Library·Agnivesa: Carakasamhita·1·1.27·1.27.125

Agnivesa: Carakasamhita 1.27.125

Car 1.27.125

केलूटे हारीतवचनं केलूटं स्वादु विटपं तत्कन्दः स्वादुशीतलः इति ॥ १ कदम्बं कदम्बिकां वदन्ति केचित् तु स्वल्पकदम्बकम् आहुः ॥ २ नदीमाषकः उदीमानक इति ख्यातः ॥ ३ ऐन्दुकं निक्षारः ॥ ४ तालप्रलम्बः तालाङ्कुरः ॥ ५ शस्यशब्देनेह मस्तकमज्जा गृह्यते ॥ ६ तरुटः कह्लारकन्दः ॥ ७ क्रौञ्चादनं धिञ्चुलिका ॥ ८ कशेरुकशब्देन चिञ्चोडका राजकशेरुकश्च गृह्यते ॥ ९ अङ्कालोड्यं ह्रस्वोत्पलकन्दः ॥ १० मुञ्जातक औत्तरापथिककन्दः ॥ ११ अम्लिका स्वल्पविटपा प्रायः कामरूपादौ भवति ॥ १२ सर्पच्छत्त्रं सर्पफणाकारं छत्त्रकम् ॥ १३ अन्याश् छत्त्रजातयः करीषपलालादिजा बहुला ज्ञेयाः ॥ १४ पत्त्रकन्दफलाश्रय इति प्राधान्येन तेन पुष्पाद्याश्रयत्वम् अपि शाकवर्गस्य ज्ञेयम् ॥ १५] तृष्णादाहज्वरश्वासरक्तपित्तक्षतक्षयान् । वातपित्तमुदावर्तं स्वरभेदं मदात्ययम्

kelūṭe hārītavacanaṃ kelūṭaṃ svādu viṭapaṃ tatkandaḥ svāduśītalaḥ iti // 1 kadambaṃ kadambikāṃ vadanti kecit tu svalpakadambakam āhuḥ // 2 nadīmāṣakaḥ udīmānaka iti khyātaḥ // 3 aindukaṃ nikṣāraḥ // 4 tālapralambaḥ tālāṅkuraḥ // 5 śasyaśabdeneha mastakamajjā gṛhyate // 6 taruṭaḥ kahlārakandaḥ // 7 krauñcādanaṃ dhiñculikā // 8 kaśerukaśabdena ciñcoḍakā rājakaśerukaśca gṛhyate // 9 aṅkāloḍyaṃ hrasvotpalakandaḥ // 10 muñjātaka auttarāpathikakandaḥ // 11 amlikā svalpaviṭapā prāyaḥ kāmarūpādau bhavati // 12 sarpacchattraṃ sarpaphaṇākāraṃ chattrakam // 13 anyāś chattrajātayaḥ karīṣapalālādijā bahulā jñeyāḥ // 14 pattrakandaphalāśraya iti prādhānyena tena puṣpādyāśrayatvam api śākavargasya jñeyam // 15] tṛṣṇādāhajvaraśvāsaraktapittakṣatakṣayān / vātapittamudāvartaṃ svarabhedaṃ madātyayam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Car/1.27.125

Cite as: Agnivesa: Carakasamhita 1.27.125, in HREEM (hreem.cc/library/Car/1.27.125), after GRETIL, Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/caraka_u.htm — Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed. by J. Trikamji Varanasi: Chaukhambha Sanskrit Sansthan, 1994 (Kashi Sanskrit Series, 228) Input by Oliver Hellwig This e-text comprises the following parts: 1,1.1 - 1,

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text