मातर् गीयते गौतमो द्विजः । यन् न साध्यं सुरगणैर् गौतमः कृतवान् इति
vināyaka uvāca: devānāṃ sadane mātar gīyate gautamo dvijaḥ / yan na sādhyaṃ suragaṇair gautamaḥ kṛtavān iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं श्रुतं मया देवि ब्राह्मणस्य तपोबलम् । स विप्रश् चालयेद् एनां मातर् गङ्गां जटागताम्
evaṃ śrutaṃ mayā devi brāhmaṇasya tapobalam / sa vipraś cālayed enāṃ mātar gaṅgāṃ jaṭāgatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा वान्यतो वापि पूजयित्वा त्रिलोचनम् । स एव च्यावयेद् एनां जटास्थां मे पितृप्रियाम्
tapasā vānyato vāpi pūjayitvā trilocanam / sa eva cyāvayed enāṃ jaṭāsthāṃ me pitṛpriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नीतिर् विधातव्या तां विप्रो याचयेद् यथा । तत्प्रभावात् सरिच्छ्रेष्ठा शिरसो ऽवतरत्य् अपि
tatra nītir vidhātavyā tāṃ vipro yācayed yathā / tatprabhāvāt saricchreṣṭhā śiraso 'vataraty api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: इत्य् उक्त्वा मातरं भ्रात्रा जयया सह विघ्नराट् । जगाम गौतमो यत्र ब्रह्मसूत्रधरः कृशः
brahmovāca: ity uktvā mātaraṃ bhrātrā jayayā saha vighnarāṭ / jagāma gautamo yatra brahmasūtradharaḥ kṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसन् कतिपयाहःसु गौतमाश्रममण्डले । उवाच ब्राह्मणान् सर्वांस् तत्र तत्र च विघ्नराट्
vasan katipayāhaḥsu gautamāśramamaṇḍale / uvāca brāhmaṇān sarvāṃs tatra tatra ca vighnarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छामः स्वम् अधिष्ठानम् आश्रमाणि शुचीनि च । पुष्टाः स्म गौतमान्नेन पृच्छामो गौतमं मुनिम्
gacchāmaḥ svam adhiṣṭhānam āśramāṇi śucīni ca / puṣṭāḥ sma gautamānnena pṛcchāmo gautamaṃ munim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संमन्त्र्य पृच्छन्ति मुनयो मुनिसत्तमाः । स तान् निवारयाम् आस स्नेहबुद्ध्या मुनीन् पृथक्
iti saṃmantrya pṛcchanti munayo munisattamāḥ / sa tān nivārayām āsa snehabuddhyā munīn pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौतम उवाच: कृताञ्जलिः सविनयम् आसध्वम् इह चैव हि । युष्मच्चरणशुश्रूषां करोमि मुनिपुंगवाः
gautama uvāca: kṛtāñjaliḥ savinayam āsadhvam iha caiva hi / yuṣmaccaraṇaśuśrūṣāṃ karomi munipuṃgavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुश्रूषौ पुत्रवन् नित्यं मयि तिष्ठति नोचितम् । भवतां भूमिदेवानाम् आश्रमान्तरसेवनम्
śuśrūṣau putravan nityaṃ mayi tiṣṭhati nocitam / bhavatāṃ bhūmidevānām āśramāntarasevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् एवाश्रमं पुण्यं सर्वेषाम् इति मे मतिः । अलम् अन्येन मुनय आश्रमेण गतेन वा
idam evāśramaṃ puṇyaṃ sarveṣām iti me matiḥ / alam anyena munaya āśrameṇa gatena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: इति श्रुत्वा मुनेर् वाक्यं विघ्नकृत्यम् अनुस्मरन् । उवाच प्राञ्जलिर् भूत्वा ब्राह्मणान् स गणाधिपः
brahmovāca: iti śrutvā muner vākyaṃ vighnakṛtyam anusmaran / uvāca prāñjalir bhūtvā brāhmaṇān sa gaṇādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणाधिप उवाच: अन्नक्रीता वयं किं नो निवारयत गौतमः । साम्ना नैव वयं शक्ता गन्तुं स्वं स्वं निवेशनम्
gaṇādhipa uvāca: annakrītā vayaṃ kiṃ no nivārayata gautamaḥ / sāmnā naiva vayaṃ śaktā gantuṃ svaṃ svaṃ niveśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नायम् अर्हति दण्डं वा उपकारी द्विजोत्तमः । तस्माद् बुद्ध्या व्यवस्यामि तत् सर्वैर् अनुमन्यताम्
nāyam arhati daṇḍaṃ vā upakārī dvijottamaḥ / tasmād buddhyā vyavasyāmi tat sarvair anumanyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ततः सर्वे द्विजश्रेष्ठाः क्रियताम् इत्य् अनुब्रुवन् । एतस्य तूपकाराय लोकानां हितकाम्यया
brahmovāca: tataḥ sarve dvijaśreṣṭhāḥ kriyatām ity anubruvan / etasya tūpakārāya lokānāṃ hitakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणानां च सर्वेषां श्रेयो यत् स्यात् तथा कुरु । ब्राह्मणानां वचः श्रुत्वा मेने वाक्यं गणाधिपः
brāhmaṇānāṃ ca sarveṣāṃ śreyo yat syāt tathā kuru / brāhmaṇānāṃ vacaḥ śrutvā mene vākyaṃ gaṇādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनायक उवाच: क्रियते गुणरूपं यद् गौतमस्य विशेषतः ॥* ब्र्प् ७४।५५ ॥ ब्रह्मोवाच: अनुमान्य द्विजान् सर्वान् पुनः पुनर् उदारधीः । स्वयं च ब्राह्मणो भूत्वा प्रणम्य ब्राह्मणान् पुनः । मातुर् मते स्थितो विद्वाञ् जयां प्राह गणेश्वरः
vināyaka uvāca: kriyate guṇarūpaṃ yad gautamasya viśeṣataḥ //* BrP 74.55 // brahmovāca: anumānya dvijān sarvān punaḥ punar udāradhīḥ / svayaṃ ca brāhmaṇo bhūtvā praṇamya brāhmaṇān punaḥ / mātur mate sthito vidvāñ jayāṃ prāha gaṇeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनायक उवाच: यथा नान्यो विजानीते तथा कुरु शुभानने । गोरूपधारिणी गच्छ गौतमो यत्र तिष्ठति
vināyaka uvāca: yathā nānyo vijānīte tathā kuru śubhānane / gorūpadhāriṇī gaccha gautamo yatra tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालीन् खाद विनाश्याथ विकारं कुरु भामिनि । कृते प्रहारे हुंकारे प्रेक्षिते चापि किंचन । पत दीनं स्वनं कृत्वा न म्रियस्व न जीव च
śālīn khāda vināśyātha vikāraṃ kuru bhāmini / kṛte prahāre huṃkāre prekṣite cāpi kiṃcana / pata dīnaṃ svanaṃ kṛtvā na mriyasva na jīva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: तथा चकार विजया विघ्नेश्वरमते स्थिता । यत्रासीद् गौतमो विप्रो जया गोरूपधारिणी
brahmovāca: tathā cakāra vijayā vighneśvaramate sthitā / yatrāsīd gautamo vipro jayā gorūpadhāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम शालीन् खादन्ती तां ददर्श स गौतमः । गां दृष्ट्वा विकृतां विप्रस् तां तृणेन न्यवारयत्
jagāma śālīn khādantī tāṃ dadarśa sa gautamaḥ / gāṃ dṛṣṭvā vikṛtāṃ vipras tāṃ tṛṇena nyavārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवार्यमाणा सा तेन स्वनं कृत्वा पपात गौः । तस्यां तु पतितायां च हाहाकारो महान् अभूत्
nivāryamāṇā sā tena svanaṃ kṛtvā papāta gauḥ / tasyāṃ tu patitāyāṃ ca hāhākāro mahān abhūt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वनं श्रुत्वा च दृष्ट्वा च गौतमस्य विचेष्टितम् । व्यथिता ब्राह्मणाः प्राहुर् विघ्नराजपुरस्कृताः
svanaṃ śrutvā ca dṛṣṭvā ca gautamasya viceṣṭitam / vyathitā brāhmaṇāḥ prāhur vighnarājapuraskṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा ऊचुः: इतो गच्छामहे सर्वे न स्थातव्यं तवाश्रमे । पुत्रवत् पोषिताः सर्वे पृष्टो ऽसि मुनिपुंगव
brāhmaṇā ūcuḥ: ito gacchāmahe sarve na sthātavyaṃ tavāśrame / putravat poṣitāḥ sarve pṛṣṭo 'si munipuṃgava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: इति श्रुत्वा मुनिर् वाक्यं विप्राणां गच्छतां तदा । वज्राहत इवासीत् स विप्राणां पुरतो ऽपतत्
brahmovāca: iti śrutvā munir vākyaṃ viprāṇāṃ gacchatāṃ tadā / vajrāhata ivāsīt sa viprāṇāṃ purato 'patat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् ऊचुर् ब्राह्मणाः सर्वे पश्येमां पतितां भुवि । रुद्राणां मातरं देवीं जगतां पावनीं प्रियाम्
tam ūcur brāhmaṇāḥ sarve paśyemāṃ patitāṃ bhuvi / rudrāṇāṃ mātaraṃ devīṃ jagatāṃ pāvanīṃ priyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थदेवस्वरूपिण्याम् अस्यां गवि विधेर् बलात् । पतितायां मुनिश्रेष्ठ गन्तव्यम् अवशिष्यते
tīrthadevasvarūpiṇyām asyāṃ gavi vidher balāt / patitāyāṃ muniśreṣṭha gantavyam avaśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चीर्णं व्रतं क्षयं याति यथा वासस् त्वदाश्रमे । वयं नान्यधना ब्रह्मन् केवलं तु तपोधनाः
cīrṇaṃ vrataṃ kṣayaṃ yāti yathā vāsas tvadāśrame / vayaṃ nānyadhanā brahman kevalaṃ tu tapodhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: विप्राणां पुरतः स्थित्वा विनीतः प्राह गौतमः ॥* ब्र्प् ७४।६८ ॥ गौतम उवाच: भवन्त एव शरणं पूतं मां कर्तुम् अर्हथ ॥* ब्र्प् ७४।६९ ॥ ब्रह्मोवाच: ततः प्रोवाच भगवान् विघ्नराड् ब्राह्मणैर् वृतः ॥* ब्र्प् ७४।७० ॥ विघ्नराज उवाच: नैवेयं म्रियते तत्र नैव जीवति तत्र किम् । वदामो ऽस्मिन् सुसंदिग्धे निष्कृतिं गतिम् एव वा
brahmovāca: viprāṇāṃ purataḥ sthitvā vinītaḥ prāha gautamaḥ //* BrP 74.68 // gautama uvāca: bhavanta eva śaraṇaṃ pūtaṃ māṃ kartum arhatha //* BrP 74.69 // brahmovāca: tataḥ provāca bhagavān vighnarāḍ brāhmaṇair vṛtaḥ //* BrP 74.70 // vighnarāja uvāca: naiveyaṃ mriyate tatra naiva jīvati tatra kim / vadāmo 'smin susaṃdigdhe niṣkṛtiṃ gatim eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौतम उवाच: कथम् उत्थास्यतीयं गौर् अथ चास्मिंश् च निष्कृतिम् । वक्तुम् अर्हथ तत् सर्वं करिष्ये ऽहम् असंशयम्
gautama uvāca: katham utthāsyatīyaṃ gaur atha cāsmiṃś ca niṣkṛtim / vaktum arhatha tat sarvaṃ kariṣye 'ham asaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा ऊचुः: सर्वेषां च मतेनायं वदिष्यति च बुद्धिमान् । एतद् वाक्यम् अथास्माकं प्रमाणं तव गौतम
brāhmaṇā ūcuḥ: sarveṣāṃ ca matenāyaṃ vadiṣyati ca buddhimān / etad vākyam athāsmākaṃ pramāṇaṃ tava gautama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: ब्राह्मणैः प्रेर्यमाणो ऽसौ गौतमेन बलीयसा । विघ्नकृद् ब्रह्मवपुषा प्राह सर्वान् इदं वचः
brahmovāca: brāhmaṇaiḥ preryamāṇo 'sau gautamena balīyasā / vighnakṛd brahmavapuṣā prāha sarvān idaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विघ्नराज उवाच: सर्वेषां च मतेनाहं वदिष्यामि यथार्थवत् । अनुमन्यन्तु मुनयो मद्वाक्यं गौतमो ऽपि च
vighnarāja uvāca: sarveṣāṃ ca matenāhaṃ vadiṣyāmi yathārthavat / anumanyantu munayo madvākyaṃ gautamo 'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वरजटाजूटे ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । कमण्डलुस्थितं वारि तिष्ठतीति हि शुश्रुम
maheśvarajaṭājūṭe brahmaṇo 'vyaktajanmanaḥ / kamaṇḍalusthitaṃ vāri tiṣṭhatīti hi śuśruma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् आनयस्व तरसा तपसा नियमेन च । तेनाभिषिञ्च गाम् एतां भगवन् भुवम् आश्रिताम् । ततो वत्स्यामहे सर्वे पूर्ववत् तव वेश्मनि
tad ānayasva tarasā tapasā niyamena ca / tenābhiṣiñca gām etāṃ bhagavan bhuvam āśritām / tato vatsyāmahe sarve pūrvavat tava veśmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: इत्य् उक्तवति विप्रेन्द्रे ब्राह्मणानां च संसदि । तत्रापतत् पुष्पवृष्टिर् जयशब्दो व्यवर्धत । ततः कृताञ्जलिर् नम्रो गौतमो वाक्यम् अब्रवीत्
brahmovāca: ity uktavati viprendre brāhmaṇānāṃ ca saṃsadi / tatrāpatat puṣpavṛṣṭir jayaśabdo vyavardhata / tataḥ kṛtāñjalir namro gautamo vākyam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौतम उवाच: तपसाग्निप्रसादेन देवब्रह्मप्रसादतः । भवतां च प्रसादेन मत्संकल्पो ऽनुसिध्यताम्
gautama uvāca: tapasāgniprasādena devabrahmaprasādataḥ / bhavatāṃ ca prasādena matsaṃkalpo 'nusidhyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच: एवम् अस्त्व् इति तं विप्रा आपृच्छन् मुनिपुंगवम् । स्वानि स्थानानि ते जग्मुः समृद्धान्य् अन्नवारिभिः
brahmovāca: evam astv iti taṃ viprā āpṛcchan munipuṃgavam / svāni sthānāni te jagmuḥ samṛddhāny annavāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यातेषु तेषु विप्रेषु भ्रात्रा सह गणेश्वरः । जयया सह सुप्रीतः कृतकृत्यो न्यवर्तत
yāteṣu teṣu vipreṣu bhrātrā saha gaṇeśvaraḥ / jayayā saha suprītaḥ kṛtakṛtyo nyavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतेषु ब्रह्मवृन्देषु गणेशे च गते तथा । गौतमो ऽपि मुनिश्रेष्ठस् तपसा हतकल्मषः
gateṣu brahmavṛndeṣu gaṇeśe ca gate tathā / gautamo 'pi muniśreṣṭhas tapasā hatakalmaṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायंस् तदर्थं स मुनिः किम् इदं मम संस्थितम् । इत्य् एवं बहुशो ध्यायञ् ज्ञानेन ज्ञातवान् द्विज
dhyāyaṃs tadarthaṃ sa muniḥ kim idaṃ mama saṃsthitam / ity evaṃ bahuśo dhyāyañ jñānena jñātavān dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निश्चित्य देवकार्यार्थम् आत्मनः किल्बिषां गतिम् । लोकानाम् उपकारं च शंभोः प्रीणनम् एव च
niścitya devakāryārtham ātmanaḥ kilbiṣāṃ gatim / lokānām upakāraṃ ca śaṃbhoḥ prīṇanam eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमायाः प्रीणनं चापि गङ्गानयनम् एव च । सर्वं श्रेयस्करं मन्ये मयि नैव च किल्बिषम्
umāyāḥ prīṇanaṃ cāpi gaṅgānayanam eva ca / sarvaṃ śreyaskaraṃ manye mayi naiva ca kilbiṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं मनसा ध्यायन् सुप्रीतो ऽभूद् द्विजोत्तमः । आराध्य जगताम् ईशं त्रिनेत्रं वृषभध्वजम्
ity evaṃ manasā dhyāyan suprīto 'bhūd dvijottamaḥ / ārādhya jagatām īśaṃ trinetraṃ vṛṣabhadhvajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनयिष्ये सरिच्छ्रेष्ठां प्रीता ऽस्तु गिरिजा मम । सपत्नी जगदम्बाया महेश्वरजटास्थिता
ānayiṣye saricchreṣṭhāṃ prītā 'stu girijā mama / sapatnī jagadambāyā maheśvarajaṭāsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.