Library·Gopatha-Brahmana·2·2.6·2.6.6

Gopatha-Brahmana 2.6.6

GBr 2.6.6

तद् आहुः कथं द्व्युक्थो होतैकसूक्त एकोक्था होत्रा द्विसूक्ता इति असौ वै होता यो ऽसौ तपति स वा एक एव तस्माद् एकसूक्तः स यद् विध्यातो द्वाव् इवाभवति तेज एव मण्डलं भा अपरं शुक्लम् अपरं कृष्णम् तस्माद् अ द्व्युक्थः रश्मयो वाव होत्रास् ते वा एकैकम् तस्माद् एकोक्थास् तद् यद् एकैकस्य रश्मेर् द्वौद्वौ वर्णौ भवतस् तस्माद् द्विसूक्ताः संवत्सरो वाव होता स वा एक एव तस्माद् एकसूक्तस् तस्य यद् द्वयान्य् अहानि भवन्ति शीतान्य् अन्यान्य् उष्णान्य् अन्यानि तस्माद् द्व्युक्थः ऋतवो वाव होत्रास् ते वा एकैकम् तस्माद् एकोक्थास् तद् यद् एकैकस्यर्तौ द्वौद्वौ मासौ भवतस् तस्माद् द्विसूक्ताः पुरुषो वाव होता स वा एक एव तस्माद् एकसूक्तः स यत् पुरुषो भवत्य् अन्यथैव प्रत्यङ् भवत्य् अन्यथा प्राङ् तस्माद् द्व्युक्थः अङ्गानि वाव होत्रास् तानि वा एकैकम् तस्माद् एकोक्थास् तद् यद् एकैकम् अङ्गं द्युतिर् भवति तस्माद् द्विसूक्तास् तद् आहुर् यद् द्व्युक्थो होतैकसूक्त एकोक्था होत्रा द्विसुक्ताः कथं तत् समं भवति यद् एव द्विदेवत्याभिर् यजन्त्य् अथो यद् द्विसूक्ता होत्रा इति ब्रूयात् तद् आहुर् यद् अग्निष्टोम एव सति यज्ञे द्वे होतुर् उक्थे अतिरिच्येते कथं ततो होत्रा न व्यवच्छिद्यन्त इति यद् एव द्विदेवत्याभिर् यजन्त्य् अथो यद् द्विसूक्ता होत्रा इति ब्रूयात् तद् आहुर् यद् अग्निष्टोम एव सति यज्ञे सर्वा देवताः सर्वाणि छन्दांस्य् आप्याययन्ति अथ कतमेन छन्दसायातयामान्य् उक्थानि प्रणयन्ति कया देवतयेति गायत्रेण छन्दसाग्निना देवतयेति ब्रूयात् देवान् ह यज्ञं तन्वानान् असुररक्षांस्य् अभिचेरिरे यज्ञपर्वणि यज्ञम् एषां हनिष्यामस् तृतीयसवनं प्रति तृतीयसवने ह यज्ञस् त्वरिष्टो बलिष्ठः प्रतनुमेषां यज्ञं हनिष्याम इति ते वरुणं दक्षिणतो ऽयोजयन् मध्यतो बृहस्पतिम् उत्तरतो विष्णुम् ते ऽब्रुवन्न् एकैकाः स्मः नेदम् उत्सहामह इति स्तुतो द्वितीयो येनेदं सह व्यश्नवामहा इति तान् इन्द्रो ऽब्रवीत् सर्वे मद्द्वितीया स्थेति ते सर्व इन्द्रद्वितीयास् तस्माद् ऐन्द्रावारुणम् ऐन्द्राबार्हस्पत्यम् ऐन्द्रावैष्णवम् अनुशस्यते द्वितीयवन्तो ह वा एतेन स्वा भवन्ति द्वितीयवन्तो मन्यन्ते य एवं वेद ॥ ६ ॥

tad āhuḥ kathaṃ dvyuktho hotaikasūkta ekokthā hotrā dvisūktā iti asau vai hotā yo 'sau tapati sa vā eka eva tasmād ekasūktaḥ sa yad vidhyāto dvāv ivābhavati teja eva maṇḍalaṃ bhā aparaṃ śuklam aparaṃ kṛṣṇam tasmād a dvyukthaḥ raśmayo vāva hotrās te vā ekaikam tasmād ekokthās tad yad ekaikasya raśmer dvaudvau varṇau bhavatas tasmād dvisūktāḥ saṃvatsaro vāva hotā sa vā eka eva tasmād ekasūktas tasya yad dvayāny ahāni bhavanti śītāny anyāny uṣṇāny anyāni tasmād dvyukthaḥ ṛtavo vāva hotrās te vā ekaikam tasmād ekokthās tad yad ekaikasyartau dvaudvau māsau bhavatas tasmād dvisūktāḥ puruṣo vāva hotā sa vā eka eva tasmād ekasūktaḥ sa yat puruṣo bhavaty anyathaiva pratyaṅ bhavaty anyathā prāṅ tasmād dvyukthaḥ aṅgāni vāva hotrās tāni vā ekaikam tasmād ekokthās tad yad ekaikam aṅgaṃ dyutir bhavati tasmād dvisūktās tad āhur yad dvyuktho hotaikasūkta ekokthā hotrā dvisuktāḥ kathaṃ tat samaṃ bhavati yad eva dvidevatyābhir yajanty atho yad dvisūktā hotrā iti brūyāt tad āhur yad agniṣṭoma eva sati yajñe dve hotur ukthe atiricyete kathaṃ tato hotrā na vyavacchidyanta iti yad eva dvidevatyābhir yajanty atho yad dvisūktā hotrā iti brūyāt tad āhur yad agniṣṭoma eva sati yajñe sarvā devatāḥ sarvāṇi chandāṃsy āpyāyayanti atha katamena chandasāyātayāmāny ukthāni praṇayanti kayā devatayeti gāyatreṇa chandasāgninā devatayeti brūyāt devān ha yajñaṃ tanvānān asurarakṣāṃsy abhicerire yajñaparvaṇi yajñam eṣāṃ haniṣyāmas tṛtīyasavanaṃ prati tṛtīyasavane ha yajñas tvariṣṭo baliṣṭhaḥ pratanumeṣāṃ yajñaṃ haniṣyāma iti te varuṇaṃ dakṣiṇato 'yojayan madhyato bṛhaspatim uttarato viṣṇum te 'bruvann ekaikāḥ smaḥ nedam utsahāmaha iti stuto dvitīyo yenedaṃ saha vyaśnavāmahā iti tān indro 'bravīt sarve maddvitīyā stheti te sarva indradvitīyās tasmād aindrāvāruṇam aindrābārhaspatyam aindrāvaiṣṇavam anuśasyate dvitīyavanto ha vā etena svā bhavanti dvitīyavanto manyante ya evaṃ veda || 6 ||

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/GBr/2.6.6

Cite as: Gopatha-Brahmana 2.6.6, in HREEM (hreem.cc/library/GBr/2.6.6), after GRETIL, Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919.

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/2_bra/gopbra_u.htm — Gopathabrahmana Based on the edition by Dieuke Gaastra: Das Gopatha Brāhmaṇa, Leiden : Brill 1919. Input by Arlo Griffiths (2005-06) NOTE: The division of the text into sentences marked by letters follows the divisions in the edition. This is not a current sys

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text