Library·Divyāvadāna·309
अथ शक्रो देवानामिन्द्र उत्पलावत्यां राजधान्यां भैक्ष्यमन्वाहिण्डन् यन रूपावत्याः स्त्रिया निवेशनं तेनोपसंक्रम्य द्वारि स्थित्वा भैक्ष्यमुत्क्रोशते।
atha śakro devānāmindra utpalāvatyāṃ rājadhānyāṃ bhaikṣyamanvāhiṇḍan yana rūpāvatyāḥ striyā niveśanaṃ tenopasaṃkramya dvāri sthitvā bhaikṣyamutkrośate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रूपावती स्त्री भैक्षमादाय येन स ब्राह्मणवेषधरः शक्रः, तेनोपसंक्रम्य भैक्षमुपनामयते।
tato rūpāvatī strī bhaikṣamādāya yena sa brāhmaṇaveṣadharaḥ śakraḥ, tenopasaṃkramya bhaikṣamupanāmayate/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स शक्रो देवानामिन्द्रो रूपावतीं स्त्रियमेतद्वोचत्--सत्यं ते रूपावरि दारकस्यार्थायोभौ स्तनौ परित्यक्तौ? सा आह--आर्य ब्राह्मण सत्यम्।
atha sa śakro devānāmindro rūpāvatīṃ striyametadvocat--satyaṃ te rūpāvari dārakasyārthāyobhau stanau parityaktau? sā āha--ārya brāhmaṇa satyam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तामाह्--एवं ते रूपावती उभौ स्तनौ परित्यजामीति परित्यजन्त्याः परित्यज्य वा अभूच्चित्तस्य विप्रतिसारह्? सा आह--न मे उभौ स्तनौ परित्यजन्त्या अभूच्चित्तस्य विप्रतिसारः।
sa tāmāh--evaṃ te rūpāvatī ubhau stanau parityajāmīti parityajantyāḥ parityajya vā abhūccittasya vipratisārah? sā āha--na me ubhau stanau parityajantyā abhūccittasya vipratisāraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्र अह--अत्र कः श्रद्धास्यति? रूपावत्याह--तेन हि ब्राह्मण सत्यवचनं करिष्यामि।
śakra aha--atra kaḥ śraddhāsyati? rūpāvatyāha--tena hi brāhmaṇa satyavacanaṃ kariṣyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन सत्येन ब्रह्मन् सत्यवचनेनोभौ स्तनौ परित्यजामीति परित्यजन्त्याः परित्यज्य वा नाभूच्चित्तस्यान्यथात्वम्, नाभूच्चित्तस्य विप्रतिसारः, अपि च ब्रह्मन् येन सत्येन मया दारकस्यार्थायोभौ स्तनौ परित्यक्तौ, न राज्यार्थं न भोगार्थं न शक्रार्थं न राज्ञां चक्रवर्तिनां विषयार्थं नान्यत्राहमनुत्तरां सम्यक्सम्बोधिमभिसम्बुध्य अदान्तान् दमयेयम्, अमुक्तान् मोचयेयम्, अनाश्वस्तानाश्वासयेयम्, अपरिनिर्वृतान् परिनिर्वापयेयम्, तेन सत्येन सत्यवचनेन मम स्त्रीन्द्रियमन्तर्धाय पुरुषेन्द्रियं प्रादुर्भवेत्।
yena satyena brahman satyavacanenobhau stanau parityajāmīti parityajantyāḥ parityajya vā nābhūccittasyānyathātvam, nābhūccittasya vipratisāraḥ, api ca brahman yena satyena mayā dārakasyārthāyobhau stanau parityaktau, na rājyārthaṃ na bhogārthaṃ na śakrārthaṃ na rājñāṃ cakravartināṃ viṣayārthaṃ nānyatrāhamanuttarāṃ samyaksambodhimabhisambudhya adāntān damayeyam, amuktān mocayeyam, anāśvastānāśvāsayeyam, aparinirvṛtān parinirvāpayeyam, tena satyena satyavacanena mama strīndriyamantardhāya puruṣendriyaṃ prādurbhavet/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास्तस्मिन्नेव क्षणे स्त्रीन्द्रियमन्तर्हितम्, पुरुषेन्द्रियं प्रादुर्भूतम्। अथ खलु शक्रो देवेन्द्रस्तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातस् तत एव ऋद्ध्या वैहायसमभ्युद्गम्योदानमुदानयति--रूपावत्याः स्त्रीन्द्रियमन्तर्हितम्, पुरुषेन्द्रियं प्रादुर्भूतम्।
tasyāstasminneva kṣaṇe strīndriyamantarhitam, puruṣendriyaṃ prādurbhūtam/ atha khalu śakro devendrastuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātas tata eva ṛddhyā vaihāyasamabhyudgamyodānamudānayati--rūpāvatyāḥ strīndriyamantarhitam, puruṣendriyaṃ prādurbhūtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपावत्याः स्त्रियो रूपावतः कुमार इति संज्ञा उत्पादिता॥
rūpāvatyāḥ striyo rūpāvataḥ kumāra iti saṃjñā utpāditā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापरेण समयेनोपलावत्यां राजधान्यां नगर्यां राजा अपुत्रः कालगतः। तत्र पिण्डतजातीयानां महामात्राणामेतदभूत्--यन्नु वयमुत्पलावत्यां राहधान्यां राहानं स्थापयेम।
athāpareṇa samayenopalāvatyāṃ rājadhānyāṃ nagaryāṃ rājā aputraḥ kālagataḥ/ tatra piṇḍatajātīyānāṃ mahāmātrāṇāmetadabhūt--yannu vayamutpalāvatyāṃ rāhadhānyāṃ rāhānaṃ sthāpayema/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषामेतदभूत्--नान्यत्र रूपावतकुमारात्कृतपुण्यात्कृतकुशलात्। ते रूपावतं कुमारमुत्पलावत्यां राजधान्यां राजानं स्थापयन्ति।
teṣāmetadabhūt--nānyatra rūpāvatakumārātkṛtapuṇyātkṛtakuśalāt/ te rūpāvataṃ kumāramutpalāvatyāṃ rājadhānyāṃ rājānaṃ sthāpayanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स षष्टिवर्षाणि राज्यं कारयति। धर्मेण राज्यं कारयित्वा कालमकार्षीत्।
atha sa ṣaṣṭivarṣāṇi rājyaṃ kārayati/ dharmeṇa rājyaṃ kārayitvā kālamakārṣīt/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायस्य भेदात्तस्यामेवोत्पलावत्यां राजधान्यामन्यतमस्य श्रोष्ठिनो गृहपतेरग्रमहिष्याः कुक्षावुपपन्नः।
kāyasya bhedāttasyāmevotpalāvatyāṃ rājadhānyāmanyatamasya śroṣṭhino gṛhapateragramahiṣyāḥ kukṣāvupapannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पूर्णानामष्टानां वा नवानां वा मासानामत्ययाद्दारकं जनयति अभिरूपं दर्शनीयं प्रासादिकं शुभवर्णपुष्कलतया समन्वागतम्।
sā pūrṇānāmaṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāddārakaṃ janayati abhirūpaṃ darśanīyaṃ prāsādikaṃ śubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgatam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य जातमात्रस्य तादृशी कायात्प्रभा मुक्ता, यया प्रभया चन्द्रस्य प्रभा निष्प्रभीकृता।
tasya jātamātrasya tādṛśī kāyātprabhā muktā, yayā prabhayā candrasya prabhā niṣprabhīkṛtā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्यतरा स्त्री येन स श्रेष्ठी गृहपतिस्तेनोपसंक्रान्ता।
athānyatarā strī yena sa śreṣṭhī gṛhapatistenopasaṃkrāntā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंक्रम्य श्रेष्ठिनं गृहपतिमेतदवोचत्--यत्खलु गृहपते जानीयाह्--ते दारको जातो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः शुभया वर्णपुष्कलतया समन्वागतः।
upasaṃkramya śreṣṭhinaṃ gṛhapatimetadavocat--yatkhalu gṛhapate jānīyāh--te dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ śubhayā varṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य जातमात्रस्य तादृशी कायात्प्रभा प्रमुक्ता, यया चन्द्रस्य प्रभा निष्प्रभीकृता।
tasya jātamātrasya tādṛśī kāyātprabhā pramuktā, yayā candrasya prabhā niṣprabhīkṛtā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स श्रेष्ठी गृहपतिस्तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रीतसौमनस्यजातस् तस्या एव रात्र्या अत्ययाद्ये जानन्ति ब्रह्मणा लक्षण्या नैभित्तिका वैपञ्चिका भूम्यन्तरिक्षमन्त्रकुशला नक्षत्रशुक्रग्रहचरितज्ञाः, स तान् संनिपात्य दारकमुपदर्शयति--यत्खलु ब्राह्मणा जानीध्वम्--अयमग्रमहिष्या दारको जातो ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रसादिकाः शुभया वर्णपुष्कलतया समन्वागतः।
atha sa śreṣṭhī gṛhapatistuṣṭa udagra āttamanāḥ prītasaumanasyajātas tasyā eva rātryā atyayādye jānanti brahmaṇā lakṣaṇyā naibhittikā vaipañcikā bhūmyantarikṣamantrakuśalā nakṣatraśukragrahacaritajñāḥ, sa tān saṃnipātya dārakamupadarśayati--yatkhalu brāhmaṇā jānīdhvam--ayamagramahiṣyā dārako jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prasādikāḥ śubhayā varṇapuṣkalatayā samanvāgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्य जातमात्रस्य तादृशी कायात्प्रभा मुक्ता, यया चन्द्रस्य प्रभा निष्प्रभीकृता।
etasya jātamātrasya tādṛśī kāyātprabhā muktā, yayā candrasya prabhā niṣprabhīkṛtā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदस्य ब्राह्मणा दारकस्य लक्षणानि प्रेक्ष्य <३१०>नाम अवस्थापयति।
tadasya brāhmaṇā dārakasya lakṣaṇāni prekṣya <310>nāma avasthāpayati/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.