अथैतन् नाना छन्दांस्य् अन्तरेण गर्ता इव अथैते स्थविष्ठे बलिष्ठे नान्तरे देवते ताभ्यां प्रतिपद्यते तद् गर्तस्कन्दं रोहस्य रूपं स्वर्ग्यम् तद् अनवानं संक्रामेत् अमृतं वै प्रणवः अमृतेनैव तन् मृत्युं तरति तद् यथा मत्येन वा वंशेन वा गर्तं संक्रामेद् एवं तत् प्रणवेनोपसंतनोति ब्रह्म ह वै प्रणवः ब्रह्मणैवास्मै तद् ब्रह्मोपसंतनोति शुद्धः प्रणवः स्यात् प्रजाकामानाम् मकारान्तः प्रतिष्ठाकामानाम् मकारान्तः प्रणवः स्याद् इति हैक आहुः शुद्ध इति त्व् एव स्थितः मीमांसितः प्रणवः अथात इह शुद्ध इह पूर्ण इति शुद्धः प्रणवः स्यात् शस्त्रानुवचनयोर् मध्य इति ह स्माह कौषीतकिस् तथा संहितं भवति मकारान्तो ऽवसानार्थे प्रतिष्ठा वा अवसानम् प्रतिष्ठित्या एव अथोभयोः कामयोर् आप्त्यै एतौ वै छन्दःप्रवाहाव् अवरं छन्दः परं छन्दो ऽतिप्रवहतस् तस्यायुर् न हिनस्ति छन्दसां छन्दो ऽतिप्रोढं स्यात् तत्रैव यं द्विष्यात् तं मनसा प्रैव विध्येत् छन्दसां कृन्तत्रे द्रवति वा सं वा शीर्यत इति त्रिः प्रथमां त्रिर् उत्तमाम् अन्वाह यज्ञस्यैव तद् बर्हिसो नह्यति स्थेम्ने बलायाविस्रंसाय यद्य् अपि छन्दः प्रातःसवने युज्येतार्धर्चश एव तस्य शंस्यं गायत्र्या रूपेण अथो प्रातःसवनरूपेणेति न त्रिष्टुब्जगत्याव् एतस्मिन् स्थाने ऽर्धर्चशस्ये यत् किं चिच् छन्दः प्रातःसवने युज्येतां पच्छ एवैनयोः शस्यम् इति सा स्थितिः ॥ ११ ॥
athaitan nānā chandāṃsy antareṇa gartā iva athaite sthaviṣṭhe baliṣṭhe nāntare devate tābhyāṃ pratipadyate tad gartaskandaṃ rohasya rūpaṃ svargyam tad anavānaṃ saṃkrāmet amṛtaṃ vai praṇavaḥ amṛtenaiva tan mṛtyuṃ tarati tad yathā matyena vā vaṃśena vā gartaṃ saṃkrāmed evaṃ tat praṇavenopasaṃtanoti brahma ha vai praṇavaḥ brahmaṇaivāsmai tad brahmopasaṃtanoti śuddhaḥ praṇavaḥ syāt prajākāmānām makārāntaḥ pratiṣṭhākāmānām makārāntaḥ praṇavaḥ syād iti haika āhuḥ śuddha iti tv eva sthitaḥ mīmāṃsitaḥ praṇavaḥ athāta iha śuddha iha pūrṇa iti śuddhaḥ praṇavaḥ syāt śastrānuvacanayor madhya iti ha smāha kauṣītakis tathā saṃhitaṃ bhavati makārānto 'vasānārthe pratiṣṭhā vā avasānam pratiṣṭhityā eva athobhayoḥ kāmayor āptyai etau vai chandaḥpravāhāv avaraṃ chandaḥ paraṃ chando 'tipravahatas tasyāyur na hinasti chandasāṃ chando 'tiproḍhaṃ syāt tatraiva yaṃ dviṣyāt taṃ manasā praiva vidhyet chandasāṃ kṛntatre dravati vā saṃ vā śīryata iti triḥ prathamāṃ trir uttamām anvāha yajñasyaiva tad barhiso nahyati sthemne balāyāvisraṃsāya yady api chandaḥ prātaḥsavane yujyetārdharcaśa eva tasya śaṃsyaṃ gāyatryā rūpeṇa atho prātaḥsavanarūpeṇeti na triṣṭubjagatyāv etasmin sthāne 'rdharcaśasye yat kiṃ cic chandaḥ prātaḥsavane yujyetāṃ paccha evainayoḥ śasyam iti sā sthitiḥ || 11 ||
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.