Library·Brahma-Samhita·5·5.47

Brahma-Samhita 5.47

BrS 5.47

तत्-प्रेयसीनां तु किं वक्तव्यम्, यतः परम-श्रीणां तासां साहित्येनैव तस्य तल्-लोके वास इत्य् आह आनन्देति । अखिलानां गोलोक-वासिनां अन्येषाम् अपि प्रिय-वर्गानां आत्म-भूतः परम-प्रेष्ठतयात्मवद् अव्यभिचार्य् अपि ताभिर् एव सह निवसतीति तासाम् अतिशयित्वं दर्शितम् । अत्र हेतुः - कलाभिः ह्लादिनी-शक्ति-वृत्ति-रूपाभिः । अत्रापि वैशिष्ट्यम् आह - आनन्द-चिन्मयो यो रसः, परम-प्रेम-मय उज्व्वल-नामा, तेन प्रति भाविताभिः । पूर्वं तावत् तासां तन्-नाम्ना रसेन सोऽयं भावितो वासितो जातः । ततश् च तेन याः प्रतिभाविता जाताः, ताभिः सह इत्य् अर्थः । प्रतिशब्दाल् लभ्यते । यथा प्रत्य्-उपकृतः स इत्य् उक्तेः । तस्य प्राग्-उपकारित्वम् आयाति तद्वत् तत्रापि निज-रूपतया स्व-दारत्वेनैव न तु प्रकट-लीलावत् पर-दारत्व-व्यवहारेणेत्य् अर्थः । परम-लक्ष्मीणां तासां तत्-पर-दारत्वासम्भवाद् अस्य स्व-दारत्व-मय-रसस्य कौतुकावगुण्ठिततया सौमुत्कण्ठा पोषणार्थं प्रकट-लीलायां माययैव तादृशत्वं व्यञ्जितम् इति भावः । य एव इत्य् एव-कारेण यत् प्रापञ्चिक-प्रकट-लीलायां तासु पर-दारता-व्यवहारेण निवसति सोऽयं य एव तद्-अप्रकट-लीलायां तासु पर-दारता व्यवहारेण निवसति सोऽयं य एव तद्-अप्रकट-लीलास्पदे गोलोके निज-रूपता-व्यवहारेण निवसतीति व्यज्यते । तथा च व्याख्यातं गौतमीय-तन्त्रे तद्-अप्रकट-नित्य-लीला-शीलन-दशार्ण-व्याख्याने - अनेक-जन्म-सिद्धानाम् इत्य् आदौ दर्शितम् एव । गोलोक एवेत्य् एव-कारेण सेयं लीला तु क्वापि नान्यत्र विद्यते इति प्रकाश्यते ॥ ३७ ॥ प्रेमाञ्जन-च्छुरित-भक्ति-विलोचनेन सन्तः सदैव हृदयेषु विलोकयन्ति । यं श्यामसुन्दरम् अचिन्त्य-गुण-स्वरूपं गोविन्दम् आदि-पुरुषं तम् अहं भजामि ॥३८॥

tat-preyasīnāṃ tu kiṃ vaktavyam, yataḥ parama-śrīṇāṃ tāsāṃ sāhityenaiva tasya tal-loke vāsa ity āha ānandeti | akhilānāṃ goloka-vāsināṃ anyeṣām api priya-vargānāṃ ātma-bhūtaḥ parama-preṣṭhatayātmavad avyabhicāry api tābhir eva saha nivasatīti tāsām atiśayitvaṃ darśitam | atra hetuḥ - kalābhiḥ hlādinī-śakti-vṛtti-rūpābhiḥ | atrāpi vaiśiṣṭyam āha - ānanda-cinmayo yo rasaḥ, parama-prema-maya ujvvala-nāmā, tena prati bhāvitābhiḥ | pūrvaṃ tāvat tāsāṃ tan-nāmnā rasena so'yaṃ bhāvito vāsito jātaḥ | tataś ca tena yāḥ pratibhāvitā jātāḥ, tābhiḥ saha ity arthaḥ | pratiśabdāl labhyate | yathā praty-upakṛtaḥ sa ity ukteḥ | tasya prāg-upakāritvam āyāti tadvat tatrāpi nija-rūpatayā sva-dāratvenaiva na tu prakaṭa-līlāvat para-dāratva-vyavahāreṇety arthaḥ | parama-lakṣmīṇāṃ tāsāṃ tat-para-dāratvāsambhavād asya sva-dāratva-maya-rasasya kautukāvaguṇṭhitatayā saumutkaṇṭhā poṣaṇārthaṃ prakaṭa-līlāyāṃ māyayaiva tādṛśatvaṃ vyañjitam iti bhāvaḥ | ya eva ity eva-kāreṇa yat prāpañcika-prakaṭa-līlāyāṃ tāsu para-dāratā-vyavahāreṇa nivasati so'yaṃ ya eva tad-aprakaṭa-līlāyāṃ tāsu para-dāratā vyavahāreṇa nivasati so'yaṃ ya eva tad-aprakaṭa-līlāspade goloke nija-rūpatā-vyavahāreṇa nivasatīti vyajyate | tathā ca vyākhyātaṃ gautamīya-tantre tad-aprakaṭa-nitya-līlā-śīlana-daśārṇa-vyākhyāne - aneka-janma-siddhānām ity ādau darśitam eva | goloka evety eva-kāreṇa seyaṃ līlā tu kvāpi nānyatra vidyate iti prakāśyate || 37 || premāñjana-cchurita-bhakti-vilocanena santaḥ sadaiva hṛdayeṣu vilokayanti | yaṃ śyāmasundaram acintya-guṇa-svarūpaṃ govindam ādi-puruṣaṃ tam ahaṃ bhajāmi ||38||

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/BrS/5.47

Cite as: Brahma-Samhita 5.47, in HREEM (hreem.cc/library/BrS/5.47), after GRETIL, Brahma-Samhita: Adhyaya 5 with Jiva Gosvami's commentary Digdarsanatika [Based on Haridas Shastri's….

Edition, numbering and licence

GRETIL 4_rellit/vaisn/brhms5cu.htm — Brahma-Samhita: Adhyaya 5 with Jiva Gosvami's commentary Digdarsanatika [Based on Haridas Shastri's edition, 1981] NOTE: - mula text marked with asterisk line - original reference system added between slashes (e.g.: // BrS_5.1 //) THIS GRETIL TEXT FILE IS FOR

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text