Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra 3.3

सर्वोत्कृष्टत्वेन गगनग्राससाधनम् आह क्षारेत्यादि

sarvotkṛṣṭatvena gaganagrāsasādhanam āha kṣāretyādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्बोधो रसराजस्य जायते इति शेषः

kṣudbodho rasarājasya jāyate iti śeṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैः कृत्वा क्षारौषधिपट्वम्लैः क्षारौषधयो ऽहिमारादयः पटु सैन्धवम् अम्लम् अम्लवेतसादि एतैः क्षुदुत्पत्तिर् भवेद् इत्यर्थः

kaiḥ kṛtvā kṣārauṣadhipaṭvamlaiḥ kṣārauṣadhayo 'himārādayaḥ paṭu saindhavam amlam amlavetasādi etaiḥ kṣudutpattir bhaved ityarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारौषधयो यथा । अहिमारमपामार्गे तण्डुलीयकसंयुतम् । स्नुह्यर्ककरवीरं च लाङ्गलीक्षीरकन्दौ

kṣārauṣadhayo yathā / ahimāramapāmārge taṇḍulīyakasaṃyutam / snuhyarkakaravīraṃ ca lāṅgalīkṣīrakandau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्कोटीं कञ्चुकीं तुम्बां पलाशं चाग्निमन्थकम् । करीरं चित्रकं शिग्रुं वरुणं वेतसं वटम्

karkoṭīṃ kañcukīṃ tumbāṃ palāśaṃ cāgnimanthakam / karīraṃ citrakaṃ śigruṃ varuṇaṃ vetasaṃ vaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पटोल्यर्जुनकूष्माण्डकदलीवज्रकन्दकम् । अश्वत्थं सूरणं जालीं दहेत् कन्दान् अनेकशः

paṭolyarjunakūṣmāṇḍakadalīvajrakandakam / aśvatthaṃ sūraṇaṃ jālīṃ dahet kandān anekaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्धूमेन सर्वांश्च देवदालीं दहेत्तथा । औषधिक्षारनामासौ गणस्तु परिकीर्तितः

antardhūmena sarvāṃśca devadālīṃ dahettathā / auṣadhikṣāranāmāsau gaṇastu parikīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्लं यथा । अम्लवेतसजम्बीरं लकुचं बीजपूरकम् । चाङ्गेरी चणकाम्लं च नारङ्गं तित्तिडी तथा

amlaṃ yathā / amlavetasajambīraṃ lakucaṃ bījapūrakam / cāṅgerī caṇakāmlaṃ ca nāraṅgaṃ tittiḍī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बष्ठा करमर्दश्च कपित्थः करणादिकः । पञ्चाम्लसंयुतो वा स्यादम्लवर्गः प्रकीर्तितः

ambaṣṭhā karamardaśca kapitthaḥ karaṇādikaḥ / pañcāmlasaṃyuto vā syādamlavargaḥ prakīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चणकाम्लं च सर्वेषाम् एकमेव प्रशस्यते । अम्लवेतसमेकं वा सर्वेषामुत्तमोत्तमम्

caṇakāmlaṃ ca sarveṣām ekameva praśasyate / amlavetasamekaṃ vā sarveṣāmuttamottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येतैः क्षारौषधिपट्वम्लैः क्षुद्बोधो भवेत् रागबन्धने च भवेतां रागो रञ्जनं बन्धनं पूर्वम् उपवर्णितम्

ityetaiḥ kṣārauṣadhipaṭvamlaiḥ kṣudbodho bhavet rāgabandhane ca bhavetāṃ rāgo rañjanaṃ bandhanaṃ pūrvam upavarṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुतो हेतोः एतैः पूर्वोक्तैः करणरूपैः स्वेदात्

kuto hetoḥ etaiḥ pūrvoktaiḥ karaṇarūpaiḥ svedāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरिति विशेषणे

punariti viśeṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षच्छेदः रसपक्षापकर्तनं यथा स्थिरो भवति द्रव्यत्वं गुणवत्त्वं वा गगनमभ्रकं विना न भवतीत्यर्थः

pakṣacchedaḥ rasapakṣāpakartanaṃ yathā sthiro bhavati dravyatvaṃ guṇavattvaṃ vā gaganamabhrakaṃ vinā na bhavatītyarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.