य एव च वैर्भ्योऽप्य् अन्य-दुर्लभ-फलं ददाति किम् उत स्व-विषयक-कामादिना निष्काम-श्रेष्ठेभ्यः । ततः को वान्यो भजनीय इति भजामीत्य् अन्त-प्रकरणम् उपसंहरति यं क्रोधेति । सहज-प्रणयं सख्यम् । वात्सल्य-पित्राद्य्-उचित-भावः । मोहः सर्व-विस्मरण-मय-भावः । पर-ब्रह्मतयास्फूर्तिः । गुरु-गौरवं स्वस्मिन् पितृत्वादि-भावनामयम् । सेव्योऽयं मेमेति भावना दास्यम् इत्य् अर्थः । तस्य सदृशीं क्रोधावेशिनोऽप्राकृत-मात्रांशेन, तु तत् तद् भावना योग्य-रूप-गुणांश-लाभ-तारतम्येन तुल्यम् इत्य् अर्थः । अदृष्टान्यतमं लोके शीलौदार्य-गुणैः समम् इति श्री-वासुदेव-वाक्यस्य । जगद्-व्यापार-वर्जम् [व्स्। ४।४।१७] इति ब्रह्म-सूत्रस्य, प्रयोज्यमाने मयि तां शुद्धां भागवतीं तनुम् इति श्री-नारद-वाक्यस्य च दृष्ट्या सर्वथा तत्-सदृशत्वे विरोधात् । वैरेण यं नृपतयः इत्य् आदौ अनुरक्त-धियाम् पुनः किम् इत्य् अनुरक्त-धीषु सुष्ठ्व् इति । अनेन गोलोक-स्थ-प्रपञ्चावतीर्णयोर् एकत्वम् एव दर्शितम् । तद् उक्तं - नन्दादयस् तु तं दृष्ट्वा इत्य् आदि ॥ ५५ ॥ श्रियः कान्ताः कान्तः परम-पुरुषः कल्प-तरवो द्रुमा भूमिश् चिन्तामणि-गण-मयि तोयम् अमृतम् । कथा गानं नाट्यं गमनम् अपि वंशी प्रिय-सखि चिद्-आनन्दं ज्योतिः परम् अपि तद् आस्वाद्यम् अपि च ॥
ya eva ca vairbhyo'py anya-durlabha-phalaṃ dadāti kim uta sva-viṣayaka-kāmādinā niṣkāma-śreṣṭhebhyaḥ | tataḥ ko vānyo bhajanīya iti bhajāmīty anta-prakaraṇam upasaṃharati yaṃ krodheti | sahaja-praṇayaṃ sakhyam | vātsalya-pitrādy-ucita-bhāvaḥ | mohaḥ sarva-vismaraṇa-maya-bhāvaḥ | para-brahmatayāsphūrtiḥ | guru-gauravaṃ svasmin pitṛtvādi-bhāvanāmayam | sevyo'yaṃ memeti bhāvanā dāsyam ity arthaḥ | tasya sadṛśīṃ krodhāveśino'prākṛta-mātrāṃśena, tu tat tad bhāvanā yogya-rūpa-guṇāṃśa-lābha-tāratamyena tulyam ity arthaḥ | adṛṣṭānyatamaṃ loke śīlaudārya-guṇaiḥ samam iti śrī-vāsudeva-vākyasya | jagad-vyāpāra-varjam [Vs. 4.4.17] iti brahma-sūtrasya, prayojyamāne mayi tāṃ śuddhāṃ bhāgavatīṃ tanum iti śrī-nārada-vākyasya ca dṛṣṭyā sarvathā tat-sadṛśatve virodhāt | vaireṇa yaṃ nṛpatayaḥ ity ādau anurakta-dhiyām punaḥ kim ity anurakta-dhīṣu suṣṭhv iti | anena goloka-stha-prapañcāvatīrṇayor ekatvam eva darśitam | tad uktaṃ - nandādayas tu taṃ dṛṣṭvā ity ādi || 55 || śriyaḥ kāntāḥ kāntaḥ parama-puruṣaḥ kalpa-taravo drumā bhūmiś cintāmaṇi-gaṇa-mayi toyam amṛtam | kathā gānaṃ nāṭyaṃ gamanam api vaṃśī priya-sakhi cid-ānandaṃ jyotiḥ param api tad āsvādyam api ca ||
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.