Library·Brahmavaivarta Purāṇa·4·4.84
श्रीभगवानुवाच द्विजदेवार्चनं चैव करोति सततं गृही । स्वधर्माचरणं चैव चातुर्वर्ण्यं च नित्यणः
śrībhagavānuvāca dvijadevārcanaṃ caiva karoti satataṃ gṛhī | svadharmācaraṇaṃ caiva cāturvarṇyaṃ ca nityaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वन्ति गृहिणामाशां सर्वे देवादयस्तथा । अकृत्वाऽतिथिपूजां च गृहस्थश्च सदाऽशुचिः
kurvanti gṛhiṇāmāśāṃ sarve devādayastathā | akṛtvā'tithipūjāṃ ca gṛhasthaśca sadā'śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरः कर्मकाले चातिथिकाले च देवताः । सर्वे गृहस्थमायान्ति निपानमिव धेनवः
pitaraḥ karmakāle cātithikāle ca devatāḥ | sarve gṛhasthamāyānti nipānamiva dhenavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समायाति प्रयत्नेन सयाह्ने क्षुधितोऽतिथिः । पूजां लब्ध्वाऽऽशिषं कृत्वा प्रयाति गृहिणो गृहात्
samāyāti prayatnena sayāhne kṣudhito'tithiḥ | pūjāṃ labdhvā''śiṣaṃ kṛtvā prayāti gṛhiṇo gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वाऽतिथिपूजां च गृही भवति पातकी । त्रैलोक्यजनितं पापं लभते नात्र संशयः
akṛtvā'tithipūjāṃ ca gṛhī bhavati pātakī | trailokyajanitaṃ pāpaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रतिनिर्वते । पितरस्तस्य देवाश्च वह्नयश्च तथैव च
atithiryasya bhagnāśo gṛhātpratinirvate | pitarastasya devāśca vahnayaśca tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निराशाः प्रतिगच्छन्ति गृहिणोऽतिथयो गृहात् । स्त्रीध्नैर्गोघ्नैः कृतघ्नैश्च ब्राह्मणैर्गुरुतल्पगैः
nirāśāḥ pratigacchanti gṛhiṇo'tithayo gṛhāt | strīdhnairgoghnaiḥ kṛtaghnaiśca brāhmaṇairgurutalpagaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुल्यदोषो भवत्येव येनातिथिरनर्चितः । स्वात्मनः पातकं दत्त्वा पुण्यमादाय गच्छति
tulyadoṣo bhavatyeva yenātithiranarcitaḥ | svātmanaḥ pātakaṃ dattvā puṇyamādāya gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्कृत्वा सर्वसेवां देवादींश्च शुभाशयः । पोष्याणां भरणं कृत्वा पश्चाद्भुङ्क्ते स धर्मवित्
tasmātkṛtvā sarvasevāṃ devādīṃśca śubhāśayaḥ | poṣyāṇāṃ bharaṇaṃ kṛtvā paścādbhuṅkte sa dharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य माता गृहे नास्ति भार्या च पुंश्चली तथा । अरण्यं तेन गन्तव्यमरण्याद्दुःखदं गृहम्
yasya mātā gṛhe nāsti bhāryā ca puṃścalī tathā | araṇyaṃ tena gantavyamaraṇyādduḥkhadaṃ gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतीं द्वेष्टि सदा दुष्टा विषतुन्यं च पश्यति । ददाति तस्मै नाऽऽहारं भर्त्सनं कुरुते सदा
patīṃ dveṣṭi sadā duṣṭā viṣatunyaṃ ca paśyati | dadāti tasmai nā''hāraṃ bhartsanaṃ kurute sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजितं मुनितुल्यं च सा च पापीयसी परम् । संततं तृणवन्मत्वा न्यक्कारं कुरुते सदा
pūjitaṃ munitulyaṃ ca sā ca pāpīyasī param | saṃtataṃ tṛṇavanmatvā nyakkāraṃ kurute sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वाक्यावह्निना दग्धो मृततुल्यश्च जीवति । यावज्जीवनपर्यन्तं संप्राप्य दुष्टवंशजाम्
durvākyāvahninā dagdho mṛtatulyaśca jīvati | yāvajjīvanaparyantaṃ saṃprāpya duṣṭavaṃśajām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहिणीनां सदाचारं श्रूयतां तच्छ्रु तौ श्रुतम् । गृहिणी पतिभक्ता च देवब्राह्मणबूजिता
gṛhiṇīnāṃ sadācāraṃ śrūyatāṃ tacchru tau śrutam | gṛhiṇī patibhaktā ca devabrāhmaṇabūjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा शुद्धा प्रातरुत्थाय नमस्कृत्य पतिं सुरम् । प्राङ्गणे मङ्गलं दद्याद्गोमयेन जलेन च
sā śuddhā prātarutthāya namaskṛtya patiṃ suram | prāṅgaṇe maṅgalaṃ dadyādgomayena jalena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहकृत्यं च कृत्वा च स्नात्वाऽऽगत्य गृहं सती । सुरं विप्रं पतिं नत्वा पूजयेद्गृहदेवताम्
gṛhakṛtyaṃ ca kṛtvā ca snātvā''gatya gṛhaṃ satī | suraṃ vipraṃ patiṃ natvā pūjayedgṛhadevatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहकृत्यं सुनिर्वृत्य भोजयित्वा पतिं सती । अतिथिं पूजयित्वा च स्वयं भुङ्कते सुखंसती
gṛhakṛtyaṃ sunirvṛtya bhojayitvā patiṃ satī | atithiṃ pūjayitvā ca svayaṃ bhuṅkate sukhaṃsatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रैश्च पूजितस्तातः शिष्यैश्च पूजितो गुरुः । आज्ञया कुरुते कर्म पुत्रः शिष्यश्च भृत्यवत्
putraiśca pūjitastātaḥ śiṣyaiśca pūjito guruḥ | ājñayā kurute karma putraḥ śiṣyaśca bhṛtyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रेरयेद्गुरुं तातं पुत्रः शिष्यश्च कर्मसु । पित्रे च गुरवे नित्यं सर्वस्वं च समर्पयेत्
na prerayedguruṃ tātaṃ putraḥ śiṣyaśca karmasu | pitre ca gurave nityaṃ sarvasvaṃ ca samarpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कुर्यान्नरबुद्धिं च गुरौ पितरि संततम् । कृत्वा च नरबुद्धिं च ब्रह्महत्यां लभेद्ध्रुवम्
na kuryānnarabuddhiṃ ca gurau pitari saṃtatam | kṛtvā ca narabuddhiṃ ca brahmahatyāṃ labheddhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातरं पूजयेद्भक्त्या पितुश्चाप्यधिकां तथा । मातुः परं गुरुं चैव पूजयेद्भक्तियोगतः
mātaraṃ pūjayedbhaktyā pituścāpyadhikāṃ tathā | mātuḥ paraṃ guruṃ caiva pūjayedbhaktiyogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिता माता गुरुर्भार्या शिष्यः पुत्रः सदाऽक्षमः । अनाथा भगिनी कन्या नित्यं पोष्या गुरुप्रिया
pitā mātā gururbhāryā śiṣyaḥ putraḥ sadā'kṣamaḥ | anāthā bhaginī kanyā nityaṃ poṣyā gurupriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं च कथितं तात सर्वेषां धर्ममुत्तमम् । श्त्रीजातिर्वास्तपीशुद्धा ताश्च सर्वाः पतिव्रताः
evaṃ ca kathitaṃ tāta sarveṣāṃ dharmamuttamam | śtrījātirvāstapīśuddhā tāśca sarvāḥ pativratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वा जातिरेकविधा चाऽऽदौ सृष्टा च ब्रह्मणा । ताः सर्वाः प्रकृतेरंशाः पवित्राः पण्डिताधिकाः
sarvā jātirekavidhā cā''dau sṛṣṭā ca brahmaṇā | tāḥ sarvāḥ prakṛteraṃśāḥ pavitrāḥ paṇḍitādhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केदारकन्याशापेन स हि धर्मः क्षयं गतः । तदा कोपेन धात्रा च कृत्या स्त्री च विनिर्मिता
kedārakanyāśāpena sa hi dharmaḥ kṣayaṃ gataḥ | tadā kopena dhātrā ca kṛtyā strī ca vinirmitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्या स्त्री त्रिविधा जातिर्ब्रह्मणा निर्मिता पुरा । उत्तमा प्रथमा सा च मध्यमा चाधमा व्रज
kṛtyā strī trividhā jātirbrahmaṇā nirmitā purā | uttamā prathamā sā ca madhyamā cādhamā vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमा पतिभक्ता सा किंचिद्धर्मसमन्विता । प्राणान्तेऽपि न कुरुते तं जारमयशकरम्
uttamā patibhaktā sā kiṃciddharmasamanvitā | prāṇānte'pi na kurute taṃ jāramayaśakaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजयेत्सा यथा कान्तं तथा देवद्विजातिथीन् । व्रतानि चोपवासांश्च कुरुते सर्वपूजनम्
pūjayetsā yathā kāntaṃ tathā devadvijātithīn | vratāni copavāsāṃśca kurute sarvapūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुणा रक्षिता यत्नाज्जारं च न भजेद्भयात् । स कृत्रिमा मध्यमा च यथाकिंचित्पतिं भजेत्
guruṇā rakṣitā yatnājjāraṃ ca na bhajedbhayāt | sa kṛtrimā madhyamā ca yathākiṃcitpatiṃ bhajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थानं नास्तिक्षणं नास्ति नास्ति प्रार्थयिता नरः । तेन हे नन्द तासां च सतीत्वमुपजायते
sthānaṃ nāstikṣaṇaṃ nāsti nāsti prārthayitā naraḥ | tena he nanda tāsāṃ ca satītvamupajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधमा परमा दुष्टाऽत्यन्तासद्वंशजा तथा । अधर्मशीला दुःशीला दुर्मुखा कलहान्विता
adhamā paramā duṣṭā'tyantāsadvaṃśajā tathā | adharmaśīlā duḥśīlā durmukhā kalahānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिं भर्त्सयते नित्यं जारं च सेवते सदा । दुःशं ददाति कान्ताय विषतुल्यं च पश्यति
patiṃ bhartsayate nityaṃ jāraṃ ca sevate sadā | duḥśaṃ dadāti kāntāya viṣatulyaṃ ca paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारद्वारमुपायेन हन्ति कान्तं मनोहरम् । धर्मिष्ठं च वरिष्ठं च गरिष्ठं च महीतले
jāradvāramupāyena hanti kāntaṃ manoharam | dharmiṣṭhaṃ ca variṣṭhaṃ ca gariṣṭhaṃ ca mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामदेवसमं चापि जारं पश्यति कामतः । शुभदृष्ट्या कटाक्षेण शरवत्पापीयसी मुदा
kāmadevasamaṃ cāpi jāraṃ paśyati kāmataḥ | śubhadṛṣṭyā kaṭākṣeṇa śaravatpāpīyasī mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवेषं पुरुषं द्रष्ट्वा युवानं रतिशूकरम् । योनिः क्लिद्यति नारीणां कामिनीनां निरन्तरम्
suveṣaṃ puruṣaṃ draṣṭvā yuvānaṃ ratiśūkaram | yoniḥ klidyati nārīṇāṃ kāminīnāṃ nirantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाति भर्त्रे नाऽऽहारं विषोक्तिं वक्ति संततम् । अधर्मं चिन्तयेच्छश्वज्जारं च परमं मुदा
dadāti bhartre nā''hāraṃ viṣoktiṃ vakti saṃtatam | adharmaṃ cintayecchaśvajjāraṃ ca paramaṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुभिर्भर्त्सिता सा च रक्षिता च शतेन च । तथाऽपि जारं कुरुते नापि साध्या नृपेरपि
gurubhirbhartsitā sā ca rakṣitā ca śatena ca | tathā'pi jāraṃ kurute nāpi sādhyā nṛperapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति तस्याः प्रियं किंचित्सर्वं कार्यवशेन च । गावस्तृणमिवारण्ये प्रार्थयन्ती नवं नवम्
nāsti tasyāḥ priyaṃ kiṃcitsarvaṃ kāryavaśena ca | gāvastṛṇamivāraṇye prārthayantī navaṃ navam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युदाभा जले रेखा तस्या प्रीतिस्तथैव च । अधर्मयुक्ता सततं कपटं वक्ति निश्चितम्
vidyudābhā jale rekhā tasyā prītistathaiva ca | adharmayuktā satataṃ kapaṭaṃ vakti niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रते तपसि धर्मे च न मनो गृहकर्मणि । न गुरौ न च देवेषु जारे स्निग्धं च चञ्चलम्
vrate tapasi dharme ca na mano gṛhakarmaṇi | na gurau na ca deveṣu jāre snigdhaṃ ca cañcalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीजातित्रिविधानां च कथा च कथिता मया । भक्तानां त्रिविधानां च लक्षणं श्रूयतामिति
strījātitrividhānāṃ ca kathā ca kathitā mayā | bhaktānāṃ trividhānāṃ ca lakṣaṇaṃ śrūyatāmiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणशय्यारतो भक्तो मन्नामगुणकीर्तिषु । मनो निवेशयेत्त्यक्त्वा संसारसुखकारणम्
tṛṇaśayyārato bhakto mannāmaguṇakīrtiṣu | mano niveśayettyaktvā saṃsārasukhakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यायते मत्पदाब्जं च पूजयेद्भक्तिभावतः । अहैतुकीं तस्य देवाः संकल्परहितस्य च
vyāyate matpadābjaṃ ca pūjayedbhaktibhāvataḥ | ahaitukīṃ tasya devāḥ saṃkalparahitasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसिद्धिंन वाञ्छन्ति तेऽणिमादिकमीप्सितम् । ब्रह्मत्वममरत्वं वा सुरत्वं सुखकारणम्
sarvasiddhiṃna vāñchanti te'ṇimādikamīpsitam | brahmatvamamaratvaṃ vā suratvaṃ sukhakāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यं विना नहीच्छन्ति सालोक्यादिचतुष्टयम् । नैव निर्वाणमुक्तिं च सुधापानमभीप्सितम्
dāsyaṃ vinā nahīcchanti sālokyādicatuṣṭayam | naiva nirvāṇamuktiṃ ca sudhāpānamabhīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाञ्छन्ति निश्चिलां भक्तिं मदीयामतुलामपि । स्त्रीपुंविभेदो नास्त्येव सर्वजीवेषु भिन्नता
vāñchanti niścilāṃ bhaktiṃ madīyāmatulāmapi | strīpuṃvibhedo nāstyeva sarvajīveṣu bhinnatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां सिद्धेश्वराणां च प्रवराणां व्रजेश्वर । क्षुत्पिपासादिकं निद्रालोभमोहादिकं रिपुम्
teṣāṃ siddheśvarāṇāṃ ca pravarāṇāṃ vrajeśvara | kṣutpipāsādikaṃ nidrālobhamohādikaṃ ripum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्पक्त्वा दिवानिशं मां च ध्यायन्ते च दिगम्बराः । समद्भक्तोत्तमो नन्द श्रूयतां मध्यमादिकम्
tpaktvā divāniśaṃ māṃ ca dhyāyante ca digambarāḥ | samadbhaktottamo nanda śrūyatāṃ madhyamādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाऽऽसक्तः कर्मसु गृही पूर्वप्राक्तनतः शुचिः । करोति सततं चैव पूर्वकर्मनिकृन्तनम्
nā''saktaḥ karmasu gṛhī pūrvaprāktanataḥ śuciḥ | karoti satataṃ caiva pūrvakarmanikṛntanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न करोत्यपरं वत्नात्संकल्परहितः स च । सर्वं कृष्णस्य यत्किंचिन्नाहं कर्ता च कर्मणः
na karotyaparaṃ vatnātsaṃkalparahitaḥ sa ca | sarvaṃ kṛṣṇasya yatkiṃcinnāhaṃ kartā ca karmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा मनसा वाचा सततं चिन्तयेदिति । न्यूनभक्तश्च तन्न्यूनः स च प्राकृतिकः श्रुतौ
karmaṇā manasā vācā satataṃ cintayediti | nyūnabhaktaśca tannyūnaḥ sa ca prākṛtikaḥ śrutau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमं वा यमदूतं वा स्वप्नेऽपि न च पश्यति । पुरुषाणां सहस्रं च पूर्वभक्तः सुद्धरेत्
yamaṃ vā yamadūtaṃ vā svapne'pi na ca paśyati | puruṣāṇāṃ sahasraṃ ca pūrvabhaktaḥ suddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंसां शतं मध्यमश्च तच्चतुर्थं च प्राकृतः । भक्तश्च त्रिविधस्तात कथितश्च तवाऽऽज्ञया
puṃsāṃ śataṃ madhyamaśca taccaturthaṃ ca prākṛtaḥ | bhaktaśca trividhastāta kathitaśca tavā''jñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्माण्डरचनाख्यानं श्रूयतां सावधानतः । ब्रह्माण्डरचनार्थं च भक्ता जानन्ति यत्नतः
brahmāṇḍaracanākhyānaṃ śrūyatāṃ sāvadhānataḥ | brahmāṇḍaracanārthaṃ ca bhaktā jānanti yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनयश्च सुराः सन्तः किंचिज्जानन्ति दुःखतः । जानामि विश्वं सर्वार्थ ब्रह्माऽऽनन्तो ।। महेश्वरः
munayaśca surāḥ santaḥ kiṃcijjānanti duḥkhataḥ | jānāmi viśvaṃ sarvārtha brahmā''nanto || maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मः सनत्कुमारश्च नरनारायणावृषी । कपिलश्च गणेशश्च दुर्गा लक्ष्मीः सरस्वती
dharmaḥ sanatkumāraśca naranārāyaṇāvṛṣī | kapilaśca gaṇeśaśca durgā lakṣmīḥ sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाश्च वेदमाता च सर्वज्ञा राधिका स्वयम् । एते जानन्ति विश्वार्थ नान्यो जानाति कश्चन
vedāśca vedamātā ca sarvajñā rādhikā svayam | ete jānanti viśvārtha nānyo jānāti kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैषम्यार्थ च सुधियः सर्वे विज्ञातुमक्षमाः । नित्याकाशो यथाऽऽत्मा च तथा नित्या दिशो दश
vaiṣamyārtha ca sudhiyaḥ sarve vijñātumakṣamāḥ | nityākāśo yathā''tmā ca tathā nityā diśo daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा नित्या च प्रकृतिस्तथैव विश्वगोलकः । गोलोकश्च यथा नित्यस्तथा वैकुण्ठ एव च
yathā nityā ca prakṛtistathaiva viśvagolakaḥ | golokaśca yathā nityastathā vaikuṇṭha eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा मयि गोलोके रासे नित्यं प्रकुर्वति । आविर्भूता च वामाङ्गाद्बाला षोढशवार्षिकी
ekadā mayi goloke rāse nityaṃ prakurvati | āvirbhūtā ca vāmāṅgādbālā ṣoḍhaśavārṣikī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतचम्पकवर्णाभा शरच्चन्द्रसमप्रभा । अतीव सुन्दरी रामा रमणीनां परावरा
śvetacampakavarṇābhā śaraccandrasamaprabhā | atīva sundarī rāmā ramaṇīnāṃ parāvarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्या कौमलाङ्गी मनोहरा । वह्निशुद्धांशुकाधाना रत्नाभरणभूषिता
īṣaddhāsyaprasannāsyā kaumalāṅgī manoharā | vahniśuddhāṃśukādhānā ratnābharaṇabhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा जलदपङ्क्तिश्च बलाकाभिर्तिभूषिता । सिन्दूरबिन्दूना चारुचन्द्रचन्दनबिन्दुभिः
yathā jaladapaṅktiśca balākābhirtibhūṣitā | sindūrabindūnā cārucandracandanabindubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्तूरीबिन्दुभिः सार्धं सीमन्तान्धःस्यलोज्ज्वला । अमूल्यरत्ननिर्माणसुस्निग्धकिरणोज्ज्वला
kastūrībindubhiḥ sārdhaṃ sīmantāndhaḥsyalojjvalā | amūlyaratnanirmāṇasusnigdhakiraṇojjvalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रैश्च सुचित्रैश्च सुकपोलस्थलोज्ज्वला । खमेन्द्रचञ्चुविजितनासामौक्तिकशोभिता
vicitraiśca sucitraiśca sukapolasthalojjvalā | khamendracañcuvijitanāsāmauktikaśobhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजेन्द्रगण़्डनिर्मुक्तमुक्ताभूषणभूषिता । शुक्त्या विमुक्तमुक्ताभदन्तपङ्क्तिमनोहरा
gajendragaṇa़ḍanirmuktamuktābhūṣaṇabhūṣitā | śuktyā vimuktamuktābhadantapaṅktimanoharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलिताकलिताऽतीव पक्वबिम्बाधरा वरा । शश्वत्पूर्णेन्दुनिन्दास्या पद्मनिन्दितलोचना
valitākalitā'tīva pakvabimbādharā varā | śaśvatpūrṇendunindāsyā padmaninditalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णसारनिभोद्भिन्नसुचारुकज्जलोज्ज्वला । अमूल्यरत्ननिर्माणकेयूरकङ्कणोज्ज्वला
kṛṣṇasāranibhodbhinnasucārukajjalojjvalā | amūlyaratnanirmāṇakeyūrakaṅkaṇojjvalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणीन्द्रराजराजीभिः शङ्खयुग्मकरोज्जवला । रत्नाङ्गुलीयकैरेभिरमृताङ्गुलिभूषिता
maṇīndrarājarājībhiḥ śaṅkhayugmakarojjavalā | ratnāṅgulīyakairebhiramṛtāṅgulibhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नेन्द्रराजराजेन क्वणन्मञ्जीररञ्जिता । रत्नपाशकराजीभिः पादाङ्गुलिविराजिता
ratnendrarājarājena kvaṇanmañjīrarañjitā | ratnapāśakarājībhiḥ pādāṅgulivirājitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुन्दरालक्तरागेण चरणाधःस्थलोज्ज्वला । गजेन्द्रगामिनी रामा कामिनी वामलोचना
sundarālaktarāgeṇa caraṇādhaḥsthalojjvalā | gajendragāminī rāmā kāminī vāmalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां ददर्श कटाक्षेण रमणी रमणोत्सुका । रासे संभूय रामा सा दधार पुरतो मम
māṃ dadarśa kaṭākṣeṇa ramaṇī ramaṇotsukā | rāse saṃbhūya rāmā sā dadhāra purato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन राधा समाख्याता बुराविद्भिः प्रपूजिता । प्रहृष्टा प्रकृतिश्चास्यास्तेन प्रकृतिरीश्वरी
tena rādhā samākhyātā burāvidbhiḥ prapūjitā | prahṛṣṭā prakṛtiścāsyāstena prakṛtirīśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्ता स्यात्सर्वकार्येषु तेन शक्तिः प्रकीर्तिता । सर्वाधारा सर्वरूपा मङ्गलार्हा च सर्वतः
śaktā syātsarvakāryeṣu tena śaktiḥ prakīrtitā | sarvādhārā sarvarūpā maṅgalārhā ca sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वमङ्गलदक्षा सा तेन स्यात्सर्वमङ्गला । वैकुण्ठे सा महालक्ष्मीर्मूर्तिभेदे सरस्वती
sarvamaṅgaladakṣā sā tena syātsarvamaṅgalā | vaikuṇṭhe sā mahālakṣmīrmūrtibhede sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसूय वेदान्विदिता वेदमाता च सा सदा । सावित्री स च गायत्री धात्री त्रिजगतामपि
prasūya vedānviditā vedamātā ca sā sadā | sāvitrī sa ca gāyatrī dhātrī trijagatāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा संहृत्य दुर्गं च सा दुर्गा च प्रकीर्तिता । तेजसः सर्वदेवानामाविर्भूता पुरा सती
purā saṃhṛtya durgaṃ ca sā durgā ca prakīrtitā | tejasaḥ sarvadevānāmāvirbhūtā purā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाऽऽद्या प्रकृतिर्ज्ञेया सर्वासुरविमर्दिती । सर्वानन्दा च सानन्दा दुःखदारिद्रयनाशिनी
tenā''dyā prakṛtirjñeyā sarvāsuravimarditī | sarvānandā ca sānandā duḥkhadāridrayanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुणां भयदात्रौ च भक्तानां भयहारिणौ । दक्षकन्या सती का च शैलजातेति पार्वती
śatruṇāṃ bhayadātrau ca bhaktānāṃ bhayahāriṇau | dakṣakanyā satī kā ca śailajāteti pārvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाधारस्वरूपा सा कलया सा वसुंधरा । कलया तुलसी गङ्गा कलया सर्वयोषितः
sarvādhārasvarūpā sā kalayā sā vasuṃdharā | kalayā tulasī gaṅgā kalayā sarvayoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिं करोमि च यया तात शक्त्या पुनः पुनः । दृष्ट्वा तां रासमध्यस्थां मम क्रीडा ।। तया सह
sṛṣṭiṃ karomi ca yayā tāta śaktyā punaḥ punaḥ | dṛṣṭvā tāṃ rāsamadhyasthāṃ mama krīḍā || tayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव सुचिरं तात यावद्वै ब्रह्मणः शतम् । अत्यद्भुतं कौतुकं च महाश्रृङ्गारमीप्सितम्
babhūva suciraṃ tāta yāvadvai brahmaṇaḥ śatam | atyadbhutaṃ kautukaṃ ca mahāśrṛṅgāramīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर्द्वयोर्धर्मराशिः सुस्राव रासमण़्डले । तस्मान्मनोहरं जज्ञे नामनाकारसरोवरम्
tayordvayordharmarāśiḥ susrāva rāsamaṇa़ḍale | tasmānmanoharaṃ jajñe nāmanākārasarovaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात धर्मधाराऽधो वेगेन विश्वगोलके । बभूव जलबूर्णं च ब्रह्माण्डानां च गोलकम्
papāta dharmadhārā'dho vegena viśvagolake | babhūva jalabūrṇaṃ ca brahmāṇḍānāṃ ca golakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलपूर्ण पुरा सर्व शृष्टिशून्यं व्रजेश्वर । श्रुङ्गारान्ते च तस्यां च वीर्याधानं मया कृतम्
jalapūrṇa purā sarva śṛṣṭiśūnyaṃ vrajeśvara | śruṅgārānte ca tasyāṃ ca vīryādhānaṃ mayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधार गर्भ सा राधा यावद्वै ब्रह्मणाः शतम् । सुस्राव सा तदन्ते च डिम्भं च परमाद्भुतम्
dadhāra garbha sā rādhā yāvadvai brahmaṇāḥ śatam | susrāva sā tadante ca ḍimbhaṃ ca paramādbhutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुकोप देवी तं दृष्ट्वा रुरोद विषसाद सा । पादेन प्रेरयामास तमधो विश्वगोलके
cukopa devī taṃ dṛṣṭvā ruroda viṣasāda sā | pādena prerayāmāsa tamadho viśvagolake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पपात जले तात सर्वाधारो महान्विराट् । दृष्ट्वाऽपत्यं जलस्थं च मया शप्ता च सा पुरा
sa papāta jale tāta sarvādhāro mahānvirāṭ | dṛṣṭvā'patyaṃ jalasthaṃ ca mayā śaptā ca sā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनपत्या च सा राथा मच्छापेन पुरा विभो । तेन प्रसूताः क्रमतो दुर्गा लक्ष्मीः सरस्वती
anapatyā ca sā rāthā macchāpena purā vibho | tena prasūtāḥ kramato durgā lakṣmīḥ sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतस्रः परिबूर्णास्ताः प्रसूताश्च सुनिश्चितम् । देव्योऽन्याश्चापि कामिन्यस्ताः प्रसूता व्रजेश्वर
catasraḥ paribūrṇāstāḥ prasūtāśca suniścitam | devyo'nyāścāpi kāminyastāḥ prasūtā vrajeśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलया प्रभवो यासां कलांशांशेन वा व्रज । जज्ञे महान्विराड्येन डिम्भेन कलयाऽऽश्रयः
kalayā prabhavo yāsāṃ kalāṃśāṃśena vā vraja | jajñe mahānvirāḍyena ḍimbhena kalayā''śrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमृताङ्गुष्ठपीयूषं मया दत्तं पपौ च सः । जले स्थावररूपश्च शेते च निजकर्मणः
amṛtāṅguṣṭhapīyūṣaṃ mayā dattaṃ papau ca saḥ | jale sthāvararūpaśca śete ca nijakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपधानं जलं तल्पं तस्य योगबलेन च । तस्य लोम्नां च कूपानि जलपूर्णानि संततम्
upadhānaṃ jalaṃ talpaṃ tasya yogabalena ca | tasya lomnāṃ ca kūpāni jalapūrṇāni saṃtatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं क्रमतस्तेषु शेते क्षुद्रविराट् पुनः । सहस्रपत्रं कमलं जज्ञे क्षुद्रस्य नाभितः
pratyekaṃ kramatasteṣu śete kṣudravirāṭ punaḥ | sahasrapatraṃ kamalaṃ jajñe kṣudrasya nābhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र जज्ञे वरो ब्रह्मा तेनायं कमलोद्भवः । तत्राऽऽविर्भूय स विधिश्चिन्ताग्रस्तो बभूव सः
tatra jajñe varo brahmā tenāyaṃ kamalodbhavaḥ | tatrā''virbhūya sa vidhiścintāgrasto babhūva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्माद्देहःक्वा माता मे पिता वा क्व च बान्धवः । दिव्यं त्रिलक्षवर्षञ्च बभ्राम कमलान्तरे
kasmāddehaḥkvā mātā me pitā vā kva ca bāndhavaḥ | divyaṃ trilakṣavarṣañca babhrāma kamalāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दिव्यं पञ्चलक्षं सस्मार तपसा च माम् । तदा मया दत्तमन्त्रं जजाप कमलान्तरे
tato divyaṃ pañcalakṣaṃ sasmāra tapasā ca mām | tadā mayā dattamantraṃ jajāpa kamalāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यवर्षसप्तलक्षं नियतं संयतः शुचिः । तदा मत्तो वरं लब्ध्वा स्रष्टा सृष्टिं चकार सः
divyavarṣasaptalakṣaṃ niyataṃ saṃyataḥ śuciḥ | tadā matto varaṃ labdhvā sraṣṭā sṛṣṭiṃ cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायया प्रति ब्रह्माण्डे ब्रह्मविष्णुशिवात्मकाः । दिक्पाला द्वादशादित्या रुद्राश्चैकादशापि च
māyayā prati brahmāṇḍe brahmaviṣṇuśivātmakāḥ | dikpālā dvādaśādityā rudrāścaikādaśāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवग्रहाष्टौ वसवो देवाः कोटित्रयं तथा । ब्राह्मणाक्षत्रविट्शूद्रा यक्षगन्धर्वकिन्नराः
navagrahāṣṭau vasavo devāḥ koṭitrayaṃ tathā | brāhmaṇākṣatraviṭśūdrā yakṣagandharvakinnarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतादयो राङसाश्चाप्येवं सर्वं चराचरम् । विश्वे विश्वे विनिर्माणाः स्वर्गाः सप्त क्रमेण च
bhūtādayo rāṅasāścāpyevaṃ sarvaṃ carācaram | viśve viśve vinirmāṇāḥ svargāḥ sapta krameṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तसागरसंयुक्ता सप्तद्वीपा वसुंधरा । काञ्चनीभूमिसंयुक्ता तमोयुक्तं स्थलं तथा
saptasāgarasaṃyuktā saptadvīpā vasuṃdharā | kāñcanībhūmisaṃyuktā tamoyuktaṃ sthalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातालाश्च तथा सप्त ब्रह्माण्डमेभिरेव च । विश्वे विश्वे चन्द्रसूयो पुण्यक्षेत्रं च भारतम्
pātālāśca tathā sapta brahmāṇḍamebhireva ca | viśve viśve candrasūyo puṇyakṣetraṃ ca bhāratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थान्येतानि सर्वत्र गङ्गादीति व्रजेश्वर । यावन्ति लोमकूपानि महाविष्णोः क्रमेण च
tīrthānyetāni sarvatra gaṅgādīti vrajeśvara | yāvanti lomakūpāni mahāviṣṇoḥ krameṇa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वान्येव ही तावन्ति ह्यमंख्यातानि च ध्रुवम् । विश्वेषासूर्ध्वाभामे च वैकुण्ठश्च निराश्रयः
viśvānyeva hī tāvanti hyamaṃkhyātāni ca dhruvam | viśveṣāsūrdhvābhāme ca vaikuṇṭhaśca nirāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदिच्छया विनिर्माणा वेदाः कथितुमक्षमाः । कुयोगिनाम दृष्टश्चामभक्तानां विनिश्चितम्
madicchayā vinirmāṇā vedāḥ kathitumakṣamāḥ | kuyogināma dṛṣṭaścāmabhaktānāṃ viniścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादुपरि गोलोकः पञ्चाशत्कोटियोजनः । वायुना धार्यमाणश्च विचित्रः परमाश्रमः
tasmādupari golokaḥ pañcāśatkoṭiyojanaḥ | vāyunā dhāryamāṇaśca vicitraḥ paramāśramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव रम्यनिर्माणो नित्यरूपो मदिच्छया । शतश्रृङ्गेण शैलेन पुण्यवृन्दावनेन च
atīva ramyanirmāṇo nityarūpo madicchayā | śataśrṛṅgeṇa śailena puṇyavṛndāvanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरासमण्डलेनापि नद्या विरजया युतः । कोटियोजनविस्तीर्णा प्रस्थेन विरजा व्रज
surāsamaṇḍalenāpi nadyā virajayā yutaḥ | koṭiyojanavistīrṇā prasthena virajā vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैर्ध्यं तस्याः शतगुणं परितः परमा शुभा । अमूल्यरत्ननिकरैर्हीरमाणिक्ययोस्तथा
dairdhyaṃ tasyāḥ śataguṇaṃ paritaḥ paramā śubhā | amūlyaratnanikarairhīramāṇikyayostathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणीनां कौस्तुभादीनामसंख्यानां मनोहरा । अमूल्यरत्ननिर्माणं तत्रावि प्रतिमन्दिरम्
maṇīnāṃ kaustubhādīnāmasaṃkhyānāṃ manoharā | amūlyaratnanirmāṇaṃ tatrāvi pratimandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोहरं च प्राकारमदृष्टं विश्वकर्मणा । गोपीभिर्गोपनिकरैर्वैष्टितं कामधेनुभिः
manoharaṃ ca prākāramadṛṣṭaṃ viśvakarmaṇā | gopībhirgopanikarairvaiṣṭitaṃ kāmadhenubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पवृक्षैः पारिजातैरसंख्यैश्च सरोवरैः । पुष्पोद्यानैःकोटिभिश्च संवृतं रासमण्डलम्
kalpavṛkṣaiḥ pārijātairasaṃkhyaiśca sarovaraiḥ | puṣpodyānaiḥkoṭibhiśca saṃvṛtaṃ rāsamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेष्टितं वेष्टितैर्गोपैर्मन्दिरैः शतकोटिभिः । रत्नप्रदीपयुक्तैश्च पुष्पतल्पसमन्वितैः
veṣṭitaṃ veṣṭitairgopairmandiraiḥ śatakoṭibhiḥ | ratnapradīpayuktaiśca puṣpatalpasamanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुगन्धिचन्दनामोदैः कस्तूरीकुङ्कुमान्वितैः । क्रीडोपयुक्तैर्भोगेश्च ताम्बूलैर्वासितैर्जलैः
sugandhicandanāmodaiḥ kastūrīkuṅkumānvitaiḥ | krīḍopayuktairbhogeśca tāmbūlairvāsitairjalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूपैः सुरभिरम्यैश्च माल्यैश्च रत्नदर्पणैः । रक्षकै रक्षितं शश्वद्राधादासीत्रिकोटिभिः
dhūpaiḥ surabhiramyaiśca mālyaiśca ratnadarpaṇaiḥ | rakṣakai rakṣitaṃ śaśvadrādhādāsītrikoṭibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्नाभरणैर्वह्निशुद्धांशुकैरपि । लक्षणत्तगजेन्द्राणां वेष्टितं च बलैः क्रमात्
amūlyaratnābharaṇairvahniśuddhāṃśukairapi | lakṣaṇattagajendrāṇāṃ veṣṭitaṃ ca balaiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवयौवनसंपन्नै रूपैर्निरुपमैरपि । रम्यं च वर्तुलाकारं चन्द्रबिम्बं यथा व्रज
navayauvanasaṃpannai rūpairnirupamairapi | ramyaṃ ca vartulākāraṃ candrabimbaṃ yathā vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्नरचितं दशयोजनविस्तृतम् । कस्तूरीकुङ्कुमै रभ्यैः सुगन्धिचन्दनार्चितम्
amūlyaratnaracitaṃ daśayojanavistṛtam | kastūrīkuṅkumai rabhyaiḥ sugandhicandanārcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवृतं मङ्गलघटैः फलपल्लवसंयुतैः । दधिलाजैश्च पर्णैश्च स्निग्धदूर्वाङ्कुरैः फलैः
āvṛtaṃ maṅgalaghaṭaiḥ phalapallavasaṃyutaiḥ | dadhilājaiśca parṇaiśca snigdhadūrvāṅkuraiḥ phalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.