Brhaspati-Smrti, Vyavahara 1.26

ददाति दीयते पित्रा पुत्रेभ्यः स्वस्य यद् धनम् । तद् दायं ॥॥। ॥॥ ॥॥

dadāti dīyate pitrā putrebhyaḥ svasya yad dhanam / tad dāyaṃ ..... .... ....

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकां स्त्रीं कारयेत् कर्म यथांशेन गृहे गृहे । बह्व्यः समांशतो देया दासानाम् अप्य् अयं विधिः

ekāṃ strīṃ kārayet karma yathāṃśena gṛhe gṛhe / bahvyaḥ samāṃśato deyā dāsānām apy ayaṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धृत्य कूपवाप्यम्भस् त्व् अनुसारेण गृह्यते । तथा भागानुसारेण सेतुः क्षेत्रं विभज्यते

uddhṛtya kūpavāpyambhas tv anusāreṇa gṛhyate / tathā bhāgānusāreṇa setuḥ kṣetraṃ vibhajyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्त्या विभजनीयं तद् अन्यथानर्थकं भवेत्

yuktyā vibhajanīyaṃ tad anyathānarthakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकपाकेन वसतां पितृदेवद्विजार्चनम् । एकं भवेद् द्विभक्तानां तद् एव स्याद् गृहे गृहे

ekapākena vasatāṃ pitṛdevadvijārcanam / ekaṃ bhaved dvibhaktānāṃ tad eva syād gṛhe gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साक्सित्वं प्रतिभाव्यं च दानं ग्रहणम् एव च । विभक्ता भ्रातरः कुर्युः नाविभक्ताः परस्परम्

sāksitvaṃ pratibhāvyaṃ ca dānaṃ grahaṇam eva ca / vibhaktā bhrātaraḥ kuryuḥ nāvibhaktāḥ parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषाम् एताः क्रिया लोके प्रवर्तन्ते स्वरिक्थिषु । विभक्तान् अवगच्छेयुः लेख्यम् अप्य् अन्तरेण तान्

yeṣām etāḥ kriyā loke pravartante svarikthiṣu / vibhaktān avagaccheyuḥ lekhyam apy antareṇa tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलानुबन्धव्याघात- होधं साहससाधकम् । स्वस्वभोगस्थावरस्य विभागस्य पृथग्धनम्

kulānubandhavyāghāta- hodhaṃ sāhasasādhakam / svasvabhogasthāvarasya vibhāgasya pṛthagdhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रोर् अभावे भ्रातृणां विभागः संप्रदर्शितः । मातुर् निवृत्ते रजसि प्रत्तसु भगिनीषु च

pitror abhāve bhrātṛṇāṃ vibhāgaḥ saṃpradarśitaḥ / mātur nivṛtte rajasi prattasu bhaginīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमागते गृहक्षेत्रे पिता पुत्राः समांशिनः । पैतृके न विभागार्हाः सुताः पितुर् अनिच्छया

kramāgate gṛhakṣetre pitā putrāḥ samāṃśinaḥ / paitṛke na vibhāgārhāḥ sutāḥ pitur anicchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवर्णासु ये जाताः सर्वे पुत्रा द्विजन्मनाम् । उद्धारं ज्यायसे दत्त्वा भजेरन्न् इतरे समम्

samavarṇāsu ye jātāḥ sarve putrā dvijanmanām / uddhāraṃ jyāyase dattvā bhajerann itare samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयोविद्यातपोभिश् च द्व्यंशं हि लभते धनम् । यथा यथा विभागाप्तं धनं यागार्थताम् इयात् । तथा तथा विधातव्यं विद्वद्भिर् भागगौरवम्

vayovidyātapobhiś ca dvyaṃśaṃ hi labhate dhanam / yathā yathā vibhāgāptaṃ dhanaṃ yāgārthatām iyāt / tathā tathā vidhātavyaṃ vidvadbhir bhāgagauravam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुत्रा विषमसमाः पितृभागहराः स्मृताः

tatputrā viṣamasamāḥ pitṛbhāgaharāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रव्ये पितामहोपात्ते स्थावरे जङ्गमे ऽपि वा । समम् अंशित्वम् आख्यातं पितुः पुत्रस्य चैव हि

dravye pitāmahopātte sthāvare jaṅgame 'pi vā / samam aṃśitvam ākhyātaṃ pituḥ putrasya caiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समन्यूनाधिका भागाः पित्रा येषां प्रकल्पिताः । तथैव ते पालनीया विनेयास् ते स्युर् अन्यथा

samanyūnādhikā bhāgāḥ pitrā yeṣāṃ prakalpitāḥ / tathaiva te pālanīyā vineyās te syur anyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवद्विभागे तु पिता गृह्णीतांशद्वयं स्वकम्

jīvadvibhāge tu pitā gṛhṇītāṃśadvayaṃ svakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विप्रकारो विभागस् तु दायादानां प्रकीर्तितः । वयोज्येष्ठक्रमेणैकः समा परांशकल्पना

dviprakāro vibhāgas tu dāyādānāṃ prakīrtitaḥ / vayojyeṣṭhakrameṇaikaḥ samā parāṃśakalpanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवेतैस् तु यत् प्राप्तं सर्वे तत्र समांशिनः । तत्पुत्रा विषमसमाः पितृभागहराः स्मृताः

samavetais tu yat prāptaṃ sarve tatra samāṃśinaḥ / tatputrā viṣamasamāḥ pitṛbhāgaharāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृरिक्थहराः पुत्राः सर्व एव समांशिनः । विद्याकर्मरतस् तेषाम् अधिकं लब्धुम् अर्हति

pitṛrikthaharāḥ putrāḥ sarva eva samāṃśinaḥ / vidyākarmaratas teṣām adhikaṃ labdhum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याविज्ञानशौर्यार्थे ज्ञानदानक्रियासु च । यस्येह प्रथिता कीर्तितः पितरस् तेन पुत्रिणः

vidyāvijñānaśauryārthe jñānadānakriyāsu ca / yasyeha prathitā kīrtitaḥ pitaras tena putriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मविद्यागुणैर् ज्येष्ठो द्व्यंशं दायाद् अवाप्नुयात् । समांशभागिनस् त्व् अन्ये तेषां पितृसमस् तु सः

janmavidyāguṇair jyeṣṭho dvyaṃśaṃ dāyād avāpnuyāt / samāṃśabhāginas tv anye teṣāṃ pitṛsamas tu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे तु जननी तनयांशसमांशिनी । समांशा मातरस् तेषां तुरीयांशा च कन्यका

tadabhāve tu jananī tanayāṃśasamāṃśinī / samāṃśā mātaras teṣāṃ turīyāṃśā ca kanyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यकानां त्व् अदत्तानां चतुर्थो भाग इष्यते । पुत्राणां च त्रयो भागाः साम्यं त्व् अल्पधने स्मृतम्

kanyakānāṃ tv adattānāṃ caturtho bhāga iṣyate / putrāṇāṃ ca trayo bhāgāḥ sāmyaṃ tv alpadhane smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् एकजाता बहवः समाना जातिसंख्यया । स्वधनैस् तैर् विभक्तव्यं मातृभागेन धर्मतः

yady ekajātā bahavaḥ samānā jātisaṃkhyayā / svadhanais tair vibhaktavyaṃ mātṛbhāgena dharmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णा भिन्नसंख्या ये पुंभागस् तेषु शस्यते । पितामह्यस् तु सर्वास् ता मातृतुल्याः प्रकीर्तिताः

savarṇā bhinnasaṃkhyā ye puṃbhāgas teṣu śasyate / pitāmahyas tu sarvās tā mātṛtulyāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंस्कृतास् तु यास् तत्र पैतृकाद् एव ता धनात् । संस्कार्या भ्रातृभिर् ज्येष्ठः कन्यकाश् च यथाविधि

asaṃskṛtās tu yās tatra paitṛkād eva tā dhanāt / saṃskāryā bhrātṛbhir jyeṣṭhaḥ kanyakāś ca yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंस्कृता भ्रातरस् तु ये स्युस् तत्र यवीयसः । संस्कार्याः पूर्वजैस् ते वै पैतृकान् मध्यगाद् धनात्

asaṃskṛtā bhrātaras tu ye syus tatra yavīyasaḥ / saṃskāryāḥ pūrvajais te vai paitṛkān madhyagād dhanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दद्याद् धनं च पर्याप्तं क्षेत्रांशं वा यद् इच्छति

dadyād dhanaṃ ca paryāptaṃ kṣetrāṃśaṃ vā yad icchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊढया कन्यया वापि भर्तुः पितृगृहे ऽपि वा । भ्रातुः सकाशात् पित्रोर् वा लब्धं सौदायिकं स्मृतम्

ūḍhayā kanyayā vāpi bhartuḥ pitṛgṛhe 'pi vā / bhrātuḥ sakāśāt pitror vā labdhaṃ saudāyikaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौदायिकं धनं प्राप्य स्त्रीणां स्वातन्त्रम् इष्यते । यस्मात् तदानृशंस्यार्थं तैर् दत्तम् उपजीवनम्

saudāyikaṃ dhanaṃ prāpya strīṇāṃ svātantram iṣyate / yasmāt tadānṛśaṃsyārthaṃ tair dattam upajīvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रये चैव दाने च यथेष्तं स्थावरेष्व् अपि । स्त्रीधनं स्याद् अपत्यानां दुहिता च तदंशिनी । अप्रत्ता चेत् समूढा तु लभते मानमात्रकम्

vikraye caiva dāne ca yatheṣtaṃ sthāvareṣv api / strīdhanaṃ syād apatyānāṃ duhitā ca tadaṃśinī / aprattā cet samūḍhā tu labhate mānamātrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुः स्वसा मातुलानी पितृव्यस्त्री पितृष्वसा । श्वश्रूः पूर्वजपत्नी च मातृतुल्याः प्रकीर्तिताः

mātuḥ svasā mātulānī pitṛvyastrī pitṛṣvasā / śvaśrūḥ pūrvajapatnī ca mātṛtulyāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् आसाम् औरसो न स्यात् पुत्रो दौहित्र एव वा । तत् सुतो वा धनं तासां स्वस्त्रीयाद् याः समाप्नुयुः

yad āsām auraso na syāt putro dauhitra eva vā / tat suto vā dhanaṃ tāsāṃ svastrīyād yāḥ samāpnuyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णजो ऽप्य् अगुणवान् नार्हः स्यात् पैतृके धने । तत्पिण्डदाः श्रोत्रिया ये तेषां तत् तु विधीयते

savarṇajo 'py aguṇavān nārhaḥ syāt paitṛke dhane / tatpiṇḍadāḥ śrotriyā ye teṣāṃ tat tu vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तमर्णाधमर्णेभ्यः पितरं त्रायते सुतः । अतस् तु विपरीतेन तेन नास्ति प्रयोजनम्

uttamarṇādhamarṇebhyaḥ pitaraṃ trāyate sutaḥ / atas tu viparītena tena nāsti prayojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया गवा किं क्रियते या न दोग्ध्री न गर्भिणी । को ऽर्थः पुत्रेण जातेन यो न विद्वान् न धार्मिकः

tayā gavā kiṃ kriyate yā na dogdhrī na garbhiṇī / ko 'rthaḥ putreṇa jātena yo na vidvān na dhārmikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रशौर्यार्थरहितस् तपोविज्ञानवर्जितः । आचारहीनः पुत्रस् तु मूत्रोच्चारसमः स्मृतः

śāstraśauryārtharahitas tapovijñānavarjitaḥ / ācārahīnaḥ putras tu mūtroccārasamaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावरद्विपदं चैव यद्य् अपि स्वयम् आर्हितम् । असम्भूय सुतान् सर्वान् न दानं न च विक्रयः

sthāvaradvipadaṃ caiva yady api svayam ārhitam / asambhūya sutān sarvān na dānaṃ na ca vikrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाता जनिष्यद् गर्भस्थाः पितृस्था ये च मानवाः । सर्वे कांक्षन्ति तां वृत्तिम् अनाच्छेद्यास् ततस् तु सा

jātā janiṣyad garbhasthāḥ pitṛsthā ye ca mānavāḥ / sarve kāṃkṣanti tāṃ vṛttim anācchedyās tatas tu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहोपस्करवाह्यादि भोज्याभरणकर्मिणः । दृश्यमाना विभज्यन्ते गूढे केशो विधीयते

gṛhopaskaravāhyādi bhojyābharaṇakarmiṇaḥ / dṛśyamānā vibhajyante gūḍhe keśo vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रजास् त्रिद्व्येकभागा विड्जौ तु द्व्येकभागिनौ

kṣatrajās tridvyekabhāgā viḍjau tu dvyekabhāginau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मक्सत्रियविष्शूद्रा विप्रोत्पन्नास् त्व् अनुक्रमात् । चतुस्त्रिद्व्येकभागेन भवेयुस् ते यथाक्रमम्

brahmaksatriyaviṣśūdrā viprotpannās tv anukramāt / catustridvyekabhāgena bhaveyus te yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्र्यां द्विजातिभिर् जातो न भूमेर् भागम् अर्हति । द्विजातिर् आप्नुयात् सर्वम् इति धर्मो व्यवस्थितः

śūdryāṃ dvijātibhir jāto na bhūmer bhāgam arhati / dvijātir āpnuyāt sarvam iti dharmo vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां सवर्णा ये पुत्रास् ते तृतीयांशभागिनः । हीनास् तम् उपजीवेयुर् ग्रासाच्छादनसंभृताः

teṣāṃ savarṇā ye putrās te tṛtīyāṃśabhāginaḥ / hīnās tam upajīveyur grāsācchādanasaṃbhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ह्य् अनौरसस्यैते पुत्रा दायहराः स्मृताः । औरसे पुनर् उत्पन्ने तेषु ज्यैष्ठ्यं न तिष्ठति

sarve hy anaurasasyaite putrā dāyaharāḥ smṛtāḥ / aurase punar utpanne teṣu jyaiṣṭhyaṃ na tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितामहपितृभ्यां च दत्तं मात्रा च यद् भवेत् । तस्य तन् नापहर्तव्यं शौर्यभार्याधनं तथा

pitāmahapitṛbhyāṃ ca dattaṃ mātrā ca yad bhavet / tasya tan nāpahartavyaṃ śauryabhāryādhanaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रादयो ऽविभाज्या यैर् उक्तं तैर् न विचारितम् । धनं भवेत् समृद्धानां वस्त्रालंकारसंश्रितम्

vastrādayo 'vibhājyā yair uktaṃ tair na vicāritam / dhanaṃ bhavet samṛddhānāṃ vastrālaṃkārasaṃśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणम् उद्वाह्य लेखितम् ॥॥ ॥॥

ṛṇam udvāhya lekhitam .... ....

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तप्रकारो विज्ञेयः पत्रारूढऋणे खलु । उक्त्या विभजनीयं तद् अन्यथानर्थकं भवेत्

uktaprakāro vijñeyaḥ patrārūḍhaṛṇe khalu / uktyā vibhajanīyaṃ tad anyathānarthakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्थितम् अनाजीव्यं दातुं नैकस्य शक्यते । युक्त्या विभजनीयं तद् अन्यथानर्थकं भवेत्

madhyasthitam anājīvyaṃ dātuṃ naikasya śakyate / yuktyā vibhajanīyaṃ tad anyathānarthakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रीय वस्त्राभरणं धनम् उद्ग्राह्य लेखितम् । कृतान्नं चाकृतान्नेन परिवर्त्य विभज्यते

vikrīya vastrābharaṇaṃ dhanam udgrāhya lekhitam / kṛtānnaṃ cākṛtānnena parivartya vibhajyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगक्षेमवतो लाभः समत्वेन विभज्यते । प्रचारश् च यथांशेन कर्तव्यो रिक्थिभिः सदा

yogakṣemavato lābhaḥ samatvena vibhajyate / pracāraś ca yathāṃśena kartavyo rikthibhiḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मदायं गतां भूमिं हरेद् यो ब्राह्मणीसुतः । गृहं द्विजातयः सर्वे तथा क्षेत्रं क्रमागतम्

brahmadāyaṃ gatāṃ bhūmiṃ hared yo brāhmaṇīsutaḥ / gṛhaṃ dvijātayaḥ sarve tathā kṣetraṃ kramāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्रा सह विभक्ता ये सापत्ना वा सहोदराः । जघन्याश् चैव ये तेषां पितृभागहरास् तु ते

pitrā saha vibhaktā ye sāpatnā vā sahodarāḥ / jaghanyāś caiva ye teṣāṃ pitṛbhāgaharās tu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनीशः पूर्वजः पित्र्ये भ्रातृभागे विभक्तजः

anīśaḥ pūrvajaḥ pitrye bhrātṛbhāge vibhaktajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रैः सह विभक्तेन पित्रा यत् स्वयम् आर्जितम् । विभक्तजस्य तत् सर्वम् अनीशाः पूर्वजाः स्मृताः

putraiḥ saha vibhaktena pitrā yat svayam ārjitam / vibhaktajasya tat sarvam anīśāḥ pūrvajāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा धने तथा र्णे च दानादानक्रयेषु च । परस्परम् अनीशास् ते मुक्त्वाशौचोदकक्रियाम्

yathā dhane tathā rṇe ca dānādānakrayeṣu ca / parasparam anīśās te muktvāśaucodakakriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पैतामहं हृतं पित्रा स्वशक्त्या यद् उपार्जितम् । विद्याशौर्यादिनावाप्तं तत्र स्वाम्यं पितुः स्मृतम्

paitāmahaṃ hṛtaṃ pitrā svaśaktyā yad upārjitam / vidyāśauryādināvāptaṃ tatra svāmyaṃ pituḥ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदानं स्वेच्छया कुर्यात् भोगं चैव ततो धनात् । तदभावे ऽपि तनयाः समांशाः परिकीर्तिताः

pradānaṃ svecchayā kuryāt bhogaṃ caiva tato dhanāt / tadabhāve 'pi tanayāḥ samāṃśāḥ parikīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रालंकारशय्याइ पितुर् यद् वाहनादिकम् । गन्धमाल्यैः समभ्यर्च्य श्राद्धभोक्त्रे तद् अर्पयेत्

vastrālaṃkāraśayyāi pitur yad vāhanādikam / gandhamālyaiḥ samabhyarcya śrāddhabhoktre tad arpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्यौ जीवति यः स्त्रीभिर् अलंकारो धृतो भवेत् । न तं भजेरन् दायादाः भजमानाः पतन्ति ते

patyau jīvati yaḥ strībhir alaṃkāro dhṛto bhavet / na taṃ bhajeran dāyādāḥ bhajamānāḥ patanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृप्रसादात् भुज्यन्ते वस्त्राण्य् आभरणानि च

pitṛprasādāt bhujyante vastrāṇy ābharaṇāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते ऽकृते वा विभागे रिक्थी यत्र प्रवर्तते । सामान्यं चेद् भावयति तत्र भागहरस् तु सः

kṛte 'kṛte vā vibhāge rikthī yatra pravartate / sāmānyaṃ ced bhāvayati tatra bhāgaharas tu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋणं लेख्यं गृहं क्षेत्रं यस्य पैतामहं भवेत् । चिरकालप्रोषितो ऽपि भागभागागतस् तु सः

ṛṇaṃ lekhyaṃ gṛhaṃ kṣetraṃ yasya paitāmahaṃ bhavet / cirakālaproṣito 'pi bhāgabhāgāgatas tu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोत्रसाधारणं त्यक्त्वा यो ऽन्यं देशं समाश्रितः । अर्धतस् त्व् आगतस्यांशः प्रदातव्यो न संशयः

gotrasādhāraṇaṃ tyaktvā yo 'nyaṃ deśaṃ samāśritaḥ / ardhatas tv āgatasyāṃśaḥ pradātavyo na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयः पञ्चमश् चैव सप्तमो यो ऽपि वा भवेत् । जन्मनाम् अपरिज्ञाने लभेतांशं क्रमागते

tṛtīyaḥ pañcamaś caiva saptamo yo 'pi vā bhavet / janmanām aparijñāne labhetāṃśaṃ kramāgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं परंपरया मौलाः समस्ताः स्वामिनं विदुः । तद् अन्वयस्यागतस्य दातव्या गोत्रजैर् मही

yaṃ paraṃparayā maulāḥ samastāḥ svāminaṃ viduḥ / tad anvayasyāgatasya dātavyā gotrajair mahī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविभक्तविभक्तानां कुल्यानां वसतां सह । भूयो दायविभागः स्याद् आचतुर्थाद् इति स्थितिः

avibhaktavibhaktānāṃ kulyānāṃ vasatāṃ saha / bhūyo dāyavibhāgaḥ syād ācaturthād iti sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकधा कृताः पुत्रा ऋषिभिश् च पुरातनैः । न शक्यन्ते ऽधुना कर्तुं शक्तिहीनैश् चिरन्तनैः

anekadhā kṛtāḥ putrā ṛṣibhiś ca purātanaiḥ / na śakyante 'dhunā kartuṃ śaktihīnaiś cirantanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एवौरसः पित्र्ये धने स्वामी प्रकीर्तितः । तत् तुल्यः पुत्रिकपुत्रो भर्तव्यास् त्व् अपरे स्मृताः

eka evaurasaḥ pitrye dhane svāmī prakīrtitaḥ / tat tulyaḥ putrikaputro bhartavyās tv apare smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रजाद्याः सुतास् त्व् अन्ये पञ्चषट्सप्तभागिनः

kṣetrajādyāḥ sutās tv anye pañcaṣaṭsaptabhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तो ऽपविद्धः क्रीतश् च कृतः शौद्रस् तथैव च । जातिशुद्धा मध्यमास् ते सर्वे रिक्थसुताः स्मृताः

datto 'paviddhaḥ krītaś ca kṛtaḥ śaudras tathaiva ca / jātiśuddhā madhyamās te sarve rikthasutāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रजो गर्हितः सद्भिस् तथा पौनर्भवः सुतः । कानीनश् च सहोढश् च गूढजः पुत्रिकासुतः

kṣetrajo garhitaḥ sadbhis tathā paunarbhavaḥ sutaḥ / kānīnaś ca sahoḍhaś ca gūḍhajaḥ putrikāsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रापुत्रः स्वयंदत्तो ये चैते क्रीतकाः स्मृताः । सर्वे ते मैत्रिणः प्रोक्ता काण्डपृष्ठा न संशयः

śūdrāputraḥ svayaṃdatto ye caite krītakāḥ smṛtāḥ / sarve te maitriṇaḥ proktā kāṇḍapṛṣṭhā na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वकुलं पृष्ठतः कृत्वा यो वै परकुलं व्रजेत् । तेन दुश्चरितेनासौ काण्डपृष्ठो न संशयः

svakulaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā yo vai parakulaṃ vrajet / tena duścaritenāsau kāṇḍapṛṣṭho na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निं प्रजापतिं चेष्ट्वा क्रियते गौतमो ऽवदत् । अन्ये त्व् आहुर् अपुत्रस्य चिन्तिता पुत्रिका भवेत्

agniṃ prajāpatiṃ ceṣṭvā kriyate gautamo 'vadat / anye tv āhur aputrasya cintitā putrikā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रास् त्रयोदश प्रोक्ता मनुना येन पूर्वशः । संतानकारणं तेषाम् औरसः पुत्रिका तथा

putrās trayodaśa proktā manunā yena pūrvaśaḥ / saṃtānakāraṇaṃ teṣām aurasaḥ putrikā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्यं विना यथा तैलं सद्भिः प्रतिनिधिः स्मृतम् । तथैकादश पुत्रास् तु पुत्रिकौरसयोर् विना

ājyaṃ vinā yathā tailaṃ sadbhiḥ pratinidhiḥ smṛtam / tathaikādaśa putrās tu putrikaurasayor vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् एकजाता बहवो भ्रातरस् तु सहोदराः । एकस्यापि सुते जाते सर्वे ते पुत्रिणः स्मृताः

yady ekajātā bahavo bhrātaras tu sahodarāḥ / ekasyāpi sute jāte sarve te putriṇaḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बह्वीनाम् एकपत्नीनाम् एष एव विधिः स्मृतः । एका चेत् पुत्रिणी तासां सर्वासां पिण्डदस् तु सः

bahvīnām ekapatnīnām eṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ / ekā cet putriṇī tāsāṃ sarvāsāṃ piṇḍadas tu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुन्नाम्नो नरकात् पुत्रः पितरं त्रायते यतः । मुखसंदर्शनेनापि तद् उत्पत्तौ यतेत सः

punnāmno narakāt putraḥ pitaraṃ trāyate yataḥ / mukhasaṃdarśanenāpi tad utpattau yateta saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौत्रो ऽथ पुत्रिकापुत्रः स्वर्गप्राप्तिकराव् उभौ । रिक्थे च पिण्डदाने च समौ तौ परिकीर्तितौ

pautro 'tha putrikāputraḥ svargaprāptikarāv ubhau / rikthe ca piṇḍadāne ca samau tau parikīrtitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामतश् च शूद्रावरोधजस्य भ्रातुर् अंशं । संमानमात्रं प्रेते पितरि दद्युः शुश्रूषुश् चेत् (?)

kāmataś ca śūdrāvarodhajasya bhrātur aṃśaṃ / saṃmānamātraṃ prete pitari dadyuḥ śuśrūṣuś cet (?)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नार्थं तण्डुलप्रस्थम् अपराह्ने तु सेन्धनम् । वसनं त्रिपणक्रीतं देयम् एकं त्रिमासतः

annārthaṃ taṇḍulaprastham aparāhne tu sendhanam / vasanaṃ tripaṇakrītaṃ deyam ekaṃ trimāsataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावद् एव साध्वीनां चोदितं विधवाधनम्

etāvad eva sādhvīnāṃ coditaṃ vidhavādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसनस्याशनस्यैव तथैव रजकस्य च । धनं व्यपोह्य तच् छिष्टं दायादानां प्रकल्पयेत्

vasanasyāśanasyaiva tathaiva rajakasya ca / dhanaṃ vyapohya tac chiṣṭaṃ dāyādānāṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्रस्याथ कुलजा पत्नी दुहितरो ऽपि वा । तदभावे पिता माता भ्राता पुत्राश् च कीर्तिताः

aputrasyātha kulajā patnī duhitaro 'pi vā / tadabhāve pitā mātā bhrātā putrāś ca kīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्रेण सुतः कार्यो यादृक् तादृक् प्रयत्नतः । पिण्डोदकक्रियाहेतोर् धर्मसंकीर्तनस्य च

aputreṇa sutaḥ kāryo yādṛk tādṛk prayatnataḥ / piṇḍodakakriyāhetor dharmasaṃkīrtanasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काङ्क्षण्ति पितरः पुत्रान् नरकापतभीरवः । गयां यास्यति यः कश्चित् सो ऽस्मान् संतारयिष्यति

kāṅkṣaṇti pitaraḥ putrān narakāpatabhīravaḥ / gayāṃ yāsyati yaḥ kaścit so 'smān saṃtārayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा जलं कुप्लवेन तरन् मज्जति मानवः । तद्वत् पिता कुपुत्रेण तमस्य् अन्धे निमज्जति

yathā jalaṃ kuplavena taran majjati mānavaḥ / tadvat pitā kuputreṇa tamasy andhe nimajjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करिष्यति वृषोत्सर्गम् इष्टापूर्तं तथैव च । पालयिष्यति वार्धक्ये श्राद्धं दास्यति चान्वहम्

kariṣyati vṛṣotsargam iṣṭāpūrtaṃ tathaiva ca / pālayiṣyati vārdhakye śrāddhaṃ dāsyati cānvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आम्नाये स्मृतितन्त्रे च लोकाचारे च सूरिभिः । शरीरार्धं स्मृता भार्या पुण्यापुण्यफले समा

āmnāye smṛtitantre ca lokācāre ca sūribhiḥ / śarīrārdhaṃ smṛtā bhāryā puṇyāpuṇyaphale samā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य नोपरता भार्या देहार्धं तस्य जीवति । जीवत्य् अर्धशरीरे ऽर्थं कथम् अन्यः समाप्नुयात्

yasya noparatā bhāryā dehārdhaṃ tasya jīvati / jīvaty ardhaśarīre 'rthaṃ katham anyaḥ samāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकुल्यैर् विद्यमानस् तु पितृभ्रातृसनाभिभिः । असुतस्य प्रमीतस्य पत्नी तद् भागहारिणी

sakulyair vidyamānas tu pitṛbhrātṛsanābhibhiḥ / asutasya pramītasya patnī tad bhāgahāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वप्रमीताग्निहोत्रं मृतं भर्तरि तद्धनम् । विन्देत् पतिव्रता नारी धर्म एष सनातनः

pūrvapramītāgnihotraṃ mṛtaṃ bhartari taddhanam / vindet pativratā nārī dharma eṣa sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्वं म्र्ता हरेद् अग्निम् अन्वारूढा हरेद् अघम् । पुत्राभावे तु पत्नी स्यात् पत्न्यभावे तु सोदरः । तदभावे तु दायादः पश्चाद् दौहित्रकं धनम्

mūrvaṃ mrtā hared agnim anvārūḍhā hared agham / putrābhāve tu patnī syāt patnyabhāve tu sodaraḥ / tadabhāve tu dāyādaḥ paścād dauhitrakaṃ dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्गमं स्थावरं हेम रूप्यधान्यरसाम्बरम् । आदाय दापयेच् छ्राद्धं मासषाण्मासिकादिकम्

jaṅgamaṃ sthāvaraṃ hema rūpyadhānyarasāmbaram / ādāya dāpayec chrāddhaṃ māsaṣāṇmāsikādikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृव्यगुरुदौहित्रान् स्वसृभर्त्रीयम् आतुलान् । पूजयेत् कव्यपूर्ताभ्यां वृद्धान् आथातिथीन् स्त्रियः

pitṛvyagurudauhitrān svasṛbhartrīyam ātulān / pūjayet kavyapūrtābhyāṃ vṛddhān āthātithīn striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् विभक्ते धने किंचिद् आध्यादिविधिसंस्मृतम् । तज्जाया स्थावरं मुक्त्वा लभेत गतभर्तृका

yad vibhakte dhane kiṃcid ādhyādividhisaṃsmṛtam / tajjāyā sthāvaraṃ muktvā labheta gatabhartṛkā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तस्थापि कृते ऽप्य् अंशे न स्त्री स्थावरम् अर्हति । विधवा यौवनस्था चेन् नारी भवति कर्कशा । आयुषः क्षपणार्थं तु दातव्यं जीवनं तदा

vṛttasthāpi kṛte 'py aṃśe na strī sthāvaram arhati / vidhavā yauvanasthā cen nārī bhavati karkaśā / āyuṣaḥ kṣapaṇārthaṃ tu dātavyaṃ jīvanaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृते भर्तरि भर्तृअंशं लभेत कुलपालिका । यावज् जीवं हीनस्वाम्यं दानाधमनविक्रये

mṛte bhartari bhartṛaṃśaṃ labheta kulapālikā / yāvaj jīvaṃ hīnasvāmyaṃ dānādhamanavikraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रयक्रीता तु या नारी संभोगार्थं सुतार्थिना । गृहीता वान्यदीया वा सैव स्त्री परिकीर्त्यते

krayakrītā tu yā nārī saṃbhogārthaṃ sutārthinā / gṛhītā vānyadīyā vā saiva strī parikīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदद्यात् त्व् एव पिण्डं वा क्षेत्रांशं वा यदृच्छया

pradadyāt tv eva piṇḍaṃ vā kṣetrāṃśaṃ vā yadṛcchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावराज् जीवनं स्त्रीभ्यो यद् दत्तं श्वशुरेण तु । न तच् छक्यम् अपाहर्तुं इतरैः श्वशुरे म्र्ते

sthāvarāj jīvanaṃ strībhyo yad dattaṃ śvaśureṇa tu / na tac chakyam apāhartuṃ itaraiḥ śvaśure mrte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपिण्डा बान्धवा ये तु तस्याः स्युः परिपन्थिनः । हिंस्युर् धनानि तान् राजा चौरदण्डेण घातयेत्

sapiṇḍā bāndhavā ye tu tasyāḥ syuḥ paripanthinaḥ / hiṃsyur dhanāni tān rājā cauradaṇḍeṇa ghātayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसृष्टौ यौ पुनः प्रीत्या तौ परस्परभागिनौ । विभक्ता भ्रातरो ये तु संप्रीत्यैकत्र संस्थिताः । पुनर् विभागकरणे तेषां ज्यैष्ठ्यं न विद्यते

saṃsṛṣṭau yau punaḥ prītyā tau parasparabhāginau / vibhaktā bhrātaro ye tu saṃprītyaikatra saṃsthitāḥ / punar vibhāgakaraṇe teṣāṃ jyaiṣṭhyaṃ na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद् वा प्रमीयेत प्रव्रजेद् वा कथंचन । न लुप्यते तस्य भागः सोदरस्य विधीयते

kadācid vā pramīyeta pravrajed vā kathaṃcana / na lupyate tasya bhāgaḥ sodarasya vidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या तस्य भगिनी सा तु ततो ऽंशं लब्धुम् अर्हति । अनपत्यस्य धर्मो ऽयम् अभार्यपितृकस्य च

yā tasya bhaginī sā tu tato 'ṃśaṃ labdhum arhati / anapatyasya dharmo 'yam abhāryapitṛkasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा च दत्ता त्व् अदत्ता वा सोदरे तु मृते सति । तस्यांशं तु हरेत् सैव द्वयोर् व्यक्तं हि कारणम्

sā ca dattā tv adattā vā sodare tu mṛte sati / tasyāṃśaṃ tu haret saiva dvayor vyaktaṃ hi kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्तरः सपिण्डाद् यस् तस्य तस्य धनं भवेत्

anantaraḥ sapiṇḍād yas tasya tasya dhanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतो ऽनपत्यो ऽभार्यश् चेद् अभ्रातृपितृमातृकः । सर्वे सपिण्डास् तद् दायं विभजेरन् यथांशतः

mṛto 'napatyo 'bhāryaś ced abhrātṛpitṛmātṛkaḥ / sarve sapiṇḍās tad dāyaṃ vibhajeran yathāṃśataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसृष्टानां तु यः कश्चिद् विद्या शौर्यादिना धनम् । प्राप्नोति तस्य दातव्यो द्व्यंशः शेषाः समांशिनः

saṃsṛṣṭānāṃ tu yaḥ kaścid vidyā śauryādinā dhanam / prāpnoti tasya dātavyo dvyaṃśaḥ śeṣāḥ samāṃśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभक्तो यः पुनः पित्रा भ्रात्रा चैकत्र संस्थितः । पितृव्येणाथवा प्रीत्या तत् संसृष्टः स उच्यते

vibhakto yaḥ punaḥ pitrā bhrātrā caikatra saṃsthitaḥ / pitṛvyeṇāthavā prītyā tat saṃsṛṣṭaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोदर्या विभजेरंस् तं समेत्य सहिताः समम् । भ्रातरो ये च संसृष्टा भगिन्यश् च सनाभयः

sodaryā vibhajeraṃs taṃ sametya sahitāḥ samam / bhrātaro ye ca saṃsṛṣṭā bhaginyaś ca sanābhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां ज्येष्ठः कनिष्ठो वा हीयेतांशप्रदानतः । म्रियेतान्यतरो वापि तस्य भागो न लुप्यते

yeṣāṃ jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho vā hīyetāṃśapradānataḥ / mriyetānyataro vāpi tasya bhāgo na lupyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥॥ ॥॥ सोदरस्य तु सोदरः । दद्याच् चापहरेच् चांशं जातस्य च मृतस्य च

.... .... sodarasya tu sodaraḥ / dadyāc cāpaharec cāṃśaṃ jātasya ca mṛtasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योदर्यस् तु संसृष्टी नान्योदर्याद् धनं हरेत् । असंसृष्ट्य् अपि चादद्यात् सोदर्यो नान्यमातृजः

anyodaryas tu saṃsṛṣṭī nānyodaryād dhanaṃ haret / asaṃsṛṣṭy api cādadyāt sodaryo nānyamātṛjaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमीतपितृकाणां तु पितृतो भागकल्पना

pramītapitṛkāṇāṃ tu pitṛto bhāgakalpanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽपुत्राः क्षत्रविट्शूद्राः पत्नीभ्रातृविवर्जिताः । तेषां धनहरो राजा सर्वस्याधिपतिर् हि सः

ye 'putrāḥ kṣatraviṭśūdrāḥ patnībhrātṛvivarjitāḥ / teṣāṃ dhanaharo rājā sarvasyādhipatir hi saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रेण क्षत्रियाजातो जन्मज्येष्ठो गुणान्वितः । भवेत् समांशः क्षत्रेण वैश्याजातस् तथैव च

vipreṇa kṣatriyājāto janmajyeṣṭho guṇānvitaḥ / bhavet samāṃśaḥ kṣatreṇa vaiśyājātas tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.