Library·Gopatha-Brahmana·1·1.5·1.5.4

Gopatha-Brahmana 1.5.4

GBr 1.5.4

पुरुषो वाव संवत्सरस् तस्य प्राण एव प्रायणीयो ऽतिरात्रः प्राणेन हि प्रयन्ति वाग् आरम्भणीयम् अहः यद्यद् आरभते वाग् आरभते वाचैव तद् आरभते तस्यायम् एव दक्षिणः पाणिर् अभिप्लवस् तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् गायत्र्या आयतने तस्माद् इयम् अस्यै ह्रसिष्ठा तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् त्रिष्टुभ आयतने तस्माद् इयम् अस्यै वरिष्ठा तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् जगत्या आयतने तस्माद् इयम् अनयोर् वरिष्ठा तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् पङ्क्त्या आयतने पृथुर् इव वै पङ्क्तिस् तस्माद् इयम् आसां प्रथिष्ठा तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् विराज आयतने अन्नं वै श्रीः विराड् अन्नाद्यम् अन्न्नाद्यस्य श्रियो ऽवरुद्ध्यै तस्माद् इयम् आसां वरिष्ठा तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् अतिछन्दस आयतने अतिछन्दो वै छन्दसाम् आयतनम् तस्माद् इदं प्रथिष्ठं फलकम् तस्येदं प्रातःसवनम् इदं माध्यन्दिनं सवनम् इदं तृतीयसवनम् स इतः स इतो ऽभिप्लवः स इत आत्मा पृष्ठ्यः प्लवतीवाभिप्लवस् तिष्ठतीव पृष्ठ्यः प्लवत इव ह्य् एवम् अङ्गैस् तिष्ठतीवात्मना तस्यायम् एव दक्षिणः कर्णो ऽभिजित् तस्य यद् दक्षिणम् अक्ष्णः शुक्लं स प्रथमः स्वरसामा यत् कृष्णं स द्वितीयः यन् मण्डलं स तृतीयः नासिके विषुवान् मण्डलम् एव प्रथमो ऽर्वाक् स्वरसामा यत् कृष्णं स द्वितीयः यच् छुक्लं स तृतीयस् तस्यायं सव्यः कर्णो विश्वजित् उक्तौ पृष्ठ्याभिप्लवौ याव् अवाञ्चौ प्राणौ ते गवायुषी अङ्गानि दशरात्रः मुखं महाव्रतम् तस्योदान एवोदयनीयो ऽतिरात्रः उदानेन ह्य् उद्यन्ति ॥ ४ ॥

puruṣo vāva saṃvatsaras tasya prāṇa eva prāyaṇīyo 'tirātraḥ prāṇena hi prayanti vāg ārambhaṇīyam ahaḥ yadyad ārabhate vāg ārabhate vācaiva tad ārabhate tasyāyam eva dakṣiṇaḥ pāṇir abhiplavas tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam gāyatryā āyatane tasmād iyam asyai hrasiṣṭhā tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam triṣṭubha āyatane tasmād iyam asyai variṣṭhā tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam jagatyā āyatane tasmād iyam anayor variṣṭhā tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam paṅktyā āyatane pṛthur iva vai paṅktis tasmād iyam āsāṃ prathiṣṭhā tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam virāja āyatane annaṃ vai śrīḥ virāḍ annādyam annnādyasya śriyo 'varuddhyai tasmād iyam āsāṃ variṣṭhā tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam atichandasa āyatane atichando vai chandasām āyatanam tasmād idaṃ prathiṣṭhaṃ phalakam tasyedaṃ prātaḥsavanam idaṃ mādhyandinaṃ savanam idaṃ tṛtīyasavanam sa itaḥ sa ito 'bhiplavaḥ sa ita ātmā pṛṣṭhyaḥ plavatīvābhiplavas tiṣṭhatīva pṛṣṭhyaḥ plavata iva hy evam aṅgais tiṣṭhatīvātmanā tasyāyam eva dakṣiṇaḥ karṇo 'bhijit tasya yad dakṣiṇam akṣṇaḥ śuklaṃ sa prathamaḥ svarasāmā yat kṛṣṇaṃ sa dvitīyaḥ yan maṇḍalaṃ sa tṛtīyaḥ nāsike viṣuvān maṇḍalam eva prathamo 'rvāk svarasāmā yat kṛṣṇaṃ sa dvitīyaḥ yac chuklaṃ sa tṛtīyas tasyāyaṃ savyaḥ karṇo viśvajit uktau pṛṣṭhyābhiplavau yāv avāñcau prāṇau te gavāyuṣī aṅgāni daśarātraḥ mukhaṃ mahāvratam tasyodāna evodayanīyo 'tirātraḥ udānena hy udyanti || 4 ||

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/GBr/1.5.4

Cite as: Gopatha-Brahmana 1.5.4, in HREEM (hreem.cc/library/GBr/1.5.4), after GRETIL, Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/2_bra/gopbra_u.htm — Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919. Input by Arlo Griffiths (2005-06) NOTE: The division of the text into sentences marked by letters follows the divisions in the edition. This is not a current sys

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text