तस्माद् एव ब्रह्माण्डानाम् उत्पत्तिम् आह तद् रोमेति । तद् इति तस्येत्य् अर्थः तस्य सङ्कर्षणात्मकस्य यद् बीजं योनि-शक्तावध्यस् तं तद् एव पूर्वं भूत-सूक्ष्म-पर्यन्ततां प्राप्तं सत् पश्चात् तस्य लोम-बिल-जालेषु विवरेषु अन्तर्भूतं च सत् हैमानि अण्डानि जातानि तानि चापञ्ची-कृतांशैः महाभूतैर् जातानीत्य् अर्थः । तद् उक्तं दशमे ब्रह्मणा - क्वेदृग्-विधाविगणिताण्ड-पराणु-चर्या- वाताध्व-रोम-विवरस्य च ते महित्वम् ॥ [भ्प् १०।१४।११] इति । तृतीये च - विकारैः सहितो युक्तैर् विशेषादिभिर् आवृतः । आण्डकोशो बहिर् अयं पञ्चाशत्-कोटि-विस्तृतः ॥ दशोत्तराधिकैर् यत्र प्रविष्टः परमाणुवत् । लक्ष्यते ऽन्तर्-गताश् चान्ये कोटिशो ह्य् अण्ड-राशयः ॥ [भ्प् ३।११।३९-४०] इति ॥१३॥ प्रत्य्-अण्डम् एवम् एकांशाद् एकांशाद् विशति स्वयम् । सहस्र-मूर्धा विश्वात्मा महा-विष्णुः सनातनः ॥१४॥
tasmād eva brahmāṇḍānām utpattim āha tad rometi | tad iti tasyety arthaḥ tasya saṅkarṣaṇātmakasya yad bījaṃ yoni-śaktāvadhyas taṃ tad eva pūrvaṃ bhūta-sūkṣma-paryantatāṃ prāptaṃ sat paścāt tasya loma-bila-jāleṣu vivareṣu antarbhūtaṃ ca sat haimāni aṇḍāni jātāni tāni cāpañcī-kṛtāṃśaiḥ mahābhūtair jātānīty arthaḥ | tad uktaṃ daśame brahmaṇā - kvedṛg-vidhāvigaṇitāṇḍa-parāṇu-caryā- vātādhva-roma-vivarasya ca te mahitvam || [BhP 10.14.11] iti | tṛtīye ca - vikāraiḥ sahito yuktair viśeṣādibhir āvṛtaḥ | āṇḍakośo bahir ayaṃ pañcāśat-koṭi-vistṛtaḥ || daśottarādhikair yatra praviṣṭaḥ paramāṇuvat | lakṣyate 'ntar-gatāś cānye koṭiśo hy aṇḍa-rāśayaḥ || [BhP 3.11.39-40] iti ||13|| praty-aṇḍam evam ekāṃśād ekāṃśād viśati svayam | sahasra-mūrdhā viśvātmā mahā-viṣṇuḥ sanātanaḥ ||14||
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.