Library·Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra·3·3.4

Govindbhagavatpada: Rasahrdayatantra 3.4

द्रव्यत्वम् अभ्रकेणाहाभ्रकजीर्ण इत्यादि

dravyatvam abhrakeṇāhābhrakajīrṇa ityādi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलरहिते अतिक्षुद्बोधे षण्ढता भवेत्

balarahite atikṣudbodhe ṣaṇḍhatā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा । शीतत्वान्मर्दनाभावाल् लोहाशुद्धस्य जारणात् । विडप्रभूतदानाद् वा भुङ्क्ते जीर्णादजीर्णगः

yathā / śītatvānmardanābhāvāl lohāśuddhasya jāraṇāt / viḍaprabhūtadānād vā bhuṅkte jīrṇādajīrṇagaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यग्नितो निराहारात् क्रामणारहितस्य च । इत्येता विक्रिया ज्ञेया अष्टभिः षण्ढतां व्रजेत्

atyagnito nirāhārāt krāmaṇārahitasya ca / ityetā vikriyā jñeyā aṣṭabhiḥ ṣaṇḍhatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो रसोऽष्टसंस्कारानन्तरम् अभ्रकजीर्णः कर्तव्यः यतोऽभ्रकजीर्णं बलवान् भवति

ato raso'ṣṭasaṃskārānantaram abhrakajīrṇaḥ kartavyaḥ yato'bhrakajīrṇaṃ balavān bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रकजीर्णे ग्रासन्याये न जारितं यस्मिन् स तथोक्तः

abhrakajīrṇe grāsanyāye na jāritaṃ yasmin sa tathoktaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याभ्रजारणायोग्यस्य रसस्य चारणे केवलकवलने एते प्रोक्ताः

tasyābhrajāraṇāyogyasya rasasya cāraṇe kevalakavalane ete proktāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते के संधानवासनौषधिनिर्मुखसमुखा एव महायोगाः महद्द्रव्यत्वकारकाः संधानं सर्वधान्यानाम् अष्टौषध्यादीनां च संधानं यथा सर्वधान्यानि निक्षिप्य आरनालं तु कारयेत्

ete ke saṃdhānavāsanauṣadhinirmukhasamukhā eva mahāyogāḥ mahaddravyatvakārakāḥ saṃdhānaṃ sarvadhānyānām aṣṭauṣadhyādīnāṃ ca saṃdhānaṃ yathā sarvadhānyāni nikṣipya āranālaṃ tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपत्त्रमूलसंयुक्ता औषधीस्तत्र निःक्षिपेत्

sapattramūlasaṃyuktā auṣadhīstatra niḥkṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षितिकासीससामुद्रसिन्धुत्र्युषणराजिकैः । संयुक्तं कारयेत्तत्तु सोष्मे सप्ताहसंस्थितम्

kṣitikāsīsasāmudrasindhutryuṣaṇarājikaiḥ / saṃyuktaṃ kārayettattu soṣme saptāhasaṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्चारनालसंयुक्तं ताम्रभाण्डे तु संधयेत् । इत्यभ्रकचारणार्थं संधानम्

taccāranālasaṃyuktaṃ tāmrabhāṇḍe tu saṃdhayet / ityabhrakacāraṇārthaṃ saṃdhānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनौषध्यो यथा । विज्ञेयमौषधीवर्गं यथा शास्त्रैरुदाहृतम् । जलजं स्थलजं चैव सम्यक् ज्ञात्वा तु कारयेत्

vāsanauṣadhyo yathā / vijñeyamauṣadhīvargaṃ yathā śāstrairudāhṛtam / jalajaṃ sthalajaṃ caiva samyak jñātvā tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलजा उत्पली पद्मा स्थलजा च प्रसारिणी । जालिनी अभ्रचन्द्रा च चित्रपर्णी त्रिपर्णिका । रसचन्द्रौकसश् चैव तथा च जलमूलकः । समङ्गा वारिभूता च अपामार्गो जलोद्भवा

jalajā utpalī padmā sthalajā ca prasāriṇī / jālinī abhracandrā ca citraparṇī triparṇikā / rasacandraukasaś caiva tathā ca jalamūlakaḥ / samaṅgā vāribhūtā ca apāmārgo jalodbhavā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजमारी उपाम्बुश्च कुम्भिका जलपिप्पली । जलपूर्वाम्बुसीता च कुमारी नागिनी तथा

ajamārī upāmbuśca kumbhikā jalapippalī / jalapūrvāmbusītā ca kumārī nāginī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितजङ्घा स्वरश्चैव तथा सर्पः सुगन्धिका । वृद्धा च बृहती तद्वन्मूर्तिर् मार्जारपादिका

sitajaṅghā svaraścaiva tathā sarpaḥ sugandhikā / vṛddhā ca bṛhatī tadvanmūrtir mārjārapādikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा जलचकोरी च मीनाक्षी अहिलोचना । जयांविच वराही च अपत्त्रा ईश्वरी तथा

tathā jalacakorī ca mīnākṣī ahilocanā / jayāṃvica varāhī ca apattrā īśvarī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्कुरी हलिनी चैव बृहती वज्रकन्दकम् । मुसली वनमाला च विदारी मोहिनी तथा

kurkurī halinī caiva bṛhatī vajrakandakam / musalī vanamālā ca vidārī mohinī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माण्डूकी लवणा चैव उग्रा च उत्तमा तथा । शिखिपादी कपोती च नन्दिनी वृश्चिकालिका । हंसपादी शिखा चैव सारिवा वायसी तथा । दन्ती गोजिह्विका चैव गरुडी हेमपुष्पिका

māṇḍūkī lavaṇā caiva ugrā ca uttamā tathā / śikhipādī kapotī ca nandinī vṛścikālikā / haṃsapādī śikhā caiva sārivā vāyasī tathā / dantī gojihvikā caiva garuḍī hemapuṣpikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समङ्गा जलजा चैव मांसी पाषाणभेदिका । अलम्बुषा मेघनादा शुकनादा कपोतिकी

samaṅgā jalajā caiva māṃsī pāṣāṇabhedikā / alambuṣā meghanādā śukanādā kapotikī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरिका तुलसी धान्या मेषिका च वनार्जका । वाराही चणकायासी तथा च अपराजिता

kṣīrikā tulasī dhānyā meṣikā ca vanārjakā / vārāhī caṇakāyāsī tathā ca aparājitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुःषष्टिगणो ह्य् एष औषधीनां प्रकीर्तितः । षष्ठाष्टकप्रयोगेन अवस्थां नैव कारयेत्

catuḥṣaṣṭigaṇo hy eṣa auṣadhīnāṃ prakīrtitaḥ / ṣaṣṭhāṣṭakaprayogena avasthāṃ naiva kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति

iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयमोषधीगणः संधाने ऽपि योज्यः

ayamoṣadhīgaṇaḥ saṃdhāne 'pi yojyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संधानं च वासनौषधयश्च ताभिः कृत्वा ये निर्मुखसमुखा एव योगाः अकृतमुखकृतमुखा इत्यर्थः

saṃdhānaṃ ca vāsanauṣadhayaśca tābhiḥ kṛtvā ye nirmukhasamukhā eva yogāḥ akṛtamukhakṛtamukhā ityarthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.