<को अद्य नर्यो देवकामः [ऋव् ४।२५।१]> इति मैत्रावरुणः <वने न वा यो न्य् अधायि चाकन् [ऋव् १०।२९।१, श्स् २०।७६।१]> इति ब्राह्मणाच्छंसी <आ याह्य् अर्वाङ् उप वन्धुरेष्ठाः [ऋव् ३।४३।१]> इत्य् अच्छावाकः एतानि वा आवपनानि एतैर् एवावपनैर् देवाश् चर्षयश् च स्वर्गं लोकं आयन् तथैवैतद् यजमाना एतैर् एवावपनैः स्वर्गं लोकं यन्ति <सद्यो ह जातो वृषभः कनीनः [ऋव् ३।४८।१]> इति मैत्रावरुणः पुरस्तात् संपातानाम् अहरहः शंसति तद् एतत् सूक्तं स्वर्ग्यम् एतेन सूक्तेन देवाश् चर्षयश् च स्वर्गं लोकम् आयन् तथैवैतद् यजमाना एतेनैव सूक्तेन स्वर्गं लोकं यन्ति तद् ऋषभवत् पशुमद् भवति पशूनाम् आप्त्यै तत् पञ्चर्चं भवति अन्नं वै पङ्क्तिः अन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै <अरिष्टैर् नः पथिभिः पारयन्ता [ऋव् ६।६९।१द्]> इति स्वर्गताया एवैतद् अहरहः शंसति <उद् उ ब्रह्माण्य् ऐरत श्रवस्या [ऋव् ७।२३।१, श्स् २०।१२।१]> इति ब्राह्मणाच्छंसी ब्रह्मण्वद् एतत् सूक्तं समृद्धम् एतेन सूक्तेन देवाश् चर्षयश् च स्वर्गं लोकम् आयन् तथैवैतद् यजमाना एतेनैव सूक्तेन स्वर्गं लोकं यन्ति तद् उ वै षडृचम् षड् वा ऋतवः ऋतूनाम् आप्त्यै तद् उपरिष्टात् संपातानाम् अहरहः शंसति <अभि तष्टेव दीधया मनीषाम् [ऋव् ३।३८।१अ]> इत्य् अच्छावाकः [एद्। अच्छावको] अहरहः शंसत्य् अभिवदति तत्यै रूपम् <अभि प्रियाणि मर्मृशत् पराणि [ऋव् ३।३८।१च्]> इति यान्य् एव पराण्य् अहानि तानि प्रियाणि तान्य् एव तद् अभिमर्मृशन्तो यन्त्य् अभ्यारभमाणाः परो वा अस्माल् लोकात् स्वर्गो लोकः स्वर्गम् एव तल् लोकम् अभिमृशन्ति <कवींर् इच्छामि संदृशे सुमेधाः [ऋव् ३।३८।१द्]> इति ये ह वा अनेन पूर्वे प्रेतास् ते वै कवयस् तान् एव तद् अभ्यतिवदति यद् उ वै दशर्चं दश वै प्राणाः प्राणेन तद् आप्नोति प्राणानां संतत्यै यद् उ वै दशर्चम् दश वै पुरुषे प्राणाः दश स्वर्गा लोकाः प्राणांश् चैव तत् स्वर्गांश् च लोकान् आप्नोति प्राणेषु चैवैतत् स्वर्गेषु च लोकेषु प्रतितिष्ठन्तो यन्ति यद् उ वै दशर्चम् दशाक्षरा विराट् इयं वै स्वर्गस्य लोकस्य प्रतिष्ठा तद् एतद् अस्यां प्रतिष्ठायां प्रतिष्ठापयति सकृद् इन्द्रं निराह तेनैन्द्राद् रूपान् न प्रच्यवते तद् उपरिष्टात् संपातानाम् अहरहः शंसति ॥ २ ॥
<ko adya naryo devakāmaḥ [ṚV 4.25.1]> iti maitrāvaruṇaḥ <vane na vā yo ny adhāyi cākan [ṚV 10.29.1, ŚS 20.76.1]> iti brāhmaṇācchaṃsī <ā yāhy arvāṅ upa vandhureṣṭhāḥ [ṚV 3.43.1]> ity acchāvākaḥ etāni vā āvapanāni etair evāvapanair devāś carṣayaś ca svargaṃ lokaṃ āyan tathaivaitad yajamānā etair evāvapanaiḥ svargaṃ lokaṃ yanti <sadyo ha jāto vṛṣabhaḥ kanīnaḥ [ṚV 3.48.1]> iti maitrāvaruṇaḥ purastāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati tad etat sūktaṃ svargyam etena sūktena devāś carṣayaś ca svargaṃ lokam āyan tathaivaitad yajamānā etenaiva sūktena svargaṃ lokaṃ yanti tad ṛṣabhavat paśumad bhavati paśūnām āptyai tat pañcarcaṃ bhavati annaṃ vai paṅktiḥ annādyasyāvaruddhyai <ariṣṭair naḥ pathibhiḥ pārayantā [ṚV 6.69.1d]> iti svargatāyā evaitad aharahaḥ śaṃsati <ud u brahmāṇy airata śravasyā [ṚV 7.23.1, ŚS 20.12.1]> iti brāhmaṇācchaṃsī brahmaṇvad etat sūktaṃ samṛddham etena sūktena devāś carṣayaś ca svargaṃ lokam āyan tathaivaitad yajamānā etenaiva sūktena svargaṃ lokaṃ yanti tad u vai ṣaḍṛcam ṣaḍ vā ṛtavaḥ ṛtūnām āptyai tad upariṣṭāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati <abhi taṣṭeva dīdhayā manīṣām [ṚV 3.38.1a]> ity acchāvākaḥ [ed. acchāvako] aharahaḥ śaṃsaty abhivadati tatyai rūpam <abhi priyāṇi marmṛśat parāṇi [ṚV 3.38.1c]> iti yāny eva parāṇy ahāni tāni priyāṇi tāny eva tad abhimarmṛśanto yanty abhyārabhamāṇāḥ paro vā asmāl lokāt svargo lokaḥ svargam eva tal lokam abhimṛśanti <kavīṃr icchāmi saṃdṛśe sumedhāḥ [ṚV 3.38.1d]> iti ye ha vā anena pūrve pretās te vai kavayas tān eva tad abhyativadati yad u vai daśarcaṃ daśa vai prāṇāḥ prāṇena tad āpnoti prāṇānāṃ saṃtatyai yad u vai daśarcam daśa vai puruṣe prāṇāḥ daśa svargā lokāḥ prāṇāṃś caiva tat svargāṃś ca lokān āpnoti prāṇeṣu caivaitat svargeṣu ca lokeṣu pratitiṣṭhanto yanti yad u vai daśarcam daśākṣarā virāṭ iyaṃ vai svargasya lokasya pratiṣṭhā tad etad asyāṃ pratiṣṭhāyāṃ pratiṣṭhāpayati sakṛd indraṃ nirāha tenaindrād rūpān na pracyavate tad upariṣṭāt saṃpātānām aharahaḥ śaṃsati || 2 ||
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.