आदर्शो भिक्षुः लोकमार्गदर्शकः यो हिनस्ति न भूतानि मित्रवेत्ता सदाक्षयः । पितृवत् सर्वभूतानि लोकस्तमनुपश्यति
ādarśo bhikṣuḥ lokamārgadarśakaḥ yo hinasti na bhūtāni mitravettā sadākṣayaḥ / pitṛvat sarvabhūtāni lokastamanupaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदत्तादानविरतो नित्यं ज्ञानी जितेन्द्रियः । प्रशान्तदेहकर्मा (च) तीर्णसम्भवसङ्क्रमः
adattādānavirato nityaṃ jñānī jitendriyaḥ / praśāntadehakarmā (ca) tīrṇasambhavasaṅkramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाप्यालेख्यगता नापि चक्षुषा सा निरीक्ष्यते । हतकामो दृष्टसत्यो मुक्तस्तादृश उच्यते
nāpyālekhyagatā nāpi cakṣuṣā sā nirīkṣyate / hatakāmo dṛṣṭasatyo muktastādṛśa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समलोष्टाश्मकनकः वीतशोकः समाहितः । न क्लेशोरगसम्पृक्तः स सौख्यं ध्रुवमाप्नुयात्
samaloṣṭāśmakanakaḥ vītaśokaḥ samāhitaḥ / na kleśoragasampṛktaḥ sa saukhyaṃ dhruvamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कः भिक्षुर्विद्यते? अर्थानर्थसमो यस्य लाभालाभौ तथैव च । सुखदुःखसमायुक्तः भिक्षुः स खलु कथ्यते
kaḥ bhikṣurvidyate? arthānarthasamo yasya lābhālābhau tathaiva ca / sukhaduḥkhasamāyuktaḥ bhikṣuḥ sa khalu kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रामित्रप्रहीणो यः समचेता जितेन्द्रियः । विभेति यो न विषयैः विज्ञेयस्तादृशो यतिः
mitrāmitraprahīṇo yaḥ samacetā jitendriyaḥ / vibheti yo na viṣayaiḥ vijñeyastādṛśo yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयद्वेषी निर्वाणमधिगच्छति विषमत्वाद्धि विषयान् द्वेष्टि धीरो गतव्यथः । न तस्य दूरे निर्वाणं सम्यक्सम्बुद्धदेशितम्
viṣayadveṣī nirvāṇamadhigacchati viṣamatvāddhi viṣayān dveṣṭi dhīro gatavyathaḥ / na tasya dūre nirvāṇaṃ samyaksambuddhadeśitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदयव्ययतत्त्वज्ञः सम्यग्दृष्टिरलोलुपः । हिमवानिव निष्क्रम्य संसारान्मुक्तहेतुकः
udayavyayatattvajñaḥ samyagdṛṣṭiralolupaḥ / himavāniva niṣkramya saṃsārānmuktahetukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणचन्दनतुल्यो हि समतृष्णाम्बराशिनः । स कौशेयसङ्घटिततृष्णया नैव बाधते
tṛṇacandanatulyo hi samatṛṣṇāmbarāśinaḥ / sa kauśeyasaṅghaṭitatṛṣṇayā naiva bādhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाभसत्कारसन्तुष्टः सन्तुष्टस्तृणसंस्तरैः । वह्निवल्लाभसत्कारं यः पश्यति स पश्यति
lābhasatkārasantuṣṭaḥ santuṣṭastṛṇasaṃstaraiḥ / vahnivallābhasatkāraṃ yaḥ paśyati sa paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धदेशिताः भिक्षुधर्माः वाह्यते यो न विषयैस्तृणनद्या न वाहयते । स्वकर्मफलतत्त्वज्ञः स भिक्षुर्बुद्धदेशितः
buddhadeśitāḥ bhikṣudharmāḥ vāhyate yo na viṣayaistṛṇanadyā na vāhayate / svakarmaphalatattvajñaḥ sa bhikṣurbuddhadeśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातीतं शोचते यो हि बुद्धया (चैव) गतस्पृहः । प्रत्युत्पन्नक्रियायोगी न बुद्धिस्तस्य लिप्यते
nātītaṃ śocate yo hi buddhayā (caiva) gataspṛhaḥ / pratyutpannakriyāyogī na buddhistasya lipyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वाणे (च) मतिर्यस्य धर्मे नित्यं स्थिता भवेत् । न वर्तते स संसारे शुक्लधर्मसमावृतः
nirvāṇe (ca) matiryasya dharme nityaṃ sthitā bhavet / na vartate sa saṃsāre śukladharmasamāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाविलं क्रियते यस्य चित्तं विद्याग्निकल्पया । दारुवद्विषया यस्य तस्य दुःखं न विद्यते
nāvilaṃ kriyate yasya cittaṃ vidyāgnikalpayā / dāruvadviṣayā yasya tasya duḥkhaṃ na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणि वशे यस्य चेन्द्रियेषु वशानुगः । ह्रियते यः पुमर्थैनो निकषस्तादृशो मुनिः
indriyāṇi vaśe yasya cendriyeṣu vaśānugaḥ / hriyate yaḥ pumarthaino nikaṣastādṛśo muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधुवद्धिमनो यस्य क्षमावान् प्रियदर्शनः । प्रह्लादयति चेतांसि स नृणां शशिवन्मुनिः
sādhuvaddhimano yasya kṣamāvān priyadarśanaḥ / prahlādayati cetāṃsi sa nṛṇāṃ śaśivanmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरुणाभिरतो यस्तु हर्म्याग्रेषु न रज्यति । सन्तुष्टः पांशुकूलेन भिक्षुर्भिक्षारतो भवेत्
aruṇābhirato yastu harmyāgreṣu na rajyati / santuṣṭaḥ pāṃśukūlena bhikṣurbhikṣārato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तो दान्तः सुधीरर्थात् तत्त्ववित् सुखदुःखयोः । स यात्युत्तममध्वानं यत्र गत्वा न शोचति
śānto dāntaḥ sudhīrarthāt tattvavit sukhaduḥkhayoḥ / sa yātyuttamamadhvānaṃ yatra gatvā na śocati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋजुमत्पातकान्यस्य नित्यं ध्यानपरायणः । प्राकृतैश्च मलै(र्हीनः) स योगी सत्यवर्त्मनि
ṛjumatpātakānyasya nityaṃ dhyānaparāyaṇaḥ / prākṛtaiśca malai(rhīnaḥ) sa yogī satyavartmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेन्द्रियविघाती यः सर्वभूतहिते रतः । शान्तो दान्तेन्द्रियः स्वस्थो भिक्षुर्भवति तादृशः
sarvendriyavighātī yaḥ sarvabhūtahite rataḥ / śānto dāntendriyaḥ svastho bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडिन्द्रियरथारूढो रागशत्रुनिवारकः । प्रज्ञाधीरः क्रियावान् यः स शान्तिपदमश्नुते
ṣaḍindriyarathārūḍho rāgaśatrunivārakaḥ / prajñādhīraḥ kriyāvān yaḥ sa śāntipadamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यवासी सन्तुष्टो भूमिवासी समाहितः । धुनाति पापको धर्मश्चायुर्मेघानिवाम्बरः
araṇyavāsī santuṣṭo bhūmivāsī samāhitaḥ / dhunāti pāpako dharmaścāyurmeghānivāmbaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभं वा देहकर्मान्तः शुभचर्यासु संरतः । तत्त्वदृष्टिः क्रियादक्षो नाशयन्मारसाधनम्
śubhaṃ vā dehakarmāntaḥ śubhacaryāsu saṃrataḥ / tattvadṛṣṭiḥ kriyādakṣo nāśayanmārasādhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दयालुर्भिक्षुर्निर्वाणमार्गे स्थितो भवति रागात्यये न बाधेत शुभचित्तं गतालयम् । मैत्र्या कारुण्यबहुलो भिक्षुर्नैर्य्याणिके स्थितः
dayālurbhikṣurnirvāṇamārge sthito bhavati rāgātyaye na bādheta śubhacittaṃ gatālayam / maitryā kāruṇyabahulo bhikṣurnairyyāṇike sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य रूपादयो नेष्टा विषया बन्धहेतवे । स याति परमां शान्तिं यत्र गत्वा न शोच्यते
yasya rūpādayo neṣṭā viṣayā bandhahetave / sa yāti paramāṃ śāntiṃ yatra gatvā na śocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतुप्रत्ययतत्त्वज्ञः सूक्ष्मार्थे कृतनिश्चयः । मोक्षस्रोतस्यभिरतस्तृष्णया नैव रज्यते
hetupratyayatattvajñaḥ sūkṣmārthe kṛtaniścayaḥ / mokṣasrotasyabhiratastṛṣṇayā naiva rajyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो नादत्ते ऽशुभं कर्म शुभकर्मरतः सदा । चन्द्रांशुनिर्मलगतिर्योगी भवति तादृशः
yo nādatte 'śubhaṃ karma śubhakarmarataḥ sadā / candrāṃśunirmalagatiryogī bhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदहन् पापकान् धर्मान् शुष्केन्धनमिवानलः । विभ्राजते त्रिभुवने मुक्तपायो गतव्यथः
pradahan pāpakān dharmān śuṣkendhanamivānalaḥ / vibhrājate tribhuvane muktapāyo gatavyathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षे ऽस्ति यस्य तु मनो न संसारे कथञ्चन । नासौ बध्नाति संसारे मुक्तः पक्षी यथाम्बरे
mokṣe 'sti yasya tu mano na saṃsāre kathañcana / nāsau badhnāti saṃsāre muktaḥ pakṣī yathāmbare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदनोदयतत्त्वज्ञो वेदनाफलनिश्चयः । स मुक्त इति विज्ञेयस्तत्त्वविद् ऋतवांश्च सः
vedanodayatattvajño vedanāphalaniścayaḥ / sa mukta iti vijñeyastattvavid ṛtavāṃśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाप्येते सुखदुःखे मृष्टामृष्टैर्न लिप्यते । दीप्तं पश्यति संसारं यः स योगी सतां मतः
tathāpyete sukhaduḥkhe mṛṣṭāmṛṣṭairna lipyate / dīptaṃ paśyati saṃsāraṃ yaḥ sa yogī satāṃ mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुर्भवति कीदृशः? अथामूढमतिर्नित्यं नित्यं धर्मपरायणः । भिक्षुवृत्तावभिरतो भिक्षुर्भवति तादृशः
bhikṣurbhavati kīdṛśaḥ? athāmūḍhamatirnityaṃ nityaṃ dharmaparāyaṇaḥ / bhikṣuvṛttāvabhirato bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तृप्तिर्दर्शनारामैः साधूनां दर्शने रतिः । निष्क्रान्तगृहकल्माषो भिक्षुर्भवति तादृशः
na tṛptirdarśanārāmaiḥ sādhūnāṃ darśane ratiḥ / niṣkrāntagṛhakalmāṣo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न नृत्यगीतसन्दर्शी (सत्यं) च पुनरीक्षते । संरक्षितो श्मशानेषु भिक्षुर्भवति तादृशः
na nṛtyagītasandarśī (satyaṃ) ca punarīkṣate / saṃrakṣito śmaśāneṣu bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाहं परमं पिण्डमादत्ते ऽन्यत्र काङ्क्षति । त्रिभागकुक्षिसन्तुष्टो भिक्षुर्भवति तादृशः
ekāhaṃ paramaṃ piṇḍamādatte 'nyatra kāṅkṣati / tribhāgakukṣisantuṣṭo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रोत्तमविवर्जी यः पांसुकूलेषु रज्यते । मुक्ताहारविहारो यो भिक्षुर्भवति तादृशः
vastrottamavivarjī yaḥ pāṃsukūleṣu rajyate / muktāhāravihāro yo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्माण्यारभते यो न निराशः स च कर्मसु । निरुद्धको नोपरतो भिक्षुर्भवति तादृशः
karmāṇyārabhate yo na nirāśaḥ sa ca karmasu / niruddhako noparato bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायकोटिविनिर्मुक्तो मोहध्वान्तविवर्जितः । अलिप्तः पापकैर्धर्मैभिक्षुर्भवति तादृशः
kāyakoṭivinirmukto mohadhvāntavivarjitaḥ / aliptaḥ pāpakairdharmaibhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाशयजनानीतः सर्वाशयविवर्जितः । सर्वाशयविनिर्मुक्तो भिक्षुर्भवति तादृशः
sarvāśayajanānītaḥ sarvāśayavivarjitaḥ / sarvāśayavinirmukto bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्याष्टाङ्गेन मार्गेण निर्वाणपुरतः स्थितः । सर्वार्थधर्मता ह्येषा भिक्षुर्भवति तादृशः
āryāṣṭāṅgena mārgeṇa nirvāṇapurataḥ sthitaḥ / sarvārthadharmatā hyeṣā bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तेन्द्रियो दृढमतिः कामपाकविवर्जितः । एकाग्रसंस्थितमना भिक्षुर्भवति तादृशः
śāntendriyo dṛḍhamatiḥ kāmapākavivarjitaḥ / ekāgrasaṃsthitamanā bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिसङ्क्रमणज्ञो यो भूमितत्त्वनिदर्शकः । भूमेः परापरज्ञो यो भिक्षुर्भवति तादृशः
bhūmisaṅkramaṇajño yo bhūmitattvanidarśakaḥ / bhūmeḥ parāparajño yo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्भवासम्भवान् धर्मान् हेतुप्रत्ययसम्भवान् । जानीते विधिवत् सर्वान् भिक्षुर्भवति तादृशः
sambhavāsambhavān dharmān hetupratyayasambhavān / jānīte vidhivat sarvān bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचारी ऋतुज्ञानी स्त्यानमिद्धविवर्जितः । कल्पोदग्रो ऽवनौ दक्षो भिक्षुर्भवति तादृशः
brahmacārī ṛtujñānī styānamiddhavivarjitaḥ / kalpodagro 'vanau dakṣo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमस्थोविपश्यनाश्च चतुर्ध्यानरतश्च यः । आलये मुदितारामो भिक्षुर्भवति तादृशः
śamasthovipaśyanāśca caturdhyānarataśca yaḥ / ālaye muditārāmo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षिणो गगनस्थस्य छायेवानुगतः सदा । सद्धर्मस्यानुजीवी स भिक्षुर्भवति तादृशः
pakṣiṇo gaganasthasya chāyevānugataḥ sadā / saddharmasyānujīvī sa bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशोपक्लेशबधकः समदर्शी शुभान्वितः । अनापानविधिज्ञो यो भिक्षुर्भवति तादृशः
kleśopakleśabadhakaḥ samadarśī śubhānvitaḥ / anāpānavidhijño yo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुक्रमविधिज्ञो यो योगवित् तत्त्वदर्शकः । पारापारविधिज्ञो यो भिक्षुर्भवति तादृशः
anukramavidhijño yo yogavit tattvadarśakaḥ / pārāpāravidhijño yo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो न हृष्यति हर्षेषु भयेषु न बिभेति च । मुक्तो हर्षभयोद्वेगैर्भिक्षुर्भवति तादृशः
yo na hṛṣyati harṣeṣu bhayeṣu na bibheti ca / mukto harṣabhayodvegairbhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्ममरणतत्त्वज्ञः सुरासुरनमस्कृतः । परावरज्ञः सत्त्वानां भिक्षुर्भवति तादृशः
janmamaraṇatattvajñaḥ surāsuranamaskṛtaḥ / parāvarajñaḥ sattvānāṃ bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्घाटिमात्रसंहृष्टः सञ्चयेषु न रज्यते । अल्पेच्छो ब्रह्मचारी यो भिक्षुर्भवति तादृशः
saṅghāṭimātrasaṃhṛṣṭaḥ sañcayeṣu na rajyate / alpeccho brahmacārī yo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाशी वृक्षमूले यः सदा ध्यानं समीहते । लाभसत्कारविरतो भिक्षुर्भवति तादृशः
ekāśī vṛkṣamūle yaḥ sadā dhyānaṃ samīhate / lābhasatkāravirato bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपेक्षाकरुणारागो मोक्षदोषविवर्जितः । निर्दग्धदोषसर्वस्वो भिक्षुर्भवति तादृशः
upekṣākaruṇārāgo mokṣadoṣavivarjitaḥ / nirdagdhadoṣasarvasvo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दवीर्यकुसीदानां भिक्षूणां दर्शनाय च । नान्ययोगाभिरक्तो यो भिक्षुर्भवति तादृशः
mandavīryakusīdānāṃ bhikṣūṇāṃ darśanāya ca / nānyayogābhirakto yo bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्याभिरतो भिक्षुः नहि कल्याणमर्हति न शय्यासनसम्भोगी भिक्षुर्बुद्धेन भाषितः । कौसीद्यभिरतो यस्तु नासौ कल्याणमर्हति
kausīdyābhirato bhikṣuḥ nahi kalyāṇamarhati na śayyāsanasambhogī bhikṣurbuddhena bhāṣitaḥ / kausīdyabhirato yastu nāsau kalyāṇamarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्लेशानां मूलपाकं हि कौसीद्यं यस्य विद्यते । तस्य दुःखं महाघोरं संसारे सम्प्रवर्तते
kleśānāṃ mūlapākaṃ hi kausīdyaṃ yasya vidyate / tasya duḥkhaṃ mahāghoraṃ saṃsāre sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसीद्यमेव यस्यास्ति तस्य धर्मो न विद्यते । केवलं वस्त्रमात्रेण ऽभिक्षुःऽ स इति कथ्यते
kausīdyameva yasyāsti tasya dharmo na vidyate / kevalaṃ vastramātreṇa 'bhikṣuḥ' sa iti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुर्भवति न तादृशः नाध्यापने रतिर्यस्य न ध्यानेनाशु रक्षति । केवलं वस्तुमात्रेण भिक्षुर्भवति तादृशः
bhikṣurbhavati na tādṛśaḥ nādhyāpane ratiryasya na dhyānenāśu rakṣati / kevalaṃ vastumātreṇa bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहाराभिरतो यस्तु न रतो धर्मगोचरे । स्त्रीमद्यलोलुपमतिभिक्षुरस्ति न तादृशः
vihārābhirato yastu na rato dharmagocare / strīmadyalolupamatibhikṣurasti na tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भिक्षुर्देशितो बुद्धैः न भोक्ता स्वकगोचरे
sa bhikṣurdeśito buddhaiḥ na bhoktā svakagocare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरमाशीविषविषं कथितं ताम्रमेव च । भुक्तस्यात्यन्तदुःशीलैरधिकं पापभोजनम्
varamāśīviṣaviṣaṃ kathitaṃ tāmrameva ca / bhuktasyātyantaduḥśīlairadhikaṃ pāpabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो हि नार्हति पिण्डाय नासौ पिण्डाय कल्पते । यस्य पिण्डिकृताः क्लेशाः सर्पा इव विलेशयाः
yo hi nārhati piṇḍāya nāsau piṇḍāya kalpate / yasya piṇḍikṛtāḥ kleśāḥ sarpā iva vileśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भिक्षुः पिण्डभोजी स्यान्न स्त्रीदर्शनतत्परः । बन्धकं यदि चात्मानं कृत्वा परशुभक्षतिम्
sa bhikṣuḥ piṇḍabhojī syānna strīdarśanatatparaḥ / bandhakaṃ yadi cātmānaṃ kṛtvā paraśubhakṣatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुर्दुर्गुणानां स्वरूपम् कथं स भिक्षुर्विज्ञेयः सङ्घरत्नप्रदूषकः । यस्येष्टा लाभसत्कारा विषया यस्य सम्मताः
bhikṣurdurguṇānāṃ svarūpam kathaṃ sa bhikṣurvijñeyaḥ saṅgharatnapradūṣakaḥ / yasyeṣṭā lābhasatkārā viṣayā yasya sammatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारिदर्शनसाकाङ्क्षी न भिक्षुर्न गृहीव सः । राजसेविषु सृष्टाशो मद्यपः क्रोधनस्तथा
nāridarśanasākāṅkṣī na bhikṣurna gṛhīva saḥ / rājaseviṣu sṛṣṭāśo madyapaḥ krodhanastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा भिक्षुर्बञ्चयते दायकान्ननु चेतसा । उपायनान्युपादाय राजद्वाराश्रिता हि ये । संरब्धा गृहिभिः सार्ध यथा नागा वनाश्रिताः
sadā bhikṣurbañcayate dāyakānnanu cetasā / upāyanānyupādāya rājadvārāśritā hi ye / saṃrabdhā gṛhibhiḥ sārdha yathā nāgā vanāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तानेव पुष्णन्ति वातेर्ष्यास्ते समागताः । पुत्रदारान् परित्यज्य ये शान्ता रत्नमाश्रिताः
tasmāt tāneva puṣṇanti vāterṣyāste samāgatāḥ / putradārān parityajya ye śāntā ratnamāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षोर्गुणानां माहात्म्यम् प्रहाय दोषान् यो भिक्षुरस्ति दर्शनतत्त्ववित् । रूपादिस्कन्धतत्त्वज्ञो मोक्षाय यतते सदा
bhikṣorguṇānāṃ māhātmyam prahāya doṣān yo bhikṣurasti darśanatattvavit / rūpādiskandhatattvajño mokṣāya yatate sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मावबोधाभिरतो ध्यानारामविहारवान् तत्त्वलक्षणसम्बोधात् प्राप्नुयात् पदमव्ययम्
dharmāvabodhābhirato dhyānārāmavihāravān tattvalakṣaṇasambodhāt prāpnuyāt padamavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्र्यारामो हि सततमुद्युक्तो धर्मगोचरे । तत्त्वलक्षणतत्त्वज्ञो भिक्षुर्भवति तादृशः
maitryārāmo hi satatamudyukto dharmagocare / tattvalakṣaṇatattvajño bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योनिशस्तु मतिर्यस्य कामक्रोधैर्न हन्यते । स भिक्षुरिति विज्ञेयो विपरीतस्ततो ऽन्यथा
yoniśastu matiryasya kāmakrodhairna hanyate / sa bhikṣuriti vijñeyo viparītastato 'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूतदृढः शान्तः सर्वसङ्गतिवर्जितः । सर्वबन्धननिर्मुक्तो भिक्षुर्भवति तत्त्ववित्
sarvabhūtadṛḍhaḥ śāntaḥ sarvasaṅgativarjitaḥ / sarvabandhananirmukto bhikṣurbhavati tattvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणि यस्य विज्ञानविषयैर्यो न हन्यते । निर्मलः स्यात् कनकवत् सन्तुष्टो भिक्षुरुच्यते
karmaṇi yasya vijñānaviṣayairyo na hanyate / nirmalaḥ syāt kanakavat santuṣṭo bhikṣurucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियाप्रिये मनो यस्य न लेपमनुगच्छति । सङ्कल्पानां विधिज्ञो यः सर्वपापविवर्जितः
priyāpriye mano yasya na lepamanugacchati / saṅkalpānāṃ vidhijño yaḥ sarvapāpavivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यसंदुष्टचरितो धर्मशीलो जितेन्द्रियः । अहीनसत्वो मतिमान् भिक्षुर्भवति तादृशः
anyasaṃduṣṭacarito dharmaśīlo jitendriyaḥ / ahīnasatvo matimān bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रे शास्त्रार्थविज्ञाने मतिर्यस्य सदा रता । न पानभोजनरतः स भिक्षुः शान्तमानसः
śāstre śāstrārthavijñāne matiryasya sadā ratā / na pānabhojanarataḥ sa bhikṣuḥ śāntamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षोः स्वरूपनिरूपणम् वनारण्यविहारेषु श्मशाने तृणसंस्तरे । रमते यस्य तु मनो भिक्षुर्भवति तादृशः
bhikṣoḥ svarūpanirūpaṇam vanāraṇyavihāreṣu śmaśāne tṛṇasaṃstare / ramate yasya tu mano bhikṣurbhavati tādṛśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषाणां कर्मतत्त्वज्ञः फलवित् परिशेषतः । हेतुप्रत्ययतत्त्वज्ञो भिक्षुः स्याद् वीतकल्मषः
doṣāṇāṃ karmatattvajñaḥ phalavit pariśeṣataḥ / hetupratyayatattvajño bhikṣuḥ syād vītakalmaṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्भवविधिज्ञो यो भिक्षुः शान्तमनाः (स्मृत)
punarbhavavidhijño yo bhikṣuḥ śāntamanāḥ (smṛta)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्कर्षो हृष्टहृदये निन्दया नैव रूष्यति । समुद्रतुल्यगाम्भीर्यो योगवान् भिक्षुरुच्यते
notkarṣo hṛṣṭahṛdaye nindayā naiva rūṣyati / samudratulyagāmbhīryo yogavān bhikṣurucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवेणिको दृढमतिः सूक्ष्मवादी न लोलुपः । कामवादी समो दक्षः स भिक्षुः शान्त उच्यते
āveṇiko dṛḍhamatiḥ sūkṣmavādī na lolupaḥ / kāmavādī samo dakṣaḥ sa bhikṣuḥ śānta ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामधातूपगान् हेतून् रूपधातौ तथैव च । आरुष्येषु च तत्त्वज्ञः शास्त्रा भिक्षुः स उच्यते
kāmadhātūpagān hetūn rūpadhātau tathaiva ca / āruṣyeṣu ca tattvajñaḥ śāstrā bhikṣuḥ sa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न लौकिककथासक्तः शत्रुदोषबधे सदा । विषवद् यस्य विषयाः स भिक्षुर्देशितो बुधैः
na laukikakathāsaktaḥ śatrudoṣabadhe sadā / viṣavad yasya viṣayāḥ sa bhikṣurdeśito budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धा यस्य (हि)कामेषु मतिर्भवति नित्यशः । स निर्मुक्तमतिर्भिक्षुर्मुक्तः संसारबन्धनात्
śuddhā yasya (hi)kāmeṣu matirbhavati nityaśaḥ / sa nirmuktamatirbhikṣurmuktaḥ saṃsārabandhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानाध्ययनकर्मण्यः कौसीद्यं यस्य दूरतः । हितकारी च सत्त्वानाम् आरण्यो भिक्षुरुच्यते
dhyānādhyayanakarmaṇyaḥ kausīdyaṃ yasya dūrataḥ / hitakārī ca sattvānām āraṇyo bhikṣurucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रश्नोत्तरमतिर्यस्य प्रतिभावन् जितेन्द्रियः । स धर्मः कथितो ज्ञेयो विपरीतस्तृणैः समः
praśnottaramatiryasya pratibhāvan jitendriyaḥ / sa dharmaḥ kathito jñeyo viparītastṛṇaiḥ samaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धशासने कीदृग् भिक्षुः शस्तः? कायमानसभीर्यस्य सर्वदा नैव खिद्यते । सर्वकृत्यकरो ज्ञेयो यः सङ्घाय च तत्परः
buddhaśāsane kīdṛg bhikṣuḥ śastaḥ? kāyamānasabhīryasya sarvadā naiva khidyate / sarvakṛtyakaro jñeyo yaḥ saṅghāya ca tatparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न परार्थ न लोभार्थ यशो ऽर्थ कुरुते न तु । सङ्घकार्ये मतिर्यस्य स मुक्तः सर्वबन्धनैः
na parārtha na lobhārtha yaśo 'rtha kurute na tu / saṅghakārye matiryasya sa muktaḥ sarvabandhanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वर्गार्थ मतिर्यस्य लाभार्थ यशसे न वा । निर्वाणार्थ क्रिया सर्वा स भिक्षुः स्रोत उच्यते
na svargārtha matiryasya lābhārtha yaśase na vā / nirvāṇārtha kriyā sarvā sa bhikṣuḥ srota ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापेभ्यो नित्यविरतः सत्कृत्येषु रतः सदा । न पापमित्रसंसर्गी भिक्षुः स्याद् बुद्धशासने
pāpebhyo nityavirataḥ satkṛtyeṣu rataḥ sadā / na pāpamitrasaṃsargī bhikṣuḥ syād buddhaśāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्र्या भावितचित्तस्य दक्षस्य ऋजुचेतसः । शिक्षापदेषु रक्तस्य निर्वाणं नातिदूरतः
maitryā bhāvitacittasya dakṣasya ṛjucetasaḥ / śikṣāpadeṣu raktasya nirvāṇaṃ nātidūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणशीलस्य संसारविमुखस्य च । ध्याने ऽपि न प्रमत्तस्य निर्वाणं नातिदूरतः
jarāmaraṇaśīlasya saṃsāravimukhasya ca / dhyāne 'pi na pramattasya nirvāṇaṃ nātidūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनित्यताविधिज्ञस्य शून्यतावत्क्रियावतः । ध्यानोत्कर्षविधिज्ञस्य निर्वाणं नातिदूरतः
anityatāvidhijñasya śūnyatāvatkriyāvataḥ / dhyānotkarṣavidhijñasya nirvāṇaṃ nātidūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धीरो ऽयमग्रचोरो ऽयं यो ऽयं भिक्षुरसंवृतः । अन्तःपुरीवरस्रावी बहिश्चीवरसंवृतः
dhīro 'yamagracoro 'yaṃ yo 'yaṃ bhikṣurasaṃvṛtaḥ / antaḥpurīvarasrāvī bahiścīvarasaṃvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मविनयाद् रिक्तो भिक्षुर्दुःखभागी भवेदेव यथा यत्नमयो राशिः सर्वो ऽसारश्च दुर्बलः । एवं सञ्चरति रिक्तो वितथो भिक्षुवादिकः
dharmavinayād rikto bhikṣurduḥkhabhāgī bhavedeva yathā yatnamayo rāśiḥ sarvo 'sāraśca durbalaḥ / evaṃ sañcarati rikto vitatho bhikṣuvādikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नारकेयो दुःशीलः सङ्घरत्नबहिष्कृतः । कायस्य भेदान्नरकं नीयते चित्तवञ्चितः
sa nārakeyo duḥśīlaḥ saṅgharatnabahiṣkṛtaḥ / kāyasya bhedānnarakaṃ nīyate cittavañcitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वञ्चितो धर्मविनयाद् याति तत् स्वेन कर्मणा । मलिनस्तमसा बद्धो दुःखभागी भविष्यति
vañcito dharmavinayād yāti tat svena karmaṇā / malinastamasā baddho duḥkhabhāgī bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रावृतः शुभधमन् नग्नः साधुजुगुप्सितः । नयते नरकं घोरं यथा धर्मबहिष्कृतः
aprāvṛtaḥ śubhadhaman nagnaḥ sādhujugupsitaḥ / nayate narakaṃ ghoraṃ yathā dharmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोभनस्य निचयो दुःखद्वारमनावृतम् । संसारबन्धनं तीव्रं दौःशील्यमिति कथ्यते
aśobhanasya nicayo duḥkhadvāramanāvṛtam / saṃsārabandhanaṃ tīvraṃ dauḥśīlyamiti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंवरेण यो दग्धः स दग्धो वह्निना भृशम् । तस्य संवरक्षीणस्य विनिपातो ध्रुवं स्थितः
asaṃvareṇa yo dagdhaḥ sa dagdho vahninā bhṛśam / tasya saṃvarakṣīṇasya vinipāto dhruvaṃ sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुकर्तृभिक्षुरपि नरकं याति मनसा संवरस्थेन स्वाचारैः संवरायते । समूढचर्यामारुह्य नरकायोपकल्पते
kukartṛbhikṣurapi narakaṃ yāti manasā saṃvarasthena svācāraiḥ saṃvarāyate / samūḍhacaryāmāruhya narakāyopakalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशुभं वर्धते तस्य दिवारात्रौ च सर्वतः । यस्य शीलमयं रत्नं दौःशील्येन निवारितम्
aśubhaṃ vardhate tasya divārātrau ca sarvataḥ / yasya śīlamayaṃ ratnaṃ dauḥśīlyena nivāritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मशून्यस्य रिक्तस्य तमसा संवृतस्य च । विद्यते ऽसंवरस्तस्य यो न शौचाय कल्पते
dharmaśūnyasya riktasya tamasā saṃvṛtasya ca / vidyate 'saṃvarastasya yo na śaucāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंवरमयः पाशो मलिनः साधुवर्जितः । आकर्षति स दुःशीलान् पापिष्ठान् शीलवर्जितान्
asaṃvaramayaḥ pāśo malinaḥ sādhuvarjitaḥ / ākarṣati sa duḥśīlān pāpiṣṭhān śīlavarjitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंवरैश्च दौःशील्यैः पापैश्च सह सङ्गतिः । दूतका नरकस्यैते कामानामपि सेवकाः
asaṃvaraiśca dauḥśīlyaiḥ pāpaiśca saha saṅgatiḥ / dūtakā narakasyaite kāmānāmapi sevakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंवृतप्रसूतस्य चपलस्य विशेषतः । पापकर्माभियुक्तस्य नरकं नातिदूरतः
asaṃvṛtaprasūtasya capalasya viśeṣataḥ / pāpakarmābhiyuktasya narakaṃ nātidūrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमेते नावगच्छन्ति कर्मणां सदृशं फलम् । अक्षिपाताय मूढाय दुर्मतौ (ये) विमोहिताः
kimete nāvagacchanti karmaṇāṃ sadṛśaṃ phalam / akṣipātāya mūḍhāya durmatau (ye) vimohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहन्यहनि वर्धन्ते पापनद्यो दुरासदाः । दुःखोर्मिमालाश्चपलाः पापिष्ठजनहारिणः
ahanyahani vardhante pāpanadyo durāsadāḥ / duḥkhormimālāścapalāḥ pāpiṣṭhajanahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तेषां सुकरं जन्म न तेषां सुकरं मनः । अशीलाः पुरुषा ये वा शुक्लधर्मविवर्जिताः
na teṣāṃ sukaraṃ janma na teṣāṃ sukaraṃ manaḥ / aśīlāḥ puruṣā ye vā śukladharmavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मो ऽत्युच्चः शुभो मार्गः अत्युच्चश्च शुभो मार्गः स ऽधर्मऽ इति कथ्यते । तं प्राप्यमनुजः शीघ्रं प्रयाति पदमच्युतम्
dharmo 'tyuccaḥ śubho mārgaḥ atyuccaśca śubho mārgaḥ sa 'dharma' iti kathyate / taṃ prāpyamanujaḥ śīghraṃ prayāti padamacyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽपवादाः साध्यन्ते शक्तिमन्तः सुखास्तु ये । संवरस्य सदा दासास्तेषां दुःखं न विद्यते । दौःशील्यपरमो ह्येष मलिनीकुरुते नृणाम्
tato 'pavādāḥ sādhyante śaktimantaḥ sukhāstu ye / saṃvarasya sadā dāsāsteṣāṃ duḥkhaṃ na vidyate / dauḥśīlyaparamo hyeṣa malinīkurute nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये शैक्ष्यपदविभ्रष्टा भागिनो नरकस्य ते । एवं ज्ञात्वा नरः सर्व संवरं प्रतिपद्यते
ye śaikṣyapadavibhraṣṭā bhāgino narakasya te / evaṃ jñātvā naraḥ sarva saṃvaraṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभधर्मी भिक्षुर्निर्वाणं नातिचिरं प्राप्नोति भवार्णस्य सर्वस्य सेतुभूतो हि संवरः । शुद्धाजीवविशुद्धस्य शान्तवक्त्रस्य कर्मणः
śubhadharmī bhikṣurnirvāṇaṃ nāticiraṃ prāpnoti bhavārṇasya sarvasya setubhūto hi saṃvaraḥ / śuddhājīvaviśuddhasya śāntavaktrasya karmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यायिनो विप्रमुक्तस्य निर्वाणं नातिदूरतः । धूर्धरस्याप्रमत्तस्य श्मशानवनसेविनः
dhyāyino vipramuktasya nirvāṇaṃ nātidūrataḥ / dhūrdharasyāpramattasya śmaśānavanasevinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शायिनो भूतले नित्यं निर्वाणं नातिदूरतः । पांशुशय्यावलम्बांसपातमेकं सजर्जरम्
śāyino bhūtale nityaṃ nirvāṇaṃ nātidūrataḥ / pāṃśuśayyāvalambāṃsapātamekaṃ sajarjaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्तोषः फलमूलैश्च स सुखी बुद्धसम्भवः । विप्रमुक्तस्य कामेभ्यः सन्तोषो हीतरस्य च
santoṣaḥ phalamūlaiśca sa sukhī buddhasambhavaḥ / vipramuktasya kāmebhyaḥ santoṣo hītarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सविमुक्तकचित्तस्य निर्वाणं नातिदूरतः । कुहकामलमुक्तस्य रजो वा तस्य तायिनः
savimuktakacittasya nirvāṇaṃ nātidūrataḥ / kuhakāmalamuktasya rajo vā tasya tāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशसमचित्तस्य निर्वाणं नातिदूरतः । बहुबद्धपदैर्युक्ता विज्ञेया (भव)चारिका
ākāśasamacittasya nirvāṇaṃ nātidūrataḥ / bahubaddhapadairyuktā vijñeyā (bhava)cārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाशिका ब्रह्मचर्यस्य निर्वाणगतिदुःखिका । सेव्यते या जनैर्नित्यं प्राकृतैः शीलवर्जितैः
nāśikā brahmacaryasya nirvāṇagatiduḥkhikā / sevyate yā janairnityaṃ prākṛtaiḥ śīlavarjitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजस्त्रं परिवर्ज्या सा ध्यायिभिस्तत्त्वदर्शिभिः । दौर्बल्यमूलमेका सा मनस्कारप्रणाशिका
ajastraṃ parivarjyā sā dhyāyibhistattvadarśibhiḥ / daurbalyamūlamekā sā manaskārapraṇāśikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.