Library·Chandogya-Upanisad (Chandogyopanisad) with commentary·3·3.13
तस्य ह वा इत्यादिना गायत्र्याख्यस्य ब्रह्मण उपासनाङ्गत्वेन द्वारपालादिगुणविधानार्थमारभ्यते ।
tasya ha vā ityādinā gāyatryākhyasya brahmaṇa upāsanāṅgatvena dvārapālādiguṇavidhānārthamārabhyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यो ऽस्य दक्षिणः सुषिस्तत्स्थो वायुविशेषः स वीर्यवत्कर्म कुर्वन्विगृह्य वा प्राणापानौ, नाना वानितीति व्यानस्तत्सम्बद्धमेव च तच्छ्रोत्रमिन्द्रियं तथा स चन्द्रमाः ।
atha yo 'sya dakṣiṇaḥ suṣistatstho vāyuviśeṣaḥ sa vīryavatkarma kurvanvigṛhya vā prāṇāpānau, nānā vānitīti vyānastatsambaddhameva ca tacchrotramindriyaṃ tathā sa candramāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यो ऽस्य प्रत्यङ्सुषिः पश्चिमस्तत्स्थो वायुविशेषः स मूत्रपुरीषाद्यपनयन्नधो ऽनितीत्यपानः सा तथा वाक् ।
atha yo 'sya pratyaṅsuṣiḥ paścimastatstho vāyuviśeṣaḥ sa mūtrapurīṣādyapanayannadho 'nitītyapānaḥ sā tathā vāk /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यो ऽस्योदङ्सुषिरुदग्गतः सुषिस्तत्स्यो वायुविशेषः सो ऽशितपीते समं नयतीति समानः ।
atha yo 'syodaṅsuṣirudaggataḥ suṣistatsyo vāyuviśeṣaḥ so 'śitapīte samaṃ nayatīti samānaḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यो ऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदान आ पादलादारभ्योर्ध्वमुत्क्रमणादुत्कर्षार्थं च कर्म कुर्वन्ननितीत्युदानः स वायुस्तदाधारश्चाऽकाशस्तदेतद्वाय्वाकाशयोरोजोहेतुत्वादोजो बलं महत्वाच्च मह इति ।
atha yo 'syordhvaḥ suṣiḥ sa udāna ā pādalādārabhyordhvamutkramaṇādutkarṣārthaṃ ca karma kurvannanitītyudānaḥ sa vāyustadādhāraścā'kāśastadetadvāyvākāśayorojohetutvādojo balaṃ mahatvācca maha iti /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वा एते यथोक्ताः पञ्चसुषिसम्बन्धात्पञ्च ब्रह्मणो हार्दस्य पुरषा राजपुरुषा इव द्वारस्थाः स्वर्गस्य हार्दस्य लोकस्य द्वारपा द्वारपालाः ।
te vā ete yathoktāḥ pañcasuṣisambandhātpañca brahmaṇo hārdasya puraṣā rājapuruṣā iva dvārasthāḥ svargasya hārdasya lokasya dvārapā dvārapālāḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदसौ विद्वान्स्वर्गं लोकं वीरपुरुषसेवनात्प्रतिपद्यते ।
atha yadasau vidvānsvargaṃ lokaṃ vīrapuruṣasevanātpratipadyate /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.