Library·Gopatha-Brahmana·2·2.4·2.4.15

Gopatha-Brahmana 2.4.15

GBr 2.4.15

अथ यद् ऐन्द्रावरुणं मैत्रावरुणस्योक्थं भवति <इन्द्रावरुणा सुतपाव् इमं सुतं सोमं पिबतं मद्यं धृतव्रतौ [श्स् ७।५८।१, ऋव् ६।६८।१०]> इत्य् ऋचाभ्यनूक्तम् मद्वद् धि तृतीयसवनम् <एह्य् ऊ षु ब्रवाणि ते [ऋव् ६।१६।१६]> <आग्निर् अगामि भारतः [ऋव् ६।१६।१९]> इति मैत्रावरुणस्य स्तोत्रियानुरूपौ <चर्षणीधृतं मघवानम् उक्थ्यम् [ऋव् ३।५१।१]> इत्य् उक्थमुखम् तस्योपरिष्टाद् ब्राह्मणम् <अस्तभ्नाद् द्याम् असुरो विश्ववेदाः [ऋव् ८।४२।१]> इति वारुणं सांशंसिकम् [एद्। अस्तभ्नाद्याम्, चोर्रेच्तेद् प्। ३०२] अहं चेति वरुणो ऽब्रवीत् देवतयोः संशंसायान् अतिशंसाय <इन्द्रावरुणा युवम् अध्वराय नः [ऋव् ७।८२।१]> इति पर्यास ऐन्द्रावरुणे ऐन्द्रावरुणम् अस्यैतन् नित्यम् उक्थम् तद् एतत् स्वस्मिन्न् आयतने स्वस्यां प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठापयति द्वन्द्वं वा एता देवता भूत्वा व्यजयन्त विजित्या एव अथो द्वन्द्वस्यैव मिथुनस्य प्रजात्यै सैकपादिनी भवति एकपादिन्या होता परिदधाति यत्र होतुर् होत्रकाणां युञ्जन्ति तत् समृद्धम् तद् वै खल्व् <आ वां राजानाव् अध्वरे ववृत्याम् [ऋव् ७।८४।१]> इति [एद्। आवां, चोर्रेच्तेद् प्। ३०३] एवम् एव केवलपर्यासं कुर्यात् केवलसूक्तम् केवलसूक्तम् एवोत्तरयोर् भवति <इन्द्रावरुणा मधुमत्तमस्य [प्स् २०।७।६, श्स् ७।५८।२, ऋव् ६।६८।११]> इति यजति एते एव तद् देवते यथाभागं प्रीणाति वषट्कृत्यानुवषट्करोति प्रत्य् एवाभिमृशन्ते नाप्याययन्ति न ह्य् अनाराशंसाः सीदन्ति ॥ १५ ॥

atha yad aindrāvaruṇaṃ maitrāvaruṇasyokthaṃ bhavati <indrāvaruṇā sutapāv imaṃ sutaṃ somaṃ pibataṃ madyaṃ dhṛtavratau [ŚS 7.58.1, ṚV 6.68.10]> ity ṛcābhyanūktam madvad dhi tṛtīyasavanam <ehy ū ṣu bravāṇi te [ṚV 6.16.16]> <āgnir agāmi bhārataḥ [ṚV 6.16.19]> iti maitrāvaruṇasya stotriyānurūpau <carṣaṇīdhṛtaṃ maghavānam ukthyam [ṚV 3.51.1]> ity ukthamukham tasyopariṣṭād brāhmaṇam <astabhnād dyām asuro viśvavedāḥ [ṚV 8.42.1]> iti vāruṇaṃ sāṃśaṃsikam [ed. astabhnādyām, corrected p. 302] ahaṃ ceti varuṇo 'bravīt devatayoḥ saṃśaṃsāyān atiśaṃsāya <indrāvaruṇā yuvam adhvarāya naḥ [ṚV 7.82.1]> iti paryāsa aindrāvaruṇe aindrāvaruṇam asyaitan nityam uktham tad etat svasminn āyatane svasyāṃ pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhāpayati dvandvaṃ vā etā devatā bhūtvā vyajayanta vijityā eva atho dvandvasyaiva mithunasya prajātyai saikapādinī bhavati ekapādinyā hotā paridadhāti yatra hotur hotrakāṇāṃ yuñjanti tat samṛddham tad vai khalv <ā vāṃ rājānāv adhvare vavṛtyām [ṚV 7.84.1]> iti [ed. āvāṃ, corrected p. 303] evam eva kevalaparyāsaṃ kuryāt kevalasūktam kevalasūktam evottarayor bhavati <indrāvaruṇā madhumattamasya [PS 20.7.6, ŚS 7.58.2, ṚV 6.68.11]> iti yajati ete eva tad devate yathābhāgaṃ prīṇāti vaṣaṭkṛtyānuvaṣaṭkaroti praty evābhimṛśante nāpyāyayanti na hy anārāśaṃsāḥ sīdanti || 15 ||

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/GBr/2.4.15

Cite as: Gopatha-Brahmana 2.4.15, in HREEM (hreem.cc/library/GBr/2.4.15), after GRETIL, Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/2_bra/gopbra_u.htm — Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919. Input by Arlo Griffiths (2005-06) NOTE: The division of the text into sentences marked by letters follows the divisions in the edition. This is not a current sys

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text