Library·Jayadeva: Gitagovinda-kavya (in pausa)·11
सुचिरम् अनुनयेन प्रीणयित्वा मृग-अक्षीम् गतवति कृत-वेशे केशवे कुञ्ज-शय्याम् । रचित-रुचिर-भूषाम् दृष्टि-मोषे प्रदोषे स्फुरति निरवसादाम् कापि राधाम् जगाद ॥
suciram anunayena prīṇayitvā mṛga-akṣīm gatavati kṛta-veśe keśave kuñja-śayyām / racita-rucira-bhūṣām dṛṣṭi-moṣe pradoṣe sphurati niravasādām kāpi rādhām jagāda //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरचित-चाटु-वचन-रचनम् चरणे रचित-प्रणिपातम् । संप्रति मञ्जुल-वञ्जुल-सीमनि केलि-शयनम् अनुयातम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
viracita-cāṭu-vacana-racanam caraṇe racita-praṇipātam / saṃprati mañjula-vañjula-sīmani keli-śayanam anuyātam // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घन-जघन-स्तन-भार-भरे दर-मन्थर-चरण-विहारम् । मुखरित-मणि-मञ्जीरम् उपैहि विधेहि मराल-विकारम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
ghana-jaghana-stana-bhāra-bhare dara-manthara-caraṇa-vihāram / mukharita-maṇi-mañjīram upaihi vidhehi marāla-vikāram // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु रमणीयतरम् तरुणी-जन-मोहन-मधुप-विरावम् । कुसुमशरासन-शासन-बन्दिनि पिक-निकरे भज भावम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
śṛṇu ramaṇīyataram taruṇī-jana-mohana-madhupa-virāvam / kusumaśarāsana-śāsana-bandini pika-nikare bhaja bhāvam // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिल-तरल-किसलय-निकरेण करेण लता-निकुरम्बम् । प्रेरणम् इव करभ-ऊरु करोति गतिम् प्रतिमुञ्च विलम्बम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
anila-tarala-kisalaya-nikareṇa kareṇa latā-nikurambam / preraṇam iva karabha-ūru karoti gatim pratimuñca vilambam // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरितम् अनङ्ग-तरङ्ग-वशात् इव सूचित-हरि-परिरम्भम् । पृच्छ मनोहर-हार-विमल-जल-धारम् अमुम् कुच-कुम्भम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
sphuritam anaṅga-taraṅga-vaśāt iva sūcita-hari-parirambham / pṛccha manohara-hāra-vimala-jala-dhāram amum kuca-kumbham // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिगतम् अखिल-सखीभिः इदम् तव वपुः अपि रति-रण-सज्जम् । चण्डि रसित-रशना-रव-डिण्डिमम् अभिसर सरसम् अलज्जम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
adhigatam akhila-sakhībhiḥ idam tava vapuḥ api rati-raṇa-sajjam / caṇḍi rasita-raśanā-rava-ḍiṇḍimam abhisara sarasam alajjam // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मर-शर-सुभग-नखेन करेण सखीम् अवलम्ब्य सलीलम् । चल वलय-क्वणितैः अवबोधय हरिम् अपि निजगति-शीलम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
smara-śara-subhaga-nakhena kareṇa sakhīm avalambya salīlam / cala valaya-kvaṇitaiḥ avabodhaya harim api nijagati-śīlam // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीजयदेव-भणितम् अधरीकृत-हारम् उदासित-वामम् । हरि-विनिहित-मनसाम् अधितिष्ठतु कण्ठ-तटीम् अविरामम् ॥ मुग्धे मधुमथनम् अनुगतम् अनुसर राधिके ॥
śrījayadeva-bhaṇitam adharīkṛta-hāram udāsita-vāmam / hari-vinihita-manasām adhitiṣṭhatu kaṇṭha-taṭīm avirāmam // mugdhe madhumathanam anugatam anusara rādhike //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा माम् द्रक्ष्यति वक्ष्यति स्मर-कथाम् प्रति-अङ्गम् आलिङ्गनैः प्रीतिम् यास्यति रंस्यते सखि समागत्य इति चिन्ता-आकुलः । सः त्वाम् पश्यति वेपते पुलकयति आनन्दति स्विद्यति प्रत्युद्गच्छति मूर्च्छति स्थिर-तमः-पुञ्जे निकुञ्जे प्रियः ॥
sā mām drakṣyati vakṣyati smara-kathām prati-aṅgam āliṅganaiḥ prītim yāsyati raṃsyate sakhi samāgatya iti cintā-ākulaḥ / saḥ tvām paśyati vepate pulakayati ānandati svidyati pratyudgacchati mūrcchati sthira-tamaḥ-puñje nikuñje priyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्ष्णोः निक्षिपत्-अञ्जनम् श्रवणयोः तापिच्छ-गुच्छ-आवलीम् मूर्ध्नि श्याम-सरोज-दाम कुचयोः कस्तूरिका-पत्रकम् । धूर्तानाम् अभिसार-सत्वर-हृदाम् विष्वक्-निकुञ्जे सखि ध्वान्तम् नील-निचोल-चारु सुदृशाम् प्रति-अङ्गम् आलिङ्गति ॥
akṣṇoḥ nikṣipat-añjanam śravaṇayoḥ tāpiccha-guccha-āvalīm mūrdhni śyāma-saroja-dāma kucayoḥ kastūrikā-patrakam / dhūrtānām abhisāra-satvara-hṛdām viṣvak-nikuñje sakhi dhvāntam nīla-nicola-cāru sudṛśām prati-aṅgam āliṅgati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्मीर-गौर-वपुषाम् अभिसारिकाणाम् आबद्ध-रेखम् अभितः रुचि-मञ्जरीभिः । एतत् तमाल-दल-नील-तमम् तमिस्रम् तत्-प्रेम-हेम-निकष-उपलताम् तनोति ॥
kāśmīra-gaura-vapuṣām abhisārikāṇām ābaddha-rekham abhitaḥ ruci-mañjarībhiḥ / etat tamāla-dala-nīla-tamam tamisram tat-prema-hema-nikaṣa-upalatām tanoti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हार-आवली-तरल-काञ्चि-दाम- केयूर-कङ्कण-मणि-द्युति-दीपितस्य । द्वारे निकुञ्ज-निलयस्य हरिम् निरीक्ष्य व्रीडावतीम् अथ सखी निजगाद राधाम् ॥
hāra-āvalī-tarala-kāñci-dāma- keyūra-kaṅkaṇa-maṇi-dyuti-dīpitasya / dvāre nikuñja-nilayasya harim nirīkṣya vrīḍāvatīm atha sakhī nijagāda rādhām //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जुतर-कुञ्ज-तल-केलि-सदने । विलस रति-रभस-हसित-वदने ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
mañjutara-kuñja-tala-keli-sadane / vilasa rati-rabhasa-hasita-vadane // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव-भवत्-अशोक-दल-शयन-सारे । विलस कुच-कलश-तरल-हारे ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
nava-bhavat-aśoka-dala-śayana-sāre / vilasa kuca-kalaśa-tarala-hāre // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुम-चय-रचित-शुचि-वास-गेहे । विलस कुसुम-सुकुमार-देहे ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
kusuma-caya-racita-śuci-vāsa-gehe / vilasa kusuma-sukumāra-dehe // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चल-मलय-वन-पवन-सुरभि-शीते । विलस रस-वलित-ललित-गीते ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
cala-malaya-vana-pavana-surabhi-śīte / vilasa rasa-valita-lalita-gīte // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु-मुदित-मधुप-कुल-कलित-रावे । विलस मदन-रस-सरस-भावे ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
madhu-mudita-madhupa-kula-kalita-rāve / vilasa madana-rasa-sarasa-bhāve // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरतर-पिक-निकर-निनद-मुखरे । विलस दशन-रुचि-रुचिर-शिखरे ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
madhuratara-pika-nikara-ninada-mukhare / vilasa daśana-ruci-rucira-śikhare // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितत-बहु-वल्लि-नव-पल्लव-घने । विलस चिरम् अलस-पीन-जघने ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
vitata-bahu-valli-nava-pallava-ghane / vilasa ciram alasa-pīna-jaghane // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विहित-पद्मावती-सुख-समाजे । कुरु मुरारे मङ्गल-शतानि भणति जयदेव-कवि-राजे ॥ प्रविश राधे माधव-समीपम् इह ॥
vihita-padmāvatī-sukha-samāje / kuru murāre maṅgala-śatāni bhaṇati jayadeva-kavi-rāje // praviśa rādhe mādhava-samīpam iha //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वाम् चित्तेन चिरम् वहन् अयम् अतिश्रान्तः भृशम् तापितः कन्दर्पेण तु पातुम् इच्छति सुधा-संबाध-बिम्ब-अधरम् । अस्य अङ्गम् तत् अलंकुरु क्षणम् इह भ्रू-क्षेप-लक्ष्मी-लव- क्रीते दासे इव उपसेवित-पद-अम्भोजे कुतः सम्भ्रमः ॥
tvām cittena ciram vahan ayam atiśrāntaḥ bhṛśam tāpitaḥ kandarpeṇa tu pātum icchati sudhā-saṃbādha-bimba-adharam / asya aṅgam tat alaṃkuru kṣaṇam iha bhrū-kṣepa-lakṣmī-lava- krīte dāse iva upasevita-pada-ambhoje kutaḥ sambhramaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा ससाध्वस-सानन्दम् गोविन्दे लोल-लोचना । सिञ्जान-मञ्जु-मञ्जीरम् प्रविवेश निवेशनम् ॥
sā sasādhvasa-sānandam govinde lola-locanā / siñjāna-mañju-mañjīram praviveśa niveśanam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधा-वदन-विलोकन-विकसित-विविध-विकार-विभङ्गम् । जलनिधिम् इव विधु-मण्डल-दर्शन-तरलित-तुङ्ग-तरङ्गम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
rādhā-vadana-vilokana-vikasita-vividha-vikāra-vibhaṅgam / jalanidhim iva vidhu-maṇḍala-darśana-taralita-tuṅga-taraṅgam // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हारम् अमलतर-तारम् उरसि दधतम् परिरभ्य विदूरम् । स्फुटतर-फेन-कदम्ब-करम्बितम् इव यमुना-जल-पूरम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
hāram amalatara-tāram urasi dadhatam parirabhya vidūram / sphuṭatara-phena-kadamba-karambitam iva yamunā-jala-pūram // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामल-मृदुल-कलेवर-मण्डलम् अधिगत-गौर-दुकूलम् । नील-नलिनम् इव पीत-पराग-पटल-भर-वलयित-मूलम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
śyāmala-mṛdula-kalevara-maṇḍalam adhigata-gaura-dukūlam / nīla-nalinam iva pīta-parāga-paṭala-bhara-valayita-mūlam // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरल-दृक्-अञ्चल-चलन-मनोहर-वदन-जनित-रति-रागम् । स्फुट-कमल-उदर-खेलित-खञ्जन-युगम् इव शरदि तडागम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
tarala-dṛk-añcala-calana-manohara-vadana-janita-rati-rāgam / sphuṭa-kamala-udara-khelita-khañjana-yugam iva śaradi taḍāgam // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदन-कमल-परिशीलन-मिलित-मिहिर-सम-कुण्डल-शोभम् । स्मित-रुचि-रुचिर-समुल्लसित-अधर-पल्लव-कृत-रति-लोभम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
vadana-kamala-pariśīlana-milita-mihira-sama-kuṇḍala-śobham / smita-ruci-rucira-samullasita-adhara-pallava-kṛta-rati-lobham // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशि-किरण-छुरित-उदर-जलधर-सुन्दर-सकुसुम-कोशम् । तिमिर-उदित-विधु-मण्डल-निर्मल-मलयज-तिलक-निवेशम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
śaśi-kiraṇa-churita-udara-jaladhara-sundara-sakusuma-kośam / timira-udita-vidhu-maṇḍala-nirmala-malayaja-tilaka-niveśam // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपुल-पुलक-भर-दन्तुरितम् रति-केलि-कलाभिः अधीरम् । मणि-गण-किरण-समूह-समुज्ज्वल-भूषण-सुभग-शरीरम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
vipula-pulaka-bhara-danturitam rati-keli-kalābhiḥ adhīram / maṇi-gaṇa-kiraṇa-samūha-samujjvala-bhūṣaṇa-subhaga-śarīram // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीजयदेव-भणित-विभव-द्विगुणीकृत-भूषण-भारम् । प्रणमत हृदि सुचिरम् विनिधाय हरिम् सुकृत-उदय-सारम् ॥ हरिम् एक-रसम् चिरम् अभिलषित-विलासम् सा ददर्श गुरु-हर्ष-वशंवद-वदनम् अनङ्ग-निवासम् ॥
śrījayadeva-bhaṇita-vibhava-dviguṇīkṛta-bhūṣaṇa-bhāram / praṇamata hṛdi suciram vinidhāya harim sukṛta-udaya-sāram // harim eka-rasam ciram abhilaṣita-vilāsam sā dadarśa guru-harṣa-vaśaṃvada-vadanam anaṅga-nivāsam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्रम्य अपाङ्गम् श्रवण-पथ-पर्यन्त-गमन- प्रयासेन इव अक्ष्णोः तरलतर-तारम् पतितयोः । इदानीम् राधायाः प्रियतम-समालोक-समये पपात स्वेद-अम्बु-प्रसर इव हर्ष-अश्रु-निकरः ॥
atikramya apāṅgam śravaṇa-patha-paryanta-gamana- prayāsena iva akṣṇoḥ taralatara-tāram patitayoḥ / idānīm rādhāyāḥ priyatama-samāloka-samaye papāta sveda-ambu-prasara iva harṣa-aśru-nikaraḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भजन्त्याः तल्प-अन्तम् कृत-कपट-कण्डूति-पिहित- स्मितम् याते गेहात् बहिः अवहित-आली-परिजने । प्रिय-आस्यम् पश्यन्त्याः स्मर-शर-समाकूत-सुभगम् सलज्जा लज्जा अपि व्यगमत् इव दूरम् मृग-दृशः ॥
bhajantyāḥ talpa-antam kṛta-kapaṭa-kaṇḍūti-pihita- smitam yāte gehāt bahiḥ avahita-ālī-parijane / priya-āsyam paśyantyāḥ smara-śara-samākūta-subhagam salajjā lajjā api vyagamat iva dūram mṛga-dṛśaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुङ्गौ तस्या उरोजाव् अतनु-वरतनोर् निर्गतौ मा स्म भूतां पृष्ठं निर्भिद्य तस्माद् बहिर् इति वलित-ग्रीवम् आलोकयन् वः
tuṅgau tasyā urojāv atanu-varatanor nirgatau mā sma bhūtāṃ pṛṣṭhaṃ nirbhidya tasmād bahir iti valita-grīvam ālokayan vaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय-श्री-विन्यस्तैर् महित इव मन्दार-कुसुमैः स्वयं सिन्दूरेण द्विप-रण-मुदा मुद्रित इव । भुजापीड-क्रीडा-हत-कुवलयापीड-करिणः प्रकीर्णासृग्-बिन्दुर् जयति भुज-दण्डो मुरजितः
jaya-śrī-vinyastair mahita iva mandāra-kusumaiḥ svayaṃ sindūreṇa dvipa-raṇa-mudā mudrita iva | bhujāpīḍa-krīḍā-hata-kuvalayāpīḍa-kariṇaḥ prakīrṇāsṛg-bindur jayati bhuja-daṇḍo murajitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्योरोज-सरोज-खेलन-रसित्वाद् आत्मनः ख्यापयन् ध्यातुर् मानस-राज-हंस-निभतां देयान् मुकुन्दो मुदम्
ramyoroja-saroja-khelana-rasitvād ātmanaḥ khyāpayan dhyātur mānasa-rāja-haṃsa-nibhatāṃ deyān mukundo mudam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.