Library·Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra·2·2.3

Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra 2.3

अधुना संस्काराणां साधने लक्षणम् आह

adhunā saṃskārāṇāṃ sādhane lakṣaṇam āha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रथमोद्दिष्टस्य स्वेदनसंस्कारस्य साधनं स्पष्टयन्नाह आसुरीत्यादि

tatra prathamoddiṣṭasya svedanasaṃskārasya sādhanaṃ spaṣṭayannāha āsurītyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतस्य पारदस्य त्रिदिनं दिनत्रयपरिमाणं यथा स्यात्तथा मृदुवह्निना स्वल्पाग्निना स्वेदः स्वेदनं कार्यम्

sūtasya pāradasya tridinaṃ dinatrayaparimāṇaṃ yathā syāttathā mṛduvahninā svalpāgninā svedaḥ svedanaṃ kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केन काञ्जिकेन सौवीरेण

kena kāñjikena sauvīreṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैः सह आसुरीपटुकटुकत्रयचित्रार्द्रकमूलकैः सह

kaiḥ saha āsurīpaṭukaṭukatrayacitrārdrakamūlakaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसुरी राजिका पटु सैन्धवं लवणविशेषः केचित्पटुशब्देन क्षारमपि व्याचक्षते कटुकत्रयं शुण्ठीमरिचपिप्पल्यः चित्रकं प्रतीतम् आर्द्रकं कन्दविशेषो नागरहेतुः मूलकं कन्दविशेषः प्रसिद्धः

āsurī rājikā paṭu saindhavaṃ lavaṇaviśeṣaḥ kecitpaṭuśabdena kṣāramapi vyācakṣate kaṭukatrayaṃ śuṇṭhīmaricapippalyaḥ citrakaṃ pratītam ārdrakaṃ kandaviśeṣo nāgarahetuḥ mūlakaṃ kandaviśeṣaḥ prasiddhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंविशिष्टैरेतैः कलांशैः षोडशांशैः षोडशांशः प्रत्येकं संयुज्यते

kiṃviśiṣṭairetaiḥ kalāṃśaiḥ ṣoḍaśāṃśaiḥ ṣoḍaśāṃśaḥ pratyekaṃ saṃyujyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंमतमिदं व्याख्यानाम्

sarvasaṃmatamidaṃ vyākhyānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्र विशेषः काञ्जिके सर्वधान्याम्लसंधानं तुषवर्ज्ये तु कारयेत्

atra viśeṣaḥ kāñjike sarvadhānyāmlasaṃdhānaṃ tuṣavarjye tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरगा त्रिफला क्रान्ता लघुपर्णी शतावरी

uragā triphalā krāntā laghuparṇī śatāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन युक्तं रसस्विन्नं त्रिदिनं मृदुवह्निना

tena yuktaṃ rasasvinnaṃ tridinaṃ mṛduvahninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोलायन्त्रेण तीव्रेण मर्दयित्वा पुनः पुनः । इति रसेन्द्रमङ्गलात्

dolāyantreṇa tīvreṇa mardayitvā punaḥ punaḥ / iti rasendramaṅgalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षाराम्लैर् ओषधैर् वापि दोलायन्त्रे स्थितस्य हि । पाचनं स्वेदनाख्यं स्यान्मलशैथिल्यकारकम् । इति परिभाषा

kṣārāmlair oṣadhair vāpi dolāyantre sthitasya hi / pācanaṃ svedanākhyaṃ syānmalaśaithilyakārakam / iti paribhāṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रवद्रव्येण भाण्डस्य पूरितार्धोदरस्य च । मुखस्योभयतो द्वारद्वयं कृत्वा प्रयत्नतः

dravadravyeṇa bhāṇḍasya pūritārdhodarasya ca / mukhasyobhayato dvāradvayaṃ kṛtvā prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योपरि क्षिपेद्दण्डं तन्मध्ये रसपोटलीम् । बद्ध्वा तु स्वेदयेदेतद्दोलायन्त्रमिति स्मृतम् । इति दोलायन्त्रलक्षणम्

tasyopari kṣipeddaṇḍaṃ tanmadhye rasapoṭalīm / baddhvā tu svedayedetaddolāyantramiti smṛtam / iti dolāyantralakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.