इति श्रीगारुडे महापुराणे धर्मकाण्डे द्वितीयांशे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे नरकतत्प्रवेशनिर्गमनादिवर्णनं नाम तृतीयो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ४ श्रीकृष्ण उवाच । ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापियन्नरैः कलुषं कृतम् । तस्य पापस्य शुद्ध्यर्थं विधेया निष्कृतिर्नरैः
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe dharmakāṇḍe dvitīyāṃśe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde narakatatpraveśanirgamanādivarṇanaṃ nāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 4 śrīkṛṣṇa uvāca / jñānato 'jñānato vāpiyannaraiḥ kaluṣaṃ kṛtam / tasya pāpasya śuddhyarthaṃ vidheyā niṣkṛtirnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मादिस्नानदशकमादौ कुर्याद्विचक्षणः । यथाशक्ति षडब्दादिप्रत्याम्नायाच्चरेदपि
bhasmādisnānadaśakamādau kuryādvicakṣaṇaḥ / yathāśakti ṣaḍabdādipratyāmnāyāccaredapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धं वा तदर्धं वा तदर्धार्धमथापि वा । यथाशक्त्या ततः कुर्याद्दश दानानि वै शृणु
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā tadardhārdhamathāpi vā / yathāśaktyā tataḥ kuryāddaśa dānāni vai śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोभूतिलहिरण्याज्यवासोधन्यगुडास्तथा । रजतं लवणं चैव दानानि दश वै विदुः
gobhūtilahiraṇyājyavāsodhanyaguḍāstathā / rajataṃ lavaṇaṃ caiva dānāni daśa vai viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्ते त्वागता ये तेभ्यो दद्यान्नरो दश । ततो यमद्वारपथे पूयशोणितसंकुले
prāyaścitte tvāgatā ye tebhyo dadyānnaro daśa / tato yamadvārapathe pūyaśoṇitasaṃkule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीं वैतरणीं तर्तुं दद्याद्वैतरणीं च गाम् । कृष्णस्तनी सकृष्णाङ्गी सा वै वैतरणी स्मृता
nadīṃ vaitaraṇīṃ tartuṃ dadyādvaitaraṇīṃ ca gām / kṛṣṇastanī sakṛṣṇāṅgī sā vai vaitaraṇī smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिला लोहं हिरण्यं च कर्पासं लवणं तथा । सप्तधान्यं क्षितिर्गाव एकैकं पावनं स्मृतम्
tilā lohaṃ hiraṇyaṃ ca karpāsaṃ lavaṇaṃ tathā / saptadhānyaṃ kṣitirgāva ekaikaṃ pāvanaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्यष्टौ महादानान्युत्तमाय द्विजातये । आतुरेण तु देयानि पदरूपाणि मे शृणु
etānyaṣṭau mahādānānyuttamāya dvijātaye / ātureṇa tu deyāni padarūpāṇi me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छत्रो पानहवस्त्राणि मुद्रिका च कमण्डलुः । आसनं भाजनं पदं चाष्टविधं स्मृतम्
chatro pānahavastrāṇi mudrikā ca kamaṇḍaluḥ / āsanaṃ bhājanaṃ padaṃ cāṣṭavidhaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलापात्रं सर्पिः पात्रं शय्या सोपस्करा तथा । एतत्सर्वं प्रदातव्यं यदिष्टं चात्मनो ऽपि तत्
tilāpātraṃ sarpiḥ pātraṃ śayyā sopaskarā tathā / etatsarvaṃ pradātavyaṃ yadiṣṭaṃ cātmano 'pi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वो रथश्च महीषी व्यञ्जनं वस्त्रमेव च । ब्राह्मणेभ्यः प्रदातव्यं ब्रह्मपूर्वमपि स्वयम्
aśvo rathaśca mahīṣī vyañjanaṃ vastrameva ca / brāhmaṇebhyaḥ pradātavyaṃ brahmapūrvamapi svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाना न्यन्यान्यपि खग तर्पयेत्स्वीयशक्तितः । प्रायाश्चित्तं कृतं येन दश दानान्यपि क्षितौ
dānā nyanyānyapi khaga tarpayetsvīyaśaktitaḥ / prāyāścittaṃ kṛtaṃ yena daśa dānānyapi kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानं गोर्वैतरण्याश्च दानान्यष्टौ तथापि वा । तिलपात्रं सर्पिः पात्रं शय्यादानं तथैव च
dānaṃ gorvaitaraṇyāśca dānānyaṣṭau tathāpi vā / tilapātraṃ sarpiḥ pātraṃ śayyādānaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पददानं च विधिवन्नासौ निरयगर्भगः । स्वातन्त्र्येणापि लवणदानमिच्छन्ति सूरयः
padadānaṃ ca vidhivannāsau nirayagarbhagaḥ / svātantryeṇāpi lavaṇadānamicchanti sūrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुदेहसमुत्पन्नो यतो ऽयं लवणो रसः । आतुरस्य यदा प्राणा न यान्ति वसुधातले
viṣṇudehasamutpanno yato 'yaṃ lavaṇo rasaḥ / āturasya yadā prāṇā na yānti vasudhātale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणं च तदा देयं द्वारस्योद्वाटनं दिवः । यानिकानि च दानानि स्वयं दत्तानि मानवैः
lavaṇaṃ ca tadā deyaṃ dvārasyodvāṭanaṃ divaḥ / yānikāni ca dānāni svayaṃ dattāni mānavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानितानि च सर्वाणि उपतिष्ठन्ति चाग्रतः । प्रायश्चित्तं कृतं येन साङ्गं खग स वै पुमान्
tānitāni ca sarvāṇi upatiṣṭhanti cāgrataḥ / prāyaścittaṃ kṛtaṃ yena sāṅgaṃ khaga sa vai pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापानि भस्मसात्कृत्वा स्वर्गलोके महीयते । अमृतं तु गवां क्षीरं यतः पतगसत्तम्
pāpāni bhasmasātkṛtvā svargaloke mahīyate / amṛtaṃ tu gavāṃ kṣīraṃ yataḥ patagasattam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्ददाति यो धेनुममृतत्वं स गच्छति । दानान्यष्टौ तु दत्त्वा वै गन्धर्वनिलये वसेत्
tasmāddadāti yo dhenumamṛtatvaṃ sa gacchati / dānānyaṣṭau tu dattvā vai gandharvanilaye vaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलयस्तत्र रौद्रे हि दह्यते येन मानवः । छत्रदानेन सुच्छाया जायते पथि तुष्टिदा
ālayastatra raudre hi dahyate yena mānavaḥ / chatradānena succhāyā jāyate pathi tuṣṭidā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिपत्रवनं धारमतिक्रामति वै सुखम् । अश्वारूढश्च व्रजति ददते यद्युपानहौ
asipatravanaṃ dhāramatikrāmati vai sukham / aśvārūḍhaśca vrajati dadate yadyupānahau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजनासनदानेन सुखं मार्गे भुनक्ति वै । प्रदेशे निर्जले दाता सुखी स्याद्वै कमण्डलोः
bhojanāsanadānena sukhaṃ mārge bhunakti vai / pradeśe nirjale dātā sukhī syādvai kamaṇḍaloḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमदूता महारौद्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः । न पीडयन्ति दाक्षिण्याद्वस्त्राभरणदानतः
yamadūtā mahāraudrāḥ karālāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ / na pīḍayanti dākṣiṇyādvastrābharaṇadānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलपात्रं तु विप्राय दत्तं पत्ररथ ध्रुवम् । नाशयेत्त्रिविधं षापं वाङ्मनः कायसम्भवम्
tilapātraṃ tu viprāya dattaṃ patraratha dhruvam / nāśayettrividhaṃ ṣāpaṃ vāṅmanaḥ kāyasambhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतपात्रप्रदाने रुद्रलोके वसेन्नरः । सर्वोपस्करसंयुक्तां शय्यां दत्त्वा द्विजातये
ghṛtapātrapradāne rudraloke vasennaraḥ / sarvopaskarasaṃyuktāṃ śayyāṃ dattvā dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाप्सरोभिराकीर्णं विमानमधिरोहति । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडित्वा शक्रमन्दिरे
nānāpsarobhirākīrṇaṃ vimānamadhirohati / ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi krīḍitvā śakramandire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रलोकात्परिभ्रष्ट इह लोके नृपो भवेत् । सर्वोपस्करणोपेतं युवानं दोषवर्जितम्
indralokātparibhraṣṭa iha loke nṛpo bhavet / sarvopaskaraṇopetaṃ yuvānaṃ doṣavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽश्वं ददाति विप्राय स्वर्गलोके च तिष्ठति । यावन्ति रोमाणि हये भवन्ति हि खगेश्वर
yo 'śvaṃ dadāti viprāya svargaloke ca tiṣṭhati / yāvanti romāṇi haye bhavanti hi khageśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावतो राजितांल्लोकानाप्नुवन्ति हि पुष्कलान् । चतुर्भिस्तुरगैर्युक्तं सर्वोपकरणैर्युतम्
tāvato rājitāṃllokānāpnuvanti hi puṣkalān / caturbhisturagairyuktaṃ sarvopakaraṇairyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथं द्विजातये दत्त्वा राजसूयफलं लभ्त्
rathaṃ dvijātaye dattvā rājasūyaphalaṃ labht
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुग्धाधिकां च महिषीं नवमेघवर्णां सन्तुष्टतर्णकवलीं जघनाभिरामाम् । दत्त्वा सुवर्णतिलकां द्विजपुङ्गवाय लोकोदयं स जयतीति किमत्र चित्रम्
dugdhādhikāṃ ca mahiṣīṃ navameghavarṇāṃ santuṣṭatarṇakavalīṃ jaghanābhirāmām / dattvā suvarṇatilakāṃ dvijapuṅgavāya lokodayaṃ sa jayatīti kimatra citram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालवृन्तस्य दानेन वायुना वीज्यते पथि । कान्तियुक् सुभगः श्रीमान् भवत्यम्बरदानतः
tālavṛntasya dānena vāyunā vījyate pathi / kāntiyuk subhagaḥ śrīmān bhavatyambaradānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसान्नोपस्करयुतं गृहं विप्राय योर्ऽपयेत् । न हीयते तस्य वंशः स्वर्गं प्राप्नोत्यनुत्तमम्
rasānnopaskarayutaṃ gṛhaṃ viprāya yor'payet / na hīyate tasya vaṃśaḥ svargaṃ prāpnotyanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवत्यत्र खगश्रेष्ठ फलगौखलाघवम् । श्रद्धाश्रद्धाविभेदेन दानगौरवलाघवात्
bhavatyatra khagaśreṣṭha phalagaukhalāghavam / śraddhāśraddhāvibhedena dānagauravalāghavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो येनाम्बुदानानि कृतान्यत्र रसास्तथा । तदा खग तथाह्लादमापदि प्रतिपद्यते
tato yenāmbudānāni kṛtānyatra rasāstathā / tadā khaga tathāhlādamāpadi pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नानि येन दत्तानि श्रद्धापूतेन चेतसा । सो ऽपि तृप्तिमवाप्नोति विनाप्यन्नेन वै तदा
annāni yena dattāni śraddhāpūtena cetasā / so 'pi tṛptimavāpnoti vināpyannena vai tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसन्ने मरणे कुर्यात्संन्यासं चेद्विधानतः । आवर्तेत पुनर्नासौ ब्रह्मभूयाय कल्पते
āsanne maraṇe kuryātsaṃnyāsaṃ cedvidhānataḥ / āvarteta punarnāsau brahmabhūyāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसन्नमरणो मत्यश्चेत्तीर्थं प्रतिनयिते । तीर्थप्राप्तौ भवेन्मुक्तिर्म्रियते यदि मार्गगः । पदेपदे क्रतुसमं भवेत्तस्य न संशयः
āsannamaraṇo matyaścettīrthaṃ pratinayite / tīrthaprāptau bhavenmuktirmriyate yadi mārgagaḥ / padepade kratusamaṃ bhavettasya na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृह्णीयाच्चेदनशनं व्रतं विधिवदागते । मृत्यौ न सो ऽपि संसारे भूयः पर्यटति द्विज
gṛhṇīyāccedanaśanaṃ vrataṃ vidhivadāgate / mṛtyau na so 'pi saṃsāre bhūyaḥ paryaṭati dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं दानमिति तुर्यस्य प्रश्नस्योत्तरमीरितम् । दाहमृत्योरन्तरे किमितिप्रश्नोत्तरं शृणु
kiṃ dānamiti turyasya praśnasyottaramīritam / dāhamṛtyorantare kimitipraśnottaraṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतप्राणं ततो ज्ञात्वा स्नात्वा पुत्रादिराशु तम् । शवं जलेन शुद्धेन क्षालयेदविचारयन्
gataprāṇaṃ tato jñātvā snātvā putrādirāśu tam / śavaṃ jalena śuddhena kṣālayedavicārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिधाप्याहते वस्त्रे चन्दनैः प्रोक्षयेत्तनुम् । ततो मृतस्य स्थाने वै एकोद्दिष्टं समाचरेत्
paridhāpyāhate vastre candanaiḥ prokṣayettanum / tato mṛtasya sthāne vai ekoddiṣṭaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगपूर्वं दाहस्य योग्यतादिर्यथा भवेत् । आंसनं प्राक्षण च स्यान्न स्यादेतच्चतुष्टयम्
prayogapūrvaṃ dāhasya yogyatādiryathā bhavet / āṃsanaṃ prākṣaṇa ca syānna syādetaccatuṣṭayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहनार्चन चैव पान्त्रालम्भावगाहने । भवेद्दानान्नसङ्कल्पः पिण्डदानं सदा भवेत्
āvāhanārcana caiva pāntrālambhāvagāhane / bhaveddānānnasaṅkalpaḥ piṇḍadānaṃ sadā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पदार्थपञ्चकं न स्याद्रेखा प्रत्यवनेजनम् । दद्यादक्षय्यमुदकं न स्यादेतत्त्रयं पुनः
padārthapañcakaṃ na syādrekhā pratyavanejanam / dadyādakṣayyamudakaṃ na syādetattrayaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वधावाचनमाशीश्च तिलकं च खगोत्तम । घटं दद्यात्समाषान्नं दद्याल्लोहस्य दक्षिणाम्
svadhāvācanamāśīśca tilakaṃ ca khagottama / ghaṭaṃ dadyātsamāṣānnaṃ dadyāllohasya dakṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डस्य चालनं प्रोक्तं नैव प्रोक्तमिदं त्रिकम् । प्रच्छादनविसर्गौ च स्वस्तिवाचनकं तथा
piṇḍasya cālanaṃ proktaṃ naiva proktamidaṃ trikam / pracchādanavisargau ca svastivācanakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषु षट्सु विधिः प्रोक्तः श्राद्धेषु मलिनेषु ते । षडेव मरणस्थाने द्वारि चात्वरिके तथा
eṣu ṣaṭsu vidhiḥ proktaḥ śrāddheṣu malineṣu te / ṣaḍeva maraṇasthāne dvāri cātvarike tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामे काष्ठचयने तथा सञ्चयने खग । मृतिस्थाने शवो नाम भूमिस्तुष्यति देवता
viśrāme kāṣṭhacayane tathā sañcayane khaga / mṛtisthāne śavo nāma bhūmistuṣyati devatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पान्थो द्वारि भवेत्तेन प्रीता स्याद्वास्तुदेवता । चत्वरे खेचरस्तेन तुष्येद्भृतादिदेवता
pāntho dvāri bhavettena prītā syādvāstudevatā / catvare khecarastena tuṣyedbhṛtādidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामे भूतसंज्ञो ऽयं तुष्टस्तेन दिशो दश । चितायां साधक इति सञ्चितौ प्रेत उच्यते
viśrāme bhūtasaṃjño 'yaṃ tuṣṭastena diśo daśa / citāyāṃ sādhaka iti sañcitau preta ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलदर्भघृतेधांसि गृहीत्वा तु सुतादयः । गाथां यमस्य सूक्तं वाप्यधीयाना व्रजन्ति हि
tiladarbhaghṛtedhāṃsi gṛhītvā tu sutādayaḥ / gāthāṃ yamasya sūktaṃ vāpyadhīyānā vrajanti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहरहर्नीयमानो गामश्वं पुरुषं वृषम् । वैवस्वतो न तृप्येत सुरया त्विव दुर्मतिः
aharaharnīyamāno gāmaśvaṃ puruṣaṃ vṛṣam / vaivasvato na tṛpyeta surayā tviva durmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमां गाथमपेतेति सूक्तं वा पथि संपठेत् । दक्षिणस्यां दिश्यरण्यं व्रजेयुः सर्वबान्धवाः
imāṃ gāthamapeteti sūktaṃ vā pathi saṃpaṭhet / dakṣiṇasyāṃ diśyaraṇyaṃ vrajeyuḥ sarvabāndhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पथि श्राद्धद्वयं कुर्यात्पूर्वोक्तविधिना खग । ततः शनैर्भूतले वै दक्षिणाशिरसं शवम्
pathi śrāddhadvayaṃ kuryātpūrvoktavidhinā khaga / tataḥ śanairbhūtale vai dakṣiṇāśirasaṃ śavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापयित्वा चिताभूमौ पूर्वोक्तं श्राद्धमाचरेत् । तृणकाष्ठतिलाज्यादि स्वयं निन्युः सुतादयः
sthāpayitvā citābhūmau pūrvoktaṃ śrāddhamācaret / tṛṇakāṣṭhatilājyādi svayaṃ ninyuḥ sutādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूद्रानीतैः कृतं कर्म सर्वं भवति निष्फलम् । प्राचीनावीतिना भाव्यं दक्षिणाभिमुकेन च
śūdrānītaiḥ kṛtaṃ karma sarvaṃ bhavati niṣphalam / prācīnāvītinā bhāvyaṃ dakṣiṇābhimukena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदी तत्र प्रकर्तव्या यथाशास्त्रमथाण्डज । प्रतेवस्त्रं द्विधा कृत्वार्धेन तं छादयेत्ततः
vedī tatra prakartavyā yathāśāstramathāṇḍaja / pratevastraṃ dvidhā kṛtvārdhena taṃ chādayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धं श्मशानवासार्थं भूमावेव विनिः क्षिपेत् । ततः पूर्वोक्तविधिना पिण्डं प्रेतकरे न्यसेत्
ardhaṃ śmaśānavāsārthaṃ bhūmāveva viniḥ kṣipet / tataḥ pūrvoktavidhinā piṇḍaṃ pretakare nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्येनाभ्यञ्जनं कार्यं सर्वाङ्गेषु शवस्य च । दाहमृत्योरन्तराले विधिः पिण्डस्य तं शृणु
ājyenābhyañjanaṃ kāryaṃ sarvāṅgeṣu śavasya ca / dāhamṛtyorantarāle vidhiḥ piṇḍasya taṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तैः पञ्चभिः पिण्डैः शवस्याहुतियोग्यता । अन्यथा चोपघाताच्च राक्षसाद्या भवन्ति हि
pūrvoktaiḥ pañcabhiḥ piṇḍaiḥ śavasyāhutiyogyatā / anyathā copaghātācca rākṣasādyā bhavanti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमृज्य चोपलिप्याथ उल्लिख्योद्धृत्य वेदिकाम् । अभ्युक्ष्योपसमाधाय वह्निं तत्र विधानतः
saṃmṛjya copalipyātha ullikhyoddhṛtya vedikām / abhyukṣyopasamādhāya vahniṃ tatra vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पाक्षतैश्च संपूज्य देवं क्रव्यादसंज्ञकम् । श्रौतेन तु विधानेन ह्याहिताग्निं दहेद्वुधः
puṣpākṣataiśca saṃpūjya devaṃ kravyādasaṃjñakam / śrautena tu vidhānena hyāhitāgniṃ dahedvudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालाग्निं चिताग्निं च पतिताग्निं परित्यजेत् । त्वं भूतकृज्जगद्योनिस्त्वं लोकपरिपालकः
caṇḍālāgniṃ citāgniṃ ca patitāgniṃ parityajet / tvaṃ bhūtakṛjjagadyonistvaṃ lokaparipālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंहर तस्मात्त्वमेनं स्वर्गं नयामृतम् । इति क्रव्यादमभ्यर्च्य शरीराहुतिमाचरेत्
upasaṃhara tasmāttvamenaṃ svargaṃ nayāmṛtam / iti kravyādamabhyarcya śarīrāhutimācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धदग्धे तथा देहे दद्यादाज्याहुतिं ततः । अस्मात्त्वमधिजातो ऽसि त्वदयं जायतां पुनः
ardhadagdhe tathā dehe dadyādājyāhutiṃ tataḥ / asmāttvamadhijāto 'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असौ स्वर्गाय लोकाय स्वाहेत्युक्त्वा तु नामतः । एवमाज्याहुतिं दत्त्वा तिलमिश्रां समन्त्रकम्
asau svargāya lokāya svāhetyuktvā tu nāmataḥ / evamājyāhutiṃ dattvā tilamiśrāṃ samantrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोदितव्यं ततो गाढमेवं तस्य सुखं भवेत् । दाहस्यानन्तरं तत्र कृत्वा सञ्चयनिक्रियाम्
roditavyaṃ tato gāḍhamevaṃ tasya sukhaṃ bhavet / dāhasyānantaraṃ tatra kṛtvā sañcayanikriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेतपिण्डं प्रदद्याच्च दाहार्तिशमनं खग । ततः प्रदक्षिणं कृक्त्वा चिताप्रस्थानवीक्षकाः
pretapiṇḍaṃ pradadyācca dāhārtiśamanaṃ khaga / tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛktvā citāprasthānavīkṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनिष्ठपूर्वाः स्नानार्थं गच्छेयुः सूक्तजापकाः । ततो जालसमीपे तु गत्वा प्रक्षाल्य चांशुकम्
kaniṣṭhapūrvāḥ snānārthaṃ gaccheyuḥ sūktajāpakāḥ / tato jālasamīpe tu gatvā prakṣālya cāṃśukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिधाय पुनस्तच्च ब्रृयुस्तं पुरुषं प्रति । उदकं तु करिष्यामः सचैलं पुरुषास्ततः
paridhāya punastacca brṛyustaṃ puruṣaṃ prati / udakaṃ tu kariṣyāmaḥ sacailaṃ puruṣāstataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुध्वमित्येव वदेच्छतवर्षावरे मृते । पुत्राद्या वृद्धपूर्वास्ते एकवस्त्राः शिखां विना
kurudhvamityeva vadecchatavarṣāvare mṛte / putrādyā vṛddhapūrvāste ekavastrāḥ śikhāṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राचीनावीतिनः सर्वे विशेयुर्मौनिनो जलम् । अपनः शोशुचदघमनेन पितृदिङ्मुखाः
prācīnāvītinaḥ sarve viśeyurmaunino jalam / apanaḥ śośucadaghamanena pitṛdiṅmukhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलावघट्टनं चव न कुर्युः स्नानकारकाः । ततस्तटे समागत्य शिखां बद्ध्वा ऋजून् कुशान्
jalāvaghaṭṭanaṃ cava na kuryuḥ snānakārakāḥ / tatastaṭe samāgatya śikhāṃ baddhvā ṛjūn kuśān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणाग्रहस्तयोस्तु कृत्वाथ सतिलं जलम् । आदायाञ्जलिना याम्यां दुः खी पैतृकतीर्थतः
dakṣiṇāgrahastayostu kṛtvātha satilaṃ jalam / ādāyāñjalinā yāmyāṃ duḥ khī paitṛkatīrthataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवारं त्रिवारं वा दशवारमथापि वा । भूमावश्मनि वा सर्वे क्षिपेयुर्वाग्यताः खग
ekavāraṃ trivāraṃ vā daśavāramathāpi vā / bhūmāvaśmani vā sarve kṣipeyurvāgyatāḥ khaga
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृप्यन्तु तृप्यतां वापि तर्पयाम्युपतिष्ठताम् । प्रेतैतदमुकगोत्रेत्युक्तेष्वेवं समुच्चरेत्
tṛpyantu tṛpyatāṃ vāpi tarpayāmyupatiṣṭhatām / pretaitadamukagotretyukteṣvevaṃ samuccaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाञ्जलौ कृते पश्चाद्विधेयं दन्तधावनम् । त्यजन्ति गोत्रिणः सर्वे दिनानि नव काश्यप
jalāñjalau kṛte paścādvidheyaṃ dantadhāvanam / tyajanti gotriṇaḥ sarve dināni nava kāśyapa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत उत्तीर्योदकाद्वै वस्त्राणि परिधाय च । स्नानवस्त्रं सकृत्पीड्य विशेयुः शुचिभूतले
tata uttīryodakādvai vastrāṇi paridhāya ca / snānavastraṃ sakṛtpīḍya viśeyuḥ śucibhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रुपातं न कुर्वीत दत्त्वा दाहजलाञ्जलिम् । श्लेष्माश्रु बान्धवैर्मुक्तं प्रेतो भुङ्क्ते यतो ऽवशः
aśrupātaṃ na kurvīta dattvā dāhajalāñjalim / śleṣmāśru bāndhavairmuktaṃ preto bhuṅkte yato 'vaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो न रोदितव्यं हि क्रियाः कार्याः स्वशक्तितः । ततस्तेषूपविष्टेषु पुराणज्ञः सुकृत्स्वकः
ato na roditavyaṃ hi kriyāḥ kāryāḥ svaśaktitaḥ / tatasteṣūpaviṣṭeṣu purāṇajñaḥ sukṛtsvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोकापनोदं कुर्वीत संसारानित्यतां ब्रुवन् । मानुष्ये कदलीस्तन्भे असारे सारमार्गणम्
śokāpanodaṃ kurvīta saṃsārānityatāṃ bruvan / mānuṣye kadalīstanbhe asāre sāramārgaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति यः स संमूढो जलबुद्वद्रसन्निभे । पञ्चधा संभृतः कायो यदि पञ्चत्वमागतः
karoti yaḥ sa saṃmūḍho jalabudvadrasannibhe / pañcadhā saṃbhṛtaḥ kāyo yadi pañcatvamāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मभिः स्वशरीरोत्थैस्तत्र का परिदेवना । गन्त्री वसुमती नाशमुदधिर्दैवतानि च
karmabhiḥ svaśarīrotthaistatra kā paridevanā / gantrī vasumatī nāśamudadhirdaivatāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फेनप्रख्यः कथं नाशं मर्त्यलोको न यास्यति । एवं संश्रावयेत्तत्र मृदुशाद्वलसंस्थितान्
phenaprakhyaḥ kathaṃ nāśaṃ martyaloko na yāsyati / evaṃ saṃśrāvayettatra mṛduśādvalasaṃsthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽयि संश्रुत्य गच्छेयुर्गृहं बालपुरः सराः । विदश्य र्निबपत्राणि नियता द्वारि वेश्मनः
te 'yi saṃśrutya gaccheyurgṛhaṃ bālapuraḥ sarāḥ / vidaśya rnibapatrāṇi niyatā dvāri veśmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचम्य वह्निसलिलं गोमयं गौरसर्षपान् । दूर्वाप्रवालं वृषभमन्यदप्यथ मङ्गलम्
ācamya vahnisalilaṃ gomayaṃ gaurasarṣapān / dūrvāpravālaṃ vṛṣabhamanyadapyatha maṅgalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविशेयुः समालभ्य कृत्वाश्मनि पदं शनैः । श्रौतेन तु विधानेन आहिताग्निं देहद्वधः
praviśeyuḥ samālabhya kṛtvāśmani padaṃ śanaiḥ / śrautena tu vidhānena āhitāgniṃ dehadvadhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊनद्विवर्षं निखनेन्न कुर्यादुदकं ततः । योषित्पतिव्रता या स्याद्भर्तारं यानुगच्छति
ūnadvivarṣaṃ nikhanenna kuryādudakaṃ tataḥ / yoṣitpativratā yā syādbhartāraṃ yānugacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोग पूर्वं भर्तारं नमस्कृत्यारुहेच्चितिम् । चितिभ्रष्टा तु या मोहात्सा प्राजापत्यमाचरेत्
prayoga pūrvaṃ bhartāraṃ namaskṛtyāruheccitim / citibhraṣṭā tu yā mohātsā prājāpatyamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रः कोट्योर्धकोटी य यानि लोमानि मानुषे । तावत्कालं वसेत्स्वर्गे भर्तारं यानुगच्छति
tisraḥ koṭyordhakoṭī ya yāni lomāni mānuṣe / tāvatkālaṃ vasetsvarge bhartāraṃ yānugacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यालग्राही यथा व्यालं बिलादुद्धरते बलात् । तद्वदुद्धृत्य सा नारी तेनैव सह मोदते
vyālagrāhī yathā vyālaṃ bilāduddharate balāt / tadvaduddhṛtya sā nārī tenaiva saha modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा भर्तृपरमा स्तूयमानाप्सरोगणैः । क्रीडते पतिना सार्धं यावदिन्द्राश्चतुर्दश
tatra sā bhartṛparamā stūyamānāpsarogaṇaiḥ / krīḍate patinā sārdhaṃ yāvadindrāścaturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मघ्नो वा कृघ्नो वा मित्त्रिघ्नो वा भवेत्पतिः । पुनात्यविधवा नारी तमादाय मृता तु या
brahmaghno vā kṛghno vā mittrighno vā bhavetpatiḥ / punātyavidhavā nārī tamādāya mṛtā tu yā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृते भर्तरि या नारी समारोहेद्धुताशनम् । सारन्धतीसमाचारा स्वर्गलोके महीयते
mṛte bhartari yā nārī samāroheddhutāśanam / sārandhatīsamācārā svargaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावच्चाग्नौ मृते पत्यौ स्त्री नात्मानं प्रदाहयेत् । तावन्न मुच्यते सा हि स्त्रीशरीरात्कथञ्चन
yāvaccāgnau mṛte patyau strī nātmānaṃ pradāhayet / tāvanna mucyate sā hi strīśarīrātkathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृकं पैतृकं चैव यत्र चैव प्रदीयते । कुलत्रयं पुनात्येषा भर्तारं यानुगच्छति
mātṛkaṃ paitṛkaṃ caiva yatra caiva pradīyate / kulatrayaṃ punātyeṣā bhartāraṃ yānugacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्तार्ते मुदिते हृष्टा प्रोषिते मलिना कृशा । मृते म्रियेत या पत्यौ सा स्त्री ज्ञेया पतिव्रता
ārtārte mudite hṛṣṭā proṣite malinā kṛśā / mṛte mriyeta yā patyau sā strī jñeyā pativratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक् चितां समारुह्य न प्रिया गन्तुमर्हति । क्षत्त्रियाद्याः सवर्णाश्च आरोहेयुरपीह ताः
pṛthak citāṃ samāruhya na priyā gantumarhati / kṣattriyādyāḥ savarṇāśca āroheyurapīha tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाण्डालीमवधिं कृत्वा ब्राह्मणीतः समो विधिः । अगर्भिणीनां सर्वासामबालताक्मे(का)नामपि
cāṇḍālīmavadhiṃ kṛtvā brāhmaṇītaḥ samo vidhiḥ / agarbhiṇīnāṃ sarvāsāmabālatākme(kā)nāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहनस्य विधिः प्रोक्तः सामान्येन मया खग । विशेषमपि तस्यास्य कञ्चित्किं श्रोतुमिच्छति
dahanasya vidhiḥ proktaḥ sāmānyena mayā khaga / viśeṣamapi tasyāsya kañcitkiṃ śrotumicchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गरुड उवाच । प्रोषिते तु मृते स्वामिन्यस्थ्निनाशमुपेयुषि । कथं दाहः प्रकर्तव्यस्तन्मे वद जगत्पते
garuḍa uvāca / proṣite tu mṛte svāminyasthnināśamupeyuṣi / kathaṃ dāhaḥ prakartavyastanme vada jagatpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्ण उवाच । अस्थीनि चेन्न लभ्यन्ते प्रोषितस्य नरस्य च । तेषाञ्च हि गतिस्थानं विधानं कथयाम्यहम्
śrīkṛṣṇa uvāca / asthīni cenna labhyante proṣitasya narasya ca / teṣāñca hi gatisthānaṃ vidhānaṃ kathayāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु तार्क्ष्य परं गोप्यं पत्युर्दुर्मरणेषु यत् । लङ्घनैर्ये मृता जीवां दंष्ट्रिभिश्चाभिघातिताः
śṛṇu tārkṣya paraṃ gopyaṃ patyurdurmaraṇeṣu yat / laṅghanairye mṛtā jīvāṃ daṃṣṭribhiścābhighātitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्ठग्रहे विलग्नानां क्षीणानां तुण्डघातिनाम् । विषाग्निवृषविप्रेभ्यो विषूच्या चात्मघातकाः
kaṇṭhagrahe vilagnānāṃ kṣīṇānāṃ tuṇḍaghātinām / viṣāgnivṛṣaviprebhyo viṣūcyā cātmaghātakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतनोद्बन्धनजलैर्मृतानां शृणु संस्थितिम् । सर्पव्याघ्रैः शृङ्गिभिश्च उपसर्गोपलोदकैः
patanodbandhanajalairmṛtānāṃ śṛṇu saṃsthitim / sarpavyāghraiḥ śṛṅgibhiśca upasargopalodakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैः श्वापदैश्चैव पतनैर्वृक्षवैद्युतैः । नखैर्लोहैर्गिरेः पातैर्भित्तिपातैर्भृगोस्तथा
brāhmaṇaiḥ śvāpadaiścaiva patanairvṛkṣavaidyutaiḥ / nakhairlohairgireḥ pātairbhittipātairbhṛgostathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्वायामन्तरिक्षे च चौरचाण्डालतस्तथा । उदक्याशुनकीशूद्ररजकादिविभूषिताः
kaṭvāyāmantarikṣe ca cauracāṇḍālatastathā / udakyāśunakīśūdrarajakādivibhūṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वोचछिष्टाधरोच्छिष्टोभयोच्छिष्टास्तु ये मृताः । शस्त्रघातैर्मृता ये चास्यश्वस्पृष्टास्तथैव च
ūrdhvocachiṣṭādharocchiṣṭobhayocchiṣṭāstu ye mṛtāḥ / śastraghātairmṛtā ye cāsyaśvaspṛṣṭāstathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तु दुर्मरणं ज्ञेयं यच्च जातं विधैं विना । तेन पापेन नरकान् भुक्त्वा प्रेतत्वभागिनः
tattu durmaraṇaṃ jñeyaṃ yacca jātaṃ vidhaiṃ vinā / tena pāpena narakān bhuktvā pretatvabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तेषां कारयेद्दाहं सूतकं नोदकक्रियाम् । न विधानं मृताद्यञ्च न कुर्या दौर्ध्वदैहिकम्
na teṣāṃ kārayeddāhaṃ sūtakaṃ nodakakriyām / na vidhānaṃ mṛtādyañca na kuryā daurdhvadaihikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पिण्डदानं कर्तव्यं प्रमादाच्चेत्करोति हि । नोपतिष्ठति तत्सर्वमन्तरिक्षे विनश्यति
na piṇḍadānaṃ kartavyaṃ pramādāccetkaroti hi / nopatiṣṭhati tatsarvamantarikṣe vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस्तस्य सुतैः पौत्त्रैः सपिण्डैः शुभमिच्छुभिः । नारायणबलिः कार्यो लोकगर्हाभिया खग
atastasya sutaiḥ pauttraiḥ sapiṇḍaiḥ śubhamicchubhiḥ / nārāyaṇabaliḥ kāryo lokagarhābhiyā khaga
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तेषां भवेच्छौचं नान्यथेत्यब्रवीद्यमः । कृते नारायणबलावौर्ध्वदेहिकयोग्यता
tathā teṣāṃ bhavecchaucaṃ nānyathetyabravīdyamaḥ / kṛte nārāyaṇabalāvaurdhvadehikayogyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सुद्धिकरं कर्म तद्भवेन्न तदन्यथा । नारायणबलिं सम्यक् तीर्थे सर्वं प्रक्पयेत्
tasya suddhikaraṃ karma tadbhavenna tadanyathā / nārāyaṇabaliṃ samyak tīrthe sarvaṃ prakpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णाग्रे कारयेद्बिप्रैर्येन पूतो भवेन्नरः । पूर्वन्तु तर्पणं कार्यं विप्रैः पौराणवैदिकैः
kṛṣṇāgre kārayedbiprairyena pūto bhavennaraḥ / pūrvantu tarpaṇaṃ kāryaṃ vipraiḥ paurāṇavaidikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वौषध्यक्षतैर्मिश्रैर्विष्णुमुद्दिश्य तर्पयेत् । कार्यं पुरुषसूक्तेन मन्त्रैर्वा वैष्णवैरपि
sarvauṣadhyakṣatairmiśrairviṣṇumuddiśya tarpayet / kāryaṃ puruṣasūktena mantrairvā vaiṣṇavairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणाभिमुखो भूत्वा प्रेतं विष्णुमिति स्मरन् । अनादिनिधनो देवः शङ्खचक्रगदाधरः
dakṣiṇābhimukho bhūtvā pretaṃ viṣṇumiti smaran / anādinidhano devaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षयः पुण्डरीकाक्षः प्रेतमोक्षप्रदो भव । तर्पणस्यावसाने स्याद्वीतरागो विमत्सरः
akṣayaḥ puṇḍarīkākṣaḥ pretamokṣaprado bhava / tarpaṇasyāvasāne syādvītarāgo vimatsaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जितेन्द्रियमना भूत्वा शुचिष्मान्धर्मतत्परः । भक्त्या तत्र प्रकुर्वीत श्राद्धान्येकादशैव तु
jitendriyamanā bhūtvā śuciṣmāndharmatatparaḥ / bhaktyā tatra prakurvīta śrāddhānyekādaśaiva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.