Library·Agnivesa: Carakasamhita·6·6.2·6.2.1·6.2.1.16

Agnivesa: Carakasamhita 6.2.1.16

Car 6.2.1.16

रूपादिव्यतिरेकेणापि काचित् कस्यचित् कर्मवशाद्वृष्या स्त्री भवतीति दर्शयन्नाह नानेत्यादि ॥ १ दैवयोगादिति प्राक्तनकर्मवशात् ॥ २ विवर्धन्त इति वृष्यत्वं सम्पादयन्ति ॥ ३ हावो नरं प्रति स्त्रीणां शृङ्गारचेष्टाविशेषः ॥ ४ उक्तं च भरतेन प्रकाशरूपकं सत्त्वं सत्त्वोत्प्लवाः समुद्गताः ॥ ५ तेभ्यो हावादिनिष्पत्तिरित्याहुः परमर्षयः इति ॥ ६ दैवाद् इति प्राक्तनकर्मणः ॥ ७ कर्मण इति ऐहिकाद्वशीकरणादिकर्मणः ॥ ८ मनःशयः कामः ॥ ९ पाशभूतेति मनैन्द्रियबन्धहेतुत्वात् ॥ १० नानाभावा हि मानवाः इत्यनेन रूपादिगुणयोगेन सर्वपुरुषान् प्रति स्त्रीणां प्रियत्वमिति दर्शयति ॥ ११] अच्छायश् चैकशाखश् च निष्फलश्च यथा द्रुमः

rūpādivyatirekeṇāpi kācit kasyacit karmavaśādvṛṣyā strī bhavatīti darśayannāha nānetyādi // 1 daivayogāditi prāktanakarmavaśāt // 2 vivardhanta iti vṛṣyatvaṃ sampādayanti // 3 hāvo naraṃ prati strīṇāṃ śṛṅgāraceṣṭāviśeṣaḥ // 4 uktaṃ ca bharatena prakāśarūpakaṃ sattvaṃ sattvotplavāḥ samudgatāḥ // 5 tebhyo hāvādiniṣpattirityāhuḥ paramarṣayaḥ iti // 6 daivād iti prāktanakarmaṇaḥ // 7 karmaṇa iti aihikādvaśīkaraṇādikarmaṇaḥ // 8 manaḥśayaḥ kāmaḥ // 9 pāśabhūteti manaindriyabandhahetutvāt // 10 nānābhāvā hi mānavāḥ ityanena rūpādiguṇayogena sarvapuruṣān prati strīṇāṃ priyatvamiti darśayati // 11] acchāyaś caikaśākhaś ca niṣphalaśca yathā drumaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Car/6.2.1.16

Cite as: Agnivesa: Carakasamhita 6.2.1.16, in HREEM (hreem.cc/library/Car/6.2.1.16), after GRETIL, Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/caraka_u.htm — Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed. by J. Trikamji Varanasi: Chaukhambha Sanskrit Sansthan, 1994 (Kashi Sanskrit Series, 228) Input by Oliver Hellwig This e-text comprises the following parts: 1,1.1 - 1,

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text