नन्द उवाच
केदारकन्याप्रस्तावात्कथितं कर्मकीर्तनम् ।
कृत्यास्त्रीणां प्रसङ्गेन तद्व्यासेन वद प्रभो
nanda uvāca
kedārakanyāprastāvātkathitaṃ karmakīrtanam |
kṛtyāstrīṇāṃ prasaṅgena tadvyāsena vada prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केदारकन्या सा का वा को वा केदारभूपतिः ।
कस्य वंशेचतज्जन्म तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
kedārakanyā sā kā vā ko vā kedārabhūpatiḥ |
kasya vaṃśecatajjanma tanme vyākhyātumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच
पुरातु ब्रह्मणाः पुत्रो मनुः स्वांयभुवस्तथा ।
तस्य स्त्री शतरूपा च धन्या मान्या च योषिताम्
śrīkṛṣṇa uvāca
purātu brahmaṇāḥ putro manuḥ svāṃyabhuvastathā |
tasya strī śatarūpā ca dhanyā mānyā ca yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियव्रतोत्तानपादौ तयोः पुत्रौ बभूवतुः ।
उत्तानपादपुत्रश्च ध्रुव एव महायशाः
priyavratottānapādau tayoḥ putrau babhūvatuḥ |
uttānapādaputraśca dhruva eva mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पुत्रो नन्दसावर्णिः केदारश्च तदात्मजः ।
सप्तद्वीपपतिः श्रीमान्केदारो वैष्णवः स्वयम्
tatputro nandasāvarṇiḥ kedāraśca tadātmajaḥ |
saptadvīpapatiḥ śrīmānkedāro vaiṣṇavaḥ svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य रक्षानिमित्तेन सत्सभायां सुदर्शनम् ।
गवां लक्षं शुद्धं स्वर्णशृङ्गं च भूषितम्
tasya rakṣānimittena satsabhāyāṃ sudarśanam |
gavāṃ lakṣaṃ śuddhaṃ svarṇaśṛṅgaṃ ca bhūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निशुद्धानि वस्त्राणि दत्तानि वरुणेन च ।
सुवर्णानां तथा लक्षं सर्वसस्यां वसुंधराम्
vahniśuddhāni vastrāṇi dattāni varuṇena ca |
suvarṇānāṃ tathā lakṣaṃ sarvasasyāṃ vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिरत्नं च मुक्ताश्च हीरकं परमं तथा ।
माणिक्यामश्वरत्नानां लक्षं लक्षं चहस्तिनाम्
maṇiratnaṃ ca muktāśca hīrakaṃ paramaṃ tathā |
māṇikyāmaśvaratnānāṃ lakṣaṃ lakṣaṃ cahastinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रौप्यं प्रवालं मिष्टान्नं शतधान्याचलं वरम् ।
नित्यं नित्यं ब्राह्मणेम्यो ददौ च रत्नभूषणाम्
raupyaṃ pravālaṃ miṣṭānnaṃ śatadhānyācalaṃ varam |
nityaṃ nityaṃ brāhmaṇemyo dadau ca ratnabhūṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतलक्षं ब्राह्मणानां भोजयामास नित्यशः ।
जलभोजनपात्राणि सुवर्णानां ददौ नृपः
śatalakṣaṃ brāhmaṇānāṃ bhojayāmāsa nityaśaḥ |
jalabhojanapātrāṇi suvarṇānāṃ dadau nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णानां यज्ञसूत्रमङ्गुलीयकमुत्तमम् ।
आसनं स्वर्णरत्नानां ब्राह्मणेभ्यो ददौ मुदा
suvarṇānāṃ yajñasūtramaṅgulīyakamuttamam |
āsanaṃ svarṇaratnānāṃ brāhmaṇebhyo dadau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणानां च लक्षं च सूपकारं नृपस्य च ।
ब्राह्मणानां द्विलक्षं च परिवेषणकारकम्
brāhmaṇānāṃ ca lakṣaṃ ca sūpakāraṃ nṛpasya ca |
brāhmaṇānāṃ dvilakṣaṃ ca pariveṣaṇakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतकुल्या मधुकुल्या दधिकुल्या मनोहराः ।
गुडकुल्या दुग्धकुल्या नित्यं प्रार्थनमीप्सितम्
ghṛtakulyā madhukulyā dadhikulyā manoharāḥ |
guḍakulyā dugdhakulyā nityaṃ prārthanamīpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातरारभ्य संध्यान्तं विप्राणां भोजनं तथा ।
दुःशिनां भिक्षुकाणां च धनदानं यथोचितम्
prātarārabhya saṃdhyāntaṃ viprāṇāṃ bhojanaṃ tathā |
duḥśināṃ bhikṣukāṇāṃ ca dhanadānaṃ yathocitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलमूलाशनो राजा वैष्णवश्च जितेन्द्रियः ।
सर्व मदर्पणं कृत्वाऽजपन्मां च दिवानिशम्
phalamūlāśano rājā vaiṣṇavaśca jitendriyaḥ |
sarva madarpaṇaṃ kṛtvā'japanmāṃ ca divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा सूपकारश्च तमुवाच नृपेश्वरम् ।
विप्राणां भोजनायैव दशलक्षमुपस्थितम्
ekadā sūpakāraśca tamuvāca nṛpeśvaram |
viprāṇāṃ bhojanāyaiva daśalakṣamupasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुञ्जते ब्राह्मणाश्चाद्य रूक्षमन्नं वद प्रभो ।
कुर्वन्तु भक्षणं ते वै विप्राः सूपादिना नृप
bhuñjate brāhmaṇāścādya rūkṣamannaṃ vada prabho |
kurvantu bhakṣaṇaṃ te vai viprāḥ sūpādinā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्योजनपर्यन्तमधिकारो नृपस्य च ।
यो राजा तच्छतसुणः स एव मण्डलेश्वरः
caturyojanaparyantamadhikāro nṛpasya ca |
yo rājā tacchatasuṇaḥ sa eva maṇḍaleśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तद्दशगुणो राजा राजेन्द्रः परिकीर्तितः ।
राजेन्द्राणां पञ्चलक्षं नित्यं केदारसंसदि
tattaddaśaguṇo rājā rājendraḥ parikīrtitaḥ |
rājendrāṇāṃ pañcalakṣaṃ nityaṃ kedārasaṃsadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्नमाणिक्यं मुक्ताहीरं मणीश्वरम् ।
गजरत्नमश्वरत्नं केदाराय करं ददौ
amūlyaratnamāṇikyaṃ muktāhīraṃ maṇīśvaram |
gajaratnamaśvaratnaṃ kedārāya karaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कमलाकलया जाता यज्ञकुण्डसमुद्भवाः ।
वह्रिशुद्धांसुकाधाना रत्नभूषणभूषिता
kamalākalayā jātā yajñakuṇḍasamudbhavāḥ |
vahriśuddhāṃsukādhānā ratnabhūṣaṇabhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामुकी कामिनीश्रेष्ठा कन्या कमललोचना ।
कन्याऽस्मि ते महाराजेत्युवाच नृपतिं च सा
kāmukī kāminīśreṣṭhā kanyā kamalalocanā |
kanyā'smi te mahārājetyuvāca nṛpatiṃ ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा संपूज्य तां भक्त्या तस्थौ पत्नींसर्प्य च ।
सा विज्ञाय प्रसूं तातं कृत्वा च विनयं सुदा
rājā saṃpūjya tāṃ bhaktyā tasthau patnīṃsarpya ca |
sā vijñāya prasūṃ tātaṃ kṛtvā ca vinayaṃ sudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययौ पुण्यवनं रम्यं तपसे यमृनान्तिकम् ।
तत्तपस्यावनं यस्मात्तस्माद्दृन्दावनं स्मृतम्
yayau puṇyavanaṃ ramyaṃ tapase yamṛnāntikam |
tattapasyāvanaṃ yasmāttasmāddṛndāvanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा वरयामास मां वरं च वरं वरम् ।
ब्रह्मा ददौ वरं तस्यै पश्यात्कृष्णं लभेष्यसि
tapasā varayāmāsa māṃ varaṃ ca varaṃ varam |
brahmā dadau varaṃ tasyai paśyātkṛṣṇaṃ labheṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चैकदा नदीतीने वसन्ते सस्मिता सती ।
शयाना पुष्पशय्यायां रत्नाभरणभूषिता
sa caikadā nadītīne vasante sasmitā satī |
śayānā puṣpaśayyāyāṃ ratnābharaṇabhūṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा परीक्षितुं यातःसाध्वीं च सुमनोहराम् ।
ददर्श कन्या रहसि युवानं पुरुषं परम्
brahmā parīkṣituṃ yātaḥsādhvīṃ ca sumanoharām |
dadarśa kanyā rahasi yuvānaṃ puruṣaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं रत्नभूषणभूषितम् ।
सस्मीतं कामुकं रम्यं रमणीनां च वाञ्छितम्
candanokṣitasarvāṅgaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam |
sasmītaṃ kāmukaṃ ramyaṃ ramaṇīnāṃ ca vāñchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा षोडशवर्षीयं कुमारं कनकप्रभम् ।
कोटिकन्दर्पलीलाभं वीताम्बरधरं वरम्
yathā ṣoḍaśavarṣīyaṃ kumāraṃ kanakaprabham |
koṭikandarpalīlābhaṃ vītāmbaradharaṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरत्पार्वणाचन्द्रास्यं शरत्पद्मसुलोचनम् ।
दृष्ट्वा तं च समुत्थाय वासयामास संनिधौ
śaratpārvaṇācandrāsyaṃ śaratpadmasulocanam |
dṛṣṭvā taṃ ca samutthāya vāsayāmāsa saṃnidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजां चकार भक्त्या च फलं मूलं ददौ मुदा।
सुवा सितं जलं दत्त्वा प्रणनाम मुदाऽन्विता
pūjāṃ cakāra bhaktyā ca phalaṃ mūlaṃ dadau mudā|
suvā sitaṃ jalaṃ dattvā praṇanāma mudā'nvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजां गृहीत्वा मुदितः सादरं तामुवाच ह ।
विप्ररूपी च भगवान्प्रज्वलन्ब्रह्मातेजसा ।।
कामुकीनां च काम्यं च सतीनां दुष्करं व्रज
pūjāṃ gṛhītvā muditaḥ sādaraṃ tāmuvāca ha |
viprarūpī ca bhagavānprajvalanbrahmātejasā ||
kāmukīnāṃ ca kāmyaṃ ca satīnāṃ duṣkaraṃ vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्म उवाच
भवती कस्य कन्या वा किं ते नाम मनोहरे ।
किं करोषि रहस्येव तन्मे कथितुमर्हसि
dharma uvāca
bhavatī kasya kanyā vā kiṃ te nāma manohare |
kiṃ karoṣi rahasyeva tanme kathitumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्य हेतोस्तपस्या ते किं वा वाञ्छसि सुन्दरि ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यत्ते मनसि वाञ्छितम्
kasya hetostapasyā te kiṃ vā vāñchasi sundari |
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te yatte manasi vāñchitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दोवाच
विप्र केदारकन्याऽहं वृन्दा वृन्दावने स्थिता ।
तपः करोमि रहसि चिन्तयामि हरिं पतिम्
vṛndovāca
vipra kedārakanyā'haṃ vṛndā vṛndāvane sthitā |
tapaḥ karomi rahasi cintayāmi hariṃ patim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि दातुं समर्थोऽसि देहि मे वाञ्छितं वरम् ।
असमर्थोऽसि चेद्गच्छ किं ते प्रश्नेन ब्राह्मण
yadi dātuṃ samartho'si dehi me vāñchitaṃ varam |
asamartho'si cedgaccha kiṃ te praśnena brāhmaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्म उवाच
निरीहमवितर्क्यं च परमात्मानमीश्वरम् ।
निर्गुणं च निराकारं भक्तानुग्रहविग्रहम्
dharma uvāca
nirīhamavitarkyaṃ ca paramātmānamīśvaram |
nirguṇaṃ ca nirākāraṃ bhaktānugrahavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
का क्षमा तं पतिं कर्तुं विना लक्षमीं सरस्वतीम् ।।
चतुर्भुजस्य द्वे भार्ये हरेर्वैकुण्ठशाथिनः
kā kṣamā taṃ patiṃ kartuṃ vinā lakṣamīṃ sarasvatīm ||
caturbhujasya dve bhārye harervaikuṇṭhaśāthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलोके द्विभुजस्यापि श्रीवंशीवदनस्य च ।
किशोरगोपवेषस्य परिपूर्णतमस्य च
goloke dvibhujasyāpi śrīvaṃśīvadanasya ca |
kiśoragopaveṣasya paripūrṇatamasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भार्या स्वयं राधा महालक्ष्मीः परात्परा ।
ब्रह्मस्वरूपा परमा परमात्मानमीश्वरम्
tasya bhāryā svayaṃ rādhā mahālakṣmīḥ parātparā |
brahmasvarūpā paramā paramātmānamīśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजते सततं शान्तं सुरम्यं श्यामसुन्दरम् ।
कोटिकन्दर्पसौन्दर्यनिन्दितं सुकलेवरम्
bhajate satataṃ śāntaṃ suramyaṃ śyāmasundaram |
koṭikandarpasaundaryaninditaṃ sukalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमूल्यरत्नाभरणं सत्यं च नित्यविग्रहम् ।
पीताम्बरधरं रम्यं दातारं सर्वसंपदाम्
amūlyaratnābharaṇaṃ satyaṃ ca nityavigraham |
pītāmbaradharaṃ ramyaṃ dātāraṃ sarvasaṃpadām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्निमेषो भवेद्वृन्दे ब्रह्मणः पततेन च ।
पञ्चविंशत्सहस्रेणा युगेनेन्द्रस्य पातनम्
yannimeṣo bhavedvṛnde brahmaṇaḥ patatena ca |
pañcaviṃśatsahasreṇā yugenendrasya pātanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशेन्द्रावच्छिन्नकालेन ब्रह्मणो दिनम् ।
तावतीति निशा तस्य विधातुर्जगतामपि
caturdaśendrāvacchinnakālena brahmaṇo dinam |
tāvatīti niśā tasya vidhāturjagatāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्रिंशद्दिनैर्मासं द्विषट्के मासि वर्षकम् ।
एवं शतायुस्तस्यैव निबोध बोधतत्परम्
evaṃ triṃśaddinairmāsaṃ dviṣaṭke māsi varṣakam |
evaṃ śatāyustasyaiva nibodha bodhatatparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावज्जीवनपर्यन्तं सेवन्ते सनकादयः ।
कल्पानां कोटिकोटिं च तन्न साध्याश्चयो विभुः
yāvajjīvanaparyantaṃ sevante sanakādayaḥ |
kalpānāṃ koṭikoṭiṃ ca tanna sādhyāścayo vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रवक्त्रः शेषश्च सेवते च जपन्सदा ।
दिवानिशं च यं भक्त्या कल्पकोटिशतं शतम्
sahasravaktraḥ śeṣaśca sevate ca japansadā |
divāniśaṃ ca yaṃ bhaktyā kalpakoṭiśataṃ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्न साध्यो हितकरो दुराराध्यः परात्परः ।
ब्रह्मा ब्रह्मास्वरूपं तं भजेज्जन्मनि जन्मनि
tanna sādhyo hitakaro durārādhyaḥ parātparaḥ |
brahmā brahmāsvarūpaṃ taṃ bhajejjanmani janmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रैश्चतुर्भिः सततं स्तौति नित्यं सनातनम् ।
वेदेऽनिर्वचनीयश्च वेदानां जनको विधिः
vaktraiścaturbhiḥ satataṃ stauti nityaṃ sanātanam |
vede'nirvacanīyaśca vedānāṃ janako vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधाता फलदाता च दाता च सर्वसंपदाम् ।
तन्न साध्यो हि भगवान्कालकालान्तकः
vidhātā phaladātā ca dātā ca sarvasaṃpadām |
tanna sādhyo hi bhagavānkālakālāntakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संहारकर्ता जगतां कलया रुद्ररूपतः ।
स स्तौति पञ्चवक्त्रेण कोऽन्योऽन्यस्यापि का कथा
saṃhārakartā jagatāṃ kalayā rudrarūpataḥ |
sa stauti pañcavaktreṇa ko'nyo'nyasyāpi kā kathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्परश्च प्रियो नास्ति वृन्दे भगवातः शृणु ।
सर्वशक्तिस्वरूपा सा दुर्गा दुर्गतिनाशिनी
tatparaśca priyo nāsti vṛnde bhagavātaḥ śṛṇu |
sarvaśaktisvarūpā sā durgā durgatināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मस्वरूपा परमा मूलप्रकृतिरीश्वरी ।
नारायणी विष्णुमाया वैष्णवी सा सनातनी
brahmasvarūpā paramā mūlaprakṛtirīśvarī |
nārāyaṇī viṣṇumāyā vaiṣṇavī sā sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मायया जगद्भ्रान्तमनित्ये भ्रमते सदा ।
सा स्तौति भक्त्यायं देवं वृन्देऽयङ्गे.दिवानिशम्
yanmāyayā jagadbhrāntamanitye bhramate sadā |
sā stauti bhaktyāyaṃ devaṃ vṛnde'yaṅge.divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तौति भक्त्या स्वशक्त्या च गजवक्त्रः षडाननः ।
ध्यायते यं गणेशश्च सर्वादौ यस्य पूजनम्
stauti bhaktyā svaśaktyā ca gajavaktraḥ ṣaḍānanaḥ |
dhyāyate yaṃ gaṇeśaśca sarvādau yasya pūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान्सर्वदेवेशो ज्ञानिनां च गुरोर्गुरुः ।
सिद्वेन्द्रेषु च देवेन्द्रे योमीन्द्रे ज्ञानिनां गुरौ
bhagavānsarvadeveśo jñānināṃ ca gurorguruḥ |
sidvendreṣu ca devendre yomīndre jñānināṃ gurau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न गणेशात्परो विद्वान्गणेशश्च सुराधिपः ।
सरस्वती च यं स्तोतुमशक्ता परमेश्वरी
na gaṇeśātparo vidvāngaṇeśaśca surādhipaḥ |
sarasvatī ca yaṃ stotumaśaktā parameśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवानिशं पादपद्मं भक्त्या पद्मा निषेवते ।
यत्कटाक्षाज्जगत्सर्व परिपूर्णतमं शिवम्
divāniśaṃ pādapadmaṃ bhaktyā padmā niṣevate |
yatkaṭākṣājjagatsarva paripūrṇatamaṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भयाद्वाति वातोऽयं सूर्यस्तपति यद्भयात् ।
वर्षतीन्द्रो दहत्यग्निर्मृत्युश्चरति जन्तुषु
yadbhayādvāti vāto'yaṃ sūryastapati yadbhayāt |
varṣatīndro dahatyagnirmṛtyuścarati jantuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिवी सेवया यस्य सर्वाधारा वसंधरा ।
समृद्रा निश्चलाः शैला यस्य भीताश्च सुन्दरि
pṛthivī sevayā yasya sarvādhārā vasaṃdharā |
samṛdrā niścalāḥ śailā yasya bhītāśca sundari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थसारा च सा गङ्गा पवित्रा मुक्तिदायिनी ।
जगतां पावनी देवी यस्य पादाब्जसेवया
tīrthasārā ca sā gaṅgā pavitrā muktidāyinī |
jagatāṃ pāvanī devī yasya pādābjasevayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रा तुलसी देवी स्मरणाद्यस्य सेवनात् ।
नवग्रहाश्च दिक्पाला भीता यस्य प्रतापतः
pavitrā tulasī devī smaraṇādyasya sevanāt |
navagrahāśca dikpālā bhītā yasya pratāpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्डेषु च सर्वेषु ब्रह्मविष्णुशिवात्मकाः ।
अन्ये ये ये सुरेशाश्च शेषाद्या मुनयस्तथा
brahmaṇḍeṣu ca sarveṣu brahmaviṣṇuśivātmakāḥ |
anye ye ye sureśāśca śeṣādyā munayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचित्कलास्वरूपाश्चाप्यंशरूपाश्च केचन ।
केचित्कलांशाः कृष्णस्य केचिच्च परमात्मनः
kecitkalāsvarūpāścāpyaṃśarūpāśca kecana |
kecitkalāṃśāḥ kṛṣṇasya kecicca paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिमिच्छसि कल्याणि प्रकृतेः परमीश्वरम् ।
गोलोके राधिका साध्यो नान्येषां च कदाचन
patimicchasi kalyāṇi prakṛteḥ paramīśvaram |
goloke rādhikā sādhyo nānyeṣāṃ ca kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां भजस्व महाभागे नृपाणामीश्वरं पतिम् ।
बलवन्तं च देवेभ्यो दैत्येभ्यश्च वरानने
māṃ bhajasva mahābhāge nṛpāṇāmīśvaraṃ patim |
balavantaṃ ca devebhyo daityebhyaśca varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखानि यानि कल्याणि त्रिषु लोकेषु सन्ति वै ।
भुङ्क्ष्व तान्येव सर्वाणि मत्प्रसादान्न संशयः
sukhāni yāni kalyāṇi triṣu lokeṣu santi vai |
bhuṅkṣva tānyeva sarvāṇi matprasādānna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तसागलपारे च काञ्चनी रुचिरा वरे ।
देवानां क्रीडनार्थाय विधात्रा निर्मिता पुरी
saptasāgalapāre ca kāñcanī rucirā vare |
devānāṃ krīḍanārthāya vidhātrā nirmitā purī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव गच्छभद्रं ते रम रामे मया सह ।
महेन्द्रस्य प्रियवनं पुष्पोद्यानसमन्वितम्
tatraiva gacchabhadraṃ te rama rāme mayā saha |
mahendrasya priyavanaṃ puṣpodyānasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ स्वर्णमयीं लङ्कां नानारत्नविभूषिताम् ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
gaccha svarṇamayīṃ laṅkāṃ nānāratnavibhūṣitām |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्पन्दकं सुवसनं नन्दकं पुष्पभद्रकम् ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
vispandakaṃ suvasanaṃ nandakaṃ puṣpabhadrakam |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमेरुगह्वरं वाऽपि क्षीरोर्द वा मनोहरम् ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
sumerugahvaraṃ vā'pi kṣīrorda vā manoharam |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यलोकं ब्रह्मलोकं रम्यं सद्म रहःस्थलम् ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
satyalokaṃ brahmalokaṃ ramyaṃ sadma rahaḥsthalam |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलये निलयं रम्यं रत्नेन्द्रसारनिर्मितम् ।
सुगन्धियुक्तं सततं शुद्धं चन्दनवायुना
malaye nilayaṃ ramyaṃ ratnendrasāranirmitam |
sugandhiyuktaṃ satataṃ śuddhaṃ candanavāyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालती यूथिका रम्या केतकी माधवी तथा ।
चारुचम्पकपुष्पाणां गन्धेन सुमनोहरम्
mālatī yūthikā ramyā ketakī mādhavī tathā |
cārucampakapuṣpāṇāṃ gandhena sumanoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिकानां भ्रमराणां च मधुरध्वनिसंयुतम् ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
pikānāṃ bhramarāṇāṃ ca madhuradhvanisaṃyutam |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रस्य वरुणास्यैव वायोरपि यमस्य च ।
धनेश्वरस्य बह्रेश्च धर्मस्य शशिनस्तथा
indrasya varuṇāsyaiva vāyorapi yamasya ca |
dhaneśvarasya bahreśca dharmasya śaśinastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरम्यं लोकमेतेषां मध्ये तेवि यथेच्छसि ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
suramyaṃ lokameteṣāṃ madhye tevi yathecchasi |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नद्वीपं मणिद्वीपं रम्यं चन्द्रसरोवरम् ।
तत्रैव गच्छ भद्रं ते रमo
ratnadvīpaṃ maṇidvīpaṃ ramyaṃ candrasarovaram |
tatraiva gaccha bhadraṃ te ramao
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा संभोक्तुं गच्छन्तं तं छलेन च ।
न वास्तवपरीक्षार्थं सतीत्वं बोधितुं व्रज
ityevamuktvā saṃbhoktuṃ gacchantaṃ taṃ chalena ca |
na vāstavaparīkṣārthaṃ satītvaṃ bodhituṃ vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच सा नृपसुता कोपवक्त्रास्यलोचना ।
हितं सत्यं योगयुक्तं धर्मार्थं च यशस्करम्
uvāca sā nṛpasutā kopavaktrāsyalocanā |
hitaṃ satyaṃ yogayuktaṃ dharmārthaṃ ca yaśaskaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दोवाच
धैर्य कुरु महाभाग श्रेष्ठो जातिषु ब्रह्मणः ।
ब्रह्मणानां तपो मूलं सत्यं वेदव्रतं धृतिः
vṛndovāca
dhairya kuru mahābhāga śreṣṭho jātiṣu brahmaṇaḥ |
brahmaṇānāṃ tapo mūlaṃ satyaṃ vedavrataṃ dhṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्त्रीसहसंभोगः स्वभावश्चाप्यधर्मिणाम् ।
अधर्मेणैव हे विप्र दुष्टोऽभद्राणि पश्यति
parastrīsahasaṃbhogaḥ svabhāvaścāpyadharmiṇām |
adharmeṇaiva he vipra duṣṭo'bhadrāṇi paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सपत्ने जयति समूलस्थो विनश्यति ।
पतिव्रतानां गमने बलात्कारेण निश्चितम्
tataḥ sapatne jayati samūlastho vinaśyati |
pativratānāṃ gamane balātkāreṇa niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृगामी भवेत्सद्यो ब्रह्महत्याशतं भवेत् ।
कुम्भीपाके पच्यते च यावच्चन्द्रदिवाकरौ
mātṛgāmī bhavetsadyo brahmahatyāśataṃ bhavet |
kumbhīpāke pacyate ca yāvaccandradivākarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदग्धस्तैलतप्तेषु न मृतः सूक्ष्मदेहतः ।
ताडितो यमदूतैश्च लोहदण़्डेन मूर्धनि
pradagdhastailatapteṣu na mṛtaḥ sūkṣmadehataḥ |
tāḍito yamadūtaiśca lohadaṇa़ḍena mūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणं सुखं चिरं दुःखं सर्वनाशस्य कारणम् ।
अगम्यागमनं दुःखं धर्मिष्ठो नैव वाञ्छति
kṣaṇaṃ sukhaṃ ciraṃ duḥkhaṃ sarvanāśasya kāraṇam |
agamyāgamanaṃ duḥkhaṃ dharmiṣṭho naiva vāñchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमस्वगच्छ भद्रं ते ब्राह्मण ज्ञानदुर्बल ।
यथा दीपशिखां दृष्ट्वा कीटः पतति निश्चितम्
kṣamasvagaccha bhadraṃ te brāhmaṇa jñānadurbala |
yathā dīpaśikhāṃ dṛṣṭvā kīṭaḥ patati niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिष्टं दृष्ट्वा बडीशाग्रे लुब्धमीनो मृगो यथा ।
यथा विषाक्तं भक्ष्यं च भुङ्क्ते भोक्ता बुभुक्षितः
miṣṭaṃ dṛṣṭvā baḍīśāgre lubdhamīno mṛgo yathā |
yathā viṣāktaṃ bhakṣyaṃ ca bhuṅkte bhoktā bubhukṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्णाति दुष्टो दुष्टं च विषकुम्भं पयोमुखम् ।
तथा दृष्ट्वा परस्त्रीणां मुखपद्मं मनोहरम्
gṛhṇāti duṣṭo duṣṭaṃ ca viṣakumbhaṃ payomukham |
tathā dṛṣṭvā parastrīṇāṃ mukhapadmaṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनाशबीजं मोहेन भ्रान्तो भवति लम्पटः ।
मुखं च रुचिरं स्त्रीणां श्रोणियुग्मं मनोहरम्
vināśabījaṃ mohena bhrānto bhavati lampaṭaḥ |
mukhaṃ ca ruciraṃ strīṇāṃ śroṇiyugmaṃ manoharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाधारं नाशबीजमधर्मस्थलमेव च ।
भगं नरककुण्डं च लालामूत्रसमन्वितम्
kāmādhāraṃ nāśabījamadharmasthalameva ca |
bhagaṃ narakakuṇḍaṃ ca lālāmūtrasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गन्धियुक्तं पापं च यमदण्डस्य कारणम् ।
यथा लिङ्गं विशत्येव पापयोनौ च योषिताम्
durgandhiyuktaṃ pāpaṃ ca yamadaṇḍasya kāraṇam |
yathā liṅgaṃ viśatyeva pāpayonau ca yoṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा पुमान्विशत्येव रौरवे च युगे युगे ।
रहस्यं चाऽऽपदं दृष्ट्वा मां तवं धर्षितुमिच्छसि
tathā pumānviśatyeva raurave ca yuge yuge |
rahasyaṃ cā''padaṃ dṛṣṭvā māṃ tavaṃ dharṣitumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव सर्वदेवाश्च लोकपालाश्च ब्राह्मणा ।
जाज्वल्यमानो धर्मश्च साक्षी शास्ता च कर्मणाम्
atraiva sarvadevāśca lokapālāśca brāhmaṇā |
jājvalyamāno dharmaśca sākṣī śāstā ca karmaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमश्च दण़्डकर्ता च स्थापितो हरिणा स्वयम् ।
स्वयं कुष्णश्च धर्मात्मा ज्ञानरुपो महेश्वरः
yamaśca daṇa़ḍakartā ca sthāpito hariṇā svayam |
svayaṃ kuṣṇaśca dharmātmā jñānarupo maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गा बुद्धिर्मनो ब्रह्म चेन्द्रियाणि सुरास्तथा ।
सर्वप्राणिषु तिष्ठन्ति साक्षिणाः कर्मणां द्विज
durgā buddhirmano brahma cendriyāṇi surāstathā |
sarvaprāṇiṣu tiṣṭhanti sākṣiṇāḥ karmaṇāṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व गुप्तं क्व रहस्यं वा ब्रह्मण ज्ञानदुर्बल ।
क्षमस्व गच्छ भद्रं ते अवध्याश्च द्विजातयः
kva guptaṃ kva rahasyaṃ vā brahmaṇa jñānadurbala |
kṣamasva gaccha bhadraṃ te avadhyāśca dvijātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्ताऽहं भमसात्कर्तुं गच्छ वत्स यथासुखम् ।
तपस्यासु मम गतमष्टोत्तरशतं युगम्
śaktā'haṃ bhamasātkartuṃ gaccha vatsa yathāsukham |
tapasyāsu mama gatamaṣṭottaraśataṃ yugam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति गोर्त्र मत्पितुश्च न माता न पिता मम ।
सर्वान्तरात्मा भगवान्कृष्णो रक्षति मां द्विज
nāsti gortra matpituśca na mātā na pitā mama |
sarvāntarātmā bhagavānkṛṣṇo rakṣati māṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णेन स्थापितो धर्मो मां च रक्षति नित्यशः ।
आदित्यश्च तथा चन्द्रः पवनश्च हुताशनः
kṛṣṇena sthāpito dharmo māṃ ca rakṣati nityaśaḥ |
ādityaśca tathā candraḥ pavanaśca hutāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मा शंभुर्भगवती दुर्गा रक्षति मां सदा ।
येन शुक्लीकृता हंसाः शुकाश्च हरिताः कृताः
brahmā śaṃbhurbhagavatī durgā rakṣati māṃ sadā |
yena śuklīkṛtā haṃsāḥ śukāśca haritāḥ kṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूराश्चित्रिता येन स मे रक्षां करिष्यति ।
अनाथबालवृद्धानां रक्षकाः सर्वदेवताः
mayūrāścitritā yena sa me rakṣāṃ kariṣyati |
anāthabālavṛddhānāṃ rakṣakāḥ sarvadevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारीबुद्व्या न मां धर्मस्त्यक्त्वा गच्छेद्धि सर्वदा ।
मां मातरं परित्यज्य गच्छ वत्स यथासुखम्
nārībudvyā na māṃ dharmastyaktvā gaccheddhi sarvadā |
māṃ mātaraṃ parityajya gaccha vatsa yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्त्वा देवी सा तस्थौ तत्र धरा यथा ।
आगच्छन्तं च संभोक्तुं मा यान्तं बोधनेन च
ityevamuktvā devī sā tasthau tatra dharā yathā |
āgacchantaṃ ca saṃbhoktuṃ mā yāntaṃ bodhanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशापेति च सा कोपाद्ब्रह्मपन्धो क्षयो भव ।
क्षयो भव दुराचार हे पापिष्ठ क्षयो भव
śaśāpeti ca sā kopādbrahmapandho kṣayo bhava |
kṣayo bhava durācāra he pāpiṣṭha kṣayo bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः शप्तं स्वयं सूर्यो वारयामास यत्नतः ।
एतसिमन्नन्तरे तात तत्रव जगदीश्वराः
punaḥ śaptaṃ svayaṃ sūryo vārayāmāsa yatnataḥ |
etasimannantare tāta tatrava jagadīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजग्मुरतिसंत्रस्ता ब्रह्मविष्णुशिवादयः ।
धर्म दृष्ट्वा कलारूपं रुरुदुस्त्रिदशेश्वराः
ājagmuratisaṃtrastā brahmaviṣṇuśivādayaḥ |
dharma dṛṣṭvā kalārūpaṃ rurudustridaśeśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा क्रोडेऽतीव कृशं कुह्वा भीतं यथा विधुम् ।
निश्चेष्टं मलिनं दग्धं सतीकोपाग्निना व्रज
kṛtvā kroḍe'tīva kṛśaṃ kuhvā bhītaṃ yathā vidhum |
niśceṣṭaṃ malinaṃ dagdhaṃ satīkopāgninā vraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभवानुवाच
क्षमस्व वृन्दे मद्भक्ते जन्ममृत्युजराहरे ।
धर्म जीवय मद्भक्तं रक्ष धर्म पतिव्रते
śrībhavānuvāca
kṣamasva vṛnde madbhakte janmamṛtyujarāhare |
dharma jīvaya madbhaktaṃ rakṣa dharma pativrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच
ध्वान्तपूर्ण जगत्सर्दं विना धर्म बभूव ह ।
कम्पितौ चन्द्रसूर्यौ च शेषश्चापि वसुंधरा
brahmovāca
dhvāntapūrṇa jagatsardaṃ vinā dharma babhūva ha |
kampitau candrasūryau ca śeṣaścāpi vasuṃdharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महदेव उवाच
प्रनष्टं च जगत्सर्वं विना धर्मेण सुन्दरि ।
धर्मं जीवय भद्रं ते स्वस्ति तेऽस्तु वरानने
mahadeva uvāca
pranaṣṭaṃ ca jagatsarvaṃ vinā dharmeṇa sundari |
dharmaṃ jīvaya bhadraṃ te svasti te'stu varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्य उवाच
वरं वृष्णीष्व भद्रं ते यत्ते मनसि वाञ्छितम् ।
धर्मं जीवय भद्रं ते रक्ष सृष्टिं पतिव्रते
sūrya uvāca
varaṃ vṛṣṇīṣva bhadraṃ te yatte manasi vāñchitam |
dharmaṃ jīvaya bhadraṃ te rakṣa sṛṣṭiṃ pativrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्त उवाच
धर्मं करोषि तपसा कथं धर्मं विहसि च ।
धर्मं जीवय भद्रं ते सर्वधर्मो भवेत्तव
ananta uvāca
dharmaṃ karoṣi tapasā kathaṃ dharmaṃ vihasi ca |
dharmaṃ jīvaya bhadraṃ te sarvadharmo bhavettava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्र उवाच
द्विजरूपधरो धर्मस्त्वां परीक्षितुमागतः ।
ब्रह्मणा प्रेरितश्चैव निर्दोषश्च विहिंसितः
candra uvāca
dvijarūpadharo dharmastvāṃ parīkṣitumāgataḥ |
brahmaṇā preritaścaiva nirdoṣaśca vihiṃsitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्र उवाच
तपसोपान्जितो धर्मो धर्मेण च फलं नृपाम् ।
कथं फलं च तपसां यदि धर्मः क्षयं गतः
mahendra uvāca
tapasopānjito dharmo dharmeṇa ca phalaṃ nṛpām |
kathaṃ phalaṃ ca tapasāṃ yadi dharmaḥ kṣayaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुण उवाच
धर्मं जीवय धर्मिष्ठे धर्मं रक्ष सनातनम् ।
निष्फलं कर्मिणां कर्म विना धर्मेणा धार्मिके
varuṇa uvāca
dharmaṃ jīvaya dharmiṣṭhe dharmaṃ rakṣa sanātanam |
niṣphalaṃ karmiṇāṃ karma vinā dharmeṇā dhārmike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवन उवाच
जगत्पूतं कुरु शुभे धर्मं जौवय सांप्रतम् ।
धर्मे प्रनष्टे तपसां तवापूर्वं विनङ्क्ष्यति
pavana uvāca
jagatpūtaṃ kuru śubhe dharmaṃ jauvaya sāṃpratam |
dharme pranaṣṭe tapasāṃ tavāpūrvaṃ vinaṅkṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निरुवाच
स्वधर्मोपार्जनं कर्तुमागताऽसि च भारतम् ।
विहंसि धर्ममज्ञात्वा पुनर्जीवय सुन्दरि
vahniruvāca
svadharmopārjanaṃ kartumāgatā'si ca bhāratam |
vihaṃsi dharmamajñātvā punarjīvaya sundari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम उवाच
वेदोक्तकर्मकर्तणासहं विश्वे वरानने ।
धर्मानुसारात्फलदो धर्म जीवय सत्वरम्
yama uvāca
vedoktakarmakartaṇāsahaṃ viśve varānane |
dharmānusārātphalado dharma jīvaya satvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.