Library·Caraka-saṃhitā (the text alone)·6·6.3·6.3.267

Caraka-saṃhitā (the text alone) 6.3.267

CS 6.3.267

अथोष्णाभिप्रायिणां ज्वरितानाम् अभ्यङ्गादीन् उपक्रमान् उपदेक्ष्यामः अगुरुकुष्ठतगरपत्रनलदशैलेयध्यामकहरेणुकास्थौणेयक क्षेमकैलावराङ्गदलपुरतमालपत्रभूतीकरोहिषसरलशल्लकी देवदार्वग्निमन्थबिल्वस्योनाककाश्मर्यपाटलापुनर्नवा वृश्चीरकण्टकारीबृहतीशालपर्णीपृश्निपर्णीमाषपर्णीमुद्गपर्णीगोक्षुरकैरण्डशोभाञ्जनकवरुणार्कचिरबिल्वतिल्वक शटीपुष्करमूलगण्डीरोरुबूकपत्तूराक्षीवाश्मन्तकशिग्रुमातुलुङ्गपीलुकमूलकपर्णीतिलपर्णीपीलुपर्णीमेषशृङ्गी हिंस्रादन्तशठैरावतकभल्लातकास्फोतकाण्डीरात्मजैकेषीकाकरञ्जधान्यकाजमोदपृथ्वीकासुमुखसुरसकुठेरककालमालकपर्णासक्षवकफणिज्झक भूस्तृणशृङ्गवेरपिप्पलीसर्षपाश्वगन्धारास्नारुहारोहावचाबलातिबलागुडूची शतपुष्पाशीतवल्लीनाकुलीगन्धनाकुलीश्वेताज्योतिष्मतीचित्रकाध्यण्डाम्लचाङ्गेरीतिलबदरकुलत्थमाषाणाम् एवंविधानाम् अन्येषां चोष्णवीर्याणां यथालाभमौषधानां कषायं कारयेत् तेन कषायेण तेषामेव च कल्केन सुरासौवीरकतुषोदकमैरेयमेदकदधिमण्डारनालकट्वरप्रतिविनीतेन तैलपात्रं विपाचयेत् तेन सुखोष्णेन तैलेनोष्णाभिप्रायिणं ज्वरितमभ्यञ्ज्यात् तथा शीतज्वरः प्रशाम्यति एतैरेव चौषधैः श्लक्ष्णपिष्टैः सुखोष्णैः प्रदेहं कारयेत् एतैरेव च शृतं सुखोष्णं सलिलमवगाहनार्थं परिषेकार्थं च प्रयुञ्जीत शीतज्वरप्रशमार्थम्

athoṣṇābhiprāyiṇāṃ jvaritānām abhyaṅgādīn upakramān upadekṣyāmaḥ agurukuṣṭhatagarapatranaladaśaileyadhyāmakahareṇukāsthauṇeyaka kṣemakailāvarāṅgadalapuratamālapatrabhūtīkarohiṣasaralaśallakī devadārvagnimanthabilvasyonākakāśmaryapāṭalāpunarnavā vṛścīrakaṇṭakārībṛhatīśālaparṇīpṛśniparṇīmāṣaparṇīmudgaparṇīgokṣurakairaṇḍaśobhāñjanakavaruṇārkacirabilvatilvaka śaṭīpuṣkaramūlagaṇḍīrorubūkapattūrākṣīvāśmantakaśigrumātuluṅgapīlukamūlakaparṇītilaparṇīpīluparṇīmeṣaśṛṅgī hiṃsrādantaśaṭhairāvatakabhallātakāsphotakāṇḍīrātmajaikeṣīkākarañjadhānyakājamodapṛthvīkāsumukhasurasakuṭherakakālamālakaparṇāsakṣavakaphaṇijjhaka bhūstṛṇaśṛṅgaverapippalīsarṣapāśvagandhārāsnāruhārohāvacābalātibalāguḍūcī śatapuṣpāśītavallīnākulīgandhanākulīśvetājyotiṣmatīcitrakādhyaṇḍāmlacāṅgerītilabadarakulatthamāṣāṇām evaṃvidhānām anyeṣāṃ coṣṇavīryāṇāṃ yathālābhamauṣadhānāṃ kaṣāyaṃ kārayet tena kaṣāyeṇa teṣāmeva ca kalkena surāsauvīrakatuṣodakamaireyamedakadadhimaṇḍāranālakaṭvaraprativinītena tailapātraṃ vipācayet tena sukhoṣṇena tailenoṣṇābhiprāyiṇaṃ jvaritamabhyañjyāt tathā śītajvaraḥ praśāmyati etaireva cauṣadhaiḥ ślakṣṇapiṣṭaiḥ sukhoṣṇaiḥ pradehaṃ kārayet etaireva ca śṛtaṃ sukhoṣṇaṃ salilamavagāhanārthaṃ pariṣekārthaṃ ca prayuñjīta śītajvarapraśamārtham

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/CS/6.3.267

Cite as: Caraka-saṃhitā (the text alone) 6.3.267, in HREEM (hreem.cc/library/CS/6.3.267), after Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā, Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of….

Edition, numbering and licence

Digital Corpus of Sanskrit: Carakasaṃhitā — Sthānas 1–5 (sūtra, nidāna, vimāna, śārīra, indriya) whole and of the cikitsā (6) chapters 1–5, 22, 23 and 30, from the Digital Corpus of Sanskrit; kalpa (7) and siddhi (8) from Sanskrit Wikisource. Cikitsā 6–21 and 24–29 are not held. Reference = sthāna.adhyāya.verse; the first two chapters of the cikitsā are in four quarters each (6.1.3.12 = chapter 1, quarter 3, verse 12). | Kalpa and siddhi: Sanskrit Wikisource, चरकसंहिता (see content/wikisource-import-report.md).

Digital Corpus of Sanskrit (Oliver Hellwig, 2010–2021), CC BY 4.0 — https://github.com/OliverHellwig/sanskrit. Text as typed there from the printed edition; Devanagari generated mechanically from its IAST. | Sthānas 7–8: Sanskrit Wikisource, public-domain text, page markup CC BY-SA 4.0.

More about this text