Library·Agnivesa: Carakasamhita·6·6.2·6.2.1·6.2.1.24

Agnivesa: Carakasamhita 6.2.1.24

Car 6.2.1.24

सम्प्रति वृष्यप्रयोगसाध्यस्य पुत्रस्योपादेयेतां दर्शयन्नाह अच्छाय इत्यादि ॥ १ एकशाख इति एकस्वरूप इत्यर्थः ॥ २ चित्रलिखितो दीपश्चित्रदीपः ॥ ३ अधातुर् धातुसंनिभ इति असुवर्णादिरूपः सुवर्णादिवद् आभासते यो जातुषकङ्कणादिः ॥ ४ पूली नपुंसकधर्मित्वात् ॥ ५ तृणपूली पुरुषाकृतिरिति भाषया पुरुषार्थक्रियाविरहित्वं दर्शयति ॥ ६ कामसुखानि चेत्यनेन पुत्रोत्पादातिरिक्तं नातिश्लाघ्यं फलं दर्शयति ॥ ७ कामसुखानि हि ऐहिकान्येव परं न पुत्रवद् उभयलोकोपकारकाणि ॥ ८ उपभोगे मैथुने सुखं कुर्वन्तीत्युपभोगसुखाः किंवा उपभोक्तुं सुखा उपभोगसुखाः । वीर्यं शुक्रम् ॥ ९] शरमूलेक्षुमूलानि काण्डेक्षुः सेक्षुबालिका

samprati vṛṣyaprayogasādhyasya putrasyopādeyetāṃ darśayannāha acchāya ityādi // 1 ekaśākha iti ekasvarūpa ityarthaḥ // 2 citralikhito dīpaścitradīpaḥ // 3 adhātur dhātusaṃnibha iti asuvarṇādirūpaḥ suvarṇādivad ābhāsate yo jātuṣakaṅkaṇādiḥ // 4 pūlī napuṃsakadharmitvāt // 5 tṛṇapūlī puruṣākṛtiriti bhāṣayā puruṣārthakriyāvirahitvaṃ darśayati // 6 kāmasukhāni cetyanena putrotpādātiriktaṃ nātiślāghyaṃ phalaṃ darśayati // 7 kāmasukhāni hi aihikānyeva paraṃ na putravad ubhayalokopakārakāṇi // 8 upabhoge maithune sukhaṃ kurvantītyupabhogasukhāḥ kiṃvā upabhoktuṃ sukhā upabhogasukhāḥ / vīryaṃ śukram // 9] śaramūlekṣumūlāni kāṇḍekṣuḥ sekṣubālikā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Car/6.2.1.24

Cite as: Agnivesa: Carakasamhita 6.2.1.24, in HREEM (hreem.cc/library/Car/6.2.1.24), after GRETIL, Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/caraka_u.htm — Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed. by J. Trikamji Varanasi: Chaukhambha Sanskrit Sansthan, 1994 (Kashi Sanskrit Series, 228) Input by Oliver Hellwig This e-text comprises the following parts: 1,1.1 - 1,

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text