मङ्गलस्वस्त्ययनः पञ्चवणिक्शतपरिवारो महासमुद्रमवतीर्णः। स संसिद्धयानपात्रश्च प्रत्यागतः।
maṅgalasvastyayanaḥ pañcavaṇikśataparivāro mahāsamudramavatīrṇaḥ/ sa saṃsiddhayānapātraśca pratyāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् यावत् षट्कृत्वः। सामन्तकेन शब्दो विश्रुतः। पूर्णः षट्कृत्वो महासमुद्रमवतीर्णः संसिद्धयानपात्रश्च प्रत्यागत इति।
evam yāvat ṣaṭkṛtvaḥ/ sāmantakena śabdo viśrutaḥ/ pūrṇaḥ ṣaṭkṛtvo mahāsamudramavatīrṇaḥ saṃsiddhayānapātraśca pratyāgata iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावस्तेया वणिजः पण्यमादाय सूर्पारकं नगरं गताः।
śrāvasteyā vaṇijaḥ paṇyamādāya sūrpārakaṃ nagaraṃ gatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य येन पूर्णः सार्थवाहस्तेनोपसंक्रान्ताः। उअप्संक्रम्य कथयन्ति--सार्थवाह महासमुद्रमवतरामेति।
te mārgaśramaṃ prativinodya yena pūrṇaḥ sārthavāhastenopasaṃkrāntāḥ/ uapsaṃkramya kathayanti--sārthavāha mahāsamudramavatarāmeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--भवन्तः, अस्ति कश्चिद्युष्माभिर्दृष्टः श्रुतो वा षट्कृत्वो महासमुद्रात्संसिद्धयानपात्रागतः सप्तमं वारमवतरन्? ते कथयन्ति--पूर्ण, वयं त्वामुद्दिश्य दूरादागताः।
sa kathayati--bhavantaḥ, asti kaścidyuṣmābhirdṛṣṭaḥ śruto vā ṣaṭkṛtvo mahāsamudrātsaṃsiddhayānapātrāgataḥ saptamaṃ vāramavataran? te kathayanti--pūrṇa, vayaṃ tvāmuddiśya dūrādāgatāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि नावतरसि, त्वमेव प्रमाणमिति। स संलक्षयति--किं चाप्यहं धनेनानर्थी तथाप्येषामर्थायावतरामीति।
yadi nāvatarasi, tvameva pramāṇamiti/ sa saṃlakṣayati--kiṃ cāpyahaṃ dhanenānarthī tathāpyeṣāmarthāyāvatarāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तैः सार्धं महासमुद्रं संप्रस्थितः।
sa taiḥ sārdhaṃ mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते रात्र्याः प्रत्यूषसमये उदानात् पारायणात् सत्यदृशः स्थविरगाथाः शैलगाथा मुनिगाथा अर्थवर्गीयाणि च सूत्राणि विस्तरेण स्वरेण स्वाध्यायं कुर्वन्ति।
te rātryāḥ pratyūṣasamaye udānāt pārāyaṇāt satyadṛśaḥ sthaviragāthāḥ śailagāthā munigāthā arthavargīyāṇi ca sūtrāṇi vistareṇa svareṇa svādhyāyaṃ kurvanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन ते श्रुताः। स कथयति--भवन्तः, शोभनानि गीतानि गायथ।
tena te śrutāḥ/ sa kathayati--bhavantaḥ, śobhanāni gītāni gāyatha/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--सार्थवाह, नैतानि? किंतु खल्वेतद्बुद्धवचनम्।
te kathayanti--sārthavāha, naitāni? kiṃtu khalvetadbuddhavacanam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बुद्ध इत्यश्रुतपूर्वं शब्दं श्रुत्वा सर्वरोमकूपानि आहृष्टानि। स आदरजातः पृच्छति--भवन्तः, को ऽयं बुद्धनामेति।
sa buddha ityaśrutapūrvaṃ śabdaṃ śrutvā sarvaromakūpāni āhṛṣṭāni/ sa ādarajātaḥ pṛcchati--bhavantaḥ, ko 'yaṃ buddhanāmeti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते कथयन्ति--अस्ति श्रमणो गौतमः शाक्यपुत्रः शाक्यकुलात्केशश्मश्रूण्यवतार्य काषायाणि वस्त्राणि आच्छाद्य सम्यगेव श्रद्धया अगारादनगारिकां प्रव्रजितः।
te kathayanti--asti śramaṇo gautamaḥ śākyaputraḥ śākyakulātkeśaśmaśrūṇyavatārya kāṣāyāṇi vastrāṇi ācchādya samyageva śraddhayā agārādanagārikāṃ pravrajitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽनुत्तरां सम्यक्सम्बोधिमभिसम्बुद्धः। स एष सार्थवाह बुद्धो नाम।
so 'nuttarāṃ samyaksambodhimabhisambuddhaḥ/ sa eṣa sārthavāha buddho nāma/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत्र भवन्तः स भगवानेतर्हि विहरति? सार्थवाह, श्राव्स्त्यां जेतवने ऽनाथपिण्डदस्यारामे।
kutra bhavantaḥ sa bhagavānetarhi viharati? sārthavāha, śrāvstyāṃ jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं हृदि कृत्वा तैः सार्धं महासमुद्रमवतीर्णः संसिद्धयानपात्रश्च प्रत्यागतः। भ्रातास्य भविलः संलक्षयति--परिखिन्नो ऽयं महासमुद्रगमनेन, निवेशो ऽस्य कर्तव्य इति।
sa taṃ hṛdi kṛtvā taiḥ sārdhaṃ mahāsamudramavatīrṇaḥ saṃsiddhayānapātraśca pratyāgataḥ/ bhrātāsya bhavilaḥ saṃlakṣayati--parikhinno 'yaṃ mahāsamudragamanena, niveśo 'sya kartavya iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेनोक्तह्--भ्रातः, कथय कतरस्य धनिनः सार्थवाहस्य वा तवार्थाय दुहितरं प्रार्थयामीति।
sa tenoktah--bhrātaḥ, kathaya katarasya dhaninaḥ sārthavāhasya vā tavārthāya duhitaraṃ prārthayāmīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथयति--नाहं कामैरर्थी।
sa kathayati--nāhaṃ kāmairarthī/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्यनुजानासि, प्रव्रजामीति। स कथयति--यदास्माकं गृहे वार्ता नास्ति, तदा न प्रव्रजितः।
yadyanujānāsi, pravrajāmīti/ sa kathayati--yadāsmākaṃ gṛhe vārtā nāsti, tadā na pravrajitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं कामार्थं प्रव्रजसि। पूर्णः कथयति--भ्रातः, तदानीं न शोभते, इदानीं तु युक्तम्।
idānīṃ kāmārthaṃ pravrajasi/ pūrṇaḥ kathayati--bhrātaḥ, tadānīṃ na śobhate, idānīṃ tu yuktam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेनावश्यं निर्बन्धं ज्ञात्वानुज्ञातः। स कथयति--भ्रातः, महासमुद्रो बह्वादीनवो ऽल्पास्वादः।
sa tenāvaśyaṃ nirbandhaṃ jñātvānujñātaḥ/ sa kathayati--bhrātaḥ, mahāsamudro bahvādīnavo 'lpāsvādaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहवो ऽवतरन्ति, अल्पा व्युत्तिष्ठन्ति। सर्वथा न त्वया महासमुद्रमवतर्तव्यम्। न्यायोपार्जितं ते प्रभूतं धनमस्ति, एषां तु तव भ्रातृर्णामन्यायोपर्जितम्।
bahavo 'vataranti, alpā vyuttiṣṭhanti/ sarvathā na tvayā mahāsamudramavatartavyam/ nyāyopārjitaṃ te prabhūtaṃ dhanamasti, eṣāṃ tu tava bhrātṛrṇāmanyāyoparjitam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्येते कथयन्ति एकध्ये वसामेति, न वस्तव्यम्।
yadyete kathayanti ekadhye vasāmeti, na vastavyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वोपस्थायकमादाय श्रावस्तीं संप्रस्थितः। अनुपूर्वेण श्रावस्तीमनुप्राप्तः॥
ityuktvopasthāyakamādāya śrāvastīṃ saṃprasthitaḥ/ anupūrveṇa śrāvastīmanuprāptaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावस्त्यामुद्याने स्थितेन अनाथपिण्डदस्य गृहपतेर्दूतो ऽनुप्रेषितः। तेन गत्वा अनाथपिण्डदस्य गृहप्तेरारोचितम्--गृहपते, पूर्णः सार्थवाह उद्याने तिष्ठति गृहपतिं द्रष्टुकाम इति।
śrāvastyāmudyāne sthitena anāthapiṇḍadasya gṛhapaterdūto 'nupreṣitaḥ/ tena gatvā anāthapiṇḍadasya gṛhapterārocitam--gṛhapate, pūrṇaḥ sārthavāha udyāne tiṣṭhati gṛhapatiṃ draṣṭukāma iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथपिण्डदो गृहपतिः संलक्षयति--नूनं जलयानेन खिन्न इदानीं स्थलयानेनागतः।
anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--nūnaṃ jalayānena khinna idānīṃ sthalayānenāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पृच्छति--भोः पुरुष, कियत्प्रभूतं पण्यमानीतम्। स कथयति--कुतो ऽस्य पण्यम्? उपस्थायकद्वितीयः।
tataḥ pṛcchati--bhoḥ puruṣa, kiyatprabhūtaṃ paṇyamānītam/ sa kathayati--kuto 'sya paṇyam? upasthāyakadvitīyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चाहं च। अनाथपिण्डदः संलक्षयति--न मम प्रतिरूपम् यदहं प्रधानपुरुषमसत्कारेण प्रवेशयेयमिति।
sa cāhaṃ ca/ anāthapiṇḍadaḥ saṃlakṣayati--na mama pratirūpam yadahaṃ pradhānapuruṣamasatkāreṇa praveśayeyamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन महता सत्कारेण प्रवेशित उद्वर्तितः स्नापितो भोजितः।
sa tena mahatā satkāreṇa praveśita udvartitaḥ snāpito bhojitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वैरालापेणावस्थितयोरनाथपिण्डदः पृच्छति--<२२>सार्थवाह, किमागमनप्रयोजनम्? अपूर्वेण गृहपते इच्छामि स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्यामुपसम्पदं भिक्षुभावमिति।
svairālāpeṇāvasthitayoranāthapiṇḍadaḥ pṛcchati--<22>sārthavāha, kimāgamanaprayojanam? apūrveṇa gṛhapate icchāmi svākhyāte dharmavinaye pravrajyāmupasampadaṃ bhikṣubhāvamiti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.