तद् आहुर् अथ कस्मात् सौम्य एवाध्वरे प्रवृताहुतीर् जुह्वति न हविर्यज्ञ इति अकृत्स्ना वा एषा देवयज्या यद् धविर्यज्ञः अथ हैषैव कृत्स्ना देवयज्या यत् सौम्यो ऽध्वरस् तस्मात् सौम्य एवाध्वरे प्रवृताहुतीर् जुह्वति जुष्टो वाचे भूयासं जुष्टो वाचस्पतये देवि वाग् यद् वाचो मधुमत्तमं तस्मिन् मा धाः स्वाहा वाचे स्वाहा वाचपतये स्वाहा सरस्वत्यै स्वाहा सरस्वत्या इति पुरस्तात् स्वाहाकारेण जुहोति [एद्। -स्वाहाकरेण] तस्माद् वाग् अत ऊर्ध्वम् उत्सृष्टा यज्ञं वहति मनसोत्तराम् मनसा हि मनः प्रीतम् तद् उ हैके सप्ताहुतीर् जुह्वति सप्त छन्दांसि प्रवृत्तानि प्रतिमन्त्रम् इति वदन्तः यथा मेखला पर्यस्यते मेध्यस्य चामेध्यस्य च विहृत्या एवं हैवैते न्युप्यन्ते मेधस्य चामेध्यस्य च विहृत्यै यज्ञस्य विहृत्यै प्राचीनं हि धिष्ण्येभ्यो देवानां लोकाः प्रतीचीनं मनुष्याणाम् तस्मात् सोमं पिबता प्राञ्चो धिष्ण्या नोपसर्प्याः जनं ह्य् एतत् देवलोकं ह्य् अध्यारोहन्ति तेषाम् एतद् आयतनं चोदयनं च यद् आग्नीध्रं च सदश् च तद् यो ऽविद्वान्त् संचरत्य् आर्तिम् आर्छत्यि अथ यो विद्वान्त् संचरति न स धिष्णीयाम् आर्तिम् आर्छति ॥ १७ ॥ [एद्। विद्वन्त्]
tad āhur atha kasmāt saumya evādhvare pravṛtāhutīr juhvati na haviryajña iti akṛtsnā vā eṣā devayajyā yad dhaviryajñaḥ atha haiṣaiva kṛtsnā devayajyā yat saumyo 'dhvaras tasmāt saumya evādhvare pravṛtāhutīr juhvati juṣṭo vāce bhūyāsaṃ juṣṭo vācaspataye devi vāg yad vāco madhumattamaṃ tasmin mā dhāḥ svāhā vāce svāhā vācapataye svāhā sarasvatyai svāhā sarasvatyā iti purastāt svāhākāreṇa juhoti [ed. -svāhākareṇa] tasmād vāg ata ūrdhvam utsṛṣṭā yajñaṃ vahati manasottarām manasā hi manaḥ prītam tad u haike saptāhutīr juhvati sapta chandāṃsi pravṛttāni pratimantram iti vadantaḥ yathā mekhalā paryasyate medhyasya cāmedhyasya ca vihṛtyā evaṃ haivaite nyupyante medhasya cāmedhyasya ca vihṛtyai yajñasya vihṛtyai prācīnaṃ hi dhiṣṇyebhyo devānāṃ lokāḥ pratīcīnaṃ manuṣyāṇām tasmāt somaṃ pibatā prāñco dhiṣṇyā nopasarpyāḥ janaṃ hy etat devalokaṃ hy adhyārohanti teṣām etad āyatanaṃ codayanaṃ ca yad āgnīdhraṃ ca sadaś ca tad yo 'vidvānt saṃcaraty ārtim ārchatyi atha yo vidvānt saṃcarati na sa dhiṣṇīyām ārtim ārchati || 17 || [ed. vidvant]
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.