प्राणापानौ जनयन्न् इति शङ्खस्य मुखे महर्षेर् वसिष्ठस्य पुत्र एतां वाचं ससृजे शीतोष्णाव् इहोत्सौ प्रादुर् भवेयाताम् इति तथा तच् छश्वद् अनुवर्तते अथ खलु विपाण् मध्ये वसिष्ठशिला नाम प्रथम आश्रमः द्वितीयः कृष्णशिलास् तस्मिन् वसिष्ठः समतपत् विश्वामित्रजमदग्नी जामदग्ने तपतः गौतमभरद्वाजौ सिंहौ प्रभवे तपतः गुंगुर् गुंगुवासे तपति ऋषिर् ऋषिद्रोणे ऽभ्यतपत् अगस्त्यो ऽगस्त्यतीर्थे तपति दिव्य् अत्रिर् ह तपति स्वयम्भूः कश्यपः कश्यपतुङ्गे ऽभ्यतपत् उलवृकर्क्षुतरक्षुः श्वा वराहचिल्वटिबब्रुकाः सर्पदंष्ट्रनः संहनुकृण्वानाः कश्यपतुङ्गदर्शनात् सरणवाटात् सिद्धिर् भवति ब्राह्म्यं वर्षसहस्रम् ऋषिवने ब्रह्मचार्येकपादेनातिष्ठति द्वितीयं वर्षसहस्रं मूर्धन्य् एवामृतस्य धाराम् आधारयत् ब्राह्माण्यष्टाचत्वारिंशद् वर्षसहस्राणि सलिलस्य पृष्ठे शिवो ऽभ्यतपत् तस्मात् तप्तात् तपसो भूय एवाभ्यतपत् तद् अप्य् एता ऋचो ऽभिवदन्ति प्राणापानौ जनयन्न् इति ब्राह्मणम् ॥ ८ ॥
prāṇāpānau janayann iti śaṅkhasya mukhe maharṣer vasiṣṭhasya putra etāṃ vācaṃ sasṛje śītoṣṇāv ihotsau prādur bhaveyātām iti tathā tac chaśvad anuvartate atha khalu vipāṇ madhye vasiṣṭhaśilā nāma prathama āśramaḥ dvitīyaḥ kṛṣṇaśilās tasmin vasiṣṭhaḥ samatapat viśvāmitrajamadagnī jāmadagne tapataḥ gautamabharadvājau siṃhau prabhave tapataḥ guṃgur guṃguvāse tapati ṛṣir ṛṣidroṇe 'bhyatapat agastyo 'gastyatīrthe tapati divy atrir ha tapati svayambhūḥ kaśyapaḥ kaśyapatuṅge 'bhyatapat ulavṛkarkṣutarakṣuḥ śvā varāhacilvaṭibabrukāḥ sarpadaṃṣṭranaḥ saṃhanukṛṇvānāḥ kaśyapatuṅgadarśanāt saraṇavāṭāt siddhir bhavati brāhmyaṃ varṣasahasram ṛṣivane brahmacāryekapādenātiṣṭhati dvitīyaṃ varṣasahasraṃ mūrdhany evāmṛtasya dhārām ādhārayat brāhmāṇyaṣṭācatvāriṃśad varṣasahasrāṇi salilasya pṛṣṭhe śivo 'bhyatapat tasmāt taptāt tapaso bhūya evābhyatapat tad apy etā ṛco 'bhivadanti prāṇāpānau janayann iti brāhmaṇam || 8 ||
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.