Library·Dhanvantari-nighaṇṭu (in part)·3

Dhanvantari-nighaṇṭu (in part) 3

चन्दनं गन्धसारं च महार्हं श्वेतचन्दनम् भद्रश्रियं मलयजं गोशीर्षं तिलपर्णकम्

candanaṃ gandhasāraṃ ca mahārhaṃ śvetacandanam bhadraśriyaṃ malayajaṃ gośīrṣaṃ tilaparṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीखण्डं शीतलं स्वादु तिक्तं पित्तविनाशनम् रक्तप्रसादनं वृष्यमन्तर्दाहापहारकम्

śrīkhaṇḍaṃ śītalaṃ svādu tiktaṃ pittavināśanam raktaprasādanaṃ vṛṣyamantardāhāpahārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तास्रविषतृड्दाहकृमिघ्नं गुरु रूक्षणम् सर्वं सतिक्तमधुरं चन्दनं शिशिरं परम्

pittāsraviṣatṛḍdāhakṛmighnaṃ guru rūkṣaṇam sarvaṃ satiktamadhuraṃ candanaṃ śiśiraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनमप्यन्यल्लोहितं हरिचन्दनम् रक्तसारं ताम्रसारं निर्दिष्टं क्षुद्रचन्दनम्

raktacandanamapyanyallohitaṃ haricandanam raktasāraṃ tāmrasāraṃ nirdiṣṭaṃ kṣudracandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनमप्याहू रक्षोघ्नं तिक्तशीतलम् रक्तोद्रेकहरं हन्ति पित्तकोपं सुदारुणम्

raktacandanamapyāhū rakṣoghnaṃ tiktaśītalam raktodrekaharaṃ hanti pittakopaṃ sudāruṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुचन्दनं पतङ्गं च रक्तकाष्ठं सुरङ्गकम् पत्त्राङ्गं पट्टरागं च पट्टरञ्जनमेव च

kucandanaṃ pataṅgaṃ ca raktakāṣṭhaṃ suraṅgakam pattrāṅgaṃ paṭṭarāgaṃ ca paṭṭarañjanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादु पाकरसे शीतं श्लेष्मलं नातिपित्तलम् कुचन्दनं तु तिक्तं स्यात्सुगन्धि व्रणरोपणम्

svādu pākarase śītaṃ śleṣmalaṃ nātipittalam kucandanaṃ tu tiktaṃ syātsugandhi vraṇaropaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालीयकं तु पीतं स्यात्तथा नारायणप्रियम् मलयोत्थं पीतकाष्ठं चतुर्थं हरिचन्दनम्

kālīyakaṃ tu pītaṃ syāttathā nārāyaṇapriyam malayotthaṃ pītakāṣṭhaṃ caturthaṃ haricandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालीयकं पवित्राढ्यं शीतलं रक्तपित्तजित् अथ बर्बरिकं श्वेतं निर्गन्धं बर्बरोद्भवम् पित्तासृक्कफदाहघ्नं कृमिघ्नं गुरु रूक्षणम्

kālīyakaṃ pavitrāḍhyaṃ śītalaṃ raktapittajit atha barbarikaṃ śvetaṃ nirgandhaṃ barbarodbhavam pittāsṛkkaphadāhaghnaṃ kṛmighnaṃ guru rūkṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाण्येतानि तुल्यानि रसतो वीर्यतस्तथा गन्धेन तु विशेषः स्यात् पूर्वं श्रेष्ठतमं गुणैः

sarvāṇyetāni tulyāni rasato vīryatastathā gandhena tu viśeṣaḥ syāt pūrvaṃ śreṣṭhatamaṃ guṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुङ्कुमं रुधिरं रक्तमसृगस्रं च पीतकम् काश्मीरं चारु बाह्लीकं संकोचं पिशुनं वरम्

kuṅkumaṃ rudhiraṃ raktamasṛgasraṃ ca pītakam kāśmīraṃ cāru bāhlīkaṃ saṃkocaṃ piśunaṃ varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुङ्कुमं कटुकं तिक्तमुष्णं श्लेष्मसमीरजित् व्रणदृष्टिशिरोरोगविषहृत् कायकान्तिकृत्

kuṅkumaṃ kaṭukaṃ tiktamuṣṇaṃ śleṣmasamīrajit vraṇadṛṣṭiśirorogaviṣahṛt kāyakāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीरं चामृणालं स्यादभयं समगन्धिकम् रणप्रियं वीरतरु वीरं वीरणमूलकम्

uśīraṃ cāmṛṇālaṃ syādabhayaṃ samagandhikam raṇapriyaṃ vīrataru vīraṃ vīraṇamūlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीरं शीतलं तिक्तं दाहकान्तिहरं च तत् वातघ्नं ज्वरतृण्मेहनुद्रक्तं हन्ति योगतः

uśīraṃ śītalaṃ tiktaṃ dāhakāntiharaṃ ca tat vātaghnaṃ jvaratṛṇmehanudraktaṃ hanti yogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उशीरं स्वेददौर्गन्ध्यपित्तघ्नं स्निग्धतिक्तकम् प्रियङ्गुः प्रियवल्ली च फलिनी कङ्गुनी प्रिया वृत्ता गोवन्दनी श्यामा कारम्भा वर्णभेदनी

uśīraṃ svedadaurgandhyapittaghnaṃ snigdhatiktakam priyaṅguḥ priyavallī ca phalinī kaṅgunī priyā vṛttā govandanī śyāmā kārambhā varṇabhedanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियङ्गुः शीतला तिक्ता मोहदाहविनाशिनी ज्वरवान्तिहरा रक्तमुद्रिक्तं च प्रसादयेत्

priyaṅguḥ śītalā tiktā mohadāhavināśinī jvaravāntiharā raktamudriktaṃ ca prasādayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूणिस् तूणीकणः पीततूणिकः कनकस्तथा कुठेरकः कान्तलको नन्दिवृक्षोऽथ नन्दिकः

tūṇis tūṇīkaṇaḥ pītatūṇikaḥ kanakastathā kuṭherakaḥ kāntalako nandivṛkṣo'tha nandikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूणी त्रिदोषहृद्वृष्यः कण्डूकुष्ठव्रणापहः गण्डमालापहरणः सन्निपातनिकृन्तनः

tūṇī tridoṣahṛdvṛṣyaḥ kaṇḍūkuṣṭhavraṇāpahaḥ gaṇḍamālāpaharaṇaḥ sannipātanikṛntanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोचना पिङ्गला पिङ्गा मेध्या गौरी च गोमती माङ्गल्या वन्दनीयाग्र्या पावनी रुचिरा रुचिः

rocanā piṅgalā piṅgā medhyā gaurī ca gomatī māṅgalyā vandanīyāgryā pāvanī rucirā ruciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोचना पाचनी शीता विषनेत्ररुजो जयेत् सौभाग्यकरणी भूतग्रहदोषं च नाशयेत्

rocanā pācanī śītā viṣanetrarujo jayet saubhāgyakaraṇī bhūtagrahadoṣaṃ ca nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरुष्को यावनः कल्कः पिण्याकः पिण्डितः कपिः कपिजः कृत्रिमो धूम्रो धूम्रवर्णश्च सिल्हकः

turuṣko yāvanaḥ kalkaḥ piṇyākaḥ piṇḍitaḥ kapiḥ kapijaḥ kṛtrimo dhūmro dhūmravarṇaśca silhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगन्धिः कृतकश्चैव युक्तियुक्तश्च पिण्डकः कपितैलमिति ख्यातं तथा पिङ्गलनामकम्

sugandhiḥ kṛtakaścaiva yuktiyuktaśca piṇḍakaḥ kapitailamiti khyātaṃ tathā piṅgalanāmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरुष्कः कटुतिक्तोष्णः स्निग्धो वातबलासजित् स्वादुश्च कटुकः पाके सुरभिर्देवताप्रियः

turuṣkaḥ kaṭutiktoṣṇaḥ snigdho vātabalāsajit svāduśca kaṭukaḥ pāke surabhirdevatāpriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगरु प्रवरं लोहं कृमिजग्धमनार्यकम् कृष्णागरु स्वाद्वगरु योगजं विश्वरूपकम्

agaru pravaraṃ lohaṃ kṛmijagdhamanāryakam kṛṣṇāgaru svādvagaru yogajaṃ viśvarūpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटुतिक्तोष्णमगुरु स्निग्धं वातकफापहम् श्रुतिनेत्ररुजं हन्ति माङ्गल्यं कुष्ठनुत्परम्

kaṭutiktoṣṇamaguru snigdhaṃ vātakaphāpaham śrutinetrarujaṃ hanti māṅgalyaṃ kuṣṭhanutparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालेयकं ससारं च पीतवर्णं च शब्दतः वर्णप्रसादनं चैव लघुचन्दनमेव च

kāleyakaṃ sasāraṃ ca pītavarṇaṃ ca śabdataḥ varṇaprasādanaṃ caiva laghucandanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्तूरिका मृगमदो मृगनाभिर्मृगाण्डजा मार्जारी वेधमुख्या च मदनी गन्धचेलिका

kastūrikā mṛgamado mṛganābhirmṛgāṇḍajā mārjārī vedhamukhyā ca madanī gandhacelikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्तूरिका रसे तिक्ता कटुः श्लेष्मानिलापहा विषघ्नी दोषशमनी मुखशोषहरा परा

kastūrikā rase tiktā kaṭuḥ śleṣmānilāpahā viṣaghnī doṣaśamanī mukhaśoṣaharā parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरः शीतलरजः शीताभ्रः स्फटिको हिमः चन्द्रस् तुषारस् तुहिनः शशीन्दुर्हिमवालुकः

karpūraḥ śītalarajaḥ śītābhraḥ sphaṭiko himaḥ candras tuṣāras tuhinaḥ śaśīndurhimavālukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरं कटुतिक्तं च मधुरं शिशिरं विदुः तृण्मेदोविषदोषघ्नं चक्षुष्यं मदकारकम्

karpūraṃ kaṭutiktaṃ ca madhuraṃ śiśiraṃ viduḥ tṛṇmedoviṣadoṣaghnaṃ cakṣuṣyaṃ madakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिपत्री जातिकोशा सुमनःपत्त्रिकापि च मालतीपत्त्रिका चैव प्रोक्ता सा मलनाशिनी

jātipatrī jātikośā sumanaḥpattrikāpi ca mālatīpattrikā caiva proktā sā malanāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिपत्री कटूष्णा स्यात्सुरभिः कफनाशिनी वक्त्रदौर्गन्ध्यहृद्वर्ण्या विषहृत् कायशान्तिदा

jātipatrī kaṭūṣṇā syātsurabhiḥ kaphanāśinī vaktradaurgandhyahṛdvarṇyā viṣahṛt kāyaśāntidā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीफलं जातिसस्यं शालूकं मालतीफलम् मदशौण्डं जातिशृङ्गं पुटं सौमनसं फलम्

jātīphalaṃ jātisasyaṃ śālūkaṃ mālatīphalam madaśauṇḍaṃ jātiśṛṅgaṃ puṭaṃ saumanasaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीफलं कषायोष्णं कटु कण्ठामयार्तिजित् वातातिसारमेहघ्नं लघु वृष्यं च दीपनम्

jātīphalaṃ kaṣāyoṣṇaṃ kaṭu kaṇṭhāmayārtijit vātātisāramehaghnaṃ laghu vṛṣyaṃ ca dīpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कङ्कोलकं कृतफलं कोलकं कटुकं फलम् चूर्णं कन्दफलं द्वीपमरिचं माधवोचितम्

kaṅkolakaṃ kṛtaphalaṃ kolakaṃ kaṭukaṃ phalam cūrṇaṃ kandaphalaṃ dvīpamaricaṃ mādhavocitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कङ्कोलं कटुतिक्तोष्णं वक्त्रवैरस्यनाशनम् मुखजाड्यहरं रुच्यं वातश्लेष्महरं परम्

kaṅkolaṃ kaṭutiktoṣṇaṃ vaktravairasyanāśanam mukhajāḍyaharaṃ rucyaṃ vātaśleṣmaharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात्पूगफलमुद्वेगं स्रंसि घोण्टाफलं स्मृतम् चिक्कणं चिक्कणा चिक्का गुवाकः खपुरं च तत्

syātpūgaphalamudvegaṃ sraṃsi ghoṇṭāphalaṃ smṛtam cikkaṇaṃ cikkaṇā cikkā guvākaḥ khapuraṃ ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदि संमोहकृत् पूगं कषायं स्वादु रोचनम् कफपित्तहरं रूक्षं वक्त्रक्लेदमलापहम्

bhedi saṃmohakṛt pūgaṃ kaṣāyaṃ svādu rocanam kaphapittaharaṃ rūkṣaṃ vaktrakledamalāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवङ्गं देवकुसुमं भृङ्गारं शिखरं लवम् दिव्यं चन्दनपुष्पं च श्रीपुष्पं वारिसम्भवम्

lavaṅgaṃ devakusumaṃ bhṛṅgāraṃ śikharaṃ lavam divyaṃ candanapuṣpaṃ ca śrīpuṣpaṃ vārisambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवङ्गकुसुमं हृद्यं शीतलं पित्तनाशनम् चक्षुष्यं विषहृत् वृष्यं माङ्गल्यं मूर्धरोगहृत्

lavaṅgakusumaṃ hṛdyaṃ śītalaṃ pittanāśanam cakṣuṣyaṃ viṣahṛt vṛṣyaṃ māṅgalyaṃ mūrdharogahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नलिका विद्रुमलता कपोतचरणा नली सुषिरा धमनी शून्या निर्मथ्या नर्तकी नटा

nalikā vidrumalatā kapotacaraṇā nalī suṣirā dhamanī śūnyā nirmathyā nartakī naṭā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नलिका रक्तपित्तघ्नी चक्षुष्या विषनाशिनी नलिका वातला तिक्ता गुर्वी च मधुरा हिमा

nalikā raktapittaghnī cakṣuṣyā viṣanāśinī nalikā vātalā tiktā gurvī ca madhurā himā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसी कृष्णजटा हिंस्रा नलदा जटिला मिशी जटा च पिशिता पेशी क्रव्यादी च तपस्विनी

māṃsī kṛṣṇajaṭā hiṃsrā naladā jaṭilā miśī jaṭā ca piśitā peśī kravyādī ca tapasvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसी स्वादुकषाया स्यात्कफपित्तास्रनाशिनी विषमारुतहृद्बल्या त्वच्या कान्तिप्रसादनी

māṃsī svādukaṣāyā syātkaphapittāsranāśinī viṣamārutahṛdbalyā tvacyā kāntiprasādanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया गन्धमांसी स्यात् केशी भूतजटा स्मृता पिशाची पूतना केशी भूतकेशी च लोमशा

dvitīyā gandhamāṃsī syāt keśī bhūtajaṭā smṛtā piśācī pūtanā keśī bhūtakeśī ca lomaśā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसीद्वयं कषायं च वर्ण्यं पित्तकफापहम् रक्षोघ्नं च सुगन्धि स्याद् वातघ्नं केश्यमुत्तमम्

māṃsīdvayaṃ kaṣāyaṃ ca varṇyaṃ pittakaphāpaham rakṣoghnaṃ ca sugandhi syād vātaghnaṃ keśyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं रोगोऽगदो व्याधिरुत्पलं पाकलं रुजा वाप्यं वानीरजं रामं कौबेरं पारिभद्रकम्

kuṣṭhaṃ rogo'gado vyādhirutpalaṃ pākalaṃ rujā vāpyaṃ vānīrajaṃ rāmaṃ kauberaṃ pāribhadrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं कटूष्णं तिक्तं स्यात् कफमारुतरक्तजित् त्रिदोषविषकण्डूंश्च कुष्ठरोगांश्च नाशयेत्

kuṣṭhaṃ kaṭūṣṇaṃ tiktaṃ syāt kaphamārutaraktajit tridoṣaviṣakaṇḍūṃśca kuṣṭharogāṃśca nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेणुका राजपुत्री च नन्दिनी कपिला द्विजा कपिलोला पाण्डुपुत्री स्मृता कौन्ती हरेणुका

reṇukā rājaputrī ca nandinī kapilā dvijā kapilolā pāṇḍuputrī smṛtā kauntī hareṇukā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेणुका शिशिरात्यन्ता तृष्णां कण्डूंच नाशयेत् विषघ्नी दाहदौर्बल्यमुन्मूलयति योजिता

reṇukā śiśirātyantā tṛṣṇāṃ kaṇḍūṃca nāśayet viṣaghnī dāhadaurbalyamunmūlayati yojitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तगरं कुटिलं वक्रं दीनं जिह्मं नतं शठम् कालानुसार्यम् अनृजु कुञ्चितं नहुषं नृपम्

tagaraṃ kuṭilaṃ vakraṃ dīnaṃ jihmaṃ nataṃ śaṭham kālānusāryam anṛju kuñcitaṃ nahuṣaṃ nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तगरं स्यात् कषायोष्णं स्निग्धं दोषत्रयप्रणुत् दृक्शीर्षविषदोषघ्नं भूतापस्मारनाशनम्

tagaraṃ syāt kaṣāyoṣṇaṃ snigdhaṃ doṣatrayapraṇut dṛkśīrṣaviṣadoṣaghnaṃ bhūtāpasmāranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिप्लवं प्लवं वन्यं गोपुटं स्यात्कुटन्नटम् सितपुष्पं दाशपुरं गोनर्दं जीर्णपुष्पकम्

pariplavaṃ plavaṃ vanyaṃ gopuṭaṃ syātkuṭannaṭam sitapuṣpaṃ dāśapuraṃ gonardaṃ jīrṇapuṣpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिप्लवं सुगन्धि स्यात्प्रस्वेदमलकण्डुजित् जयेद्वातकफौ चापि मेध्यं कान्तिप्रदं भवेत्

pariplavaṃ sugandhi syātprasvedamalakaṇḍujit jayedvātakaphau cāpi medhyaṃ kāntipradaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखः कररुहः शिल्पी करजोऽथ खुरः शफः शुक्तिः शङ्खश्चलः कोशी हनुर्नागहनुः सहः

nakhaḥ kararuhaḥ śilpī karajo'tha khuraḥ śaphaḥ śuktiḥ śaṅkhaścalaḥ kośī hanurnāgahanuḥ sahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखं कटुकमुष्णं च विषं हन्ति प्रयोजितम् कुष्ठानि सादयत्येव कफं खण्डयति क्षणात्

nakhaṃ kaṭukamuṣṇaṃ ca viṣaṃ hanti prayojitam kuṣṭhāni sādayatyeva kaphaṃ khaṇḍayati kṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखमन्यद् व्याघ्रनखं पुटं व्याघ्रायुधं मतम् अस्रं व्याघ्रतलं पादं कूटस्थं वज्रकारकम्

nakhamanyad vyāghranakhaṃ puṭaṃ vyāghrāyudhaṃ matam asraṃ vyāghratalaṃ pādaṃ kūṭasthaṃ vajrakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्रनखस्तु तिक्तोष्णः कषायः कफवातजित् कण्डूकुष्ठव्रणघ्नश्च वर्ण्यः सौगन्ध्यदः परः

vyāghranakhastu tiktoṣṇaḥ kaṣāyaḥ kaphavātajit kaṇḍūkuṣṭhavraṇaghnaśca varṇyaḥ saugandhyadaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृक्कासृग्ब्राह्मणी देवी मालाली कोटिका मता पञ्चमुष्टिर्देवपुत्री निर्माल्या पिशुना वधूः

spṛkkāsṛgbrāhmaṇī devī mālālī koṭikā matā pañcamuṣṭirdevaputrī nirmālyā piśunā vadhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृक्का शीता सुगन्धा स्यात् तृष्णां मुष्णाति योजिता विषं हन्ति हिनस्त्येव दाहं देहसमुद्भवम्

spṛkkā śītā sugandhā syāt tṛṣṇāṃ muṣṇāti yojitā viṣaṃ hanti hinastyeva dāhaṃ dehasamudbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृक्का सुगन्धा कुष्ठघ्नी दौर्गन्ध्यस्वेदनाशिनी बोलं गन्धरसं पिण्डं निर्लोहं बर्बरं रसम् गोपकं नालिकं पौरं विषं गन्धरसं विदुः

spṛkkā sugandhā kuṣṭhaghnī daurgandhyasvedanāśinī bolaṃ gandharasaṃ piṇḍaṃ nirlohaṃ barbaraṃ rasam gopakaṃ nālikaṃ pauraṃ viṣaṃ gandharasaṃ viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोलं तिक्तं हिमं रक्तमुद्रिक्तं हन्ति योगतः कफपित्तामयान् हन्ति प्रदरादिरुजापहम्

bolaṃ tiktaṃ himaṃ raktamudriktaṃ hanti yogataḥ kaphapittāmayān hanti pradarādirujāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमनः पाण्डुरागः स्यात् दान्तः गन्धोत्कटो मुनिः पुण्डरीको ब्रह्मजटस्तपस्वी ऋषिपुत्रकः

damanaḥ pāṇḍurāgaḥ syāt dāntaḥ gandhotkaṭo muniḥ puṇḍarīko brahmajaṭastapasvī ṛṣiputrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमनः स्याद्रसे तिक्तो विषघ्नो भूतदोषनुत् त्रिदोषशमनो हृद्यः कण्डूकुष्ठापहः स्मृतः

damanaḥ syādrase tikto viṣaghno bhūtadoṣanut tridoṣaśamano hṛdyaḥ kaṇḍūkuṣṭhāpahaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमनोऽन्यो दमः शान्तः ऋषिर् दमवशान्वितः क्षमाशान्तिपरः साधुः साधुकः साधुगन्धिकः

damano'nyo damaḥ śāntaḥ ṛṣir damavaśānvitaḥ kṣamāśāntiparaḥ sādhuḥ sādhukaḥ sādhugandhikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुरा गन्धवती दैत्या गन्धाढ्या गन्धमालिनी सुरभिर् भूरिगन्धा च कुटी गन्धकुटी स्मृता

murā gandhavatī daityā gandhāḍhyā gandhamālinī surabhir bhūrigandhā ca kuṭī gandhakuṭī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुरात्यन्तं भवेच्छीता तिक्ता सुरभिगन्धिनी क्षिणोति क्षतपुञ्जांश्च पित्तशान्तिं नियच्छति

murātyantaṃ bhavecchītā tiktā surabhigandhinī kṣiṇoti kṣatapuñjāṃśca pittaśāntiṃ niyacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थौणेयकं बर्हिचूडं शुकपुष्पं शुकच्छदम् विकर्णं शुकबर्हं च हरितं शीर्णरोमकम्

sthauṇeyakaṃ barhicūḍaṃ śukapuṣpaṃ śukacchadam vikarṇaṃ śukabarhaṃ ca haritaṃ śīrṇaromakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थौणेयं कफवातघ्नं सुगन्धि कटुतिक्तकम् पित्तप्रकोपशमनं बलपुष्टिविवर्धनम्

sthauṇeyaṃ kaphavātaghnaṃ sugandhi kaṭutiktakam pittaprakopaśamanaṃ balapuṣṭivivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरकः शङ्कितश्चण्डा दुष्पत्त्रः क्षेमको रिपुः गणहासः कोपनकः कितवः फलचोरकः

corakaḥ śaṅkitaścaṇḍā duṣpattraḥ kṣemako ripuḥ gaṇahāsaḥ kopanakaḥ kitavaḥ phalacorakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरकः शिशिरोऽत्यन्तं विषरक्तान्तकारकः कुष्ठकण्डूव्रणान् हन्ति क्षणाद् दोषान् प्रयोगतः

corakaḥ śiśiro'tyantaṃ viṣaraktāntakārakaḥ kuṣṭhakaṇḍūvraṇān hanti kṣaṇād doṣān prayogataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरकश्चोग्रगन्धश्च तिक्तः कृमिसमीरजित् शैलेयं पलितं वृद्धं जीर्णं कालानुसार्यकम् स्थविरं च शिलादद्रु शिलापुष्पं शिलोद्भवम्

corakaścogragandhaśca tiktaḥ kṛmisamīrajit śaileyaṃ palitaṃ vṛddhaṃ jīrṇaṃ kālānusāryakam sthaviraṃ ca śilādadru śilāpuṣpaṃ śilodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलेयकं हिमं प्रोक्तं दाहजिद्विषनाशनम् रक्तदोषहरं चैव कण्डूनिर्मूलनं स्मृतम्

śaileyakaṃ himaṃ proktaṃ dāhajidviṣanāśanam raktadoṣaharaṃ caiva kaṇḍūnirmūlanaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलेयं तिक्तकं शीतं सुगन्धि कफपित्तजित् दाहतृष्णावमिश्वासव्रणदोषविनाशनम्

śaileyaṃ tiktakaṃ śītaṃ sugandhi kaphapittajit dāhatṛṣṇāvamiśvāsavraṇadoṣavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एलवालुकम् आलूकं वालुकं हरिवालुकम् एल्वालुकं कपित्थं स्याद्दुर्वर्णं प्रसरं दृढम्

elavālukam ālūkaṃ vālukaṃ harivālukam elvālukaṃ kapitthaṃ syāddurvarṇaṃ prasaraṃ dṛḍham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एलवालुः सुगन्धिः स्याच्छीतोऽत्यन्तं प्रकीर्तितः विषविध्वंसनो ऽत्युग्रकण्डूकुष्ठव्रणान्तकृत्

elavāluḥ sugandhiḥ syācchīto'tyantaṃ prakīrtitaḥ viṣavidhvaṃsano 'tyugrakaṇḍūkuṣṭhavraṇāntakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरलः पूतिकाष्ठं च चीडा पूतिद्रुमो मतः दीपवृक्षः स्निग्धदारुः प्रोक्तो मारीचपत्त्रकः

saralaḥ pūtikāṣṭhaṃ ca cīḍā pūtidrumo mataḥ dīpavṛkṣaḥ snigdhadāruḥ prokto mārīcapattrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरलः स्निग्धतिक्तोष्णः कफमारुतनाशनः वक्त्रस्रावस्वरभ्रंशनेत्ररोगव्रणान्तकृत्

saralaḥ snigdhatiktoṣṇaḥ kaphamārutanāśanaḥ vaktrasrāvasvarabhraṃśanetrarogavraṇāntakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तपर्णः शुक्तिपर्णश्छत्त्रपर्णः सुपर्णकः सप्तच्छदो गूढपुष्पस्तथा शाल्मलिपत्त्रकः

saptaparṇaḥ śuktiparṇaśchattraparṇaḥ suparṇakaḥ saptacchado gūḍhapuṣpastathā śālmalipattrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदोषशमनो हृद्यः सुरभिर्दीपनः सरः शूलगुल्मकृमीन् कुष्ठं हन्ति शाल्मलिपत्त्रकः

tridoṣaśamano hṛdyaḥ surabhirdīpanaḥ saraḥ śūlagulmakṛmīn kuṣṭhaṃ hanti śālmalipattrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाक्षा पलङ्कषा रक्ता दीप्तिश्च कृमिजा जतु शतघ्नी रङ्गमाता च द्रुमव्याधिरलक्तकः

lākṣā palaṅkaṣā raktā dīptiśca kṛmijā jatu śataghnī raṅgamātā ca drumavyādhiralaktakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाक्षा तिक्तकषाया स्यात्स्निग्धा शोणितपित्तनुत् कृमिश्लेष्मव्रणान् हन्ति भूतज्वरार्तिनाशिनी

lākṣā tiktakaṣāyā syātsnigdhā śoṇitapittanut kṛmiśleṣmavraṇān hanti bhūtajvarārtināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तामलक्यजटा ताली तमाली तु तमालिनी वितुन्ना भूम्यामलकी भूधात्री भ्वामलक्यपि

tāmalakyajaṭā tālī tamālī tu tamālinī vitunnā bhūmyāmalakī bhūdhātrī bhvāmalakyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूधात्री मधुरा तिक्ता वीर्यतः शिशिरा स्मृता पित्तं हन्ति कफास्रघ्नी दृष्टिदाहविनाशिनी

bhūdhātrī madhurā tiktā vīryataḥ śiśirā smṛtā pittaṃ hanti kaphāsraghnī dṛṣṭidāhavināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लामज्जकं सुनालं स्यादमृणालं लवं लघु इष्टकापथकं शीघ्रं दीर्घमूलं जलाश्रयम्

lāmajjakaṃ sunālaṃ syādamṛṇālaṃ lavaṃ laghu iṣṭakāpathakaṃ śīghraṃ dīrghamūlaṃ jalāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लामज्जकं भवेत्तिक्तं हिमं चात्यन्तमिष्यते पित्तप्रशान्तिजननं विषरक्तविनाशनम्

lāmajjakaṃ bhavettiktaṃ himaṃ cātyantamiṣyate pittapraśāntijananaṃ viṣaraktavināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मको मलयश् चारुः पीतरक्तः सुरोद्भवः सुप्रभः शीतवीर्यश्च पाटलापुष्पवर्णकः

padmako malayaś cāruḥ pītaraktaḥ surodbhavaḥ suprabhaḥ śītavīryaśca pāṭalāpuṣpavarṇakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मकं शिशिरं स्निग्धं कषायं रक्तपित्तनुत् गर्भस्थैर्यकरं प्रोक्तं ज्वरच्छर्दिविषापहम्

padmakaṃ śiśiraṃ snigdhaṃ kaṣāyaṃ raktapittanut garbhasthairyakaraṃ proktaṃ jvaracchardiviṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहदाहज्वरभ्रान्तिकुष्ठविस्फोटशान्तिकृत् धातकी ताम्रपुष्पी च कुञ्जरा मद्यवासिनी पार्वतीया सुभिक्षा च वह्निपुष्पा च शब्दिता

mohadāhajvarabhrāntikuṣṭhavisphoṭaśāntikṛt dhātakī tāmrapuṣpī ca kuñjarā madyavāsinī pārvatīyā subhikṣā ca vahnipuṣpā ca śabditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातकी कटुकोष्णा च मदकृद् विषनाशिनी अतिसारहरा गर्भस्थापनी कृमिरक्तनुत्

dhātakī kaṭukoṣṇā ca madakṛd viṣanāśinī atisāraharā garbhasthāpanī kṛmiraktanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपौण्डरीकं चक्षुष्यं पुण्डर्यं पुण्डरीयकम् सितपुष्पं सुपुष्पं स्यात् श्रीपुष्पं सानुजानुजम्

prapauṇḍarīkaṃ cakṣuṣyaṃ puṇḍaryaṃ puṇḍarīyakam sitapuṣpaṃ supuṣpaṃ syāt śrīpuṣpaṃ sānujānujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रपौण्डरीकं मधुरं कषायं तिक्तशीतलम् पित्तरक्तव्रणान् हन्ति ज्वरदाहतृषापहम्

prapauṇḍarīkaṃ madhuraṃ kaṣāyaṃ tiktaśītalam pittaraktavraṇān hanti jvaradāhatṛṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्चूरो गन्धमूलश्च द्राविडं कार्श एव च वेधमुख्यो दुर्लभश्च कस्यचित् संमतः शटी

karcūro gandhamūlaśca drāviḍaṃ kārśa eva ca vedhamukhyo durlabhaśca kasyacit saṃmataḥ śaṭī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्चूरः कटुतिक्तोष्णो रुच्यो वातबलासजित् दीपनः प्लीहगुल्मार्शःशमनः कुष्ठकासहा

karcūraḥ kaṭutiktoṣṇo rucyo vātabalāsajit dīpanaḥ plīhagulmārśaḥśamanaḥ kuṣṭhakāsahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःशिला मनोगुप्ता मनोह्वा कुनटी शिला मनोज्ञा नागजिह्वा च गोला नेपालिका कला

manaḥśilā manoguptā manohvā kunaṭī śilā manojñā nāgajihvā ca golā nepālikā kalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःशिला कटुस्तिक्ता तथोष्णा विषनाशनी भूतावेशभयं हन्ति प्रलेपतिलकादिभिः

manaḥśilā kaṭustiktā tathoṣṇā viṣanāśanī bhūtāveśabhayaṃ hanti pralepatilakādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दूरं रक्तरेणुश्च नागगर्भं च नागजम् शृङ्गारभूषणं श्रीमद् वसन्तोत्सवमंडनम्

sindūraṃ raktareṇuśca nāgagarbhaṃ ca nāgajam śṛṅgārabhūṣaṇaṃ śrīmad vasantotsavamaṃḍanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दूरम् उष्णकटुकं विषदुष्टव्रणापहम् त्वग्दोषकुष्ठवीसर्पजीर्णज्वरहरं परम्

sindūram uṣṇakaṭukaṃ viṣaduṣṭavraṇāpaham tvagdoṣakuṣṭhavīsarpajīrṇajvaraharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महागिरिषु चाल्पीयान् पाषाणान्तः स्थितो रसः शुष्कः शोणः स निर्दिष्टो गिरिसिन्दूरसंज्ञकः

mahāgiriṣu cālpīyān pāṣāṇāntaḥ sthito rasaḥ śuṣkaḥ śoṇaḥ sa nirdiṣṭo girisindūrasaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिदोषशमनं भेदि रसबन्धनम् अग्निदम् देहलोहकरं नेत्र्यं गिरिसिन्दूरम् ईरितम्

tridoṣaśamanaṃ bhedi rasabandhanam agnidam dehalohakaraṃ netryaṃ girisindūram īritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौराष्ट्री चामृतासङ्गा काङ्क्षी काक्षी सुराष्ट्रजा अजिता तुवरी स्तुत्या मृत्सा मृत्स्ना मृतालकम्

saurāṣṭrī cāmṛtāsaṅgā kāṅkṣī kākṣī surāṣṭrajā ajitā tuvarī stutyā mṛtsā mṛtsnā mṛtālakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काङ्क्षी कटुकषाया स्यात् केश्या चैव विषापहा कण्डूविसर्पश्वित्राणां नाशनी व्रणरोपनी

kāṅkṣī kaṭukaṣāyā syāt keśyā caiva viṣāpahā kaṇḍūvisarpaśvitrāṇāṃ nāśanī vraṇaropanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धको गन्धपाषाणो लेलीतो गन्धमादनः पूतिगन्धो बलिवत्सा गन्धाश्मा धातुहा बली

gandhako gandhapāṣāṇo lelīto gandhamādanaḥ pūtigandho balivatsā gandhāśmā dhātuhā balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकः कटुतिक्तोष्णस् तीव्रगन्धो ऽतिगन्धकृत् विषघ्नः कुष्ठकण्डूतिकच्छूत्वग्दोषनाशनः

gandhakaḥ kaṭutiktoṣṇas tīvragandho 'tigandhakṛt viṣaghnaḥ kuṣṭhakaṇḍūtikacchūtvagdoṣanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटसौगन्धिको गन्धो गन्धको गन्धमादनः लेलीनो गन्धपाषाणः लेलीतश्च निकृन्तनः

vaṭasaugandhiko gandho gandhako gandhamādanaḥ lelīno gandhapāṣāṇaḥ lelītaśca nikṛntanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वग्दोषकुष्ठवीसर्पलोहसंहारिसूतहा रसायनवरो ह्येष कटूष्णो गन्धको मतः

tvagdoṣakuṣṭhavīsarpalohasaṃhārisūtahā rasāyanavaro hyeṣa kaṭūṣṇo gandhako mataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माचिका प्रथिताम्बष्ठा तथाम्बाम्बालिकाम्बिका अम्बष्ठका कषाया च सा प्रोक्ता मुखवाचिका

mācikā prathitāmbaṣṭhā tathāmbāmbālikāmbikā ambaṣṭhakā kaṣāyā ca sā proktā mukhavācikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बिका तु रसे तिक्ता तथोष्णा कफनाशनी अर्शोघ्नी श्वयथूत्थानपरिपन्थितया स्मृता

ambikā tu rase tiktā tathoṣṇā kaphanāśanī arśoghnī śvayathūtthānaparipanthitayā smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिक्थकं मधुकं सिक्थं मधूच्छिष्टं मधूत्थितम् मधुशेषं मदनकं मधुजं माक्षिकाश्रयम्

sikthakaṃ madhukaṃ sikthaṃ madhūcchiṣṭaṃ madhūtthitam madhuśeṣaṃ madanakaṃ madhujaṃ mākṣikāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिक्थकं स्निग्धमधुरं भूतघ्नं भग्नसंधिकृत् हन्ति वीसर्पकण्ड्वादीन् व्रणरोपणमुत्तमम्

sikthakaṃ snigdhamadhuraṃ bhūtaghnaṃ bhagnasaṃdhikṛt hanti vīsarpakaṇḍvādīn vraṇaropaṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदनं पिच्छिलं स्वादु कुष्ठवातास्रजिन्मृदु रालः सर्जरसः शालः क्षणः कलकलोद्भवः ललनः शालनिर्यासो यक्षधूपोऽग्निवल्लभः

bhedanaṃ picchilaṃ svādu kuṣṭhavātāsrajinmṛdu rālaḥ sarjarasaḥ śālaḥ kṣaṇaḥ kalakalodbhavaḥ lalanaḥ śālaniryāso yakṣadhūpo'gnivallabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रालः स्वादुः कषायोष्णः स्तम्भनो व्रणरोपणः विषादिभूतहन्ता च भग्नसंधानकृत् यतः

rālaḥ svāduḥ kaṣāyoṣṇaḥ stambhano vraṇaropaṇaḥ viṣādibhūtahantā ca bhagnasaṃdhānakṛt yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कासीसं धातुकासीसं केसरं तप्तलोमशम् कासीसं तु कषायोष्णमम्लं वातबलासजित्

kāsīsaṃ dhātukāsīsaṃ kesaraṃ taptalomaśam kāsīsaṃ tu kaṣāyoṣṇamamlaṃ vātabalāsajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषनेत्ररुजः श्वित्रं हन्ति कुष्ठव्रणानपि द्वितीयं पुष्पकासीसं वत्सकं च मलीमसम् ह्रस्वं नेत्रौषधं योज्यं विषदं नीलमृत्तिका

viṣanetrarujaḥ śvitraṃ hanti kuṣṭhavraṇānapi dvitīyaṃ puṣpakāsīsaṃ vatsakaṃ ca malīmasam hrasvaṃ netrauṣadhaṃ yojyaṃ viṣadaṃ nīlamṛttikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पादिकासीसम् अतिप्रशस्तं सोष्णं कषायाम्लमतीव नेत्र्यम् विषानलश्लेष्मगदव्रणघ्नं श्वित्रक्षयघ्नं कचरञ्जनं च

puṣpādikāsīsam atipraśastaṃ soṣṇaṃ kaṣāyāmlamatīva netryam viṣānalaśleṣmagadavraṇaghnaṃ śvitrakṣayaghnaṃ kacarañjanaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुः कालनिर्यासो जटायुः कौशिकः पुरः नक्तंचरः शिवा दुर्गा महिषाक्षः पलंकषः

gugguluḥ kālaniryāso jaṭāyuḥ kauśikaḥ puraḥ naktaṃcaraḥ śivā durgā mahiṣākṣaḥ palaṃkaṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुः पिच्छिलः प्रोक्तः कटुस्तिक्तः कषायवान् वर्ण्यः स्वर्यो लघुः सूक्ष्मो रूक्षो वातबलासजित्

gugguluḥ picchilaḥ proktaḥ kaṭustiktaḥ kaṣāyavān varṇyaḥ svaryo laghuḥ sūkṣmo rūkṣo vātabalāsajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दुरुः स्यात् कुन्दुरुकः शिखरी कुन्द्रगोपुरः सुकुन्द्रस् तीक्ष्णगन्धश्च पालिन्दो भीषणो बली

kunduruḥ syāt kundurukaḥ śikharī kundragopuraḥ sukundras tīkṣṇagandhaśca pālindo bhīṣaṇo balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दुरुः कटुकस् तिक्तो वातश्लेष्ममलापहः पाने लेपे च शिशिरः प्रदरामयशान्तिकृत्

kunduruḥ kaṭukas tikto vātaśleṣmamalāpahaḥ pāne lepe ca śiśiraḥ pradarāmayaśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवेष्टको धूपवृक्षः क्षीरशीर्षः खरद्रुमः श्रीवासः पायसः श्र्याह्वः क्षीरस्रावस्तथा दधि

śrīveṣṭako dhūpavṛkṣaḥ kṣīraśīrṣaḥ kharadrumaḥ śrīvāsaḥ pāyasaḥ śryāhvaḥ kṣīrasrāvastathā dadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.