पुनर् अपि भगवान् भिक्षुसंघान् आमन्त्र्य चतसृणां पर्षदां मध्ये मधुरमधुरं धर्मं देशयति स्म । क्षौद्रं मध्व् इवानेडकम् अनेकशता पर्षद् भगवतः सकाशान् मधुरमधुरं धर्मं शृणोत्य् अनिञ्जमानैर् इन्द्रैः । तदा भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्धं भगवन्तं पप्रच्छुः । पश्य भदन्त यावद् धर्मरत्नस्यामी भाजनभूताः सत्त्वा आदारेण श्रोतव्यं मन्यन्त इति ॥ भगवान् आह ॥ यथा तथागतेन भिक्षव आदरजातेन धर्मः श्रुतश् चोद्गृहीतश् च तच् छृणुत साधु सुष्ठु च मनसिकुरुत भाषिष्ये ॥ भूतपूर्वं भिक्षवो ऽतीते ऽध्वनि वाराणस्यां नगर्यां सुरूपो नाम राजा राज्यं कारयति स्म ॥ ऋद्धं च स्फीतं च सुभिक्षं चाकीर्णबहुजनमनुष्यं च प्रशान्तकलिकलहडिम्बडमरं तस्कररोगापगतं शालीक्षुगोमहिषीसंपन्नम् अखिलम् अकण्ठकम् एकपुत्रकम् इव राज्यं पालयति । स च राजा श्रद्धो भद्रः कल्याणाशय आत्महितपराहितप्रतिपन्नः कारुणिको महात्मा धर्मकामः प्रजावत्सलः सर्वप्रदः सर्वपरित्यागी निःसङ्गपरित्यागी च महति त्यागे वर्तते । तस्य राज्ञः सुन्दरिका नाम देवी अभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका सर्वाङ्गप्रत्यङ्गोपेता, सुन्दरकश् च नाम्ना एकपुत्र इस्तः कान्तः प्रियो मनापः क्षान्त्यभियुक्तः ॥ अथापरेण समयेन राज्ञः सुरूपस्य धर्मे ऽभिलाष उत्पन्नः । तेन सर्वे ऽमात्याः संनिपात्योक्ताः । पर्येषत मे ग्रामण्यो धर्मं मे धर्मो रोचित इति ॥ ततस् ते ऽमात्याः कृतकरपुटा राजानं विज्ञापयन्ति । दुर्लभो महाराज धर्मः श्रूयते महाराज बुद्धानां लोक उत्पादाद् धर्मस्योत्पादो भवतीति ॥ ततो राज्ञा सुवर्णपिटकं ध्वजाग्रे बद्ध्वा सर्वविजिते घण्ठावघोषणं कारितम् । यो मे धर्मं वक्ष्यति, तस्येमं सुवर्णपिटकं दास्यामि महता सत्कारेण सत्करिष्यामीति ॥ ततो बहवः काला अतिक्रान्ता न कश् चिद् धर्मदेशक उपलभ्यते ॥ ततः स राजा धर्महेतोर् उत्कण्ठति परित्रस्यति ॥ ततः शक्रस्य च देवानाम् इन्द्रस्याधस्ताज् ज्ञानदर्शनं प्रवर्तते । स पश्यति राजानं धर्महेतोर् विहन्यमानम् । तस्यैतद् अभवत् । यन् न्व् अहं सुरूपं राजानं मीमांसेय इति ॥ ततो यक्षरूपम् आत्मानम् अभिनिर्माय विकृतकरचरणनयनो ऽनेकपरिषन्मध्यगतं राजानम् एतद् अवोचत् ॥ ननु धर्माभिलाषी भवान् अहं ते धर्मं वक्ष्यामीति ॥ ततः स राजा धर्मश्रवणात् प्रीतिप्रामोद्यजातो अक्षम् एतद् उवाच ॥ ब्रूहि गुह्यक धर्मान् श्रोष्यामीति ॥ गुह्यक उवाच ॥ सुखितस्य बत महाराज धर्मा अभिलषन्ति । बुभूक्षितो ऽस्मि भोजनं तस्मान् मे प्रयच्छेति ॥ ततः श्रुत्वा राजा पौरुषान् आमन्त्रयाम् आस ॥ आनीयन्तम् अस्य भक्ष्यभोज्यप्रकारा इति ॥ यक्ष उवाच ॥ मा राजन्, मानुष्यकेन अदनेनाहं तृप्तिं न भवामि । अपि तु स्वाभिप्रायं शृणु ॥ अत्यन्तोष्माणि मांसानि नवानि रुधिराणि च । इत्य् अन्नपान पद्माक्ष यक्षाणाम् अक्षतव्रत
punar api bhagavān bhikṣusaṃghān āmantrya catasṛṇāṃ parṣadāṃ madhye madhuramadhuraṃ dharmaṃ deśayati sma / kṣaudraṃ madhv ivāneḍakam anekaśatā parṣad bhagavataḥ sakāśān madhuramadhuraṃ dharmaṃ śṛṇoty aniñjamānair indraiḥ / tadā bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ / paśya bhadanta yāvad dharmaratnasyāmī bhājanabhūtāḥ sattvā ādāreṇa śrotavyaṃ manyanta iti // bhagavān āha // yathā tathāgatena bhikṣava ādarajātena dharmaḥ śrutaś codgṛhītaś ca tac chṛṇuta sādhu suṣṭhu ca manasikuruta bhāṣiṣye // bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani vārāṇasyāṃ nagaryāṃ surūpo nāma rājā rājyaṃ kārayati sma // ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca subhikṣaṃ cākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca praśāntakalikalahaḍimbaḍamaraṃ taskararogāpagataṃ śālīkṣugomahiṣīsaṃpannam akhilam akaṇṭhakam ekaputrakam iva rājyaṃ pālayati / sa ca rājā śraddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparāhitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ sarvapradaḥ sarvaparityāgī niḥsaṅgaparityāgī ca mahati tyāge vartate / tasya rājñaḥ sundarikā nāma devī abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā, sundarakaś ca nāmnā ekaputra istaḥ kāntaḥ priyo manāpaḥ kṣāntyabhiyuktaḥ // athāpareṇa samayena rājñaḥ surūpasya dharme 'bhilāṣa utpannaḥ / tena sarve 'mātyāḥ saṃnipātyoktāḥ / paryeṣata me grāmaṇyo dharmaṃ me dharmo rocita iti // tatas te 'mātyāḥ kṛtakarapuṭā rājānaṃ vijñāpayanti / durlabho mahārāja dharmaḥ śrūyate mahārāja buddhānāṃ loka utpādād dharmasyotpādo bhavatīti // tato rājñā suvarṇapiṭakaṃ dhvajāgre baddhvā sarvavijite ghaṇṭhāvaghoṣaṇaṃ kāritam / yo me dharmaṃ vakṣyati, tasyemaṃ suvarṇapiṭakaṃ dāsyāmi mahatā satkāreṇa satkariṣyāmīti // tato bahavaḥ kālā atikrāntā na kaś cid dharmadeśaka upalabhyate // tataḥ sa rājā dharmahetor utkaṇṭhati paritrasyati // tataḥ śakrasya ca devānām indrasyādhastāj jñānadarśanaṃ pravartate / sa paśyati rājānaṃ dharmahetor vihanyamānam / tasyaitad abhavat / yan nv ahaṃ surūpaṃ rājānaṃ mīmāṃseya iti // tato yakṣarūpam ātmānam abhinirmāya vikṛtakaracaraṇanayano 'nekapariṣanmadhyagataṃ rājānam etad avocat // nanu dharmābhilāṣī bhavān ahaṃ te dharmaṃ vakṣyāmīti // tataḥ sa rājā dharmaśravaṇāt prītiprāmodyajāto akṣam etad uvāca // brūhi guhyaka dharmān śroṣyāmīti // guhyaka uvāca // sukhitasya bata mahārāja dharmā abhilaṣanti / bubhūkṣito 'smi bhojanaṃ tasmān me prayaccheti // tataḥ śrutvā rājā pauruṣān āmantrayām āsa // ānīyantam asya bhakṣyabhojyaprakārā iti // yakṣa uvāca // mā rājan, mānuṣyakena adanenāhaṃ tṛptiṃ na bhavāmi / api tu svābhiprāyaṃ śṛṇu // atyantoṣmāṇi māṃsāni navāni rudhirāṇi ca / ity annapāna padmākṣa yakṣāṇām akṣatavrata
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.