Library·Agnivesa: Carakasamhita·6·6.2·6.2.4·6.2.4.11

Agnivesa: Carakasamhita 6.2.4.11

Car 6.2.4.11

जातबलत्वे सत्य् अपि नावश्यम् अपत्यभागित्वं भवतीति वा यथा जातबलः इत्युक्तेऽपि यथा चापत्यवान् भवेत् युक्तम् ॥ १ तदेव शुक्रवैचित्र्यं स्फोटयति न हीत्यादि ॥ २ न हि जातबलाः सर्वे इत्येकः पक्षः तथा नरा नापत्यभागिनः सर्व इति द्वितीयः पक्षो ज्ञेयः ॥ ३ एतच्छुक्रबलभेदप्रसङ्गाद् अपरानपि शुक्रबलविशेषान् आह बृहच्छरीरा इत्यादि ॥ ४ अल्पाश्रया अल्पशरीराः एते च शुक्रसारत्वेन नरीषु बलवन्तो बहुप्रजाश्च भवन्ति ॥ ५ गजवत् प्रसिञ्चन्तीति शुक्रं बहु विसृजन्ति ॥ ६ कालयोगेन हेमन्तादिकालसम्बन्धेन व्यवाये बलवन्तो भवन्तीति कालयोगबलाः ॥ ७ अभ्यसनध्रुवा इति व्यवायाभ्यासेनैव व्यवायसमर्था भवन्ति ॥ ८ एवं प्रयत्नैर् व्यज्यन्त इति वृष्यप्रयोगैः स्त्रीषु प्रवर्तन्ते ॥ ९ सुखोपभोगान् इति सुखानुष्ठानान् ॥ १० निरूहानुवासनशुद्धानां वृष्यप्रयोगाः फलदा भवन्तीति निरूहानुवासनाभिधानम् ॥ ११] पिष्ट्वा वराहमांसानि दत्त्वा मरिचसैन्धवे । कोलवद्गुलिकाः कृत्वा तप्ते सर्पिषि वर्तयेत्

jātabalatve saty api nāvaśyam apatyabhāgitvaṃ bhavatīti vā yathā jātabalaḥ ityukte'pi yathā cāpatyavān bhavet yuktam // 1 tadeva śukravaicitryaṃ sphoṭayati na hītyādi // 2 na hi jātabalāḥ sarve ityekaḥ pakṣaḥ tathā narā nāpatyabhāginaḥ sarva iti dvitīyaḥ pakṣo jñeyaḥ // 3 etacchukrabalabhedaprasaṅgād aparānapi śukrabalaviśeṣān āha bṛhaccharīrā ityādi // 4 alpāśrayā alpaśarīrāḥ ete ca śukrasāratvena narīṣu balavanto bahuprajāśca bhavanti // 5 gajavat prasiñcantīti śukraṃ bahu visṛjanti // 6 kālayogena hemantādikālasambandhena vyavāye balavanto bhavantīti kālayogabalāḥ // 7 abhyasanadhruvā iti vyavāyābhyāsenaiva vyavāyasamarthā bhavanti // 8 evaṃ prayatnair vyajyanta iti vṛṣyaprayogaiḥ strīṣu pravartante // 9 sukhopabhogān iti sukhānuṣṭhānān // 10 nirūhānuvāsanaśuddhānāṃ vṛṣyaprayogāḥ phaladā bhavantīti nirūhānuvāsanābhidhānam // 11] piṣṭvā varāhamāṃsāni dattvā maricasaindhave / kolavadgulikāḥ kṛtvā tapte sarpiṣi vartayet

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Car/6.2.4.11

Cite as: Agnivesa: Carakasamhita 6.2.4.11, in HREEM (hreem.cc/library/Car/6.2.4.11), after GRETIL, Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/7_ayur/caraka_u.htm — Agnivesa: Carakasamhita (selected parts; see below) with the Ayurvedadipika Based on the ed. by J. Trikamji Varanasi: Chaukhambha Sanskrit Sansthan, 1994 (Kashi Sanskrit Series, 228) Input by Oliver Hellwig This e-text comprises the following parts: 1,1.1 - 1,

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text