Library·Brahmavaivarta Purāṇa·1·1.10
सौतिरुवाच ।। भृगोः पुत्रश्च च्यवनः शुक्रश्च ज्ञानिनां वर ।। क्रतोरपि क्रिया भार्य्या वालखिल्यानसूयत
sautiruvāca || bhṛgoḥ putraśca cyavanaḥ śukraśca jñānināṃ vara || kratorapi kriyā bhāryyā vālakhilyānasūyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयः पुत्राश्चाङ्गिरसो बभूवुर्मुनिसत्तमाः ।। बृहस्पतिरुतथ्यश्च शम्बरश्चापि शौनक
trayaḥ putrāścāṅgiraso babhūvurmunisattamāḥ || bṛhaspatirutathyaśca śambaraścāpi śaunaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठस्य सुतः शक्तिः शक्तेः पुत्रः पराशरः ।। पराशरसुतः श्रीमान्कृष्णद्वैपायनो हरिः
vasiṣṭhasya sutaḥ śaktiḥ śakteḥ putraḥ parāśaraḥ || parāśarasutaḥ śrīmānkṛṣṇadvaipāyano hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासपुत्रः शिवांशश्च शुकश्च ज्ञानिनां वरः ।। विश्वश्रवाः पुलस्त्यस्य यस्य पुत्रो धनेश्वरः
vyāsaputraḥ śivāṃśaśca śukaśca jñānināṃ varaḥ || viśvaśravāḥ pulastyasya yasya putro dhaneśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौनक उवाच ।। अहो पुराण वदुषामत्यन्तं दुर्गमं वचः ।। न बुद्धं वचनं किंचिद्धनेशोत्पत्तिपूर्वकम्
śaunaka uvāca || aho purāṇa vaduṣāmatyantaṃ durgamaṃ vacaḥ || na buddhaṃ vacanaṃ kiṃciddhaneśotpattipūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुना कथितं जन्म धनेशस्येश्वरादिदम् ।। पुनर्भिंन्नक्रमं जन्म ब्रवीषि कथमेव माम्
adhunā kathitaṃ janma dhaneśasyeśvarādidam || punarbhiṃnnakramaṃ janma bravīṣi kathameva mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौतिरुवाच ।। बभूवुरेते दिक्पालाः पुरा च परमेश्वरात् ।। पुनश्च ब्रह्मशापेन स च विश्वश्रवस्सुतः
sautiruvāca || babhūvurete dikpālāḥ purā ca parameśvarāt || punaśca brahmaśāpena sa ca viśvaśravassutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरवे दक्षिणां दातुमुतथ्यश्च धनेश्वरम् ।। ययाचे कोटिसौवर्णं यत्नतश्च प्रचेतसे
gurave dakṣiṇāṃ dātumutathyaśca dhaneśvaram || yayāce koṭisauvarṇaṃ yatnataśca pracetase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनेशो विरसो भूत्वा तस्मै तद्दातुमुद्यतः ।। चकार भस्मसाद्विप्र पुनर्जन्म ललाभ सः
dhaneśo viraso bhūtvā tasmai taddātumudyataḥ || cakāra bhasmasādvipra punarjanma lalābha saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन विश्रवसः पुत्रः कुबेरश्च धनाधिपः ।। रावणः कुम्भकर्णश्च धार्मिकश्च विभीषणः
tena viśravasaḥ putraḥ kuberaśca dhanādhipaḥ || rāvaṇaḥ kumbhakarṇaśca dhārmikaśca vibhīṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलहस्य सुतो वात्स्यः शाण्डिल्यश्च रुचेः सुतः ।। सावर्णिर्गौतमाज्जज्ञे मुनिप्रवर एव सः
pulahasya suto vātsyaḥ śāṇḍilyaśca ruceḥ sutaḥ || sāvarṇirgautamājjajñe munipravara eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्यपः कश्यपाज्जातो भरद्वाजो बृहस्पतेः ।। स्वयं वात्स्यश्च पुलहात्सावर्णिर्गौतमात्तथा
kāśyapaḥ kaśyapājjāto bharadvājo bṛhaspateḥ || svayaṃ vātsyaśca pulahātsāvarṇirgautamāttathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाण्डिल्यश्च रुचेः पुत्रो मुनिस्तेजस्विनां वरः ।। बभूवुः पञ्चगोत्राश्च एतेषां प्रवरा भवे
śāṇḍilyaśca ruceḥ putro munistejasvināṃ varaḥ || babhūvuḥ pañcagotrāśca eteṣāṃ pravarā bhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूवुर्ब्रह्मणो वक्त्रादन्या ब्राह्मणजातयः।। ताः स्थिता देशभेदेषु गोत्रशून्याश्च शौनक
babhūvurbrahmaṇo vaktrādanyā brāhmaṇajātayaḥ|| tāḥ sthitā deśabhedeṣu gotraśūnyāśca śaunaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रादित्यमनूनां च प्रवराः क्षत्रियाः स्मृताः ।। ब्रह्मणो बाहुदेशाच्चैवान्याः क्षत्रियजातयः
candrādityamanūnāṃ ca pravarāḥ kṣatriyāḥ smṛtāḥ || brahmaṇo bāhudeśāccaivānyāḥ kṣatriyajātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरुदेशाच्च वैश्याश्च पादतः शूद्रजातयः ।। तासां सङ्करजातेन बभूवुर्वर्णसङ्कराः
ūrudeśācca vaiśyāśca pādataḥ śūdrajātayaḥ || tāsāṃ saṅkarajātena babhūvurvarṇasaṅkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपनापितभिल्लाश्च तथा मोदककूबरौ ।। ताम्बूलिस्वर्णकारौ च वणिग्जातय एव च
gopanāpitabhillāśca tathā modakakūbarau || tāmbūlisvarṇakārau ca vaṇigjātaya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमाद्या विप्रेन्द्र सच्छूद्राः परिकीर्त्तिताः ।। शूद्राविशोस्तु करणोऽम्बष्ठो वैश्यद्विजन्मनोः
ityevamādyā viprendra sacchūdrāḥ parikīrttitāḥ || śūdrāviśostu karaṇo'mbaṣṭho vaiśyadvijanmanoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वकर्मा च शूद्रायां वीर्य्याधानं चकार सः ।। ततो बभूवुः पुत्राश्च नवैते शिल्पकारिणः
viśvakarmā ca śūdrāyāṃ vīryyādhānaṃ cakāra saḥ || tato babhūvuḥ putrāśca navaite śilpakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालाकारः शङ्खकारः कर्मकारः कुविन्दकः ।। कुम्भकारः कांस्यकारः षडेते शिल्पिनां वराः
mālākāraḥ śaṅkhakāraḥ karmakāraḥ kuvindakaḥ || kumbhakāraḥ kāṃsyakāraḥ ṣaḍete śilpināṃ varāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्रकारश्चित्रकारः स्वर्णकारस्तथैव च ।। पतितास्ते ब्रह्मशापादयाज्या वर्णसङ्कराः ।।
sūtrakāraścitrakāraḥ svarṇakārastathaiva ca || patitāste brahmaśāpādayājyā varṇasaṅkarāḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौनक उवाच ।। कथं देवो विश्वकर्मा वीर्य्याधानं चकार सः ।। शूद्रायामधमायां च कथं ते पतितास्त्रयः
śaunaka uvāca || kathaṃ devo viśvakarmā vīryyādhānaṃ cakāra saḥ || śūdrāyāmadhamāyāṃ ca kathaṃ te patitāstrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं तेषु ब्रह्मशापो ह्यभवत्केन हेतुना ।। हे पुराणविदां श्रेष्ठ तन्नः शंसितुमर्हसि
kathaṃ teṣu brahmaśāpo hyabhavatkena hetunā || he purāṇavidāṃ śreṣṭha tannaḥ śaṃsitumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौतिरुवाच ।। घृताची कामतः कामं वेषं चक्रे मनोहरम् ।। तामपश्यद्विश्वकर्मा गच्छन्तीं पुष्करे पथि
sautiruvāca || ghṛtācī kāmataḥ kāmaṃ veṣaṃ cakre manoharam || tāmapaśyadviśvakarmā gacchantīṃ puṣkare pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगच्छत्तद्विलोकाच्च प्रसादोत्फुल्लमानमः ।। तां ययाचे स शृङ्गारं कामेन हृतचेतनः
āgacchattadvilokācca prasādotphullamānamaḥ || tāṃ yayāce sa śṛṅgāraṃ kāmena hṛtacetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नालङ्कारभूषाढ्यां सर्वावयवकोमलाम् ।। यथा षोडशवर्षीयां शश्वत्सुस्थिरयौवनाम्
ratnālaṅkārabhūṣāḍhyāṃ sarvāvayavakomalām || yathā ṣoḍaśavarṣīyāṃ śaśvatsusthirayauvanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहन्नितम्ब भारार्तां मुनिमानसमोहिनीम् ।। अतिवेगकटाक्षेण लोलां कामातिपीडिताम्
bṛhannitamba bhārārtāṃ munimānasamohinīm || ativegakaṭākṣeṇa lolāṃ kāmātipīḍitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रोणीं कठिनां दृष्ट्वा वायुनाऽपहृतांशुकाम् ।। अतीवोच्चैः स्तनयुगं कठिनं वर्तुलं परम्
tacchroṇīṃ kaṭhināṃ dṛṣṭvā vāyunā'pahṛtāṃśukām || atīvoccaiḥ stanayugaṃ kaṭhinaṃ vartulaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुस्मितं चारु वक्त्रं च शरच्चन्द्रविनिन्दकम् ।। पक्वबिम्बफलारक्तस्वोष्ठाधरमनोहरम्
susmitaṃ cāru vaktraṃ ca śaraccandravinindakam || pakvabimbaphalāraktasvoṣṭhādharamanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्दूरबिन्दुसंयुक्तं कस्तूरीबिन्दुसंयुतम् ।। कपोलमुज्ज्वलं शश्वन्महार्हमणिकुण्डलम्
sindūrabindusaṃyuktaṃ kastūrībindusaṃyutam || kapolamujjvalaṃ śaśvanmahārhamaṇikuṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तामुवाच प्रियां शान्तां कामशास्त्रविशारदः ।। कामाग्निवर्द्धनोद्योगि वचनं श्रुतिसुन्दरम्
tāmuvāca priyāṃ śāntāṃ kāmaśāstraviśāradaḥ || kāmāgnivarddhanodyogi vacanaṃ śrutisundaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वकर्मोवाच ।। अयि क्व यासि ललिते मम प्राणाधिके प्रिये ।। मम प्राणांश्चापहत्य तिष्ठ कान्ते क्षणं शुभे
viśvakarmovāca || ayi kva yāsi lalite mama prāṇādhike priye || mama prāṇāṃścāpahatya tiṣṭha kānte kṣaṇaṃ śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवैवान्वेषणं कृत्वा भ्रमामि जगतीतलम् ।। स्वप्राणांस्त्यक्तुमिष्टोऽहं त्वां न दृष्ट्वा हुताशने
tavaivānveṣaṇaṃ kṛtvā bhramāmi jagatītalam || svaprāṇāṃstyaktumiṣṭo'haṃ tvāṃ na dṛṣṭvā hutāśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं कामलोकं यासीति श्रुत्वा रम्भामुखोदितम् ।। आगच्छमहमेवाद्य चास्मिन्वर्त्मन्यवस्थितः
tvaṃ kāmalokaṃ yāsīti śrutvā rambhāmukhoditam || āgacchamahamevādya cāsminvartmanyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो सरस्वतीतीरे पुष्पोद्याने मनोहरे ।। सुगन्धिमन्दशीतेन वायुना सुरभीकृते
aho sarasvatītīre puṣpodyāne manohare || sugandhimandaśītena vāyunā surabhīkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यभ कान्ते मया सार्द्धं यूना कान्तेन शोभने।। विदग्धाया विदग्धेन सङ्गमो गुणवान्भवेत्
yabha kānte mayā sārddhaṃ yūnā kāntena śobhane|| vidagdhāyā vidagdhena saṅgamo guṇavānbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरयौवनसंयुक्ता त्वमेव चिरजीविनी।। कामुकी कोमलाङ्गी च सुन्दरीषु च सुन्दरी
sthirayauvanasaṃyuktā tvameva cirajīvinī|| kāmukī komalāṅgī ca sundarīṣu ca sundarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युंजयवरेणैव मृत्युकन्या जिता मया ।। कुबेरभवनं गत्वा धनं लब्धं कुबेरतः
mṛtyuṃjayavareṇaiva mṛtyukanyā jitā mayā || kuberabhavanaṃ gatvā dhanaṃ labdhaṃ kuberataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नमाला च वरुणाद्वायोः स्त्रीरत्नभूषणम् ।। वह्निशुद्धं वस्त्रयुगं वह्नेः प्राप्तं महौजसः
ratnamālā ca varuṇādvāyoḥ strīratnabhūṣaṇam || vahniśuddhaṃ vastrayugaṃ vahneḥ prāptaṃ mahaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामशास्त्रं कामदेवाद्योषिद्रञ्जनकारम्।। शृङ्गारशिल्पं यत्किञ्चिल्लब्धं चन्द्राच्च दुर्लभम्
kāmaśāstraṃ kāmadevādyoṣidrañjanakāram|| śṛṅgāraśilpaṃ yatkiñcillabdhaṃ candrācca durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नमालां वस्त्रयुग्मं सर्वाण्याभरणानि च ।। तुभ्यं दातुं हृदि कृतं प्राप्तं तत्क्षणमेव च
ratnamālāṃ vastrayugmaṃ sarvāṇyābharaṇāni ca || tubhyaṃ dātuṃ hṛdi kṛtaṃ prāptaṃ tatkṣaṇameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहे तानि च संस्थाप्य चागतोऽन्वेषणे भवे ।। विरामे सुखसम्भोगे तुभ्यं दास्यामि साम्प्रतम्
gṛhe tāni ca saṃsthāpya cāgato'nveṣaṇe bhave || virāme sukhasambhoge tubhyaṃ dāsyāmi sāmpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामुकस्य वचः श्रुत्वा घृताची सस्मिता मुने ।। ददौ प्रत्युत्तरं शीघ्रं नीतियुक्तं मनोहरम्
kāmukasya vacaḥ śrutvā ghṛtācī sasmitā mune || dadau pratyuttaraṃ śīghraṃ nītiyuktaṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताच्युवाच ।। त्वया यदुक्तं भद्रं तत्स्वीकरोम्यधुना परम् ।। । किन्तु सामयिकं वाक्यं ब्रवीष्यामि स्मरातुर
ghṛtācyuvāca || tvayā yaduktaṃ bhadraṃ tatsvīkaromyadhunā param || | kintu sāmayikaṃ vākyaṃ bravīṣyāmi smarātura
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामदेवालयं यामि कृतवेषा च तत्कृते ।। यद्दिने यत्कृते यामो वयं तेषां च योषितः
kāmadevālayaṃ yāmi kṛtaveṣā ca tatkṛte || yaddine yatkṛte yāmo vayaṃ teṣāṃ ca yoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्याहं कामपत्नी च गुरुपत्नी तवाधुना ।। त्वयोक्तमधुनेदं च पठितं कामदेवतः
adyāhaṃ kāmapatnī ca gurupatnī tavādhunā || tvayoktamadhunedaṃ ca paṭhitaṃ kāmadevataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यादाता मन्त्रदाता गुरुर्लक्षगुणैः पितुः ।। मातुः सहस्रगुणवान्नास्त्यन्यस्तत्समो गुरुः
vidyādātā mantradātā gururlakṣaguṇaiḥ pituḥ || mātuḥ sahasraguṇavānnāstyanyastatsamo guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरोः शतगुणैः पूज्या गुरुपत्नी श्रुतौ श्रुता।। पितुः शतगुणं पूज्या यथा माता विचक्षण
guroḥ śataguṇaiḥ pūjyā gurupatnī śrutau śrutā|| pituḥ śataguṇaṃ pūjyā yathā mātā vicakṣaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रा समागमे सूनोर्यावान्दोषः श्रुतौ श्रुतः ।। ततो लक्षगुणो दोषो गुरुपत्नीसमागमे
mātrā samāgame sūnoryāvāndoṣaḥ śrutau śrutaḥ || tato lakṣaguṇo doṣo gurupatnīsamāgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातरित्येव शब्देन यां च सम्भाषते नरः ।। स मातृतुल्या सत्येन धर्मः साक्षी सतामपि
mātarityeva śabdena yāṃ ca sambhāṣate naraḥ || sa mātṛtulyā satyena dharmaḥ sākṣī satāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया हि संगतो यस्स्यात्कालसूत्रं प्रयाति सः ।। तत्र घोरे वसत्येव यावच्चन्द्रदिवाकरौ
tayā hi saṃgato yassyātkālasūtraṃ prayāti saḥ || tatra ghore vasatyeva yāvaccandradivākarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्रा सह समायोगे ततो दोषश्चतुर्गुणः ।। सार्द्धं च गुरुपत्न्या च तल्लक्षगुण एव च
mātrā saha samāyoge tato doṣaścaturguṇaḥ || sārddhaṃ ca gurupatnyā ca tallakṣaguṇa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भीपाके पतत्येव यावद्वै ब्रह्मणो वयः ।। प्रायश्चित्तं पापिनश्च तस्य नैव श्रुतौ श्रुतम्
kumbhīpāke patatyeva yāvadvai brahmaṇo vayaḥ || prāyaścittaṃ pāpinaśca tasya naiva śrutau śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्राकारं कुलालस्य तीक्ष्णधारं च खङ्गवत् ।। वसामूत्रपुरीषैश्च परिपूर्णं सुदुस्तरम्
cakrākāraṃ kulālasya tīkṣṇadhāraṃ ca khaṅgavat || vasāmūtrapurīṣaiśca paripūrṇaṃ sudustaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलवत्कृमिसंयुक्तं तप्तमग्निसमं द्रवत् ।। पापिनां तद्विहारं च कुम्भीपाकप्रकीर्तितम्
śūlavatkṛmisaṃyuktaṃ taptamagnisamaṃ dravat || pāpināṃ tadvihāraṃ ca kumbhīpākaprakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावान्दोषो हि पुंसां च गुरुपत्नीसमागमे ।। तावांश्च गुरुपत्न्यां वै तत्र चेत्कामुकी यदि
yāvāndoṣo hi puṃsāṃ ca gurupatnīsamāgame || tāvāṃśca gurupatnyāṃ vai tatra cetkāmukī yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य यास्यामि कामस्य मन्दिरं तस्य कामिनी ।। वेषं कृत्वा गमिष्यामि त्वत्कृतेऽहं दिनान्तरे
adya yāsyāmi kāmasya mandiraṃ tasya kāminī || veṣaṃ kṛtvā gamiṣyāmi tvatkṛte'haṃ dināntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताचीवचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा रुरोष ताम् ।। शशाप शूद्रयोनिं च व्रजेति जगतीतले
ghṛtācīvacanaṃ śrutvā viśvakarmā ruroṣa tām || śaśāpa śūdrayoniṃ ca vrajeti jagatītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताची तद्वचः श्रुत्वा तं शशाप सुदारुणम् ।। लभ जन्म भवे त्वं च स्वर्गभ्रष्टो भवेति च
ghṛtācī tadvacaḥ śrutvā taṃ śaśāpa sudāruṇam || labha janma bhave tvaṃ ca svargabhraṣṭo bhaveti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताची कारुमुक्त्वा च साऽगच्छत्काममन्दिरम् ।। कामेन सुरतं कृत्वा कथयामास तां कथाम्
ghṛtācī kārumuktvā ca sā'gacchatkāmamandiram || kāmena surataṃ kṛtvā kathayāmāsa tāṃ kathām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा भारते च कामोक्त्या गोपस्य मदनस्य च ।। पत्न्यां प्रयागे नगरे लेभे जन्म च शौनक
sā bhārate ca kāmoktyā gopasya madanasya ca || patnyāṃ prayāge nagare lebhe janma ca śaunaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिस्मरा तत्प्रसूता बभूव च तपस्विनी ।। वरं न वव्रे धर्मिष्ठा तपस्यायां मनो दधौ
jātismarā tatprasūtā babhūva ca tapasvinī || varaṃ na vavre dharmiṣṭhā tapasyāyāṃ mano dadhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपश्चकार तपसा तप्तकाञ्चनसन्निभा ।। दिव्यं च शतवर्षं सा गङ्गातीरे मनोरमे
tapaścakāra tapasā taptakāñcanasannibhā || divyaṃ ca śatavarṣaṃ sā gaṅgātīre manorame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीर्येण सुरकारोश्च नव पुत्रान्प्रसूय सा ।। पुनः स्वलोकं गत्वा च सा घृताची बभूव ह
vīryeṇa surakārośca nava putrānprasūya sā || punaḥ svalokaṃ gatvā ca sā ghṛtācī babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौनक उवाच ।। कथं वीर्य्यं सा दधार सुरकारोस्तपस्विनी ।। पुत्रान्नव प्रसूता च कुत्र वा कति वासरान्
śaunaka uvāca || kathaṃ vīryyaṃ sā dadhāra surakārostapasvinī || putrānnava prasūtā ca kutra vā kati vāsarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौतिरुवाच ।। विश्वकर्मा तु तच्छापं समाकर्ण्य रुषाऽन्वितः ।। जगाम ब्रह्मणः स्थानं शोकेन हृतचेतनः
sautiruvāca || viśvakarmā tu tacchāpaṃ samākarṇya ruṣā'nvitaḥ || jagāma brahmaṇaḥ sthānaṃ śokena hṛtacetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत्वा स्तुत्वा च ब्रह्माणं कथयामास तां कथाम् ।। ललाभ जन्म ब्राह्मण्यां पृथिव्यामाज्ञया विधेः
natvā stutvā ca brahmāṇaṃ kathayāmāsa tāṃ kathām || lalābha janma brāhmaṇyāṃ pṛthivyāmājñayā vidheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव ब्राह्मणो भूत्वा भुवि कारुर्बभूव ह ।। नृपाणां च गृहस्थानां नानाशिल्पं चकार ह
sa eva brāhmaṇo bhūtvā bhuvi kārurbabhūva ha || nṛpāṇāṃ ca gṛhasthānāṃ nānāśilpaṃ cakāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिल्पं च कारयामास सर्वेभ्यः सर्वतः सदा । विचित्रं विविधं शिल्पमाश्चर्य्यं सुमनोहरम्
śilpaṃ ca kārayāmāsa sarvebhyaḥ sarvataḥ sadā | vicitraṃ vividhaṃ śilpamāścaryyaṃ sumanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा तु प्रयागे च शिल्पं कृत्वा नृपस्य च ।। स्नातुं जगाम गङ्गां स चापश्यत्तत्र कामिनीम्
ekadā tu prayāge ca śilpaṃ kṛtvā nṛpasya ca || snātuṃ jagāma gaṅgāṃ sa cāpaśyattatra kāminīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताचीं नवरूपां च युवतिं तां तपस्विनीम् ।। जातिस्मरां तां बुबुधे स च जातिस्मरो द्विज
ghṛtācīṃ navarūpāṃ ca yuvatiṃ tāṃ tapasvinīm || jātismarāṃ tāṃ bubudhe sa ca jātismaro dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा सकामः सहसा बभूव हृतचेतनः ।। उवाच मधुरं शान्तः शान्तां तां च तपस्विनीम्
dṛṣṭvā sakāmaḥ sahasā babhūva hṛtacetanaḥ || uvāca madhuraṃ śāntaḥ śāntāṃ tāṃ ca tapasvinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच ।। अहोऽधुना त्वमत्रैव घृताचि सुमनोहरे ।। मा मां स्मरसि रम्भोरु विश्वकर्माऽहमेव च
brāhmaṇa uvāca || aho'dhunā tvamatraiva ghṛtāci sumanohare || mā māṃ smarasi rambhoru viśvakarmā'hameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शापमोक्षं करिष्यामि भज मां तव सुन्दरि।। त्वत्कृतेऽतिदहत्येव मनो मे स च मन्मथः।।
śāpamokṣaṃ kariṣyāmi bhaja māṃ tava sundari|| tvatkṛte'tidahatyeva mano me sa ca manmathaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजस्य वचनं श्रुत्वा घृताची नवरूपिणी।। उवाच मधुरं शान्ता नीतियुक्तं परं वचः
dvijasya vacanaṃ śrutvā ghṛtācī navarūpiṇī|| uvāca madhuraṃ śāntā nītiyuktaṃ paraṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपिकोवाच।। तद्दिने कामकान्ताऽहमधुना च तपस्विनी ।। कथं त्वया संगता स्यां गंगातीरे च भारते
gopikovāca|| taddine kāmakāntā'hamadhunā ca tapasvinī || kathaṃ tvayā saṃgatā syāṃ gaṃgātīre ca bhārate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वकर्मन्निदं पुण्यं कर्मक्षेत्रं च भारतम् ।। अत्र यत्क्रियते कर्म भोगोऽन्यत्र शुभाशुभम्
viśvakarmannidaṃ puṇyaṃ karmakṣetraṃ ca bhāratam || atra yatkriyate karma bhogo'nyatra śubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मी मोक्षकृते जन्म प्रलभ्य तपसः फलात् ।। निबद्धः कुरुते कर्म मोहितो विष्णुमायया
dharmī mokṣakṛte janma pralabhya tapasaḥ phalāt || nibaddhaḥ kurute karma mohito viṣṇumāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माया नारायणीशाना परितुष्टा च यं भवेत् ।। तस्मै ददाति श्रीकृष्णो भक्तिं तन्मन्त्रमीप्सितम्
māyā nārāyaṇīśānā parituṣṭā ca yaṃ bhavet || tasmai dadāti śrīkṛṣṇo bhaktiṃ tanmantramīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो मूढो विषयासक्तो लब्धजन्मा च भारते ।। विहाय कृष्णं सर्वेशं स मुग्धो विष्णुमायया
yo mūḍho viṣayāsakto labdhajanmā ca bhārate || vihāya kṛṣṇaṃ sarveśaṃ sa mugdho viṣṇumāyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं स्मरामि देवाहमहो जातिस्मरा पुरा ।। घृताची सुरवेश्याऽहमधुना गोपकन्यका
sarvaṃ smarāmi devāhamaho jātismarā purā || ghṛtācī suraveśyā'hamadhunā gopakanyakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपः करोमि मोक्षार्थं गङ्गातीरे सुपुण्यदे ।। नात्र स्थलं च क्रीडायाः स्थिरस्त्वं भव कामुक
tapaḥ karomi mokṣārthaṃ gaṅgātīre supuṇyade || nātra sthalaṃ ca krīḍāyāḥ sthirastvaṃ bhava kāmuka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्र यत्कृतं पापं गंगायां तद्विनश्यति ।। गंगातीरे कृतं पापं सद्यो लक्षगुणं भवेत्
anyatra yatkṛtaṃ pāpaṃ gaṃgāyāṃ tadvinaśyati || gaṃgātīre kṛtaṃ pāpaṃ sadyo lakṣaguṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तु नारायणक्षेत्रे तपसा च विनश्यति ।। यद्येव कामतः कृत्वा निवृत्तश्च भवेत्पुनः
tattu nārāyaṇakṣetre tapasā ca vinaśyati || yadyeva kāmataḥ kṛtvā nivṛttaśca bhavetpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृताचीवचनं श्रुत्वा विश्वकर्माऽनिलाकृतिः ।। जगाम तां गृहीत्वा च मलयं चन्दनालयम्
ghṛtācīvacanaṃ śrutvā viśvakarmā'nilākṛtiḥ || jagāma tāṃ gṛhītvā ca malayaṃ candanālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्यायां मलयद्रोण्यां पुष्पतल्पे मनोरमे ।। । पुष्पचन्दनवातेन संततं सुरभीकृते
ramyāyāṃ malayadroṇyāṃ puṣpatalpe manorame || | puṣpacandanavātena saṃtataṃ surabhīkṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार सुखसम्भोगं तया स विजने वने ।। पूर्णं द्वादशवर्षं च बुबुधे न दिवानिशम्
cakāra sukhasambhogaṃ tayā sa vijane vane || pūrṇaṃ dvādaśavarṣaṃ ca bubudhe na divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव गर्भः कामिन्याः परिपूर्णः सुदुर्वहः।। सा सुषाव च तत्रैव पुत्रान्नव मनोहरान्
babhūva garbhaḥ kāminyāḥ paripūrṇaḥ sudurvahaḥ|| sā suṣāva ca tatraiva putrānnava manoharān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतशिक्षितशिल्पांश्व ज्ञानयुक्तांश्च शौनक।। पूर्णप्राक्तनतो युग्यान्बलयुक्तान्विचक्षणान्
kṛtaśikṣitaśilpāṃśva jñānayuktāṃśca śaunaka|| pūrṇaprāktanato yugyānbalayuktānvicakṣaṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालाकारान्कर्मकाराञ्छङ्खकारान्कुविन्दकान् ।। कुम्भकारान्सूत्रकारान्स्वर्णचित्रकरांस्तथा
mālākārānkarmakārāñchaṅkhakārānkuvindakān || kumbhakārānsūtrakārānsvarṇacitrakarāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ च तेभ्यो वरं दत्त्वा तान्संस्थाप्य महीतले ।। मानवीं तनुमुत्सृज्य जग्मतुर्निजमन्दिरम्
tau ca tebhyo varaṃ dattvā tānsaṃsthāpya mahītale || mānavīṃ tanumutsṛjya jagmaturnijamandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्णकारः स्वर्णचौर्याद्ब्राह्मणानां द्विजोत्तम ।। बभूव पतितः सद्यो ब्रह्मशापेन कर्मणा
svarṇakāraḥ svarṇacauryādbrāhmaṇānāṃ dvijottama || babhūva patitaḥ sadyo brahmaśāpena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्रकारो द्विजानां तु शापेन पतितो भुवि ।। शीघ्रं च यज्ञकाष्ठानि न ददौ तेन हेतुना
sūtrakāro dvijānāṃ tu śāpena patito bhuvi || śīghraṃ ca yajñakāṣṭhāni na dadau tena hetunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यतिक्रमेण चित्राणां सद्यश्चित्रकरस्तथा ।। पतितो ब्रह्मशापेन ब्राह्मणानां च कोपतः।।९४। कश्चिद्वणिग्विशेषश्च संसर्गात्स्वर्णकारिणः ।। स्वर्णचौर्य्यादिदोषेण पतितो ब्रह्मशापतः
vyatikrameṇa citrāṇāṃ sadyaścitrakarastathā || patito brahmaśāpena brāhmaṇānāṃ ca kopataḥ||94| kaścidvaṇigviśeṣaśca saṃsargātsvarṇakāriṇaḥ || svarṇacauryyādidoṣeṇa patito brahmaśāpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलटायां च शूद्रायां चित्रकारस्य वीर्य्यतः ।। बभूवाट्टालिकाकारः पतितो जारदोषतः
kulaṭāyāṃ ca śūdrāyāṃ citrakārasya vīryyataḥ || babhūvāṭṭālikākāraḥ patito jāradoṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अट्टालिकाकारबीजात्कुम्भकारस्य योषिति ।। बभूव कोटकः सद्यः पतितो गृहकारकः
aṭṭālikākārabījātkumbhakārasya yoṣiti || babhūva koṭakaḥ sadyaḥ patito gṛhakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भकारस्य बीजेन सद्यः कोटकयोषिति ।। बभूव तैलकारश्च कुटिलः पतितो भुवि।।
kumbhakārasya bījena sadyaḥ koṭakayoṣiti || babhūva tailakāraśca kuṭilaḥ patito bhuvi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः क्षत्रियबीजेन राजपुत्रस्य योषिति ।। बभूव तीवरश्चैव पतितो जारदोषतः
sadyaḥ kṣatriyabījena rājaputrasya yoṣiti || babhūva tīvaraścaiva patito jāradoṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीवरस्य तु बीजेन तैलकारस्य योषिति।। बभूव पतितो दस्युर्लेटश्च परिकीर्तितः
tīvarasya tu bījena tailakārasya yoṣiti|| babhūva patito dasyurleṭaśca parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेटस्तीवरकन्यायां जनयामास षट् सुतान् ।। माल्लं मन्त्रं मातरं च भण्डं कोलं कलन्दरम्
leṭastīvarakanyāyāṃ janayāmāsa ṣaṭ sutān || māllaṃ mantraṃ mātaraṃ ca bhaṇḍaṃ kolaṃ kalandaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्यां शूद्रवीर्य्येण पतितो जारदोषतः ।। सद्यो बभूव चण्डालः सर्वस्मादधमोऽशुचिः ।।
brāhmaṇyāṃ śūdravīryyeṇa patito jāradoṣataḥ || sadyo babhūva caṇḍālaḥ sarvasmādadhamo'śuciḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीवरेण च चण्डाल्यां चर्मकारो बभूव ह ।। चर्मकार्य्यां च चण्डालान्मांसच्छेदो बभूव ह
tīvareṇa ca caṇḍālyāṃ carmakāro babhūva ha || carmakāryyāṃ ca caṇḍālānmāṃsacchedo babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसच्छेद्यां तीवरेण कोञ्चश्च परिकीर्तितः ।। कोञ्चस्त्रियां तु कैवर्त्तात्कर्त्तारः परिकीर्तितः
māṃsacchedyāṃ tīvareṇa koñcaśca parikīrtitaḥ || koñcastriyāṃ tu kaivarttātkarttāraḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यश्चण्डालकन्यायां लेटवीर्य्येण शौनक ।। बभूवतुस्तौ द्वौ पुत्रौ दुष्टौ हड्डिडमौ तथा
sadyaścaṇḍālakanyāyāṃ leṭavīryyeṇa śaunaka || babhūvatustau dvau putrau duṣṭau haḍḍiḍamau tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेण हड्डिकन्यायां सद्यश्चण्डालवीर्य्यतः ।। बभूवुः पञ्च पुत्राश्च दुष्टा वनचराश्च ते
krameṇa haḍḍikanyāyāṃ sadyaścaṇḍālavīryyataḥ || babhūvuḥ pañca putrāśca duṣṭā vanacarāśca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेटात्तीवरकन्यायां गङ्गातीरे च शौनक ।। बभूव सद्यो यो बालो गङ्गापुत्रः प्रकीर्तितः
leṭāttīvarakanyāyāṃ gaṅgātīre ca śaunaka || babhūva sadyo yo bālo gaṅgāputraḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गापुत्रस्य कन्यायां वीर्य्याद्वै वेषधारिणः ।। बभूव वेषधारी च पुत्रो युङ्गी प्रकीर्तितः
gaṅgāputrasya kanyāyāṃ vīryyādvai veṣadhāriṇaḥ || babhūva veṣadhārī ca putro yuṅgī prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्यात्तीवरकन्यायां सद्यः शुण्डी बभूव ह ।। शुण्डीयोषिति वैश्यानु पौण्ड्रकश्च बभूव ह
vaiśyāttīvarakanyāyāṃ sadyaḥ śuṇḍī babhūva ha || śuṇḍīyoṣiti vaiśyānu pauṇḍrakaśca babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रात्करणकन्यायां राजपुत्रो बभूव ह ।। राजपुत्र्यां तु करणादागरीति प्रकीर्तितः
kṣatrātkaraṇakanyāyāṃ rājaputro babhūva ha || rājaputryāṃ tu karaṇādāgarīti prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रवीर्य्येण वैश्यायां कैवर्त्तः परिकीर्तितः ।। कलौ तीवरसंसर्गाद्धीवरः पतितो भुवि
kṣatravīryyeṇa vaiśyāyāṃ kaivarttaḥ parikīrtitaḥ || kalau tīvarasaṃsargāddhīvaraḥ patito bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीवर्यां धीवरात्पुत्रो बभूव रजकः स्मृतः ।। रजक्यां तीवराच्चैव कोयालीति बभूव ह
tīvaryāṃ dhīvarātputro babhūva rajakaḥ smṛtaḥ || rajakyāṃ tīvarāccaiva koyālīti babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नापिताद्गोपकन्यायां सर्वस्वी तस्य योषिति ।। क्षत्राद्बभूव व्याधश्च बलवान्मृगहिंसकः
nāpitādgopakanyāyāṃ sarvasvī tasya yoṣiti || kṣatrādbabhūva vyādhaśca balavānmṛgahiṃsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीवराच्छुण्डिकन्यायां बभूवुः सप्त पुत्रकाः ।। ते कलौ हड्डिसंसर्गाद्बभूवुर्दस्यवः सदा
tīvarācchuṇḍikanyāyāṃ babhūvuḥ sapta putrakāḥ || te kalau haḍḍisaṃsargādbabhūvurdasyavaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्यामृषिवीर्य्येण ऋतोः प्रथमवासरे ।। कुत्सितश्चोदरे जातः कूदरस्तेन कीर्तितः
brāhmaṇyāmṛṣivīryyeṇa ṛtoḥ prathamavāsare || kutsitaścodare jātaḥ kūdarastena kīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदशौचं विप्रतुल्यं पतितश्चर्तुदोषतः ।। सद्यः कोटकसंसर्गादधमो जगतीतले
tadaśaucaṃ vipratulyaṃ patitaścartudoṣataḥ || sadyaḥ koṭakasaṃsargādadhamo jagatītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रवीर्य्येण वैश्यायामृतोः प्रथमवासरे ।। जातः पुत्रो महादस्युर्बलवांश्च धनुर्द्धरः
kṣatravīryyeṇa vaiśyāyāmṛtoḥ prathamavāsare || jātaḥ putro mahādasyurbalavāṃśca dhanurddharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार वागतीतं च क्षत्रियेणापि वारितः ।। तेन जात्याः स पुत्रश्च वागतीतः प्रकीर्तितः
cakāra vāgatītaṃ ca kṣatriyeṇāpi vāritaḥ || tena jātyāḥ sa putraśca vāgatītaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्त्रवीर्य्येण शूद्रायामृतुदोषेण पापतः ।। बलवन्तो दुरन्ताश्च बभूवुर्म्लेच्छजातयः
kṣattravīryyeṇa śūdrāyāmṛtudoṣeṇa pāpataḥ || balavanto durantāśca babhūvurmlecchajātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्धकर्णाः क्रूराश्च निर्भया रणदुर्जयाः ।। शौचाचारविहीनाश्च दुर्द्धर्षा धर्मवर्जिताः
aviddhakarṇāḥ krūrāśca nirbhayā raṇadurjayāḥ || śaucācāravihīnāśca durddharṣā dharmavarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्लेच्छात्कुविन्दकन्यायां जोला जातिर्बभूव ह।। । जोलात्कुविन्दकन्यायां शराङ्कः परिकीर्तितः
mlecchātkuvindakanyāyāṃ jolā jātirbabhūva ha|| | jolātkuvindakanyāyāṃ śarāṅkaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.