Library·Dharmasamuccaya·23

Dharmasamuccaya 23

शीलं सूर्य इव शोभते धनानामुत्तमं शीलं सूर्यो ज्योतिष्मतामिव । विहाय गच्छति धनं शीलं स्थितमिवाग्रतः

śīlaṃ sūrya iva śobhate dhanānāmuttamaṃ śīlaṃ sūryo jyotiṣmatāmiva / vihāya gacchati dhanaṃ śīlaṃ sthitamivāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलेन त्रिदशान् याति ध्यानगोचरमेव वा । नास्ति शीलसमं ज्योतिरस्मिंल्लोके परत्र च

śīlena tridaśān yāti dhyānagocarameva vā / nāsti śīlasamaṃ jyotirasmiṃlloke paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पेन हेतुना स्वर्ग प्राप्नोति स्वर्गकामिकः । तस्माद् दुश्चरितं हित्वा नित्यं सुचरितो भवेत्

alpena hetunā svarga prāpnoti svargakāmikaḥ / tasmād duścaritaṃ hitvā nityaṃ sucarito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेतनाभावितं दानं शीलं च परिरक्षितम् । नीयते देवसन्दत्तं पञ्चकामगुणान्वितम्

cetanābhāvitaṃ dānaṃ śīlaṃ ca parirakṣitam / nīyate devasandattaṃ pañcakāmaguṇānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरक्षितेन शीलेनैव सुखं प्राप्तुं शक्यते न माता न पिता नार्था दयिता नापि बान्धवाः । न सुखा (स्ते) तथा दृष्टा यथा शीलं सुरक्षितम्

surakṣitena śīlenaiva sukhaṃ prāptuṃ śakyate na mātā na pitā nārthā dayitā nāpi bāndhavāḥ / na sukhā (ste) tathā dṛṣṭā yathā śīlaṃ surakṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवान् पुरुषो सुखमवाप्नुते शीलं त्राणमिहामुत्र शीलं गतिरिहोत्तमम् । शीलवान् पुरुषो नित्यं सुखात् सुखमवाप्नुते

śīlavān puruṣo sukhamavāpnute śīlaṃ trāṇamihāmutra śīlaṃ gatirihottamam / śīlavān puruṣo nityaṃ sukhāt sukhamavāpnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानशीलसमाचारा ये नरा शुभचारिणः । ते यान्ति देवसदनं रचिताः स्वेन कर्मणा

dānaśīlasamācārā ye narā śubhacāriṇaḥ / te yānti devasadanaṃ racitāḥ svena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निधानमव्ययं शीलं शीलसौख्यमतर्कितम् । शीलाधिका हि पुरुषा नित्यं सुखविहारिणः

nidhānamavyayaṃ śīlaṃ śīlasaukhyamatarkitam / śīlādhikā hi puruṣā nityaṃ sukhavihāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं रक्षतु मेधावी यथा यानं सुखत्रयम् । प्रशंसावृत्तलाभं च प्रेत्य स्वर्गे च मोदते

śīlaṃ rakṣatu medhāvī yathā yānaṃ sukhatrayam / praśaṃsāvṛttalābhaṃ ca pretya svarge ca modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवान् निर्वाणं प्राप्नोति शीलवान् यो हि पुरुषः शीलमेवाति सेवते । ससुखो निर्वृत्तिं याति यत्र मृत्युर्न विद्यते

śīlavān nirvāṇaṃ prāpnoti śīlavān yo hi puruṣaḥ śīlamevāti sevate / sasukho nirvṛttiṃ yāti yatra mṛtyurna vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिमति संसारे तृष्णामोहादिभिर्वृते । ज्योतिर्भूत सदाशीलं तस्माच्छीलमनाविलम्

anādimati saṃsāre tṛṣṇāmohādibhirvṛte / jyotirbhūta sadāśīlaṃ tasmācchīlamanāvilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं धनमसंहार्य राजचौरोदकादिभिः । तस्माच्छीलं सदा सेव्यं दौःशील्यं च विगर्हितम्

śīlaṃ dhanamasaṃhārya rājacaurodakādibhiḥ / tasmācchīlaṃ sadā sevyaṃ dauḥśīlyaṃ ca vigarhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलाभिरतपुरुषः निर्वाणं ह्यन्तिके स्थितम् । शीलवान् पुरुषो धन्यः शीलवांश्चापि सेव्यते

śīlābhiratapuruṣaḥ nirvāṇaṃ hyantike sthitam / śīlavān puruṣo dhanyaḥ śīlavāṃścāpi sevyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रविवद् भ्राजते शीलं दौःशील्यं चैव गर्हितम् । निर्मलं वीतकान्तारं निर्ज्वरं वीतकाङ्क्षि च

ravivad bhrājate śīlaṃ dauḥśīlyaṃ caiva garhitam / nirmalaṃ vītakāntāraṃ nirjvaraṃ vītakāṅkṣi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलप्रशस्तसम्बुद्धैर्निर्वाणपुरगामिकम् । आयुर्याति ध्रुवं धीमान् नित्यं शीलेनं वृंहितम्

śīlapraśastasambuddhairnirvāṇapuragāmikam / āyuryāti dhruvaṃ dhīmān nityaṃ śīlenaṃ vṛṃhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलरहिताः पशुभिः समाः न बिभेन्मृत्युकाले च शीलेन परिरक्षितः । शीलमाद्यन्तकल्याणं सर्वसौख्यप्रवर्तकम् । शीलवान् पुरुषो धन्यो दौःशील्याभिरतः पशुः

śīlarahitāḥ paśubhiḥ samāḥ na bibhenmṛtyukāle ca śīlena parirakṣitaḥ / śīlamādyantakalyāṇaṃ sarvasaukhyapravartakam / śīlavān puruṣo dhanyo dauḥśīlyābhirataḥ paśuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीरं नैव समायान्ति पुरुषाः शीलवर्जिताः । कार्याकार्य न विन्दन्ति तस्माच्छीलं समाचरेत्

tīraṃ naiva samāyānti puruṣāḥ śīlavarjitāḥ / kāryākārya na vindanti tasmācchīlaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवस्त्रेण ये छन्नास्ते छन्नाः पुरुषा मताः । शीलेन वर्जिता ये तु नग्नास्ते पशुभिः समाः

śīlavastreṇa ye channāste channāḥ puruṣā matāḥ / śīlena varjitā ye tu nagnāste paśubhiḥ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवान् पुरुषः स्वर्ग गच्छति शीलवान् पुरुषः स्वगमुद्यानमिव गच्छति । बन्धुवन्मन्यते तत्र शीलवान् (सु) प्रमागतः

śīlavān puruṣaḥ svarga gacchati śīlavān puruṣaḥ svagamudyānamiva gacchati / bandhuvanmanyate tatra śīlavān (su) pramāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिशीलसमाचाराः शुभधर्मसमन्विताः । देवलोकोपगास्तेषु जनाः सुकृतकारिणः

śuciśīlasamācārāḥ śubhadharmasamanvitāḥ / devalokopagāsteṣu janāḥ sukṛtakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलेन परिबृंहिता गुणा वर्धन्ते यो न प्रार्थयते कामान् शीलवान् पुरुषः सदा । गुणास्तस्य प्रवर्धन्ते शीलेन परिबृंहिताः

śīlena paribṛṃhitā guṇā vardhante yo na prārthayate kāmān śīlavān puruṣaḥ sadā / guṇāstasya pravardhante śīlena paribṛṃhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं स्वर्गस्य सोपानम् महार्घमुत्तमं शीलमस्मिंल्लोके परत्र च । तस्मात् प्रहाय त्रैगुण्यं शीलमेव सदा चरेत्

śīlaṃ svargasya sopānam mahārghamuttamaṃ śīlamasmiṃlloke paratra ca / tasmāt prahāya traiguṇyaṃ śīlameva sadā caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेभ्यो रोचते तद्धि त्राणं शीलं शुभान्वितम् । भावितं परमं धन्यं परलोकोपगामिकम्

devebhyo rocate taddhi trāṇaṃ śīlaṃ śubhānvitam / bhāvitaṃ paramaṃ dhanyaṃ paralokopagāmikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवान् यदि जानीयात् फलं शीलस्य यादृशम्

śīlavān yadi jānīyāt phalaṃ śīlasya yādṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्रं सुतीक्ष्णमादाय वाणं छिन्द्यादिहात्मनः । अस्त्रोपमस्य निन्द्यस्य अभिसौख्यसमन्वितम्

śastraṃ sutīkṣṇamādāya vāṇaṃ chindyādihātmanaḥ / astropamasya nindyasya abhisaukhyasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलस्य फलं सुगतेन प्रदर्शितम् फलं शीलस्य विमलं सुगतेन प्रदर्शितम् । आदौ शस्तं तथा मध्ये निधने शस्तमेव तत्

śīlasya phalaṃ sugatena pradarśitam phalaṃ śīlasya vimalaṃ sugatena pradarśitam / ādau śastaṃ tathā madhye nidhane śastameva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलं शीलस्य विपुलं सुखात् सुखमुत्तमम् । शीलचर्या परं सौख्यं धनचर्या न तादृशी

phalaṃ śīlasya vipulaṃ sukhāt sukhamuttamam / śīlacaryā paraṃ saukhyaṃ dhanacaryā na tādṛśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरा धनेन हीयन्ते शीलेन न कथञ्चन । शोचते पुरुषस्तेन पृथक् वा तद्विराजते

narā dhanena hīyante śīlena na kathañcana / śocate puruṣastena pṛthak vā tadvirājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभं तस्मान्मुनिवरैः प्रशस्तं सार्वगामिकम् । उद्यानमिव गच्छन्ति पुरुषाः शुभचारिणः । देवलोकसमं तेषां सौख्यानामाकरं (परम्)

śubhaṃ tasmānmunivaraiḥ praśastaṃ sārvagāmikam / udyānamiva gacchanti puruṣāḥ śubhacāriṇaḥ / devalokasamaṃ teṣāṃ saukhyānāmākaraṃ (param)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गगमनार्थ शीलं समाचरेत् सुशीलितस्य शीलस्य भक्षितस्याप्यनेकशः । फलं विपच्यते स्वर्गस्तस्माच्छीलं समाचरेत्

svargagamanārtha śīlaṃ samācaret suśīlitasya śīlasya bhakṣitasyāpyanekaśaḥ / phalaṃ vipacyate svargastasmācchīlaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं स्वर्गस्य सोपानमाकरं सुखनिर्वृते । शीलवर्जी हि पुरुषो न क्वचित् सुखमेधते

śīlaṃ svargasya sopānamākaraṃ sukhanirvṛte / śīlavarjī hi puruṣo na kvacit sukhamedhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवान् असंख्यानि सौख्यानि लभते शीलाम्भसा प्रसन्नेन विप्रकीर्णेन सर्वदा । स्नात्वा गच्छन्ति पुरुषा देवलोके च निर्वृते । यद्दिव्यमाल्याभरणैर्दिव्यैः सौख्यैः समन्विताः

śīlavān asaṃkhyāni saukhyāni labhate śīlāmbhasā prasannena viprakīrṇena sarvadā / snātvā gacchanti puruṣā devaloke ca nirvṛte / yaddivyamālyābharaṇairdivyaiḥ saukhyaiḥ samanvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रमते देवभवने तत् सर्व शुभहेतुकम् । असंख्यानि च सौख्यानि वर्धमानानि सर्वदा

ramate devabhavane tat sarva śubhahetukam / asaṃkhyāni ca saukhyāni vardhamānāni sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लभते पुरुषः सर्व यः शीलमनुवर्तते । शुभचारी सदा सत्यः पूज्यते सो ऽपराजितः

labhate puruṣaḥ sarva yaḥ śīlamanuvartate / śubhacārī sadā satyaḥ pūjyate so 'parājitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकसौख्यदायकं शीलमाचरणीयम् शुभेन शोभते मर्त्यः पूज्यते राजभिः सदा । शुभेन शोभते मर्त्यस्तस्माच्छीलं समाचरेत्

anekasaukhyadāyakaṃ śīlamācaraṇīyam śubhena śobhate martyaḥ pūjyate rājabhiḥ sadā / śubhena śobhate martyastasmācchīlaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेकसौख्यजनकं सर्वमाश्वासकारकम् । शीलं सुचरितं कार्य दुष्कृतं च विवर्जयेत्

anekasaukhyajanakaṃ sarvamāśvāsakārakam / śīlaṃ sucaritaṃ kārya duṣkṛtaṃ ca vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये दानशीलकर्त्तारः स्वर्गतद्गतमानसाः । तेषां सकल्मषं शीलं विषमिश्रं यथौदनम्

ye dānaśīlakarttāraḥ svargatadgatamānasāḥ / teṣāṃ sakalmaṣaṃ śīlaṃ viṣamiśraṃ yathaudanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाविधस्य शीलस्य रक्षितस्याप्यनेकशः । शुभकार्यविपाकाय देवेषु परिपच्यते

nānāvidhasya śīlasya rakṣitasyāpyanekaśaḥ / śubhakāryavipākāya deveṣu paripacyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलाम्भसा प्रसन्नेषु सङ्कीर्णेषु च सर्वदा । स्नात्वा गच्छन्ति मनुजा देवांश्चात्यन्तिकं सुखम्

śīlāmbhasā prasanneṣu saṅkīrṇeṣu ca sarvadā / snātvā gacchanti manujā devāṃścātyantikaṃ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानशीलाः सदा दान्ताः सर्वभूतहिते रताः । ज्ञानयुक्ता मैत्रचिता गतास्ते देवसम्मितिम्

dānaśīlāḥ sadā dāntāḥ sarvabhūtahite ratāḥ / jñānayuktā maitracitā gatāste devasammitim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतदोषाः क्रियावन्तः शीलरत्नेन भूषिताः । सर्वसत्त्वदयावन्तः सुरलोकेषु ते बुधाः

hatadoṣāḥ kriyāvantaḥ śīlaratnena bhūṣitāḥ / sarvasattvadayāvantaḥ suralokeṣu te budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धकाञ्चनप्रख्या निर्ध्मातमलकल्मषाः । सम्यक् कर्म सुसंलग्ना देवलोकेषु ते बुधाः

viśuddhakāñcanaprakhyā nirdhmātamalakalmaṣāḥ / samyak karma susaṃlagnā devalokeṣu te budhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्त्वदयावन्तः सर्वसत्त्वहितैषिणः । सर्वपापविरक्ता ये तेषां वासः सुरालये

sarvasattvadayāvantaḥ sarvasattvahitaiṣiṇaḥ / sarvapāpaviraktā ye teṣāṃ vāsaḥ surālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहन्यहनि ये शीलं रक्षन्ति सुपरीक्षकाः । अहन्यहनि तेषां हि सुखं भवति नैकशः

ahanyahani ye śīlaṃ rakṣanti suparīkṣakāḥ / ahanyahani teṣāṃ hi sukhaṃ bhavati naikaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलवाजिनमारूढा देवभवनं प्रयान्ति शीलवाजिनमारूढाः पुरुषास्तत्त्वचिन्तकाः । प्रयान्ति देवभवनं क्रीडायुक्तमनेकशः

śīlavājinamārūḍhā devabhavanaṃ prayānti śīlavājinamārūḍhāḥ puruṣāstattvacintakāḥ / prayānti devabhavanaṃ krīḍāyuktamanekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या क्रीडा देवभवने यच्च सौख्यमनुत्तमम् । तत् समग्रस्य शीलस्य फलमुक्तं तथागतैः

yā krīḍā devabhavane yacca saukhyamanuttamam / tat samagrasya śīlasya phalamuktaṃ tathāgataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवसुखं शीलजमेव यद्दिव्यमाल्याभरणा दिव्याम्बरविभूषिताः । क्रीडन्ति विबुधाः सर्वे तत्सर्व शुभहेतुकम्

devasukhaṃ śīlajameva yaddivyamālyābharaṇā divyāmbaravibhūṣitāḥ / krīḍanti vibudhāḥ sarve tatsarva śubhahetukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मोत्पलवने रम्ये वनोपवनभूषिते । स्वर्गे रमन्ति ये देवास्तत् सर्व शुभजं फलम्

padmotpalavane ramye vanopavanabhūṣite / svarge ramanti ye devāstat sarva śubhajaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदाकाश इवातस्थुर्दिव्यरत्नविभूषिताः । विराजन्ते ऽमला देवास्तच्छीलस्य महत् फलम्

yadākāśa ivātasthurdivyaratnavibhūṣitāḥ / virājante 'malā devāstacchīlasya mahat phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्काननेषु रम्येषु चित्रेषु पुष्पितेषु च । रमन्ति गिरिपृष्ठेषु सुरास्तच्छीलजं फलम्

yatkānaneṣu ramyeṣu citreṣu puṣpiteṣu ca / ramanti giripṛṣṭheṣu surāstacchīlajaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वगृहं हि यथा मर्त्याः प्रविशन्ति गतव्यथाः । तथा शीलसमाचाराः प्रयान्ति त्रिदिवं नराः

svagṛhaṃ hi yathā martyāḥ praviśanti gatavyathāḥ / tathā śīlasamācārāḥ prayānti tridivaṃ narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् सुजीवितं श्रेष्ठं यच्छीलपरिरक्षणम् । मरणानां परं मृत्युः यच्छीलपरिवर्जनम्

etat sujīvitaṃ śreṣṭhaṃ yacchīlaparirakṣaṇam / maraṇānāṃ paraṃ mṛtyuḥ yacchīlaparivarjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलमनुपमं कार्यम् एतान् गुणान् सदा मत्वा प्रियत्वमपि चात्मनः । शीलं सुरक्षितं कार्य दौःशील्यं च विवर्जयेत्

śīlamanupamaṃ kāryam etān guṇān sadā matvā priyatvamapi cātmanaḥ / śīlaṃ surakṣitaṃ kārya dauḥśīlyaṃ ca vivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलचारी सदा दान्तः क्षमावांश्च सुदर्शनः । सोपानमिव चारूढं प्रयात्यानन्दसन्निधिम्

śīlacārī sadā dāntaḥ kṣamāvāṃśca sudarśanaḥ / sopānamiva cārūḍhaṃ prayātyānandasannidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलेन प्लवभूतेन संसारोत्तरणम् फलं शीलस्य तु सुखं देवलोकेषु पच्यते । शीलेन प्लवभूतेन संसारादुत्तरन्ति च

śīlena plavabhūtena saṃsārottaraṇam phalaṃ śīlasya tu sukhaṃ devalokeṣu pacyate / śīlena plavabhūtena saṃsārāduttaranti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलाम्भसा विशुद्धा ये स्वायत्ता धीरचेतसः । जाम्बूनदमयैः पुष्पैस्ते ऽत्रार्चन्ति दिवौकसः

śīlāmbhasā viśuddhā ye svāyattā dhīracetasaḥ / jāmbūnadamayaiḥ puṣpaiste 'trārcanti divaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये नवादातमनसो नित्यं शीलेन भूषिताः । ते यान्ति देवसदनं यत्र सौख्यमनन्तकम्

ye navādātamanaso nityaṃ śīlena bhūṣitāḥ / te yānti devasadanaṃ yatra saukhyamanantakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौख्यात् सौख्यतरं यान्ति नराः सुकृतकारिणः । क्रीडन्ति देवसदने शीलेन परिबृंहिताः

saukhyāt saukhyataraṃ yānti narāḥ sukṛtakāriṇaḥ / krīḍanti devasadane śīlena paribṛṃhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलसोपानमारूढाः सुगतिं प्रयान्ति शीलसोपानमारुह्य ज्ञानेन परिबृंहिताः । नराः प्रयान्ति सुगतिं ज्ञानेन च परायणा

śīlasopānamārūḍhāḥ sugatiṃ prayānti śīlasopānamāruhya jñānena paribṛṃhitāḥ / narāḥ prayānti sugatiṃ jñānena ca parāyaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्रसन्नेन मनसाशीलं यदभिरक्षितम् । तस्य शीलस्य शीतस्व सुखमेतदुपस्थितम्

suprasannena manasāśīlaṃ yadabhirakṣitam / tasya śīlasya śītasva sukhametadupasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलस्य परिणामो सुखदायकः सुरक्षितस्य शीलस्य भावितस्याप्यनेकशः । परिणामे सुखीभूत्वा निर्वाणं चाधिगच्छति

śīlasya pariṇāmo sukhadāyakaḥ surakṣitasya śīlasya bhāvitasyāpyanekaśaḥ / pariṇāme sukhībhūtvā nirvāṇaṃ cādhigacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं रक्षत्युपायेन शीलं नयति सङ्गतिम् । तस्माच्छीलं सदा रक्ष्यं परिणामो ऽस्य शीतलः

śīlaṃ rakṣatyupāyena śīlaṃ nayati saṅgatim / tasmācchīlaṃ sadā rakṣyaṃ pariṇāmo 'sya śītalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युकाले समुत्पन्ने शीलवानकुतोभयः । न मे दुर्गतिना त्राणं शीलं हि त्राणमुत्तमम्

mṛtyukāle samutpanne śīlavānakutobhayaḥ / na me durgatinā trāṇaṃ śīlaṃ hi trāṇamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुत्सितशीलस्य कुत्सितः परिणामः काचाभ्रपटलं यस्य शीलं भवति कुत्सितम् । स कुत्सितेन शीलेन कुत्सितो जायते नरः

kutsitaśīlasya kutsitaḥ pariṇāmaḥ kācābhrapaṭalaṃ yasya śīlaṃ bhavati kutsitam / sa kutsitena śīlena kutsito jāyate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलविरहितः मूढो भवति स्वर्गमपि न याति शीलमूलेन लब्ध्वेदं सुखं स्वर्गेषु देहिभिः । तृष्णाक्षयो न भवति स पश्चात् परितप्यते

śīlavirahitaḥ mūḍho bhavati svargamapi na yāti śīlamūlena labdhvedaṃ sukhaṃ svargeṣu dehibhiḥ / tṛṣṇākṣayo na bhavati sa paścāt paritapyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्छीलवता नित्यं शीलमेव विशिष्यते । निःशीलः पुरुषो मूढो न स्वर्गमधिरोहति

tasmācchīlavatā nityaṃ śīlameva viśiṣyate / niḥśīlaḥ puruṣo mūḍho na svargamadhirohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चकामोपमं दिव्यं यदिदं भुज्यते सुखम् । तच्छीलस्य विशुद्धस्य प्राप्यते हि फलं महत्

pañcakāmopamaṃ divyaṃ yadidaṃ bhujyate sukham / tacchīlasya viśuddhasya prāpyate hi phalaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्तेजः काञ्चनस्यास्य मेरुपर्वतशालिनः । तच्छीलतेजसस्तेजः कलां नार्हति षोडशीम्

yattejaḥ kāñcanasyāsya meruparvataśālinaḥ / tacchīlatejasastejaḥ kalāṃ nārhati ṣoḍaśīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्यमानैः सदा शीलैः निर्धातुकनकत्विषा । संयुक्तास्त्रिदिवं यान्ति पण्डिता स्वेन कर्मणा

dīpyamānaiḥ sadā śīlaiḥ nirdhātukanakatviṣā / saṃyuktāstridivaṃ yānti paṇḍitā svena karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविधशीलस्य त्रिविधं फलम् हीनमध्यविशिष्टस्य शीलस्य त्रिविधस्य वै । फलं हि त्रिविधं दृष्टं हीनमध्योत्तमं तथा

trividhaśīlasya trividhaṃ phalam hīnamadhyaviśiṣṭasya śīlasya trividhasya vai / phalaṃ hi trividhaṃ dṛṣṭaṃ hīnamadhyottamaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादरहितं शीलमप्रमादोपबृंहितम् । नित्यं तत् सुखदं दृष्टं धर्मतेयं व्यवस्थिता

pramādarahitaṃ śīlamapramādopabṛṃhitam / nityaṃ tat sukhadaṃ dṛṣṭaṃ dharmateyaṃ vyavasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलप्रभया सूर्यसहस्त्रस्यादि पराभवः शीलोद्भवा या विमला प्रभा भवति देहिनाम् । न सा सूर्यसहस्त्रस्य संयुक्तस्य भविष्यति

śīlaprabhayā sūryasahastrasyādi parābhavaḥ śīlodbhavā yā vimalā prabhā bhavati dehinām / na sā sūryasahastrasya saṃyuktasya bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलं सप्तविधं रम्यं यो रक्षति नरोत्तमः । स कामं भुञ्जति फलं सुगतेन च देशितम्

śīlaṃ saptavidhaṃ ramyaṃ yo rakṣati narottamaḥ / sa kāmaṃ bhuñjati phalaṃ sugatena ca deśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलचर्या विना स्वर्ग न यान्ति शीलचर्या समाश्रित्य सम्यग्दर्शनतत्परः । मर्त्यलोकाद् दिवं यान्ति न कष्टं तपचारिणः

śīlacaryā vinā svarga na yānti śīlacaryā samāśritya samyagdarśanatatparaḥ / martyalokād divaṃ yānti na kaṣṭaṃ tapacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच्छीलं शीलसंस्पर्श परिणामे ऽपि शीतलम् । निषेवते सदामूढः स पश्चात् परितप्यते

yacchīlaṃ śīlasaṃsparśa pariṇāme 'pi śītalam / niṣevate sadāmūḍhaḥ sa paścāt paritapyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तविधेन शीलेन देवसान्निध्यं प्राप्यते शीलं सप्तविधं धन्यमविसंवादकं पदम् । शीलेन रक्षितः पुरुषो देवानामन्तिकं गतः

saptavidhena śīlena devasānnidhyaṃ prāpyate śīlaṃ saptavidhaṃ dhanyamavisaṃvādakaṃ padam / śīlena rakṣitaḥ puruṣo devānāmantikaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलेन शोभनं फलं मिलति यथा पक्षैर्दृढैः पक्षी स्वेदच्छत्रं निहन्ति (वै) । तथा नरो दृढः शीलैर्देवलोकाय कल्प्यते

śīlena śobhanaṃ phalaṃ milati yathā pakṣairdṛḍhaiḥ pakṣī svedacchatraṃ nihanti (vai) / tathā naro dṛḍhaḥ śīlairdevalokāya kalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिमात्रं च (तच्छीलं) रम्याद् रम्यतरं च तत् । लभते पुरुषः कर्ता फलं शीलस्य शोभनम्

śrutimātraṃ ca (tacchīlaṃ) ramyād ramyataraṃ ca tat / labhate puruṣaḥ kartā phalaṃ śīlasya śobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानशीलतपोरत्नं हृदयैश्च समाश्रितम् । देवता वा मनुष्यो वा लभते परमं पदम्

dānaśīlataporatnaṃ hṛdayaiśca samāśritam / devatā vā manuṣyo vā labhate paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्बहिश्च निःसाराः पुरुषा धर्मवर्जिताः । संसारात् फलकाङ्क्षिभ्यः सद्धर्मो न (च) रोचते

antarbahiśca niḥsārāḥ puruṣā dharmavarjitāḥ / saṃsārāt phalakāṅkṣibhyaḥ saddharmo na (ca) rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्बहिश्च ये सारास्ते नरा वस्तुतो दृढाः । ये धर्मचारिणः शान्ताः परसत्त्वहितैषिणः

antarbahiśca ye sārāste narā vastuto dṛḍhāḥ / ye dharmacāriṇaḥ śāntāḥ parasattvahitaiṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्तरः शीलवतां सुगन्धः न केतकी चम्पकपुष्पगन्धा, तमालके नागरुचश्च गन्धः । प्रयान्ति गन्धा हिं यथा सुरेण, अनुत्तरः शीलवतां सुगन्धः

anuttaraḥ śīlavatāṃ sugandhaḥ na ketakī campakapuṣpagandhā, tamālake nāgarucaśca gandhaḥ / prayānti gandhā hiṃ yathā sureṇa, anuttaraḥ śīlavatāṃ sugandhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दौःशील्यं सदा वर्ज्यम् तस्माच्छीलं सदा कार्य दानज्ञानतपोधनैः । दौःशील्यं च सदा वर्ज्यविषशस्त्रानलोपनम्

dauḥśīlyaṃ sadā varjyam tasmācchīlaṃ sadā kārya dānajñānatapodhanaiḥ / dauḥśīlyaṃ ca sadā varjyaviṣaśastrānalopanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीलेन एव सुखमवाप्नुते एवं सुरक्षितं शीलं नरान् नयति सङ्गतिम् । न हि शीलादृते कश्चित् पदं सुखमवाप्नुते

śīlena eva sukhamavāpnute evaṃ surakṣitaṃ śīlaṃ narān nayati saṅgatim / na hi śīlādṛte kaścit padaṃ sukhamavāpnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवगुणसदृशं शीलं सदाचरेत् तस्माद् देवगुणं मत्वा शीलमेव सदाचरेत् । न शीलसदृशं किञ्चिदन्यत् त्राणमिहास्ति वै

devaguṇasadṛśaṃ śīlaṃ sadācaret tasmād devaguṇaṃ matvā śīlameva sadācaret / na śīlasadṛśaṃ kiñcidanyat trāṇamihāsti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.