Library·Agnivesa: Carakasamhita·6·6.1·6.1.13

Agnivesa: Carakasamhita 6.1.13

Car 6.1.13

वाजीकरणकार्यम् आहापत्येत्यादि ॥ १ अपत्यसंतानः अपत्यपरम्परा तेन पुत्रपौत्रकरम् इत्यर्थः वाजीकरणजनिताच्छुक्राज् जातः पुत्रः पुत्रजननसमर्थो भवतीत्यर्थः ॥ २ अतिप्रियत्वं चेहोपचितशुक्रतया निरन्तरव्यवायकर्तृत्वात् यद् उच्यते । विरूपम् अपि योद्धारं भृत्यमिच्छन्ति पार्थिवाः । व्यवायव्यायतं मूर्खं धृष्टं पतिमिव स्त्रियः ॥ ३ इति ॥ ४ उपचीयत इति पुष्टिं प्राप्नोति ॥ ५ अक्षयम् इवाक्षयम् ॥ ६ फलवद् इति गर्भजनकम् ॥ ७ चैत्यो देवतायतनम् ॥ ८ अर्च्यः अर्चनीयः ॥ ९ आनन्त्यमिवानन्त्यं दीर्घसंतानताम् इत्यर्थः ॥ १०] स्वस्थस्योर्जस्करं त्व् एतद् द्विविधं प्रोक्तम् औषधम् । यद्व्याधिनिर्घातकरं वक्ष्यते तच्चिकित्सिते

vājīkaraṇakāryam āhāpatyetyādi // 1 apatyasaṃtānaḥ apatyaparamparā tena putrapautrakaram ityarthaḥ vājīkaraṇajanitācchukrāj jātaḥ putraḥ putrajananasamartho bhavatītyarthaḥ // 2 atipriyatvaṃ cehopacitaśukratayā nirantaravyavāyakartṛtvāt yad ucyate / virūpam api yoddhāraṃ bhṛtyamicchanti pārthivāḥ / vyavāyavyāyataṃ mūrkhaṃ dhṛṣṭaṃ patimiva striyaḥ // 3 iti // 4 upacīyata iti puṣṭiṃ prāpnoti // 5 akṣayam ivākṣayam // 6 phalavad iti garbhajanakam // 7 caityo devatāyatanam // 8 arcyaḥ arcanīyaḥ // 9 ānantyamivānantyaṃ dīrghasaṃtānatām ityarthaḥ // 10] svasthasyorjaskaraṃ tv etad dvividhaṃ proktam auṣadham / yadvyādhinirghātakaraṃ vakṣyate taccikitsite

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Car/6.1.13

Cite as: Agnivesa: Carakasamhita 6.1.13, in HREEM (hreem.cc/library/Car/6.1.13), after GRETIL, Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/caraka_u.htm — Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed. by J. Trikamji Varanasi: Chaukhambha Sanskrit Sansthan, 1994 (Kashi Sanskrit Series, 228) Input by Oliver Hellwig This e-text comprises the following parts: 1,1.1 - 1,

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text