द्वया द्विप्रकाराः ।
dvayā dviprakārāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Brhadaranyaka-Upanisad, with Samkara's commentary·1·1.3
Brhadaranyaka-Upanisad, with Samkara's commentary 1.3
ते देवा हैवं विनिश्चित्य, वाचं वागभिमानिनीं देवतामुचुरुक्तवन्तः ।
te devā haivaṃ viniścitya, vācaṃ vāgabhimāninīṃ devatāmucuruktavantaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव घ्राणादिदेवता उद्गीथनिर्वर्तत्वाज्जपमन्त्रप्रकाश्या उपास्याश्चेति कमेण परीक्षितवन्तः ।
tathaiva ghrāṇādidevatā udgīthanirvartatvājjapamantraprakāśyā upāsyāśceti kameṇa parīkṣitavantaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरं ह इममित्यभिनयप्रदर्शनार्थम् ।
athānantaraṃ ha imamityabhinayapradarśanārtham /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते प्रजापतिप्राणा मुख्येन प्राणेन परिप्रापितदेवस्वरूपा होचुरुक्तवन्तः फलावस्थाः ।
te prajāpatiprāṇā mukhyena prāṇena pariprāpitadevasvarūpā hocuruktavantaḥ phalāvasthāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वा एषा देवता दूर्नाम ।
sā vā eṣā devatā dūrnāma /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वा एषा देवतेत्युक्तार्थम् ।
sā vā eṣā devatetyuktārtham /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वा एषा देवता, तदेतत्प्राणात्मज्ञानकर्मफलं वागादीनामग्न्याद्यात्मत्वमुच्यते ।
sā vā eṣā devatā, tadetatprāṇātmajñānakarmaphalaṃ vāgādīnāmagnyādyātmatvamucyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् ।
sa vai vācameva prathamāmatyavahat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा प्राणो घ्राणम्- वायुरभवत् ।
tathā prāṇo ghrāṇam- vāyurabhavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा चक्षुरादित्यो ऽभवत्स तु तपति ॥१४॥
tathā cakṣurādityo 'bhavatsa tu tapati //14//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा श्रोत्रं दिशो ऽभवत् ।
tathā śrotraṃ diśo 'bhavat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनश्चन्द्रमा भाति ।
manaścandramā bhāti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा वागादिभिरात्मार्थमागानं कृतं तथा मुख्यो ऽपि प्राणः सर्वप्राणसाधारणं प्राजापत्यफलमागानं कृत्वा त्रिषु पमानेषु, अथानन्तरं शिष्टेषु नवसु, स्तोत्रेषु, आत्मने आत्मार्थमन्नाद्यमन्नं च तदाद्यं चान्नाद्यमागायत् ।
yathā vāgādibhirātmārthamāgānaṃ kṛtaṃ tathā mukhyo 'pi prāṇaḥ sarvaprāṇasādhāraṇaṃ prājāpatyaphalamāgānaṃ kṛtvā triṣu pamāneṣu, athānantaraṃ śiṣṭeṣu navasu, stotreṣu, ātmane ātmārthamannādyamannaṃ ca tadādyaṃ cānnādyamāgāyat /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वागादयो देवाः, स्वविषयद्योतनाद्देवाः, अब्रुवन्नुक्तवन्तो मुख्यं प्राणम् इदमेतावन्नातो ऽधिकमस्ति ।
te vāgādayo devāḥ, svaviṣayadyotanāddevāḥ, abruvannuktavanto mukhyaṃ prāṇam idametāvannāto 'dhikamasti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽयास्य आङ्गिरस इत्यादि यथोपन्यस्तमेवोपादीयते उत्तरार्थम्ऽप्राणो वा अङ्गानां रसःऽइत्येवमन्तं वाक्यं यथाव्याख्यार्थमेव पुनः स्मारयति ।
so 'yāsya āṅgirasa ityādi yathopanyastamevopādīyate uttarārtham'prāṇo vā aṅgānāṃ rasaḥ'ityevamantaṃ vākyaṃ yathāvyākhyārthameva punaḥ smārayati /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ एव प्रकृत आङ्गिरसो बृहस्पतिः ।
eṣa u eva prakṛta āṅgiraso bṛhaspatiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिः ।
eṣa u eva brahmaṇaspatiḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ एव साम ।
eṣa u eva sāma /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष उ वा उद्गीथः ।
eṣa u vā udgīthaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धापि तत्तत्रैतस्मिन्नुक्तेर्ऽथे हाप्याख्यायिकापि श्रूतये हस्म ।
taddhāpi tattatraitasminnukter'the hāpyākhyāyikāpi śrūtaye hasma /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्येति प्रकृतं प्राणमभिसम्वध्नाति ।
tasyeti prakṛtaṃ prāṇamabhisamvadhnāti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् ।
tasya haitasya sāmno yaḥ suvarṇaṃ veda bhavati hāsya suvarṇam /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद ।
tasya haitasya sāmno yaḥ pratiṣṭhāṃ veda /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानन्तरं यस्माच्चैवं विदुषा प्रयुज्यमानं देवभावायाभ्यारोहफलं जपकर्म, अतस्तस्मात्तद्विधीयत इह ।
athānantaraṃ yasmāccaivaṃ viduṣā prayujyamānaṃ devabhāvāyābhyārohaphalaṃ japakarma, atastasmāttadvidhīyata iha /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.