Library·Divyāvadāna·108
<१०८>सार्थः संप्रस्थितः। सो ऽपि वासोद्धातिकया गन्तुमारब्धः। स सार्थवाहस्तस्याहारं पत्रपुटके बद्ध्वा किंचिद्भूमौ पांशुना प्रतिच्छाद्य स्थापयति, किंचिद्वृक्षशाखापत्रैरवच्छाद्य।
<108>sārthaḥ saṃprasthitaḥ/ so 'pi vāsoddhātikayā gantumārabdhaḥ/ sa sārthavāhastasyāhāraṃ patrapuṭake baddhvā kiṃcidbhūmau pāṃśunā praticchādya sthāpayati, kiṃcidvṛkṣaśākhāpatrairavacchādya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र यं भूमौ स्थापयति, स शृगालैरन्यैश्चतुष्पादौर्भक्ष्यते।
tatra yaṃ bhūmau sthāpayati, sa śṛgālairanyaiścatuṣpādaurbhakṣyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं वृक्षशाखासु, स पक्षिभिः शाखामृगैश्च भक्ष्यते।
yaṃ vṛkṣaśākhāsu, sa pakṣibhiḥ śākhāmṛgaiśca bhakṣyate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः किंचिदारागयति किंचिन्नारागयति। अस्थानमनवकाशो यच्चरमभविकः सत्त्वो ऽसम्प्राप्ते विशेषाधिगमे सो ऽन्तरा कालं कुर्यात्।
tataḥ kiṃcidārāgayati kiṃcinnārāgayati/ asthānamanavakāśo yaccaramabhavikaḥ sattvo 'samprāpte viśeṣādhigame so 'ntarā kālaṃ kuryāt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कृच्छ्रेण श्रावस्तीमनुप्राप्तः। बहिः श्रावस्त्यामुदपानोपकण्ठके विश्रान्तः।
sa kṛcchreṇa śrāvastīmanuprāptaḥ/ bahiḥ śrāvastyāmudapānopakaṇṭhake viśrāntaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् तस्य भगिन्याः सन्तिका प्रेष्यदारिका उदकार्थिनी कुम्भमादाय गता।
yāvat tasya bhaginyāḥ santikā preṣyadārikā udakārthinī kumbhamādāya gatā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तया मुखबिम्बकेन प्रत्यभिज्ञातः। सा चिरं निरीक्ष्य हीनदीनवदना कथयति--दारक, त्वं बोधस्य गृहपतेः शुशुमारगिरीयकस्य पुत्र इति? स कथयति--एवं मां भगिनीजनः संजानीत इति।
sa tayā mukhabimbakena pratyabhijñātaḥ/ sā ciraṃ nirīkṣya hīnadīnavadanā kathayati--dāraka, tvaṃ bodhasya gṛhapateḥ śuśumāragirīyakasya putra iti? sa kathayati--evaṃ māṃ bhaginījanaḥ saṃjānīta iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा अश्रुपर्याकुलेक्षणा बाष्पोपरुध्यमानकण्ठा उरसि प्रहारं दत्त्वा करुणादीनविलम्बिताक्षरं प्रष्टुमारब्धा।
sā aśruparyākulekṣaṇā bāṣpoparudhyamānakaṇṭhā urasi prahāraṃ dattvā karuṇādīnavilambitākṣaraṃ praṣṭumārabdhā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ तव मातापितरौ कालगतौ? कालगतौ।
tau tava mātāpitarau kālagatau? kālagatau/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ज्ञातयह्? स कथयति--तेषामपि केचित् कालगताः, केचिन्निष्पलायिताः, केचित् तत्रैव तिष्ठन्तो वाचमपि न प्रयच्छन्ति।
te jñātayah? sa kathayati--teṣāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecit tatraiva tiṣṭhanto vācamapi na prayacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते दासीदासकर्मकरपौरुषेयाह्? तेषामपि केचित् कालगताः, केचिन्निष्पलायिताः, केचित् तत्रैवान्यानाश्रित्यावस्थिता वाचमपि न प्रयच्छन्ति।
te dāsīdāsakarmakarapauruṣeyāh? teṣāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecit tatraivānyānāśrityāvasthitā vācamapi na prayacchanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि धनजातं तदपि किंचिदग्निना दग्धम्, किंचिदन्यपौरुषेया गृहीत्वा धनार्थिनो देशान्तरं महासमुद्रं चावतीर्णाः।
yadapi dhanajātaṃ tadapi kiṃcidagninā dagdham, kiṃcidanyapauruṣeyā gṛhītvā dhanārthino deśāntaraṃ mahāsamudraṃ cāvatīrṇāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि केषांचिद्यानपात्रं विपन्नम्, केषांचित् पण्यमपण्यीभूतम्, केचित् तत्रैवानयेन व्यसनमापन्नाः, केषांचित् कान्तारमध्यगतानां तस्करैर्द्रव्यमपहृतम्, केषांचिन्नगरसमीपमनुप्राप्तानां शौल्किकशौल्किकैर्द्रव्यं विचारयद्भिः सारो गृहीतः, केषांचित् पत्तनमनुप्राप्तानां राजनियुक्तैर्दोषमुत्पाद्य सर्वस्वमपहृतम्, केचित्तस्य प्राणवियोगं श्रुत्वा तत्रैवावस्थिताः।
tatrāpi keṣāṃcidyānapātraṃ vipannam, keṣāṃcit paṇyamapaṇyībhūtam, kecit tatraivānayena vyasanamāpannāḥ, keṣāṃcit kāntāramadhyagatānāṃ taskarairdravyamapahṛtam, keṣāṃcinnagarasamīpamanuprāptānāṃ śaulkikaśaulkikairdravyaṃ vicārayadbhiḥ sāro gṛhītaḥ, keṣāṃcit pattanamanuprāptānāṃ rājaniyuktairdoṣamutpādya sarvasvamapahṛtam, kecittasya prāṇaviyogaṃ śrutvā tatraivāvasthitāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा दीर्घमुष्णं च निश्वस्य कथयति--इहैव तिष्ठ यावत्ते भगिन्याः कथयामीति।
sā dīrghamuṣṇaṃ ca niśvasya kathayati--ihaiva tiṣṭha yāvatte bhaginyāḥ kathayāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया गत्वा तस्याः प्रयच्छन्नं कथितम्। कीदृशेन पण्येनेति? सा कथयति--कुतो ऽस्य पण्यम्? दण्डमस्य हस्ते मल्लकश्चेति।
tayā gatvā tasyāḥ prayacchannaṃ kathitam/ kīdṛśena paṇyeneti? sā kathayati--kuto 'sya paṇyam? daṇḍamasya haste mallakaśceti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया तस्यार्थं महार्हाणि वस्त्राणि दत्तानि। कार्षापणांश्च दत्त्वा उक्ता च--स वक्तव्यो यदि ते भागिनेयो वा भागिनेयिका वा उपसंक्रामति, तस्यैव कार्षापणान् दद्याः।
tayā tasyārthaṃ mahārhāṇi vastrāṇi dattāni/ kārṣāpaṇāṃśca dattvā uktā ca--sa vaktavyo yadi te bhāgineyo vā bhāgineyikā vā upasaṃkrāmati, tasyaiva kārṣāpaṇān dadyāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा ज्ञातीनां प्रतर्क्यो भविष्यतीति। सा वस्त्राण्यादाय कार्षापणांश्च तस्य सकाशं गता कथयति--इमानि ते वस्त्राणि कार्षापणाश्च भगिन्या प्रेषितानि, कथयति च--यदि ते भागिनेयो वा भागिनेयिका वा उपसंक्रामति, तस्यैतत्कार्षापणान् दद्याः।
mā jñātīnāṃ pratarkyo bhaviṣyatīti/ sā vastrāṇyādāya kārṣāpaṇāṃśca tasya sakāśaṃ gatā kathayati--imāni te vastrāṇi kārṣāpaṇāśca bhaginyā preṣitāni, kathayati ca--yadi te bhāgineyo vā bhāgineyikā vā upasaṃkrāmati, tasyaitatkārṣāpaṇān dadyāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा ज्ञातीनां प्रतर्क्यो भविष्यसि।
mā jñātīnāṃ pratarkyo bhaviṣyasi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--शोभनमेव भवति। इत्युक्त्वा तूष्णीमवस्थितः।
sa kathayati--śobhanameva bhavati/ ityuktvā tūṣṇīmavasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारिका प्रक्रान्ता। स संलक्षयति--अनाथपिण्डदो गृहपतिर्विस्तीर्णस्वजनपरिवारः। अस्माकमपि पिता विस्तीर्णपरिवारः।
dārikā prakrāntā/ sa saṃlakṣayati--anāthapiṇḍado gṛhapatirvistīrṇasvajanaparivāraḥ/ asmākamapi pitā vistīrṇaparivāraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाममेकैकशो वार्तां प्रत्यवेक्षते। भगिन्या चिरमालापो भविष्यति।
teṣāmamekaikaśo vārtāṃ pratyavekṣate/ bhaginyā ciramālāpo bhaviṣyati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च मार्गपरिश्रमखिन्नेन क्षुधार्तेन न शक्यते कर्तुम्। पुरोभक्षिकां तावत् करोमि।
sa ca mārgapariśramakhinnena kṣudhārtena na śakyate kartum/ purobhakṣikāṃ tāvat karomi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृप्तः सुखालापम् उद्यानं गत्वा शयितः।
tṛptaḥ sukhālāpam udyānaṃ gatvā śayitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचरितं श्रावस्त्यामुद्यानमोषकाः पुरुषाः प्रतिदिनमन्वाहिण्ड्यन्ते।
ācaritaṃ śrāvastyāmudyānamoṣakāḥ puruṣāḥ pratidinamanvāhiṇḍyante/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते यदि सुप्तं पुरुषं पश्यन्ति, पादेन घट्टयन्ति। स यदि प्रतिविबुध्यते<१०९>, तमेवं वदन्ति--भोः पुरुष, न त्वया श्रुतम् यथा श्रावस्त्यामुद्यानमोषकाः पुरुषाः प्रतिदिनमन्वाहिण्ड्यन्ते? ते यदि सुप्तं पुरुषं पश्यन्ति, वदन्ति--उत्तिष्ठ गच्छेति।
te yadi suptaṃ puruṣaṃ paśyanti, pādena ghaṭṭayanti/ sa yadi prativibudhyate<109>, tamevaṃ vadanti--bhoḥ puruṣa, na tvayā śrutam yathā śrāvastyāmudyānamoṣakāḥ puruṣāḥ pratidinamanvāhiṇḍyante? te yadi suptaṃ puruṣaṃ paśyanti, vadanti--uttiṣṭha gaccheti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.