Library·Chāndogya Upaniṣad·5·5.11

Chāndogya Upaniṣad 5.11

प्राचीनशाल औपमन्यवः सत्ययज्ञः पौलुषिर् इन्द्रद्युम्नो भाल्लवेयो जनः शार्कराक्ष्यो बुडिल आश्वतराश्विस् ते हैते महाशाला महाश्रोत्रियाः समेत्य मीमांसां चक्रुः । को न आत्मा किं ब्रह्मेति

prācīnaśāla aupamanyavaḥ satyayajñaḥ pauluṣir indradyumno bhāllaveyo janaḥ śārkarākṣyo buḍila āśvatarāśvis te haite mahāśālā mahāśrotriyāḥ sametya mīmāṃsāṃ cakruḥ | ko na ātmā kiṃ brahmeti

Prâkînasâla Aupamanyava, Satyayagña Paulushi, Indradyumna Bhâllaveya, Gana Sârkarâkshya, and Budila Âsvatarasvi, these five great householders and great theologians came once together and held a discussion as to What is our Self, and what is Brahman.

Translated by F. Max Müller

ते ह संपादयां चक्रुः । उद्दालको वै भगवन्तो ऽयम् आरुणिः संप्रतीमम् आत्मानं वैश्वानरम् अध्येति । तं हन्ताभ्यागच्छामेति । तं हाभ्याजग्मुः

te ha saṃpādayāṃ cakruḥ | uddālako vai bhagavanto 'yam āruṇiḥ saṃpratīmam ātmānaṃ vaiśvānaram adhyeti | taṃ hantābhyāgacchāmeti | taṃ hābhyājagmuḥ

They reflected and said: 'Sirs, there is that Uddâlaka Âruni, who knows at present that Self, called Vaisvânara. Well, let us go to him.' They went to him.

Translated by F. Max Müller

स ह संपादयां चकार । प्रक्ष्यन्ति माम् इमे महाशाला महाश्रोत्रियाः । तेभ्यो न सर्वम् इव प्रतिपत्स्ये । हन्ताहम् अन्यम् अभ्यनुशासानीति

sa ha saṃpādayāṃ cakāra | prakṣyanti mām ime mahāśālā mahāśrotriyāḥ | tebhyo na sarvam iva pratipatsye | hantāham anyam abhyanuśāsānīti

But he reflected: 'Those great householders and great theologians will examine me, and I shall not be able to tell them all; therefore I shall recommend another teacher to them.'

Translated by F. Max Müller

तान् होवाच । अश्वपतिर् वै भगवन्तो ऽयं कैकेयः संप्रतीमम् आत्मानं वैश्वानरम् अध्येति । तं हन्ताभ्यागच्छामेति । तं हाभ्याजग्मुः

tān hovāca | aśvapatir vai bhagavanto 'yaṃ kaikeyaḥ saṃpratīmam ātmānaṃ vaiśvānaram adhyeti | taṃ hantābhyāgacchāmeti | taṃ hābhyājagmuḥ

He said to them: 'Sirs, Asvapati Kaikeya knows at present that Self, called Vaisvânara. Well, let us go to him.' They went to him.

Translated by F. Max Müller

तेभ्यो ह प्राप्तेभ्यः पृथग् अर्हाणि कारयां चकार । स ह प्रातः संजिहान उवाच । न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपः । नानाहिताग्निर् नाविद्वान् न स्वैरी स्वैरिणी कुतः । यक्ष्यमाणो वै भगवन्तो ऽहम् अस्मि । यावद् एकैकस्मा ऋत्विजे धनं दास्यामि तावद् भगवद्भ्यो दास्यामि । वसन्तु भगवन्त इति

tebhyo ha prāptebhyaḥ pṛthag arhāṇi kārayāṃ cakāra | sa ha prātaḥ saṃjihāna uvāca | na me steno janapade na kadaryo na madyapaḥ | nānāhitāgnir nāvidvān na svairī svairiṇī kutaḥ | yakṣyamāṇo vai bhagavanto 'ham asmi | yāvad ekaikasmā ṛtvije dhanaṃ dāsyāmi tāvad bhagavadbhyo dāsyāmi | vasantu bhagavanta iti

When they arrived (the king) ordered proper presents to be made separately to each of them. And rising the next morning he said: 'In my kingdom there is no thief, no miser, no drunkard, no man without an altar in his house, no ignorant person, no adulterer, much less an adulteress. I am going to perform a sacrifice, Sirs, and as much wealth as I give to each Ritvig priest, I shall give to you, Sirs. Please to stay here.'

Translated by F. Max Müller

ते होचुः । येन हैवार्थेन पुरुषश् चरेत् तं हैव वदेत् । आत्मानम् एवेमं वैश्वानरं संप्रत्य् अध्येषि । तम् एव नो ब्रूहीति

te hocuḥ | yena haivārthena puruṣaś caret taṃ haiva vadet | ātmānam evemaṃ vaiśvānaraṃ saṃpraty adhyeṣi | tam eva no brūhīti

They replied: 'Every man ought to say for what purpose he comes. You know at present that Vaisvânara Self, tell us that.'

Translated by F. Max Müller

तान् होवाच । प्रातर् वः प्रतिवक्तास्मीति । ते ह समित्पाणयः पूर्वाह्णे प्रतिचक्रमिरे । तान् हानुपनीयैवैतद् उवाच

tān hovāca | prātar vaḥ prativaktāsmīti | te ha samitpāṇayaḥ pūrvāhṇe praticakramire | tān hānupanīyaivaitad uvāca

He said: 'To-morrow I shall give you an answer.' Therefore on the next morning they approached him, carrying fuel in their hands (like students), and he, without first demanding any preparatory rites, said to them:

Translated by F. Max Müller